ДАЛЯНЬ
ДАЛЯ́НЬ (ор. Д а л ь н и й, яп. Д а й р е н) – Түндүк-Чыгыш Кытайдагы шаар. Сары деӊиздин Даляньвань булуӊундагы ири порт (жылына 145 млн т жүк ташылат). Ляонин провинциясында. Калкы 7,4 млн (2020). Балык кармоочу база. Кеме ж-а машина куруу, химия, нефть ажыратуу, текстиль, тамак-аш өнөр жайы бар. 1898-жылы Циннива кыштагын Россия Кытайдан убактылуу ижарага алып, анын ордуна Дальний шаарын негиздеген. 1904–05-жылдарда орус-япон согушунда Япония басып алган. Советтик армия 1945-жылы августта бошоткон. 1945-жылы совет-кытай келишими боюнча Кытай өкмөтү эркин порт атаган; порттун пристаны ж-а кампалары Советтер Союзуна 30 жылга ижарага берилип, 1950-жылы КЭРге акысыз кайтарылган. Далян – илим ж-а билимдин ири борбору. Анда 300дөн ашык илим-изилдөө институту, 17 университет м-н институт, музейлер, сүрөт галереясы, зоопарк, куштар паркы (1991; куштардын 1000ден ашык түрү), аквапарк бар. Жыл сайын эл аралык ярмаркалар (пиво фестивалы, 1999; дүйнөдөгү эӊ ири, «Октоберфеста» Мюнхен фестивалынан кийинки) өткөрүлүп турат. Туризм өнүккөн. Далянга жакын көптөгөн кендердин (анын ичинде алмаз) запасы бар.