ДАРАК

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДАРАК – катуу сөӊгөктүү, тамыры бекем көп жылдык өсүмдүктөрдүн жалпы аты. Дарактын сый­да жоон сөӊгөгүнөн көптөгөн майда бутактар чыгып, дарак шагын пайда кылат. Дарак сөӊгөгүнүн ж-а шагынын түзүлүшү боюнча ар түрдүү болот. Кам­бийдин эсебинен сөӊгөгү жооноюп өсөт. Калыӊ токойдо дарак түз, бийик өсүп, шагын аз байлайт, ачык жерде жалпак ж-а жоон болуп коюу бу­тактайт. Дарактардын эӊ бийиги – секвойя, дуглас пихтасы, эвкалипт (100–110 м), эӊ жоону – бао­баб (диаметри 9 мге чейин). Токойчулукта дарак бийиктиги боюнча 25 мден жогору (кызыл карагай, эмен, ак карагай, кара кайыӊ, жөкө дарак), 15– 25 мге (байтерек, кайыӊ, ак мажүрүм тал, бал­карагай), 7–15 мге (ак чечек, арча, четин ж. б.) чейинки болуп айырмаланат. Мөмө дарактары би­йик ж-а көп жыл өсүүчү (алмурут, гилас), анча

Дарактын түрдүү формалары: 1 – кадимки мырза ка­рагай; 2 – италия мырза карагайы; 3 – карагай; 4 – ливан бал карагайы; 5 – бөтөлкө дарак; 6 – мажүрүм ак кайыӊ; 7 – ак тал; 8 – баньян.

бийик эмес, аз убакка өсүүчү (шабдаалы, алча­нын кээ бир түрү) түрлөргө бөлүнөт. Айрым дарактар 3–5 миӊ жыл өсөт. Дарактын сөӊгөгүнөн ку­рулуш материалдары, ошондой эле тиричиликте кол­донулуучу жыгач буюмдары жасалат.