ДАРЫЛАР

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДАРЫЛАР – дары өсүмдүктөн, жаныбар орган­дарынан же минерал заттардан алынган, оору­ну дарылоодо колдонулуучу заттар. Дарылар көбүнчө синтез жолу м-н алынат. Азыркы медицинада адам организминин системасынан ж-а түрдүү па­тологиялык процесстерге таасир этүүчү Дарылар бар. Ошого байланыштуу алар бир нече топко бөлүнөт. Борбордук нерв системасына, четки нерв системасына, жүрөк-кан тамыр системасына, ошондой эле дем алуу органдарына, ичеги-карын жолдоруна, бөйрөк функциясына таасир этүүчү Дарылар бар. Кан ж-а кан пайда болуу процессинин бузулууларында кан­дын уюшун азайтуучу, кан пайда болууну ык­чамдатуучу Дарылар колдонулат. Микробдорго ж-а ми­телерге каршы колдонулуучу Дарылар – антисепти­ка каражаттары, антибиотиктер, туберкулёз­го, мите козу карындарга, микробдорго, безгек­ке, гельминттерге каршы ж. б. дары-дармек­тер. Шишикке каршы Дарылар шишик клеткалары­нын өсүшүн басаӊдатат. Дарылар суюк, жумшак, кур­гак түрүндө даярдалат. Суюк Дарылар эритме, маӊыз, тундурма, суспензия, микстура ж. б. түрүндө болот. Жумшак Дарыларга май, линимент, паста, шам­чалар кирет. Кургак Дарылар – күкүм, гранул, таб­летка ж. б.; инъекция түрүндөгү Дарылар – эритме, суспензия, ошондой эле стерилденген күкүм. Дарыны үйдө сактоо эрежелерин билүү өтө чоӊ мааниге ээ. Эгер дары көпкө сакталса, алар күн нурунун, нымдын, темппературанын ж. б. таасиринен бузулуп, дарылык касиети жоголот же уу затка айла­нат. Дарыларды балдар жетпеген жерде өзүнчө куту­чада сактоо сунуш кылынат.