ДАСТАН
ДАСТАН – эпикалык жанр; Чыгыш элдеринин фольклору м-н адабиятындагы баатырдык же романтикалык мүнөздөгү көлөмдүү поэма. Ыр түрүндө же кара сөз м-н жазылат; аткарууда кыраатка, обонго салып айтуу кезектеше берет. Дастан баатырдык-фантастикалык темадагы жомок, уламыш, санжыралардан турат. Кара сөз түрүндөгүсүндө ыр, диалог же монолог эриш-аркак жүрөт. Дастанды түркмөн, азербайжан, түрктөр о г у з - н а м е деп да атайт. 10–15-кылымдарда перс, тажик, өзбек, азербайжан адабиятында айрым романтикалык поэмалар (мисалы, «Лайли-Мажнун», «Хосров-Ширин») ж-а эпикалык чоӊ поэмалардын главалары (мисалы, Фирдоусинин «Шахнамеси») Дастан делген. Көпчүлүк Дастанды качандыр бир заманда жеке адамдар чыгарып, элдин көркөм кенчине кирген элдик-поэтикалык Дастандан айырмаланбай калган. Дастандын бул эки түрүнө теӊ каарманды идеалдаштыруу, апыртуу мүнөздүү. Профессионал адабиятта Дастан 16–18-кылымдарда кыйла өрүш алган. Кээ бир элде (өзбек, кара калпак, түрк, кыргыз ж. б.) Дастан азыр да жаралууда. Кыргыз фолькористикасы м-н адабият таануусунда фольклордук (мисалы, «Жаныш-Байыш», «Курманбек») ж-а адабий поэмаларды кээде Дастан деп атайт.