ДЕВАЛЬВАЦИЯ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДЕВАЛЬВА́ЦИЯ (de ж-а лат. valeo – маани­лүүмүн) – улуттук валютанын расмий курсунун чет өлкөлүк валютага‚ ошондой эле эл аралык валюта­лык эсеп бирдигине (CДР‚ ЭКЮ‚ евро) карата төмөндөшү же алтын акча бирдигинин мыйзам чегинде (алтын стандартта) азайышы. Девальвация ак­ча жүгүртүүнүн ж-а валюта курсунун турукта­шуу ыкмасы катары колдонулат. Алтын стан­дарттын алынгандыгына (1930) байланыштуу Девальвация валюта саясаты катары пайдаланылат. Олку­-солку валюта курсунун системасында Девальвация импор­тту (жергиликтүү валютада) кымбатыраак‚ экспорт­ту арзаныраак кылат‚ анын натыйжасында импорт кыскарып‚ экспорт өсөт да‚ төлөм ба­лансынын тартыштыгы жоюлат. Белгиленген валюта курсу системасында Девальвация административдик тартипте жүзөгө ашырылат. Ал төлөм балансындагы теӊ салмакка жетүүсү көп факторлор м-н шарттал­ган: 1) экспорт м-н импорттун баанын өзгөрү­шүнө кабылдагычтыгы; 2) экспортту көбөйтүү ж-а импортту алмаштыруу үчүн эркин ресурс­тардын болушу; 3) ички баалардын бир деӊгээл­де өсүү темпин же башка өлкөлөрдөгү инфляция­дан төмөндөгөн темпти колдоо максатында ин­фляцияны көзөмөлдөө. Девальвация натыйжалуулугун көтөрүү максатында айрыкча өнүгүп жаткан өл­көлөр экспорт ж-а импорт боюнча жиктелген алым­дарды ж-а субсидияларды пайдаланышат.