ДИЕТОЛОГИЯ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДИЕТОЛО́ГИЯ (диета ж-а ...логия), д и е т е­т и к а – оорулуу адамды мүнөздөп тамактан­дыруу ж-дөгү илим. Ал түрдүү ооруларга ыла­йык тамактануу принциптерин изилдейт. Мур­да ден соолукту сактоо ж-дөгү бардык илим (азыркы гигиена) диететика деп аталган. Д. теор. жактан мүнөздөп тамактандырууга негизделген. Оорулуунун тамактанышына адам коомунун бардык мезгилинде көңүл бурулган. Байыркы грек дарыгери Гиппократ оорунун түрдүү баскы­чында тамакты сан ж-а сапат жагынан туура пайдаланууну сунуш кылган. Рим дарыгери Асклепиад (б. з. ч. 128—56) фармакол. дарылоо­ну жактырбай, шакирттери м-н бирдикте түрдүү ооруларды дарылоодо мүнөздүү тамак-ашты кол­донуу көрсөтмөлөрүн иштеп чыккан. Оорулуу адамдын тамактанышына рим дарыгери Гален көп көңүл бурган. 18-к-дын аягы, өзгөчө 19-к­дын 2-жарымында Д. өркүндөйт. Витаминдин ачылышы, оорулуунун тамагындагы минерал­дык заттар ж-дө маселелердин чечилиши Д-нын илим катары өсүшүнө шарт түзгөн. Буга орус илимпоздору: И. М. Сеченов, А. А. Остроумов, А. И. Яроцкий, И. П. Павлов ж-а сов. илим­поздор: С. М. Рысс, М. М. Губергриц, Л. А. Чер­кес, Д. Б. Маршалкович, О. П. Молчанова ж. б. чоң салым кошкон. Дарылоодо Д-нын жетиш­кендиктерин так ж-а туура колдонуу үчүн, са­наторийлерде, дарылоо мекемелеринде диетолог врач, диета сестралары бар.

Ад.: Лечебное питание / Под ред. И. С. Савощенко. М., 1971.