ДИККЕНС

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДИ́ККЕНС Чарлз (7. 2. 1812, Улуу Британия, Лендпорт – 9. 6. 1870, Гейдсхилл) – англ. жазуу­чу. Туңгуч чыгармасы – «Боздун очерктери» (1836). 1837-ж. Д. «Пиквик клубунун жазмала­ры» аттуу роман жазган. Адегенде реалисттик сатира жазууга аракеттенсе, кийин сынчыл ре­ализм жолуна өткөн. «Оливер Твисттин укмуш­туу окуялары» (1838) аттуу романында кедей­кембагалдын, жумушсуздардын ачкадан өлүшүн баяндаган. Бирок роман «кайрымдуу» капита­листтердин жеңиши м-н аяктаган. «Николас Никльбинин өмүрү жана жоруктары» (1830) романында мектеп окуучуларын тарбиялоонун зулумчул ыкмаларын ашке­релеген. «Мартин Чезлвит» (1844) романында Түш. Аме­рикада залимдердин негр­лерди кул кылышын, бурж. коомчулукту сынга алган.

«Домби жана уулу» (1848), «Дэвид Копперфилд» (1850) романдары м-н Д. реалист­ти к чыг-лыкт ын айдың жолуна түшкөн. Улуу Бри­танияда чартисттер кыймылы басылгандан ки­йин 1848-жылдан авантюралык романдан со­циалдык проблемалуу роман жазууга өткөн. Мис., «Муздак үй» (1853) романында окуя көп жылдык сот ишинин тегерегинде өтөт. Чыгар­маларында («Кыйын кезеңдер», 1854, «Кичине­кей Доррит» (1857) эзилген эл таламын талаш­кан. Улуу француз рев-ясына арналган «Эки шаар жөнүндө баян» (1859) романы Д-тин чыг­лыгында көрүнүктүү орун ээлеген. Д-тин акыр­кы романдары: «Чоң үмүттөр» (1861), «Барды­гыбыздын досубуз» (1865), «Эдвин Друддун сыры» (1870) деген чыгармалары курч окуялуу жанрга жакын. «Дэвид Копперфилд» (1850) ро­маны өмүр баяндык белгилерге ээ.