ДИРИЛДӨӨ ТЕХНИКАСЫ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДИРИЛДӨӨ ТЕХНИКАСЫ – 10 мгцтен 10 кгцке чейинки жыштыктагы мех. термелүүнү козгоо­чу каражаттар м-н ыкмалардын ж-а дирилдөөнү башкаруу, өлчөө, текшерүү, о. эле зыяндуу ди­рилдөөгө каршы күрөшүү ыкмаларынын жы­йындысы. Д. т-на пайдалуу жумушту аткаруу (топуракты ж-а бетон аралашмасын тыгыз­доо ж-а ныктоо, сыноолорду жүргүзүү ж. б.) үчүн дирилдетилүүчү куралдар ж-а түзүлүштөр, ди­рилдөөнү башкаруучу, өлчөөчү аппараттар ж-а зыяндуу дирилдөөнү токтотуучу, басаңдатуучу, жок кылуучу түзүлүштөр кирет. Булар 500 гцке чейинки жыштыктагы термелүүнү берүүчү бор­бордон четтөөчү, электр-магниттүү (50–100 гц), поршендүү (1–80 гц), ийри муунак-шатундуу (1–20 гц) дирилдетип жүргүзгүчтөр м-н кыймыл­га келтирилет. Дирилдөөнүн параметрлери (ко­торулушу, ылдамдыгы ж-а ылдамдануусу, жыш­тыгы, фазасы, амплитудасы) виброметр ж-а ак­селерометр м-н өлчөнөт. Дирилдөөнү өлчөөчү ап­паратура билдиргичтен, өзгөрткүчтөн, ана­лиздегичтен, көрсөтүүчү ж-а каттоочу прибор­лордон, сигналдык түзүлүштөн турат. Д. т-нын негизги милдеттеринин бири – адам, машина, прибор ж-а курулуштарды дирилдөөнүн зыян­дуу таасиринен сактоо. Бул үчүн дирилдөөнү баскыч, статистикалык ж-а динамикалык тең­дегичтер, инерциялык ж-а серпилгич элемент­тер кеңири колдонулат.