ДИСТРОФИЯ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДИСТРОФИ́Я (дис... ж-а гр. trophe – тамакта­нуу) – организмдин тамак сиңирүүсү, зат алма­шуусу бузулгандан келип чыккан өнөкөт начар­лашы. Жаш балдарда көп жолугат. Балдарды сапатсыз ж-а жетишсиз же ашкере тамактан­дыруудан, көпкө ачка болуудан, инфекциядан, уулануудан, ички секреция бездеринин туура эмес иштешинен пайда болот. Зат алмашуунун бузулушуна байланыштуу белок, май, углевод ж-а минерал Д-сы деп бөлүнөт. Б е л о к Д-сы клетка ж-а клетка аралык заттарга физ.-хим. ж-а морфол. жактан өзгөртүлгөн патол. белок-


тордун киришине байланыштуу. М а й Д-сы май топтогучтарда майдын, ал эми ткандар м-н клеткаларда липиддердин сан ж-а сапат жагы­нан өзгөрүшү, алардын тийишсиз жерде пайда болушу м-н айырмаланат. Кахексия, атероск­лероз, семирүү ж. б. ооруларга алып келиши мүмкүн. У г л е в о д Д-сында полисахарид, гликопротеиддердин, м и н е р а л Д-сында калий, кальций, темир, жез ж. б. заттардын алмашуусу бузулат. Анын белгилери: бала арык­тап, начар өсөт, ичеги-карын иши, нерв систе­масы бузулат, организмдин түрлүү ооруларга туруктуулугу начарлайт. Оору себебине карата дарыланат. Эгер Д. тамак-аш жетишпегенден болсо, ага кошумча, күчтүүлөп, витаминдүү та­мактандыруу, массаж, дене тарбия сунуш кы­лынат. Д-нын алдын алууну бала төрөлө элек­те эле, аял кош бойлуу кезден баштап, түрдөп тамактануусу зарыл.