ДАРИЙ
ДА́РИЙ I, Д а р и у ш, Д а р а я в а у ш – Ахемениддер династиясынан чыккан перс падышасы (б. з. ч. 522 – б. з. ч. 486), реформа жасоо м-н мамлекетин кайра куруп, аны кеӊейтүү үчүн Орто Азияга эки жолу жүрүш кылган (к. Бехустун жазмасы). Алардын бири (б. з. ч. 519-жыл), бул жердин тургундары сактар м-н массагеттердин катуу каршылык кылышына байланыштуу ийгиликсиз аяктаган. Грек-перс согушун (500–449) уланткан. Ал эми б. з. ч. 519-жылы Дарий I сак-тиграхаудаларга жүрүш жасап, алардын кол башчысы Скунханы колго түшүргөн. Бирок көчмөндөр жашаган бул аймакка өз бийлигин биротоло орното албаган. Өлкө аскердик-административдик округдарга (сатрапияларга) бөлүнгөн, жолдор курулуп, каналдар калыбына келтирилген. Дарий I алтын монета – дариктерди чыгарткан. Дарий I нин тушунда Ахемениддер мамлекети чыӊдалган ж-а анын эӊ өнүккөн доору болгон, к. Ахемениддер мамлекети.