ДИРИЛДӨӨ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДИРИЛДӨӨ , т и т и р ө ө, в и б р а ц и я (латынча vibratio – термелүү, титирөө) – механикалык термелүү. Дирилдөөнүн техникада (машина, механизм, курулуш жана башкаларда) пайдалуу жана зыяндуу жактары бар. П а й д а л у у Дирилдөө атайын дирилдеткичтин жар­дамы менен аракетке келет жана курулуш тарма­гында (дирилдеткич машинада), ошондой эле ар кан­дай технологиялык операцияларды аткарууда колдо­нулат. Дирилдөөнүн төмөнкүдөй түрлөрү бар: д и н а ­м и к а л ы к ж е к ү ч т ү к, эгер сырткы термелүүчү күчтөр же күчтүн моменти дирилдеп жаткан системага көз карандысыз болсо; к и­ н е м а т и к а л ы к, системанын бир же бир нече жерин дирилдетүү үчүн термелүүнүн сырт­тан берилиши; п а р а м е т р д и к, система­нын Дирилдөөсү бир же бир нече параметрлердин (мисалы, катуулук коэффициенти, инерция моменти, каршы­лык коэффициенти) маанисинин өзгөрүшүнө байла­ныштуу; өздүк же автотермелүү, туруктуу бу­лактан энергия алуу менен аракетке келет. Дирилдөөчү курулмаларда көбүнчө биринчи эки принцип колдонулат. Дирилдөө жыштыгына жараша анын организмге тийгизген таасири пайдалуу да, зы­яндуу да болушу мүмкүн. З ы я н д у у Дирилдөө транспорт каражаттарынын кыймылдаткычы­нын, турбинанын иштешинин негизинде пайда болуп, алардын иштөө режимин бузат, иштен чыгарат. Аны болтурбоо үчүн ар кандай чаралар колдонулат.