http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%C2%AB%D0%90%D0%97%D0%98%D0%97_%D0%98%D0%9D%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%94%D0%AB%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%AF%D0%9D%D0%AB%C2%BB 2026-04-23T06:40:47Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%90%D0%97%D0%98%D0%97_%D0%98%D0%9D%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%94%D0%AB%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%AF%D0%9D%D0%AB%C2%BB&diff=76338&oldid=prev 2026-03-09T04:31:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:31, 9 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«АЗИЗ ИНСАНДАРДЫН БАЯНЫ»''' («Тазкира-и азизан») – [[Чыгыш Түркстан]]га тиешелүү Мухаммед Садык Кашгаринин (1730–1820) тарыхый эмгеги. Эмгек 1768–1769-жылдары жазылып, ал 1452-жылы өлгөн белгилүү диний ишмер Махдум-и Азамдын (Жалал ад-дин Касани) Кашкардагы тукумуна арналган жана негизинен XVII–XVIII-кылымдардагы саясий окуялар камтылган. Эмгектин өзөгүн Махдум-и Азамдын улуу уулу Эшен-и-Калан (Калам) деген ысым таанылган Мухаммед Амин кожо жана төртүнчү уулу Исхак Валинин ортолорундагы диний карама-каршылыктардын натыйжасында «ак-тоолуктар» (кара: [[«Ышкиййа тарыкаты»]]) менен «кара-тоолуктар» (кара: [[«Ысхакиййа тарыкаты»]]) агымдарынын пайда болушу түзөт. Көпчүлүгүн [[кыргыздар]] түзгөн кашкарлыктар «ак тоолуктарды», ал эми Жаркент шаарынын айланасындагы кыргыздын сол уруулары «кара тоолуктарды» колдоп, Кашкарга хан болгон (1671–1682) Исмаил дагы «кара тоолуктар» тарабында болуп, ал «ак тоолуктардын» өкүлү Аппак кожону (Идаятулла) Чыгыш Түркстандан [[Тибет]]ке качууга аргасыз кылганы баяндалат. Аппак кожо өлгөндөн кийин «кара тоолук» жана «ак тоолук» кожолордун бийлик талашуусу кайра күчөп, кезек-кезеги менен «ак тоо­луктар» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атанган </del>кашкарлыктар да, «кара тоолук» Жаркент шаары да кыргыздардан жардам сурап турушкан. Мухаммед Садык Кашгаринин бул эмгегин Ч. [[Валиханов]] кеңири пайдаланып, андан кийин Л. И. Думан, М. А. Салахетдинова, М. Кутлуков, И. Сайдуллаев сыяктуу жана башка белгилүү окумуштуулар жана немец чыгыш таануучусу М. Хартманн изилдеп чыккан. Аталган эмгек Чыгыш Түркстан, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«АЗИЗ ИНСАНДАРДЫН БАЯНЫ»''' («Тазкира-и азизан») – [[Чыгыш Түркстан]]га тиешелүү Мухаммед Садык Кашгаринин (1730–1820) тарыхый эмгеги. Эмгек 1768–1769-жылдары жазылып, ал 1452-жылы өлгөн белгилүү диний ишмер Махдум-и Азамдын (Жалал ад-дин Касани) Кашкардагы тукумуна арналган жана негизинен XVII–XVIII-кылымдардагы саясий окуялар камтылган. Эмгектин өзөгүн Махдум-и Азамдын улуу уулу Эшен-и-Калан (Калам) деген ысым таанылган Мухаммед Амин кожо жана төртүнчү уулу Исхак Валинин ортолорундагы диний карама-каршылыктардын натыйжасында «ак-тоолуктар» (кара: [[«Ышкиййа тарыкаты»]]) менен «кара-тоолуктар» (кара: [[«Ысхакиййа тарыкаты»]]) агымдарынын пайда болушу түзөт. Көпчүлүгүн [[кыргыздар]] түзгөн кашкарлыктар «ак тоолуктарды», ал эми Жаркент шаарынын айланасындагы кыргыздын сол уруулары «кара тоолуктарды» колдоп, Кашкарга хан болгон (1671–1682) Исмаил дагы «кара тоолуктар» тарабында болуп, ал «ак тоолуктардын» өкүлү Аппак кожону (Идаятулла) Чыгыш Түркстандан [[Тибет]]ке качууга аргасыз кылганы баяндалат. Аппак кожо өлгөндөн кийин «кара тоолук» жана «ак тоолук» кожолордун бийлик талашуусу кайра күчөп, кезек-кезеги менен «ак тоо­луктар» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аттанган </ins>кашкарлыктар да, «кара тоолук» Жаркент шаары да кыргыздардан жардам сурап турушкан. Мухаммед Садык Кашгаринин бул эмгегин Ч. [[Валиханов]] кеңири пайдаланып, андан кийин Л. И. Думан, М. А. Салахетдинова, М. Кутлуков, И. Сайдуллаев сыяктуу жана башка белгилүү окумуштуулар жана немец чыгыш таануучусу М. Хартманн изилдеп чыккан. Аталган эмгек Чыгыш Түркстан, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%90%D0%97%D0%98%D0%97_%D0%98%D0%9D%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%94%D0%AB%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%AF%D0%9D%D0%AB%C2%BB&diff=75303&oldid=prev 2026-02-13T08:33:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:33, 13 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«АЗИЗ ИНСАНДАРДЫН БАЯНЫ»''' («Тазкира-и азизан») – [[Чыгыш Түркстан]]га тиешелүү Мухаммед Садык Кашгаринин (1730–1820) тарыхый эмгеги. Эмгек 1768–1769-жылдары жазылып, ал 1452-жылы өлгөн белгилүү диний ишмер Махдум-и Азамдын (Жалал ад-дин Касани) Кашкардагы тукумуна арналган жана негизинен XVII–XVIII-кылымдардагы саясий окуялар камтылган. Эмгектин өзөгүн Махдум-и Азамдын улуу уулу Эшен-и-Калан (Калам) деген ысым таанылган Мухаммед Амин кожо жана төртүнчү уулу Исхак Валинин ортолорундагы диний карама-каршылыктардын натыйжасында «ак-тоолуктар» (кара: [[«Ышкиййа тарыкаты»]]) менен «кара-тоолуктар» (кара: [[«Ысхакиййа тарыкаты»]]) агымдарынын пайда болушу түзөт. Көпчүлүгүн [[кыргыздар]] түзгөн кашкарлыктар «ак тоолуктарды», ал эми Жаркент шаарынын айланасындагы кыргыздын сол уруулары «кара тоолуктарды» колдоп, Кашкарга хан болгон (1671–1682) Исмаил дагы «кара тоолуктар» тарабында болуп, ал «ак тоолуктардын» өкүлү Аппак кожону (Идаятулла) Чыгыш Түркстандан [[Тибет]]ке качууга аргасыз кылганы баяндалат. Аппак кожо өлгөндөн кийин «кара тоолук» жана «ак тоолук» кожолордун бийлик талашуусу кайра күчөп, кезек-кезеги менен «ак тоо­луктар» атанган кашкарлыктар да, «кара тоолук» Жаркент шаары да кыргыздардан жардам сурап турушкан. Мухаммед Садык Кашгаринин бул эмгегин Ч. [[Валиханов]] кеңири пайдаланып, андан кийин Л. И. Думан, М. А. Салахетдинова, М. Кутлуков, И. Сайдуллаев сыяктуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж.б. </del>белгилүү окумуштуулар жана немец чыгыш таануучусу М. Хартманн изилдеп чыккан. Аталган эмгек Чыгыш Түркстан, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«АЗИЗ ИНСАНДАРДЫН БАЯНЫ»''' («Тазкира-и азизан») – [[Чыгыш Түркстан]]га тиешелүү Мухаммед Садык Кашгаринин (1730–1820) тарыхый эмгеги. Эмгек 1768–1769-жылдары жазылып, ал 1452-жылы өлгөн белгилүү диний ишмер Махдум-и Азамдын (Жалал ад-дин Касани) Кашкардагы тукумуна арналган жана негизинен XVII–XVIII-кылымдардагы саясий окуялар камтылган. Эмгектин өзөгүн Махдум-и Азамдын улуу уулу Эшен-и-Калан (Калам) деген ысым таанылган Мухаммед Амин кожо жана төртүнчү уулу Исхак Валинин ортолорундагы диний карама-каршылыктардын натыйжасында «ак-тоолуктар» (кара: [[«Ышкиййа тарыкаты»]]) менен «кара-тоолуктар» (кара: [[«Ысхакиййа тарыкаты»]]) агымдарынын пайда болушу түзөт. Көпчүлүгүн [[кыргыздар]] түзгөн кашкарлыктар «ак тоолуктарды», ал эми Жаркент шаарынын айланасындагы кыргыздын сол уруулары «кара тоолуктарды» колдоп, Кашкарга хан болгон (1671–1682) Исмаил дагы «кара тоолуктар» тарабында болуп, ал «ак тоолуктардын» өкүлү Аппак кожону (Идаятулла) Чыгыш Түркстандан [[Тибет]]ке качууга аргасыз кылганы баяндалат. Аппак кожо өлгөндөн кийин «кара тоолук» жана «ак тоолук» кожолордун бийлик талашуусу кайра күчөп, кезек-кезеги менен «ак тоо­луктар» атанган кашкарлыктар да, «кара тоолук» Жаркент шаары да кыргыздардан жардам сурап турушкан. Мухаммед Садык Кашгаринин бул эмгегин Ч. [[Валиханов]] кеңири пайдаланып, андан кийин Л. И. Думан, М. А. Салахетдинова, М. Кутлуков, И. Сайдуллаев сыяктуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башка </ins>белгилүү окумуштуулар жана немец чыгыш таануучусу М. Хартманн изилдеп чыккан. Аталган эмгек Чыгыш Түркстан, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%90%D0%97%D0%98%D0%97_%D0%98%D0%9D%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%94%D0%AB%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%AF%D0%9D%D0%AB%C2%BB&diff=75302&oldid=prev 2025-12-25T04:31:14Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:31, 25 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">2 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">2 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%90%D0%97%D0%98%D0%97_%D0%98%D0%9D%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%94%D0%AB%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%AF%D0%9D%D0%AB%C2%BB&diff=75301&oldid=prev 2025-12-25T04:29:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:29, 25 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;«АЗИЗ ИНСАНДАРДЫН БАЯНЫ»&#039;&#039;&#039; («Тазкира-и азизан») – [[Чыгыш Түркстан]]га тиешелүү Мухаммед Садык Кашгаринин (1730–1820) тарыхый эмгеги. Эмгек 1768–1769-жылдары жазылып, ал 1452-жылы өлгөн белгилүү диний ишмер Махдум-и Азамдын (Жалал ад-дин Касани) Кашкардагы тукумуна арналган жана негизинен XVII–XVIII-кылымдардагы саясий окуялар камтылган. Эмгектин өзөгүн Махдум-и Азамдын улуу уулу Эшен-и-Калан (Калам) деген ысым таанылган Мухаммед Амин кожо жана төртүнчү уулу Исхак Валинин ортолорундагы диний карама-каршылыктардын натыйжасында «ак-тоолуктар» (кара: [[«Ышкиййа тарыкаты»]]) менен «кара-тоолуктар» (кара: [[«Ысхакиййа тарыкаты»]]) агымдарынын пайда болушу түзөт. Көпчүлүгүн [[кыргыздар]] түзгөн кашкарлыктар «ак тоолуктарды», ал эми Жаркент шаарынын айланасындагы кыргыздын сол уруулары «кара тоолуктарды» колдоп, Кашкарга хан болгон (1671–1682) Исмаил дагы «кара тоолуктар» тарабында болуп, ал «ак тоолуктардын» өкүлү Аппак кожону (Идаятулла) Чыгыш Түркстандан [[Тибет]]ке качууга аргасыз кылганы баяндалат. Аппак кожо өлгөндөн кийин «кара тоолук» жана «ак тоолук» кожолордун бийлик талашуусу кайра күчөп, кезек-кезеги менен «ак тоо­луктар» атанган кашкарлыктар да, «кара тоолук» Жаркент шаары да кыргыздардан жардам сурап турушкан. Мухаммед Садык Кашгаринин бул эмгегин Ч. [[Валиханов]] кеңири пайдаланып, андан кийин Л. И. Думан, М. А. Салахетдинова, М. Кутлуков, И. Сайдуллаев сыяктуу ж.б. белгилүү окумуштуулар жана немец чыгыш таануучусу М. Хартманн изилдеп чыккан. Аталган эмгек Чыгыш Түркстан, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;«АЗИЗ ИНСАНДАРДЫН БАЯНЫ»&#039;&#039;&#039; («Тазкира-и азизан») – [[Чыгыш Түркстан]]га тиешелүү Мухаммед Садык Кашгаринин (1730–1820) тарыхый эмгеги. Эмгек 1768–1769-жылдары жазылып, ал 1452-жылы өлгөн белгилүү диний ишмер Махдум-и Азамдын (Жалал ад-дин Касани) Кашкардагы тукумуна арналган жана негизинен XVII–XVIII-кылымдардагы саясий окуялар камтылган. Эмгектин өзөгүн Махдум-и Азамдын улуу уулу Эшен-и-Калан (Калам) деген ысым таанылган Мухаммед Амин кожо жана төртүнчү уулу Исхак Валинин ортолорундагы диний карама-каршылыктардын натыйжасында «ак-тоолуктар» (кара: [[«Ышкиййа тарыкаты»]]) менен «кара-тоолуктар» (кара: [[«Ысхакиййа тарыкаты»]]) агымдарынын пайда болушу түзөт. Көпчүлүгүн [[кыргыздар]] түзгөн кашкарлыктар «ак тоолуктарды», ал эми Жаркент шаарынын айланасындагы кыргыздын сол уруулары «кара тоолуктарды» колдоп, Кашкарга хан болгон (1671–1682) Исмаил дагы «кара тоолуктар» тарабында болуп, ал «ак тоолуктардын» өкүлү Аппак кожону (Идаятулла) Чыгыш Түркстандан [[Тибет]]ке качууга аргасыз кылганы баяндалат. Аппак кожо өлгөндөн кийин «кара тоолук» жана «ак тоолук» кожолордун бийлик талашуусу кайра күчөп, кезек-кезеги менен «ак тоо­луктар» атанган кашкарлыктар да, «кара тоолук» Жаркент шаары да кыргыздардан жардам сурап турушкан. Мухаммед Садык Кашгаринин бул эмгегин Ч. [[Валиханов]] кеңири пайдаланып, андан кийин Л. И. Думан, М. А. Салахетдинова, М. Кутлуков, И. Сайдуллаев сыяктуу ж.б. белгилүү окумуштуулар жана немец чыгыш таануучусу М. Хартманн изилдеп чыккан. Аталган эмгек Чыгыш Түркстан, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%90%D0%97%D0%98%D0%97_%D0%98%D0%9D%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%94%D0%AB%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%AF%D0%9D%D0%AB%C2%BB&diff=75300&oldid=prev 2025-12-25T04:29:27Z

<p>Created page with &quot;&#039;&#039;&#039;«АЗИЗ ИНСАНДАРДЫН БАЯНЫ»&#039;&#039;&#039; («Тазкира-и азизан») – <a href="/index.php?title=%D0%A7%D1%8B%D0%B3%D1%8B%D1%88_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Чыгыш Түркстан (мындай барак жок)">Чыгыш Түркстан</a>га тиешелүү Мухаммед Садык...&quot;</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;«АЗИЗ ИНСАНДАРДЫН БАЯНЫ»&#039;&#039;&#039; («Тазкира-и азизан») – [[Чыгыш Түркстан]]га тиешелүү Мухаммед Садык Кашгаринин (1730–1820) тарыхый эмгеги. Эмгек 1768–1769-жылдары жазылып, ал 1452-жылы өлгөн белгилүү диний ишмер Махдум-и Азамдын (Жалал ад-дин Касани) Кашкардагы тукумуна арналган жана негизинен XVII–XVIII-кылымдардагы саясий окуялар камтылган. Эмгектин өзөгүн Махдум-и Азамдын улуу уулу Эшен-и-Калан (Калам) деген ысым таанылган Мухаммед Амин кожо жана төртүнчү уулу Исхак Валинин ортолорундагы диний карама-каршылыктардын натыйжасында «ак-тоолуктар» (кара: [[«Ышкиййа тарыкаты»]]) менен «кара-тоолуктар» (кара: [[«Ысхакиййа тарыкаты»]]) агымдарынын пайда болушу түзөт. Көпчүлүгүн [[кыргыздар]] түзгөн кашкарлыктар «ак тоолуктарды», ал эми Жаркент шаарынын айланасындагы кыргыздын сол уруулары «кара тоолуктарды» колдоп, Кашкарга хан болгон (1671–1682) Исмаил дагы «кара тоолуктар» тарабында болуп, ал «ак тоолуктардын» өкүлү Аппак кожону (Идаятулла) Чыгыш Түркстандан [[Тибет]]ке качууга аргасыз кылганы баяндалат. Аппак кожо өлгөндөн кийин «кара тоолук» жана «ак тоолук» кожолордун бийлик талашуусу кайра күчөп, кезек-кезеги менен «ак тоо­луктар» атанган кашкарлыктар да, «кара тоолук» Жаркент шаары да кыргыздардан жардам сурап турушкан. Мухаммед Садык Кашгаринин бул эмгегин Ч. [[Валиханов]] кеңири пайдаланып, андан кийин Л. И. Думан, М. А. Салахетдинова, М. Кутлуков, И. Сайдуллаев сыяктуу ж.б. белгилүү окумуштуулар жана немец чыгыш таануучусу М. Хартманн изилдеп чыккан. Аталган эмгек Чыгыш Түркстан, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.<br /> <br /> Ад.: Мугинов А.М. Описание уйгурских рукописей Института народов Азии. М., 1962</div>

imported>Турганбаев Элебай