http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%C2%AB%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%98%D0%9D_%D0%9E%D0%9E%D0%97%D0%95%D0%9A%D0%98_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%A5%D0%AB%D0%9D%D0%AB%D0%9D_%D0%9E%D0%A7%D0%95%D0%A0%D0%9A%D0%98%C2%BB 2026-04-23T02:16:29Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%98%D0%9D_%D0%9E%D0%9E%D0%97%D0%95%D0%9A%D0%98_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%A5%D0%AB%D0%9D%D0%AB%D0%9D_%D0%9E%D0%A7%D0%95%D0%A0%D0%9A%D0%98%C2%BB&diff=43265&oldid=prev 2026-01-13T09:12:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:12, 13 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;«КЫРГЫЗ ЭЛИНИН ООЗЕКИ ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ТАРЫХЫНЫН ОЧЕРКИ»&lt;/b&gt; – элдик оозеки</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;«КЫРГЫЗ ЭЛИНИН ООЗЕКИ ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ТАРЫХЫНЫН ОЧЕРКИ»&lt;/b&gt; – элдик оозеки</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгармалардын ар кыл жанрлары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>изилдөө иштери топтоштурулган эмгек (1973). Жый&amp;shy;накты белгилүү</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгармалардын ар кыл жанрлары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>изилдөө иштери топтоштурулган эмгек (1973). Жый&amp;shy;накты белгилүү</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:«КЫРГЫЗ ЭЛИНИН ООЗЕКИ ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ТАРЫХЫНЫН ОЧЕРКИ»47.png | thumb | none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:«КЫРГЫЗ ЭЛИНИН ООЗЕКИ ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ТАРЫХЫНЫН ОЧЕРКИ»47.png | thumb | none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">фо ль кл о рис т</del>, окумуштуулар –</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">фольклорист</ins>, окумуштуулар –</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ж. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Су банбеков</del>, С. Мусаев, Р. Кы&amp;shy;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">д ы р б а е в а </del>, Ж. Таштемиров, С. Закиров, Б. Ке&amp;shy;бековалар түзүш&amp;shy;көн. Анда эмгек,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ж. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Субанбеков</ins>, С. Мусаев, Р. Кы&amp;shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дырбаева </ins>, Ж. Таштемиров, С. Закиров, Б. Ке&amp;shy;бековалар түзүш&amp;shy;көн. Анда эмгек,</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">үй лө нү ү</del>&amp;shy;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">үл пө т</del>,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">үйлөнүү </ins>&amp;shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">үлпөт</ins>, дин, сүйүү ырла&amp;shy;ры, ырым <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>да&amp;shy;рымдар, миф <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>легенда, кошок, арман, санат, тер&amp;shy;ме өңдүү темалар&amp;shy;га арналган чыгармалар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>изилдөөлөр жүр&amp;shy;гүзүлгөн. Бул эмгектен кыргыз элинин өткөндөгү тарыхынан, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маданиятынан</ins>, салт-санаасынан кеңи&amp;shy;ри түшүнүк алууга болот. «Кыргыз эпостору» ат&amp;shy;туу бөлүмдө «Манас», «Семетей», «Сейтек», «Эр Төштүк», «Жаныш, Байыш», «Курманбек», «Эр Табылды», «Жаңыл Мырза», «Кожожаш»,</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>дин, сүйүү ырла&amp;shy;ры, ырым <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>да&amp;shy;рымдар, миф <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>легенда, кошок, арман, санат, тер&amp;shy;ме өңдүү темалар&amp;shy;га арналган чыгармалар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>изилдөөлөр жүр&amp;shy;гүзүлгөн. Бул эмгектен кыргыз элинин өткөндөгү тарыхынан, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мад-тынан</del>, салт-санаасынан кеңи&amp;shy;ри түшүнүк алууга болот. «Кыргыз эпостору» ат&amp;shy;туу бөлүмдө «Манас», «Семетей», «Сейтек», «Эр Төштүк», «Жаныш, Байыш», «Курманбек», «Эр Табылды», «Жаңыл Мырза», «Кожожаш»,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«Мендирман», «Саринжи Бөкөй», «Олжобай менен Кишимжан», «Кедейкан» сыяктуу эпос&amp;shy;торго кеңири орун берилип, алардын идеялык, көркөмдүк касиеттери талдоого алынган. Өзгөчө,</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«Мендирман», «Саринжи Бөкөй», «Олжобай менен Кишимжан», «Кедейкан» сыяктуу эпос&amp;shy;торго кеңири орун берилип, алардын идеялык, көркөмдүк касиеттери талдоого алынган. Өзгөчө,</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«Манас» үчилтиги ар тараптан иликтенип (та&amp;shy;рыхыйлуулугу, образдар системасы, поэтикасы ж. б.), жыйнактын кыйла бөлүгүн ээлейт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>эле изилдене элек эпикалык чыгармалар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>жалпы маалымат берилип, аларды изилдөө&amp;shy;нүн зарылдыгы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>жалпы багыттары белги&amp;shy;ленген. Жыйнактын аягында «1916-жылдагы улуттук боштондук көтөрүлүшү элдик поэзия&amp;shy;да», «Кыргыз элинин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сов. </del>доордогу оозеки чы&amp;shy;гармаларынын өсүү жолдору» өңдүү макалалар берилип, ошол учурда пайда болгон чыгарма&amp;shy;лардын жалпы мүнөзү, маани-мазмуну, көр&amp;shy;көмдүгү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>алардагы элдик эстетиканын ча&amp;shy;гылдырылышы чечмеленет. Жыйнактагы мате&amp;shy;риалдар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сов. </del>идеологиянын негизинде жазыл&amp;shy;гандыктан, фольклористика илими талап кыл&amp;shy;ган айрым принциптер бузулган учурлар кезде&amp;shy;шет. Идеологияга кайчы келген айрым элдик түшүнүктөр жымсалдатылган же такыр эле сөзгө алынган эмес. Алсак, дин ырлары туурасында аларды бир беткей каралоо, коомго каршы коюу тенденциясы орун алган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>эле эпосторду тал&amp;shy;доодо, баа берүүдө мезгилдин саясатына баш ий&amp;shy;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">диреанализдешкен</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Марксизмдинклассиктери</del>&amp;shy;нин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-во</del>, көркөм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ад-т</del>, фольклористика <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>айткан жол-жоболоруна, тезистерине өзгөчө баа беришип, ошолорго таянган изилдөөлөр орун ал&amp;shy;гандыктан, албетте, бул эмгек азыркы күндө баштагыдай күчүн, сапаттык деңгээлин сактай албады. Анын үстүнө ал фольклористика или&amp;shy;минин азыркы жетишкен деңгээлине, талапта&amp;shy;рына жооп бербей, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>сапаты да төмөндөдү, моралдык жактан эскирди. Ошондой болсо да, бул эмгек убагында жогору бааланып, фольк&amp;shy;лористикага кызыккандардын: мектеп мугалим&amp;shy;деринин, ЖОЖдордун филолог мугалимдеринин, студенттердин, аспиранттардын табылгыс окуу куралы болуп келгендиги, ал азыр да өз сапа&amp;shy;тын таптакыр жоготуп коё электигин танууга болбойт. Себеби, фольклористика илими көбүн&amp;shy;чө консервативдик мүнөздө болуп, мезгилдик идеологияларга тиешеси аз болот. Андыктан, ошол учурда айтылган пикирлердин көпчүлүгү азыр да жарактуу. Айрыкча элдик чыгармалар&amp;shy;дын көркөм түзүлүшү, жанрдык табияты туу&amp;shy;расындагы пикирлер учурда да өз кунун жогот&amp;shy;кон жок . Албетте , кийинки учурлардагы изилдөөлөр «Очеркти» кайталап калган жок, алар элдик чыгармалардын идеялык жактарын учур талабына ылайыктап, ошол эле учурда мурда айтылган негиздүү пикирлерди андан ары тереңдетишти.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«Манас» үчилтиги ар тараптан иликтенип (та&amp;shy;рыхыйлуулугу, образдар системасы, поэтикасы ж. б.), жыйнактын кыйла бөлүгүн ээлейт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ошондой </ins>эле изилдене элек эпикалык чыгармалар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>жалпы маалымат берилип, аларды изилдөө&amp;shy;нүн зарылдыгы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>жалпы багыттары белги&amp;shy;ленген. Жыйнактын аягында «1916-жылдагы улуттук боштондук көтөрүлүшү элдик поэзия&amp;shy;да», «Кыргыз элинин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">советтик </ins>доордогу оозеки чы&amp;shy;гармаларынын өсүү жолдору» өңдүү макалалар берилип, ошол учурда пайда болгон чыгарма&amp;shy;лардын жалпы мүнөзү, маани-мазмуну, көр&amp;shy;көмдүгү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>алардагы элдик эстетиканын ча&amp;shy;гылдырылышы чечмеленет. Жыйнактагы мате&amp;shy;риалдар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">советтик </ins>идеологиянын негизинде жазыл&amp;shy;гандыктан, фольклористика илими талап кыл&amp;shy;ган айрым принциптер бузулган учурлар кезде&amp;shy;шет. Идеологияга кайчы келген айрым элдик түшүнүктөр жымсалдатылган же такыр эле сөзгө алынган эмес. Алсак, дин ырлары туурасында аларды бир беткей каралоо, коомго каршы коюу тенденциясы орун алган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ошондой </ins>эле эпосторду тал&amp;shy;доодо, баа берүүдө мезгилдин саясатына баш ий&amp;shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дире анализдешкен</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Марксизмдин классиктери</ins>&amp;shy;нин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусство</ins>, көркөм <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адабият</ins>, фольклористика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>айткан жол-жоболоруна, тезистерине өзгөчө баа беришип, ошолорго таянган изилдөөлөр орун ал&amp;shy;гандыктан, албетте, бул эмгек азыркы күндө баштагыдай күчүн, сапаттык деңгээлин сактай албады. Анын үстүнө ал фольклористика или&amp;shy;минин азыркы жетишкен деңгээлине, талапта&amp;shy;рына жооп бербей, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>сапаты да төмөндөдү, моралдык жактан эскирди. Ошондой болсо да, бул эмгек убагында жогору бааланып, фольк&amp;shy;лористикага кызыккандардын: мектеп мугалим&amp;shy;деринин, ЖОЖдордун филолог мугалимдеринин, студенттердин, аспиранттардын табылгыс окуу куралы болуп келгендиги, ал азыр да өз сапа&amp;shy;тын таптакыр жоготуп коё электигин танууга болбойт. Себеби, фольклористика илими көбүн&amp;shy;чө консервативдик мүнөздө болуп, мезгилдик идеологияларга тиешеси аз болот. Андыктан, ошол учурда айтылган пикирлердин көпчүлүгү азыр да жарактуу. Айрыкча элдик чыгармалар&amp;shy;дын көркөм түзүлүшү, жанрдык табияты туу&amp;shy;расындагы пикирлер учурда да өз кунун жогот&amp;shy;кон жок . Албетте, кийинки учурлардагы изилдөөлөр «Очеркти» кайталап калган жок, алар элдик чыгармалардын идеялык жактарын учур талабына ылайыктап, ошол эле учурда мурда айтылган негиздүү пикирлерди андан ары тереңдетишти.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 737-822 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 737-822 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Батма http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%98%D0%9D_%D0%9E%D0%9E%D0%97%D0%95%D0%9A%D0%98_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%A5%D0%AB%D0%9D%D0%AB%D0%9D_%D0%9E%D0%A7%D0%95%D0%A0%D0%9A%D0%98%C2%BB&diff=42931&oldid=prev 2026-01-10T12:03:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">12:03, 10 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol4>KadyrM http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%98%D0%9D_%D0%9E%D0%9E%D0%97%D0%95%D0%9A%D0%98_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%A5%D0%AB%D0%9D%D0%AB%D0%9D_%D0%9E%D0%A7%D0%95%D0%A0%D0%9A%D0%98%C2%BB&diff=42503&oldid=prev 2026-01-10T12:03:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">12:03, 10 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

v>KadyrM http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%98%D0%9D_%D0%9E%D0%9E%D0%97%D0%95%D0%9A%D0%98_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%A5%D0%AB%D0%9D%D0%AB%D0%9D_%D0%9E%D0%A7%D0%95%D0%A0%D0%9A%D0%98%C2%BB&diff=42932&oldid=prev 2026-01-09T18:07:39Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">18:07, 9 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%C2%AB%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%98%D0%9D_%D0%9E%D0%9E%D0%97%D0%95%D0%9A%D0%98_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%A5%D0%AB%D0%9D%D0%AB%D0%9D_%D0%9E%D0%A7%D0%95%D0%A0%D0%9A%D0%98%C2%BB&diff=42504&oldid=prev 2026-01-09T18:06:46Z

<p>1 версия</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;«КЫРГЫЗ ЭЛИНИН ООЗЕКИ ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ТАРЫХЫНЫН ОЧЕРКИ»&lt;/b&gt; – элдик оозеки<br /> чыгармалардын ар кыл жанрлары б-ча изилдөө иштери топтоштурулган эмгек (1973). Жый&amp;shy;накты белгилүү<br /> [[File:«КЫРГЫЗ ЭЛИНИН ООЗЕКИ ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ТАРЫХЫНЫН ОЧЕРКИ»47.png | thumb | none]]<br /> фо ль кл о рис т, окумуштуулар –<br /> Ж. Су банбеков, С. Мусаев, Р. Кы&amp;shy;д ы р б а е в а , Ж. Таштемиров, С. Закиров, Б. Ке&amp;shy;бековалар түзүш&amp;shy;көн. Анда эмгек,<br /> үй лө нү ү&amp;shy;үл пө т,<br /> дин, сүйүү ырла&amp;shy;ры, ырым ж-а да&amp;shy;рымдар, миф ж-а легенда, кошок, арман, санат, тер&amp;shy;ме өңдүү темалар&amp;shy;га арналган чыгармалар б-ча изилдөөлөр жүр&amp;shy;гүзүлгөн. Бул эмгектен кыргыз элинин өткөндөгү тарыхынан, мад-тынан, салт-санаасынан кеңи&amp;shy;ри түшүнүк алууга болот. «Кыргыз эпостору» ат&amp;shy;туу бөлүмдө «Манас», «Семетей», «Сейтек», «Эр Төштүк», «Жаныш, Байыш», «Курманбек», «Эр Табылды», «Жаңыл Мырза», «Кожожаш»,<br /> «Мендирман», «Саринжи Бөкөй», «Олжобай менен Кишимжан», «Кедейкан» сыяктуу эпос&amp;shy;торго кеңири орун берилип, алардын идеялык, көркөмдүк касиеттери талдоого алынган. Өзгөчө,<br /> «Манас» үчилтиги ар тараптан иликтенип (та&amp;shy;рыхыйлуулугу, образдар системасы, поэтикасы ж. б.), жыйнактын кыйла бөлүгүн ээлейт. О. эле изилдене элек эпикалык чыгармалар б-ча жалпы маалымат берилип, аларды изилдөө&amp;shy;нүн зарылдыгы ж-а жалпы багыттары белги&amp;shy;ленген. Жыйнактын аягында «1916-жылдагы улуттук боштондук көтөрүлүшү элдик поэзия&amp;shy;да», «Кыргыз элинин сов. доордогу оозеки чы&amp;shy;гармаларынын өсүү жолдору» өңдүү макалалар берилип, ошол учурда пайда болгон чыгарма&amp;shy;лардын жалпы мүнөзү, маани-мазмуну, көр&amp;shy;көмдүгү ж-а алардагы элдик эстетиканын ча&amp;shy;гылдырылышы чечмеленет. Жыйнактагы мате&amp;shy;риалдар сов. идеологиянын негизинде жазыл&amp;shy;гандыктан, фольклористика илими талап кыл&amp;shy;ган айрым принциптер бузулган учурлар кезде&amp;shy;шет. Идеологияга кайчы келген айрым элдик түшүнүктөр жымсалдатылган же такыр эле сөзгө алынган эмес. Алсак, дин ырлары туурасында аларды бир беткей каралоо, коомго каршы коюу тенденциясы орун алган. О. эле эпосторду тал&amp;shy;доодо, баа берүүдө мезгилдин саясатына баш ий&amp;shy;диреанализдешкен.Марксизмдинклассиктери&amp;shy;нин иск-во, көркөм ад-т, фольклористика б-ча айткан жол-жоболоруна, тезистерине өзгөчө баа беришип, ошолорго таянган изилдөөлөр орун ал&amp;shy;гандыктан, албетте, бул эмгек азыркы күндө баштагыдай күчүн, сапаттык деңгээлин сактай албады. Анын үстүнө ал фольклористика или&amp;shy;минин азыркы жетишкен деңгээлине, талапта&amp;shy;рына жооп бербей, ил. сапаты да төмөндөдү, моралдык жактан эскирди. Ошондой болсо да, бул эмгек убагында жогору бааланып, фольк&amp;shy;лористикага кызыккандардын: мектеп мугалим&amp;shy;деринин, ЖОЖдордун филолог мугалимдеринин, студенттердин, аспиранттардын табылгыс окуу куралы болуп келгендиги, ал азыр да өз сапа&amp;shy;тын таптакыр жоготуп коё электигин танууга болбойт. Себеби, фольклористика илими көбүн&amp;shy;чө консервативдик мүнөздө болуп, мезгилдик идеологияларга тиешеси аз болот. Андыктан, ошол учурда айтылган пикирлердин көпчүлүгү азыр да жарактуу. Айрыкча элдик чыгармалар&amp;shy;дын көркөм түзүлүшү, жанрдык табияты туу&amp;shy;расындагы пикирлер учурда да өз кунун жогот&amp;shy;кон жок . Албетте , кийинки учурлардагы изилдөөлөр «Очеркти» кайталап калган жок, алар элдик чыгармалардын идеялык жактарын учур талабына ылайыктап, ошол эле учурда мурда айтылган негиздүү пикирлерди андан ары тереңдетишти.<br /> [[Категория:4-том, 737-822 бб]]<br /> </div>

Kadyrm