http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94 2026-04-23T05:46:59Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=77819&oldid=prev 2026-03-12T07:22:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:22, 12 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД''', түрк. '''''İkinci Abdülhamit''''' (21. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>. 1842, [[Осмон империясы]], [[Константинополь]] [түрк. Konstantiniyye] – 10. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>. 1918, Бейлербейи, сөөгү [[Стамбул]]дагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); 99-халиф, империянын акыркы башкаруучусу, султан [[Абдул Межид I]]нин (1823–1861) экинчи уулу. Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, 1876-жылы 29-августа камакка алышкан. [[Конституция]]ны жарыялоого жана парламентке шайлоолорду өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31-августта такка Абдул-Хамидди отургузушкан. Алгач ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1876–78</del>-жылдары орус-түрк согушунун кыйынчылыктарына байланыштуу  парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул жана башка шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта [[панисламизм]] [[доктрина]]сын колдонуп, бардык [[мусулман]]дарды, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга аракет кылган. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. [[Германия]]нын кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына [[Багдад]] темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул [[гарнизон]]унда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД''', түрк. '''''İkinci Abdülhamit''''' (21. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">09</ins>. 1842, [[Осмон империясы]], [[Константинополь]] [түрк. Konstantiniyye] – 10. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">02</ins>. 1918, Бейлербейи, сөөгү [[Стамбул]]дагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); 99-халиф, империянын акыркы башкаруучусу, султан [[Абдул Межид I]]нин (1823–1861) экинчи уулу. Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, 1876-жылы 29-августа камакка алышкан. [[Конституция]]ны жарыялоого жана парламентке шайлоолорду өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31-августта такка Абдул-Хамидди отургузушкан. Алгач ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1876–1878</ins>-жылдары орус-түрк согушунун кыйынчылыктарына байланыштуу  парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул жана башка шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта [[панисламизм]] [[доктрина]]сын колдонуп, бардык [[мусулман]]дарды, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга аракет кылган. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. [[Германия]]нын кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына [[Багдад]] темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул [[гарнизон]]унда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=44661&oldid=prev 2025-12-11T04:48:00Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:48, 11 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД''', түрк. ''İkinci Abdülhamit'' (21. 9. 1842, [[Осмон империясы]], [[Константинополь]] [түрк. Konstantiniyye] – 10. 2. 1918, Бейлербейи, сөөгү [[Стамбул]]дагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); 99-халиф, империянын акыркы башкаруучусу, султан [[Абдул Межид I]]нин (1823–1861) экинчи уулу. Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, 1876-жылы 29-августа камакка алышкан. [[Конституция]]ны жарыялоого жана парламентке шайлоолорду өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31-августта такка Абдул-Хамидди отургузушкан. Алгач ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок 1876–78-жылдары орус-түрк согушунун кыйынчылыктарына байланыштуу  парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта [[панисламизм]] [[доктрина]]сын колдонуп, бардык [[мусулман]]дарды, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга аракет кылган. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. [[Германия]]нын кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына [[Багдад]] темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул [[гарнизон]]унда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД''', түрк. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''İkinci Abdülhamit<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>'' (21. 9. 1842, [[Осмон империясы]], [[Константинополь]] [түрк. Konstantiniyye] – 10. 2. 1918, Бейлербейи, сөөгү [[Стамбул]]дагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); 99-халиф, империянын акыркы башкаруучусу, султан [[Абдул Межид I]]нин (1823–1861) экинчи уулу. Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, 1876-жылы 29-августа камакка алышкан. [[Конституция]]ны жарыялоого жана парламентке шайлоолорду өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31-августта такка Абдул-Хамидди отургузушкан. Алгач ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок 1876–78-жылдары орус-түрк согушунун кыйынчылыктарына байланыштуу  парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башка </ins>шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта [[панисламизм]] [[доктрина]]сын колдонуп, бардык [[мусулман]]дарды, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга аракет кылган. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. [[Германия]]нын кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына [[Багдад]] темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул [[гарнизон]]унда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=47166&oldid=prev 2025-04-04T01:47:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">01:47, 4 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД''', түрк. ''İkinci Abdülhamit'' (21. 9. 1842, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Осмон империясы<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>, Константинополь [түрк. Konstantiniyye] – 10. 2. 1918, Бейлербейи, сөөгү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Стамбулдагы </del>Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); 99-халиф, империянын акыркы башкаруучусу, султан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Абдул Межид I<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>нин (1823–1861) экинчи уулу. Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, 1876-жылы 29-августа камакка алышкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Конституцияны </del>жарыялоого жана парламентке шайлоолорду өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31-августта такка Абдул-Хамидди отургузушкан. Алгач ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок 1876–78-жылдары орус-түрк согушунун кыйынчылыктарына байланыштуу  парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">доктринасын </del>колдонуп, бардык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мусулмандарды</del>, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга аракет кылган. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Германиянын </del>кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">гарнизонунда </del>аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД''', түрк. ''İkinci Abdülhamit'' (21. 9. 1842, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Осмон империясы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Константинополь<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>[түрк. Konstantiniyye] – 10. 2. 1918, Бейлербейи, сөөгү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Стамбул]]дагы </ins>Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); 99-халиф, империянын акыркы башкаруучусу, султан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Абдул Межид I<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>нин (1823–1861) экинчи уулу. Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, 1876-жылы 29-августа камакка алышкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Конституция]]ны </ins>жарыялоого жана парламентке шайлоолорду өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31-августта такка Абдул-Хамидди отургузушкан. Алгач ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок 1876–78-жылдары орус-түрк согушунун кыйынчылыктарына байланыштуу  парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>панисламизм<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[доктрина]]сын </ins>колдонуп, бардык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[мусулман]]дарды</ins>, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга аракет кылган. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Германия]]нын </ins>кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Багдад<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[гарнизон]]унда </ins>аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=47165&oldid=prev 2024-09-11T10:29:55Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> clean up</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:29, 11 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">2 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">2 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=47164&oldid=prev 2024-03-06T10:31:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:31, 6 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД''', түрк. ''İkinci Abdülhamit'' (21. 9. 1842, ''Осмон империясы'', Константинополь [түрк. Konstantiniyye] – 10. 2. 1918, Бейлербейи, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); 99-халиф, империянын акыркы башкаруучусу, султан ''Абдул Межид I''нин (1823–1861) экинчи уулу. Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, 1876-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>29-августа камакка алышкан. Конституцияны жарыялоого жана парламентке шайлоолорду өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31-августта такка Абдул-Хамидди отургузушкан. Алгач ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок 1876–78-жылдары орус-түрк согушунун кыйынчылыктарына байланыштуу  парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга аракет кылган. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. Германиянын кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД''', түрк. ''İkinci Abdülhamit'' (21. 9. 1842, ''Осмон империясы'', Константинополь [түрк. Konstantiniyye] – 10. 2. 1918, Бейлербейи, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); 99-халиф, империянын акыркы башкаруучусу, султан ''Абдул Межид I''нин (1823–1861) экинчи уулу. Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, 1876-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>29-августа камакка алышкан. Конституцияны жарыялоого жана парламентке шайлоолорду өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31-августта такка Абдул-Хамидди отургузушкан. Алгач ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок 1876–78-жылдары орус-түрк согушунун кыйынчылыктарына байланыштуу  парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга аракет кылган. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. Германиянын кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=47163&oldid=prev 2024-01-25T07:10:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:10, 25 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;big&gt;</del>'''АБДУЛ-ХАМИД'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/big&gt;  </del>(21. 9. 1842, Осмон империясы, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Стамбул, Топкапы </del>– 10. 2. 1918, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бейлербейн</del>, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. Абдул-Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү &lt;span cat=</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж.кыск</del>' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">oldv=</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;жана&lt;/span&gt; чебер саясатчы катары белгилүү</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ал </del>1876-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  конституцияны жарыялоого &lt;span cat='</del>ж.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыск' oldv='ж</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>парламентке шайлоолорду <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өткөрүү тууралуу убадасы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">н'&gt;менен&lt;/span&gt; «Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан </del>такка <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">олтурган</del>. Алгач <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бул шарттарды ишке ашырган Абдул-Хамид кийинчерээк </del>1876–78-жылдары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>орус-түрк согушунун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыйынчылыктарынан пайдаланып, </del>парламентти тараткан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>1876-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>майда улуттардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'&gt;</del>анын ичинде<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шарт түзгөн</del>. Абдул-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамиддин </del>Германиянын кайзери Вильгельм II <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;</del>менен<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>герман-түрк соода келишими түзүлгөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;</del>менен<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДУЛ-ХАМИД'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, түрк. ''İkinci Abdülhamit'' </ins>(21. 9. 1842, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>Осмон империясы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Константинополь [түрк. Konstantiniyye] </ins>– 10. 2. 1918, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бейлербейи</ins>, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">99-халиф, </ins>империянын акыркы башкаруучусу, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">султан </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул Межид I</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">нин (1823–1861) экинчи уулу</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Такта отурганына үч ай болгон бир тууган агасы Мурад Vге «Жаңы осмондор» кыймылынын жетекчилери  «акылынан айныды» деген айып коюп, </ins>1876-ж. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">29</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">августа камакка алышкан. Конституцияны жарыялоого </ins>жана парламентке шайлоолорду <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өткөрүүгө убада бергенден кийин анын ордуна 31</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">августта </ins>такка <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул-Хамидди отургузушкан</ins>. Алгач <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ал берген убадаларын аткарууга киришкен, бирок </ins>1876–78-жылдары орус-түрк согушунун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыйынчылыктарына байланыштуу  </ins>парламентти тараткан жана 1876-жылы конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мисалы, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, анын ичинде чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири боюнча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, ошондой эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аракет кылган</ins>. Абдул-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамид мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, ошол доордогу өтө күчтүү жана чебер саясатчы катары белгилүү. </ins>Германиянын кайзери Вильгельм II менен өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-жылы герман-түрк соода келишими түзүлгөн жана немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-жылы аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү жана парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-жылы 24-июлда Абдул-Хамид бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-жыды 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары Абдул-Хамиддин макулдугу менен Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан Абдул-Хамидди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: Alan W. Palmer. Osmanlı İmparatorluğu: son üç yüz yıl: bir çöküşün yeni tarihi. Sabah Kitapları, 1993</ins>.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=47162&oldid=prev 2023-07-25T03:09:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:09, 25 Июль (Теке) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;big&gt;'''АБДУЛ ХАМИД'''&lt;/big&gt;  (21. 9. 1842, Осмон империясы, Стамбул, Топкапы – 10. 2. 1918, Бейлербейн, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Х. </del>мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; чебер саясатчы катары белгилүү. Ал 1876-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>конституцияны жарыялоого &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; парламентке шайлоолорду өткөрүү тууралуу убадасы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; «Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан такка олтурган. Алгач бул шарттарды ишке ашырган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Х. </del>кийинчерээк 1876–78-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>орус-түрк согушунун кыйынчылыктарынан пайдаланып, парламентти тараткан &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; 1876-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Х. </del>майда улуттардын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</del>, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, &lt;span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'&gt;анын ичинде&lt;/span&gt; чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча</del>, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга шарт түзгөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Х-дин </del>Германиянын кайзери Вильгельм II &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>герман-түрк соода келишими түзүлгөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>24-июлда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Х. </del>бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Х-дин </del>макулдугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.-Х</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ди </del>бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;big&gt;'''АБДУЛ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</ins>ХАМИД'''&lt;/big&gt;  (21. 9. 1842, Осмон империясы, Стамбул, Топкапы – 10. 2. 1918, Бейлербейн, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамид </ins>мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; чебер саясатчы катары белгилүү. Ал 1876-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>конституцияны жарыялоого &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; парламентке шайлоолорду өткөрүү тууралуу убадасы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; «Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан такка олтурган. Алгач бул шарттарды ишке ашырган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамид </ins>кийинчерээк 1876–78-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары  </ins>орус-түрк согушунун кыйынчылыктарынан пайдаланып, парламентти тараткан &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; 1876-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамид  </ins>майда улуттардын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</ins>, армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, &lt;span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'&gt;анын ичинде&lt;/span&gt; чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча</ins>, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой  </ins>эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга шарт түзгөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамиддин </ins>Германиянын кайзери Вильгельм II &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>герман-түрк соода келишими түзүлгөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>24-июлда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамид </ins>бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жыды  </ins>13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамиддин </ins>макулдугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдул</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хамидди </ins>бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=47161&oldid=prev 2023-01-09T06:52:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:52, 9 Январь (Үчтүн айы) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;big&gt;'''АБДУЛ ХАМИД'''&lt;/big&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">II </del>(21. 9. 1842, Осмон империясы, Стамбул, Топкапы – 10. 2. 1918, Бейлербейн, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу. А.-Х. мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; чебер саясатчы катары белгилүү. Ал 1876-ж. конституцияны жарыялоого &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; парламентке шайлоолорду өткөрүү тууралуу убадасы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; «Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан такка олтурган. Алгач бул шарттарды ишке ашырган А.-Х. кийинчерээк 1876–78-ж. орус-түрк согушунун кыйынчылыктарынан пайдаланып, парламентти тараткан &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; 1876-ж. конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. А.-Х. майда улуттардын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мис., армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, &lt;span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'&gt;анын ичинде&lt;/span&gt; чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири б-ча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, о. эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга шарт түзгөн. А.-Х-дин Германиянын кайзери Вильгельм II &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-ж. герман-түрк соода келишими түзүлгөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-ж. аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-ж. 24-июлда А.-Х. бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-ж. 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары А.-Х-дин макулдугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан А.-Х-ди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;big&gt;'''АБДУЛ ХАМИД'''&lt;/big&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>(21. 9. 1842, Осмон империясы, Стамбул, Топкапы – 10. 2. 1918, Бейлербейн, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу. А.-Х. мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; чебер саясатчы катары белгилүү. Ал 1876-ж. конституцияны жарыялоого &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; парламентке шайлоолорду өткөрүү тууралуу убадасы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; «Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан такка олтурган. Алгач бул шарттарды ишке ашырган А.-Х. кийинчерээк 1876–78-ж. орус-түрк согушунун кыйынчылыктарынан пайдаланып, парламентти тараткан &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; 1876-ж. конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. А.-Х. майда улуттардын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мис., армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, &lt;span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'&gt;анын ичинде&lt;/span&gt; чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири б-ча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, о. эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга шарт түзгөн. А.-Х-дин Германиянын кайзери Вильгельм II &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-ж. герман-түрк соода келишими түзүлгөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-ж. аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-ж. 24-июлда А.-Х. бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-ж. 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары А.-Х-дин макулдугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан А.-Х-ди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=47160&oldid=prev 2022-12-05T08:18:32Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (3), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (6), а. и. → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;а. и.&#039;&gt;анын ичинде&lt;/span&gt;</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:18, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;big&gt;'''АБДУЛ ХАМИД'''&lt;/big&gt; II (21. 9. 1842, Осмон империясы, Стамбул, Топкапы – 10. 2. 1918, Бейлербейн, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу. А.-Х. мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү ж-а чебер саясатчы катары белгилүү. Ал 1876-ж. конституцияны жарыялоого ж-а парламентке шайлоолорду өткөрүү тууралуу убадасы м-н «Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан такка олтурган. Алгач бул шарттарды ишке ашырган А.-Х. кийинчерээк 1876–78-ж. орус-түрк согушунун кыйынчылыктарынан пайдаланып, парламентти тараткан ж-а 1876-ж. конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. А.-Х. майда улуттардын ж-а дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мис., армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, а. и. чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири б-ча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, о. эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга шарт түзгөн. А.-Х-дин Германиянын кайзери Вильгельм II м-н өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-ж. герман-түрк соода келишими түзүлгөн ж-а немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-ж. аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү ж-а парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-ж. 24-июлда А.-Х. бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-ж. 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары А.-Х-дин макулдугу м-н Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан А.-Х-ди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;big&gt;'''АБДУЛ ХАМИД'''&lt;/big&gt; II (21. 9. 1842, Осмон империясы, Стамбул, Топкапы – 10. 2. 1918, Бейлербейн, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу. А.-Х. мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>чебер саясатчы катары белгилүү. Ал 1876-ж. конституцияны жарыялоого <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>парламентке шайлоолорду өткөрүү тууралуу убадасы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>«Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан такка олтурган. Алгач бул шарттарды ишке ашырган А.-Х. кийинчерээк 1876–78-ж. орус-түрк согушунун кыйынчылыктарынан пайдаланып, парламентти тараткан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>1876-ж. конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. А.-Х. майда улуттардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мис., армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>а. и.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;анын ичинде&lt;/span&gt; </ins>чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири б-ча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, о. эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга шарт түзгөн. А.-Х-дин Германиянын кайзери Вильгельм II <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-ж. герман-түрк соода келишими түзүлгөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-ж. аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-ж. 24-июлда А.-Х. бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-ж. 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары А.-Х-дин макулдугу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан А.-Х-ди бийликтен четтетүү тууралуу чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%A3%D0%9B-%D0%A5%D0%90%D0%9C%D0%98%D0%94&diff=47159&oldid=prev 2022-11-08T07:39:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:39, 8 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>II (21. 9. 1842, Осмон империясы, Стамбул, Топкапы – 10. 2. 1918, Бейлербейн, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу. А.-Х. мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү ж-а чебер саясатчы катары белгилүү. Ал 1876-ж. конституцияны жарыялоого ж-а парламентке шайлоолорду өткөрүү тууралуу убадасы м-н «Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан такка олтурган. Алгач бул шарттарды ишке ашырган А.-Х. кийинчерээк 1876–78-ж. орус-түрк согушунун кыйынчылыктарынан пайдаланып, парламентти тараткан ж-а 1876-ж. конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. А.-Х. майда улуттардын ж-а дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мис., армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, а. и. чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири б-ча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, о. эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга шарт түзгөн. А.-Х-дин Германиянын кайзери Вильгельм II м-н өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-ж. герман-түрк соода келишими түзүлгөн ж-а немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-ж. аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү ж-а парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-ж. 24-июлда А.-Х. бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-ж. 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары А.-Х-дин макулдугу м-н Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан А.-Х-ди бийликтен четтетүү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">туура луу </del>чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;big&gt;'''АБДУЛ ХАМИД'''&lt;/big&gt; </ins>II (21. 9. 1842, Осмон империясы, Стамбул, Топкапы – 10. 2. 1918, Бейлербейн, сөөгү Стамбулдагы Мехмед IIнин мавзолейине коюлган) – Осмон империясынын султаны (1876–1909); империянын акыркы башкаруучусу. А.-Х. мамлекеттин бирдиктүүлүгүн сактоого күч жумшап, мамлекеттин ички иштерине чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүн чектөөгө аракеттенген, ошол доордогу өтө күчтүү ж-а чебер саясатчы катары белгилүү. Ал 1876-ж. конституцияны жарыялоого ж-а парламентке шайлоолорду өткөрүү тууралуу убадасы м-н «Жаңы осмондор» кыймылынын лидерлери тарабынан такка олтурган. Алгач бул шарттарды ишке ашырган А.-Х. кийинчерээк 1876–78-ж. орус-түрк согушунун кыйынчылыктарынан пайдаланып, парламентти тараткан ж-а 1876-ж. конституциялык иш-аракеттерди токтоткон. Замандаштары анын башкаруу мезгилин «зулум доор» деп аташкан. А.-Х. майда улуттардын ж-а дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан. Мис., армян улуттук уюмдарынын өз элинин укуктарын сактоого умтулган иш-аракеттерине жооп кылып, бийлик тарабынан Сасун, Стамбул ж. б. шаарларда талоондор уюштурулган. Саясатта панисламизм доктринасын колдонуп, бардык мусулмандарды, а. и. чет жерликтерди да бириктирүүнү көздөгөн. Анын пикири б-ча, бул иш-чаралар империянын бүлүнүүсүн токтотуп, о. эле дүйнөдөгү улуу державалардын диктатына каршы турууга шарт түзгөн. А.-Х-дин Германиянын кайзери Вильгельм II м-н өз ара мамиле түзүшүнүн натыйжасында 1890-ж. герман-түрк соода келишими түзүлгөн ж-а немец банкына Багдад темир жолун курууга концессия берилген. 1890-жылдын аяк ченинен оппозициянын өкүлдөрү, жаш түрктөр кыймылынын нааразылык көрсөтүүлөрү күчөп, 1908-ж. аскердик бөлүктөрдө алардын таасири алдында конституциялык тартипти калыбына келтирүүнү ж-а парламент чакырууну талап кылган массалык чыгуулар башталган. 1908-ж. 24-июлда А.-Х. бул шарттарды аткарууга аргасыз болот. 1909-ж. 13-апрелде жаш түрктөрдүн каршылаштары А.-Х-дин макулдугу м-н Стамбул гарнизонунда аскерлердин козголоңун баштаган. Эки жумадан кийин алардын козголоңу басылып, 27-апрелде парламент тарабынан А.-Х-ди бийликтен четтетүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тууралуу </ins>чечим кабыл алынган.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Kerimova-59