<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99</id>
	<title>АЖЫ БИЙ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-22T22:50:30Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=45202&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Турганбаев Элебай, 01:38, 25 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=45202&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-25T01:38:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;01:38, 25 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өлгөн  жылы белгисиз) – 18‑кылымдын 2‑жарымындагы кыргыз &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;элинин &lt;/del&gt;саясий ишмери; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Алай‑Фергана &lt;/del&gt;ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759‑жылы  июнь айында Ажы  бий баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон шаарын бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү жөнүндө айтылат. 1759‑жылы сентябрь айында Ажы бийдин  конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан (Дакэтан) ке­лип, ага &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;Цин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;империя­сынын&#039;&#039; &lt;/del&gt;(1644–1912) императору  (1735–1796) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;Цяньлун&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; саясий‑дипломатиялык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; соода‑сатык келишим тү­зүү жөнүндө чакырык‑суну­шун, ошондой эле атайын мөөр тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында Ажы  бий өзүнүн жана Кокондун беги (1751–1770) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;Эрдененин&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/del&gt;атынан Цин империясынын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кашкардагы &lt;/del&gt;башкаруучусу Чжао Хойго кат жазып, элчиликке Сары Күчүктү жиберген. Катында Цин императоруна эч кандай жамандык ниети жок экенин билдирген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өлгөн  жылы белгисиз) – 18‑кылымдын 2‑жарымындагы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;кыргыз &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эли]]нин &lt;/ins&gt;саясий ишмери; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Алай]]‑[[Фергана]] &lt;/ins&gt;ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Адыгине&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|Адигине]] &lt;/ins&gt;уруу­сунун &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;баргы&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;уругунан. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Кытай&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;тарыхый булак­тарында 1759‑жылы  июнь айында Ажы  бий баш болгон төрт кыргыз бийи &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Кокон&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;шаарын бийлеген &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Эр­дене&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү жөнүндө айтылат. 1759‑жылы сентябрь айында Ажы бийдин  конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан (Дакэтан) ке­лип, ага &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Цин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;империя­сы]]нын &lt;/ins&gt;(1644–1912) императору  (1735–1796) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Цяньлун&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; саясий‑дипломатиялык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; соода‑сатык келишим тү­зүү жөнүндө чакырык‑суну­шун, ошондой эле атайын мөөр тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында Ажы  бий өзүнүн жана Кокондун беги (1751–1770) Эрдененин атынан Цин империясынын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Кашкар]]дагы &lt;/ins&gt;башкаруучусу Чжао Хойго кат жазып, элчиликке Сары Күчүктү жиберген. Катында Цин императоруна эч кандай жамандык ниети жок экенин билдирген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ушул учурда Эрдене менен Ажы бийдин ортолорунда тарыхта &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«Ош &lt;/del&gt;жаңжалы» аталып калган окуя башталган. Оштун айланасындагы кыргыздар эгин сепкен жерлерди Кашкарга каттаган кербендер тебелетип жатканына байланыштуу Ажы бийдин буйругу менен 1762-жылы бир топ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;көпөс барымтага &lt;/del&gt;алынган. Ага жооп катары Эрдене бий Ошко жүрүш кылып, шаарды басып алган. Ажы бий да Кокондун өзүнө жортуул уюштуруп, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Мындан кийин Ажы бий Кашкарга өзү келип, Эрденеге каршы жардам сураган. Кашкардын наместниги Юнгуй Эрденеге шивэй (офицер) Томицитуну жиберип, эгер ал Оштон чыгып кетпесе, куралчан аскерин киргизе турганын эскерткен. Эрдене Оштон чыгып кетүүгө аргасыз болгон. Бирок Ажы бийди баш ийдирүү оюнан кайтпай, душмандыгын уланта берген. Ошол эле учурда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кыргызстандын &lt;/del&gt;түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;Маматкул&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; бийден &lt;/del&gt;Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уруусунун &lt;/del&gt;кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уруусунун &lt;/del&gt;бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Өзгөндөн &lt;/del&gt;өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. 1764‑жылы  жазында Эрдене бийдин Оро‑Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, Ажы бий Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган Ажы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;бий &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат боюнча коё берилген, экинчиси боюнча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ушул учурда Эрдене менен Ажы бийдин ортолорунда тарыхта &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«[[Ош]] &lt;/ins&gt;жаңжалы» аталып калган окуя башталган. Оштун айланасындагы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;кыргыздар&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;эгин сепкен жерлерди Кашкарга каттаган кербендер тебелетип жатканына байланыштуу Ажы бийдин буйругу менен 1762-жылы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кокондук &lt;/ins&gt;бир топ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;көпөстү [[барымта]]га &lt;/ins&gt;алынган. Ага жооп катары Эрдене бий Ошко жүрүш кылып, шаарды басып алган. Ажы бий да Кокондун өзүнө жортуул уюштуруп, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Алай&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;тарапка чегинген. Мындан кийин Ажы бий Кашкарга өзү келип, Эрденеге каршы жардам сураган. Кашкардын наместниги Юнгуй Эрденеге шивэй (офицер) Томицитуну жиберип, эгер ал Оштон чыгып кетпесе, куралчан аскерин киргизе турганын эскерткен. Эрдене Оштон чыгып кетүүгө аргасыз болгон. Бирок Ажы бийди баш ийдирүү оюнан кайтпай, душмандыгын уланта берген. Ошол эле учурда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Кыргызстан]]дын &lt;/ins&gt;түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Маматкул &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;бий]]ден &lt;/ins&gt;Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;бугу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уруусу]]нун &lt;/ins&gt;кол башчысы, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;че­рик&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;саяк&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] урууларынын &lt;/ins&gt;бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Түркстан&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Өзгөн]]дөн &lt;/ins&gt;өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. 1764‑жылы  жазында Эрдене бийдин Оро‑Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, Ажы бий Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган Ажы бий Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат боюнча коё берилген, экинчиси боюнча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: Кузнецов В. С. Цинская империя на рубежах Центральной Азии. Новосибирск, 1983.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: Кузнецов В. С. Цинская империя на рубежах Центральной Азии. Новосибирск, 1983.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Турганбаев Элебай</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52490&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52490&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T02:34:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;02:34, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өлгөн  жылы белгисиз) – &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;18&amp;amp;#8209;кылымдын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы &lt;/del&gt;кыргыз элинин саясий ишмери; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Алай&amp;amp;#8209;Фергана &lt;/del&gt;ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1759&amp;amp;#8209;жылы &lt;/del&gt; июнь айында Ажы  бий баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон шаарын бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү жөнүндө айтылат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1759&amp;amp;#8209;жылы &lt;/del&gt;сентябрь айында Ажы бийдин  конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан (Дакэтан) ке­лип, ага &#039;&#039;Цин империя­сынын&#039;&#039; (1644–1912) императору  (1735–1796) &#039;&#039;Цяньлун&#039;&#039; &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;саясий&amp;amp;#8209;дипломатиялык &lt;/del&gt; &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;соода&amp;amp;#8209;сатык &lt;/del&gt;келишим тү­зүү жөнүндө &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун&lt;/del&gt;, ошондой эле атайын мөөр тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында Ажы  бий өзүнүн жана Кокондун беги (1751–1770) &#039;&#039;Эрдененин&#039;&#039; атынан Цин империясынын Кашкардагы башкаруучусу Чжао Хойго кат жазып, элчиликке Сары Күчүктү жиберген. Катында Цин императоруна эч кандай жамандык ниети жок экенин билдирген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өлгөн  жылы белгисиз) – &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;18‑кылымдын 2‑жарымындагы &lt;/ins&gt;кыргыз элинин саясий ишмери; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Алай‑Фергана &lt;/ins&gt;ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1759‑жылы &lt;/ins&gt; июнь айында Ажы  бий баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон шаарын бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м‑н&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү жөнүндө айтылат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1759‑жылы &lt;/ins&gt;сентябрь айында Ажы бийдин  конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан (Дакэтан) ке­лип, ага &#039;&#039;Цин империя­сынын&#039;&#039; (1644–1912) императору  (1735–1796) &#039;&#039;Цяньлун&#039;&#039; &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м‑н&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;саясий‑дипломатиялык &lt;/ins&gt; &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;соода‑сатык &lt;/ins&gt;келишим тү­зүү жөнүндө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;чакырык‑суну­шун&lt;/ins&gt;, ошондой эле атайын мөөр тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында Ажы  бий өзүнүн жана Кокондун беги (1751–1770) &#039;&#039;Эрдененин&#039;&#039; атынан Цин империясынын Кашкардагы башкаруучусу Чжао Хойго кат жазып, элчиликке Сары Күчүктү жиберген. Катында Цин императоруна эч кандай жамандык ниети жок экенин билдирген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ушул учурда Эрдене менен Ажы бийдин ортолорунда тарыхта «Ош жаңжалы» аталып калган окуя башталган. Оштун айланасындагы кыргыздар эгин сепкен жерлерди Кашкарга каттаган кербендер тебелетип жатканына байланыштуу Ажы бийдин буйругу менен 1762-жылы бир топ көпөс барымтага алынган. Ага жооп катары Эрдене бий Ошко жүрүш кылып, шаарды басып алган. Ажы бий да Кокондун өзүнө жортуул уюштуруп, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Мындан кийин Ажы бий Кашкарга өзү келип, Эрденеге каршы жардам сураган. Кашкардын наместниги Юнгуй Эрденеге шивэй (офицер) Томицитуну жиберип, эгер ал Оштон чыгып кетпесе, куралчан аскерин киргизе турганын эскерткен. Эрдене Оштон чыгып кетүүгө аргасыз болгон. Бирок Ажы бийди баш ийдирүү оюнан кайтпай, душмандыгын уланта берген. Ошол эле учурда Кыргызстандын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Өзгөндөн өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1764&amp;amp;#8209;жылы &lt;/del&gt; жазында Эрдене бийдин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү &lt;/del&gt;чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, Ажы бий Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган Ажы  бий  Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат боюнча коё берилген, экинчиси боюнча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ушул учурда Эрдене менен Ажы бийдин ортолорунда тарыхта «Ош жаңжалы» аталып калган окуя башталган. Оштун айланасындагы кыргыздар эгин сепкен жерлерди Кашкарга каттаган кербендер тебелетип жатканына байланыштуу Ажы бийдин буйругу менен 1762-жылы бир топ көпөс барымтага алынган. Ага жооп катары Эрдене бий Ошко жүрүш кылып, шаарды басып алган. Ажы бий да Кокондун өзүнө жортуул уюштуруп, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Мындан кийин Ажы бий Кашкарга өзү келип, Эрденеге каршы жардам сураган. Кашкардын наместниги Юнгуй Эрденеге шивэй (офицер) Томицитуну жиберип, эгер ал Оштон чыгып кетпесе, куралчан аскерин киргизе турганын эскерткен. Эрдене Оштон чыгып кетүүгө аргасыз болгон. Бирок Ажы бийди баш ийдирүү оюнан кайтпай, душмандыгын уланта берген. Ошол эле учурда Кыргызстандын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Өзгөндөн өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м‑н&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1764‑жылы &lt;/ins&gt; жазында Эрдене бийдин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Оро‑Тө­бөдөгү &lt;/ins&gt;чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, Ажы бий Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган Ажы  бий  Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат боюнча коё берилген, экинчиси боюнча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: Кузнецов В. С. Цинская империя на рубежах Центральной Азии. Новосибирск, 1983.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: Кузнецов В. С. Цинская империя на рубежах Центральной Азии. Новосибирск, 1983.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52489&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Турганбаев Элебай, 02:06, 28 Февраль (Бирдин айы) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52489&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-02-28T02:06:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;02:06, 28 Февраль (Бирдин айы) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өлгөн  жылы белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;кылымдын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;жылы  июнь айында Ажы  бий баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон шаарын бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү жөнүндө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;жылы сентябрь айында Ажы бийдин  конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип, ага &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кытай империя­сы &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; саясий&amp;amp;#8209;дипломатиялык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү жөнүндө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кытай мөөрүн &lt;/del&gt;тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында Ажы  бий &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;өзүнүн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;элчиси Сары Күчүктү &lt;/del&gt;Кашкардагы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кытай империясынын &lt;/del&gt;башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өлгөн  жылы белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;кылымдын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;жылы  июнь айында Ажы  бий баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон шаарын бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү жөнүндө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;жылы сентябрь айында Ажы бийдин  конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(Дакэтан) &lt;/ins&gt;ке­лип, ага &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;Цин империя­сынын&#039;&#039; (1644–1912) императору  (1735–1796) &#039;&#039;Цяньлун&#039;&#039; &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; саясий&amp;amp;#8209;дипломатиялык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү жөнүндө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ошондой эле атайын мөөр &lt;/ins&gt;тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында Ажы  бий өзүнүн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана Кокондун беги (1751–1770) &#039;&#039;Эрдененин&#039;&#039; атынан Цин империясынын &lt;/ins&gt;Кашкардагы башкаруучусу Чжао Хойго &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кат жазып, элчиликке Сары Күчүктү &lt;/ins&gt;жиберген&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. Катында Цин императоруна эч кандай жамандык ниети жок экенин билдирген&lt;/ins&gt;.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1760&amp;amp;#8209;&lt;/del&gt;жылы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;Эрдене бий &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Өзгөн шаарларына чейин жортуул жасаган&lt;/del&gt;. Ажы бий &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;жылы  Коконго &lt;/del&gt;жортуул &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жасап&lt;/del&gt;, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кытайга элчи &lt;/del&gt;жиберип, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн&lt;/del&gt;. Ошол эле учурда Кыргызстандын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Өзгөндөн өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;жылы  жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, Ажы бий Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган Ажы  бий  Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат боюнча коё берилген, экинчиси боюнча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ушул учурда Эрдене менен Ажы бийдин ортолорунда тарыхта «Ош жаңжалы» аталып калган окуя башталган. Оштун айланасындагы кыргыздар эгин сепкен жерлерди Кашкарга каттаган кербендер тебелетип жатканына байланыштуу Ажы бийдин буйругу менен 1762-&lt;/ins&gt;жылы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;бир топ көпөс барымтага алынган. Ага жооп катары &lt;/ins&gt;Эрдене бий &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ошко жүрүш кылып&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарды басып алган&lt;/ins&gt;. Ажы бий &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;да Кокондун өзүнө &lt;/ins&gt;жортуул &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уюштуруп&lt;/ins&gt;, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мындан кийин Ажы бий Кашкарга өзү келип, Эрденеге каршы жардам сураган. Кашкардын наместниги Юнгуй Эрденеге шивэй (офицер) Томицитуну &lt;/ins&gt;жиберип, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эгер ал Оштон чыгып кетпесе, куралчан аскерин киргизе турганын эскерткен. Эрдене Оштон чыгып кетүүгө аргасыз болгон. Бирок Ажы бийди баш ийдирүү оюнан кайтпай, душмандыгын уланта берген&lt;/ins&gt;. Ошол эле учурда Кыргызстандын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Өзгөндөн өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;жылы  жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, Ажы бий Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган Ажы  бий  Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат боюнча коё берилген, экинчиси боюнча даргага асылган&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ад.: Кузнецов В. С. Цинская империя на рубежах Центральной Азии. Новосибирск, 1983&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Турганбаев Элебай</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52488&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Adina, 06:10, 25 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52488&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-09-25T06:10:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;06:10, 25 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өлгөн  жылы белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;кылымдын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;жылы  июнь айында Ажы  бий баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон шаарын бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү жөнүндө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;жылы сентябрь айында Ажы бийдин  конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип,ага Кытай империя­сы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; саясий&amp;amp;#8209;дипломатиялык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү жөнүндө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында Ажы  бий  өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өлгөн  жылы белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;кылымдын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;жылы  июнь айында Ажы  бий баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон шаарын бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү жөнүндө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;жылы сентябрь айында Ажы бийдин  конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип, ага Кытай империя­сы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; саясий&amp;amp;#8209;дипломатиялык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү жөнүндө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында Ажы  бий  өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;жылы  Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн шаарларына чейин жортуул жасаган. Ажы бий  жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;жылы  Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кыргызстандын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Өзгөндөн өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;жылы  жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, Ажы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;бий Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган Ажы  бий  Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат боюнча коё берилген, экинчиси боюнча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;жылы  Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн шаарларына чейин жортуул жасаган. Ажы бий  жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;жылы  Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кыргызстандын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Өзгөндөн өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;жылы  жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, Ажы бий Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган Ажы  бий  Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат боюнча коё берилген, экинчиси боюнча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Adina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52487&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 05:16, 4 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52487&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-09-04T05:16:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:16, 4 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ө. ж. &lt;/del&gt;белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к&amp;amp;#8209;дын &lt;/del&gt;2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;июнь айында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. б. &lt;/del&gt;баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш&amp;amp;#8209;н &lt;/del&gt;бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;дө &lt;/del&gt;айтылат. 1759&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;сентябрь айында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А.б&amp;amp;#8209;дин &lt;/del&gt;конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип,ага Кытай империя­сы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; саясий&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дипл. &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;дө &lt;/del&gt;чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. б. &lt;/del&gt;өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өлгөн  жылы &lt;/ins&gt;белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;июнь айында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ажы  бий &lt;/ins&gt;баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарын &lt;/ins&gt;бийлеген Эр­дене бий &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жөнүндө &lt;/ins&gt;айтылат. 1759&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;сентябрь айында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ажы бийдин  &lt;/ins&gt;конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип,ага Кытай империя­сы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; саясий&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дипломатиялык  &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жөнүндө &lt;/ins&gt;чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ажы  бий  &lt;/ins&gt;өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш&amp;amp;#8209;на &lt;/del&gt;чейин жортуул жасаган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. б. &lt;/del&gt;жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кырг&amp;amp;#8209;ндын &lt;/del&gt;түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Өзгөндөн өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. б. &lt;/del&gt;Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. б. &lt;/del&gt;Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б&amp;amp;#8209;ча &lt;/del&gt;коё берилген, экинчиси &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б&amp;amp;#8209;ча &lt;/del&gt;даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарларына &lt;/ins&gt;чейин жортуул жасаган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ажы бий  &lt;/ins&gt;жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кыргызстандын &lt;/ins&gt;түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Өзгөндөн өз ыктыяры &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ажы  бий &lt;/ins&gt;Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ажы  бий  &lt;/ins&gt;Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;коё берилген, экинчиси &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52486&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м&amp;#8209;н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;#8209;н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (3), ж&amp;#8209;а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;#8209;а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (4)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52486&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-05T08:59:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt;clean up, replaced: м‑н → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м‑н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (3), ж‑а → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж‑а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; (4)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:59, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган ж&amp;amp;#8209;а ө. ж. белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;к&amp;amp;#8209;дын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;ж. июнь айында А. б. баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон ш&amp;amp;#8209;н бийлеген Эр­дене бий м&amp;amp;#8209;н тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү ж&amp;amp;#8209;дө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;ж. сентябрь айында А.б&amp;amp;#8209;дин конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип,ага Кытай империя­сы м&amp;amp;#8209;н саясий&amp;amp;#8209;дипл. ж&amp;amp;#8209;а соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү ж&amp;amp;#8209;дө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында А. б. өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;ө. ж. белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;к&amp;amp;#8209;дын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;ж. июнь айында А. б. баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон ш&amp;amp;#8209;н бийлеген Эр­дене бий &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү ж&amp;amp;#8209;дө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;ж. сентябрь айында А.б&amp;amp;#8209;дин конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип,ага Кытай империя­сы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;саясий&amp;amp;#8209;дипл. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү ж&amp;amp;#8209;дө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында А. б. өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;ж. Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн ш&amp;amp;#8209;на чейин жортуул жасаган. А. б. жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;ж. Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кырг&amp;amp;#8209;ндын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик ж&amp;amp;#8209;а саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош ж&amp;amp;#8209;а Өзгөндөн өз ыктыяры м&amp;amp;#8209;н чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;ж. жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, А. б. Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган А. б. Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат б&amp;amp;#8209;ча коё берилген, экинчиси б&amp;amp;#8209;ча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;ж. Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн ш&amp;amp;#8209;на чейин жортуул жасаган. А. б. жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;ж. Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кырг&amp;amp;#8209;ндын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;Өзгөндөн өз ыктыяры &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;ж. жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, А. б. Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган А. б. Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат б&amp;amp;#8209;ча коё берилген, экинчиси б&amp;amp;#8209;ча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52485&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 05:39, 7 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52485&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-10-07T05:39:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:39, 7 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган ж&amp;amp;#8209;а ө. ж. белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;к&amp;amp;#8209;дын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;ж. июнь айында А. б. баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон ш&amp;amp;#8209;н бийлеген Эр­дене бий м&amp;amp;#8209;н тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү ж&amp;amp;#8209;дө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;ж. сентябрь айында А.б&amp;amp;#8209;дин конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип,ага Кытай империя­сы м&amp;amp;#8209;н саясий&amp;amp;#8209;дипл. ж&amp;amp;#8209;а соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү ж&amp;amp;#8209;дө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында А. б. өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; Тилеке бий уулу (туулган ж&amp;amp;#8209;а ө. ж. белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;к&amp;amp;#8209;дын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;ж. июнь айында А. б. баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон ш&amp;amp;#8209;н бийлеген Эр­дене бий м&amp;amp;#8209;н тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү ж&amp;amp;#8209;дө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;ж. сентябрь айында А.б&amp;amp;#8209;дин конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип,ага Кытай империя­сы м&amp;amp;#8209;н саясий&amp;amp;#8209;дипл. ж&amp;amp;#8209;а соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү ж&amp;amp;#8209;дө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында А. б. өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;ж. Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн ш&amp;amp;#8209;на чейин жортуул жасаган. А. б. жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;ж. Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кырг&amp;amp;#8209;ндын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &amp;#039;&amp;#039;Маматкул&amp;#039;&amp;#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик ж&amp;amp;#8209;а саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош ж&amp;amp;#8209;а Өзгөндөн өз ыктыяры м&amp;amp;#8209;н чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;ж. жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, А. б. Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган А. б. Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат б&amp;amp;#8209;ча коё берилген, экинчиси б&amp;amp;#8209;ча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;ж. Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн ш&amp;amp;#8209;на чейин жортуул жасаган. А. б. жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;ж. Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кырг&amp;amp;#8209;ндын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &amp;#039;&amp;#039;Маматкул&amp;#039;&amp;#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик ж&amp;amp;#8209;а саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош ж&amp;amp;#8209;а Өзгөндөн өз ыктыяры м&amp;amp;#8209;н чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;ж. жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, А. б. Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган А. б. Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат б&amp;amp;#8209;ча коё берилген, экинчиси б&amp;amp;#8209;ча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Д. Сапаралиев,&amp;#039;&amp;#039; сүрөтчүсү &amp;#039;&amp;#039;Р. Исаков.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52484&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 05:38, 7 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52484&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-10-07T05:38:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:38, 7 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;  &lt;/del&gt;Тилеке бий уулу (туулган ж&amp;amp;#8209;а ө. ж. белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;к&amp;amp;#8209;дын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;ж. июнь айында А. б. баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон ш&amp;amp;#8209;н бийлеген Эр­дене бий м&amp;amp;#8209;н тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү ж&amp;amp;#8209;дө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;ж. сентябрь айында А.б&amp;amp;#8209;дин конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип, ага Кытай империя­сы м&amp;amp;#8209;н саясий&amp;amp;#8209;дипл. ж&amp;amp;#8209;а соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү ж&amp;amp;#8209;дө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында А. б. өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &#039;&#039;&#039;АЖЫ БИЙ&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;Тилеке бий уулу (туулган ж&amp;amp;#8209;а ө. ж. белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;к&amp;amp;#8209;дын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы кыргыз элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;ж. июнь айында А. б. баш болгон төрт кыргыз бийи Кокон ш&amp;amp;#8209;н бийлеген Эр­дене бий м&amp;amp;#8209;н тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү ж&amp;amp;#8209;дө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;ж. сентябрь айында А.б&amp;amp;#8209;дин конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип,ага Кытай империя­сы м&amp;amp;#8209;н саясий&amp;amp;#8209;дипл. ж&amp;amp;#8209;а соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү ж&amp;amp;#8209;дө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында А. б. өзүнүн элчиси Сары Күчүктү Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;ж. Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн ш&amp;amp;#8209;на чейин жортуул жасаган. А. б. жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;ж. Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кырг&amp;amp;#8209;ндын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик ж&amp;amp;#8209;а саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош ж&amp;amp;#8209;а Өзгөндөн өз ыктыяры м&amp;amp;#8209;н чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;ж. жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, А. б. Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган А. б. Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат б&amp;amp;#8209;ча коё берилген, экинчиси б&amp;amp;#8209;ча даргага асылган.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;ж. Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн ш&amp;amp;#8209;на чейин жортуул жасаган. А. б. жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;ж. Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, Кокон бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кырг&amp;amp;#8209;ндын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик ж&amp;amp;#8209;а саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош ж&amp;amp;#8209;а Өзгөндөн өз ыктыяры м&amp;amp;#8209;н чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;ж. жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, А. б. Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган А. б. Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат б&amp;amp;#8209;ча коё берилген, экинчиси б&amp;amp;#8209;ча даргага асылган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                     &lt;/del&gt;&#039;&#039;Д. Сапаралиев,&#039;&#039; сүрөтчүсү &#039;&#039;Р. Исаков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;Д. Сапаралиев,&#039;&#039; сүрөтчүсү &#039;&#039;Р. Исаков.&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52483&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 17:12, 12 Апрель (Чын куран) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52483&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-12T17:12:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:12, 12 Апрель (Чын куран) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   Тилеке бий уулу (туулган ж&amp;amp;#8209;а ө. ж. белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;к&amp;amp;#8209;дын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кыр гыз &lt;/del&gt;элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;ж. июнь айында А. б. баш &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;бол гон &lt;/del&gt;төрт кыргыз бийи Кокон ш&amp;amp;#8209;н бийлеген Эр­дене бий м&amp;amp;#8209;н тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү ж&amp;amp;#8209;дө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;ж. сентябрь айында А.б&amp;amp;#8209;дин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   Тилеке бий уулу (туулган ж&amp;amp;#8209;а ө. ж. белгисиз) – 18&amp;amp;#8209;к&amp;amp;#8209;дын 2&amp;amp;#8209;жарымындагы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кыргыз &lt;/ins&gt;элинин саясий ишмери; Алай&amp;amp;#8209;Фергана ай­магындагы саясий окуяларга жигердүү катыш­кан кыргыз төбөлдөрүнүн бири. Адыгине уруу­сунун баргы уругунан. Кытай тарыхый булак­тарында 1759&amp;amp;#8209;ж. июнь айында А. б. баш &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;болгон &lt;/ins&gt;төрт кыргыз бийи Кокон ш&amp;amp;#8209;н бийлеген Эр­дене бий м&amp;amp;#8209;н тышкы душмандарга каршы бирге болууга багытталган келишим түзгөндүгү ж&amp;amp;#8209;дө айтылат. 1759&amp;amp;#8209;ж. сентябрь айында А.б&amp;amp;#8209;дин конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип, ага Кытай империя­сы м&amp;amp;#8209;н саясий&amp;amp;#8209;дипл. ж&amp;amp;#8209;а соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү ж&amp;amp;#8209;дө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында А. б. өзүнүн элчиси Сары Күчүктү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кашкардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген.&lt;/ins&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;конушуна Кытай императо­рунун элчиси Доктан ке­лип, ага Кытай империя­сы м&amp;amp;#8209;н саясий&amp;amp;#8209;дипл. ж&amp;amp;#8209;а соода&amp;amp;#8209;сатык келишим тү­зүү ж&amp;amp;#8209;дө чакырык&amp;amp;#8209;суну­шун, кытай мөөрүн тап­шырган. Ошол эле жыл­дын аягында А. б. өзүнүн элчиси Сары Күчүктү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Каш­&lt;/del&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЖЫ БИЙ10.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кардагы Кытай империясынын башкаруучусу Чжао Хойго жиберген. &lt;/del&gt;1760&amp;amp;#8209;ж. Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн ш&amp;amp;#8209;на чейин жортуул жасаган. А. б. жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;ж. Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ко кон &lt;/del&gt;бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кырг&amp;amp;#8209;ндын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик ж&amp;amp;#8209;а саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1760&amp;amp;#8209;ж. Эрдене бий Алай­да тонолгон Кокон көпөстөрүнүн ишин шылтоо­лоп Ош, Өзгөн ш&amp;amp;#8209;на чейин жортуул жасаган. А. б. жооп иретинде 1761&amp;amp;#8209;ж. Коконго жортуул жасап, ал ийгиликсиз аяктаган соң, кайра Алай тарапка чегинген. Кытайга элчи жиберип, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кокон &lt;/ins&gt;бийин тартипке чакыруусун өтүнгөн. Ошол эле учурда Кырг&amp;amp;#8209;ндын түндүгүндөгү кыргыздар­дын кол башчысы &#039;&#039;Маматкул&#039;&#039; бийден Эрдене бийге каршы колдоо сурап, өзүнүн тууганы Ар­зыматты жиберген. Маматкул бий жардам кы­луу ниетинде бугу уруусунун кол башчысы, че­рик ж&amp;amp;#8209;а саяк уруусунун бийи Темиржандын жи­гиттерин жортуулга даярдаган. Бирок, саясий кырдаал татаалдашып, Кытай аскери Түркстан тарапка баскынчылык чабуулга өтөт экен деген имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош ж&amp;amp;#8209;а Өзгөндөн өз ыктыяры м&amp;amp;#8209;н чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;ж. жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, А. б. Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган А. б. Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат б&amp;amp;#8209;ча коё берилген, экинчиси б&amp;amp;#8209;ча даргага асылган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;имиш тараган. Бул аймактагы кыргыздар биримдикке келе башташкандыктан, Эрдене бий Ош ж&amp;amp;#8209;а Өзгөндөн өз ыктыяры м&amp;amp;#8209;н чыгып кет­кен. 1764&amp;amp;#8209;ж. жазында Эрдене бийдин Оро&amp;amp;#8209;Тө­бөдөгү чатактарга алагды болгонунан пайдала­нып, А. б. Коконго кайрадан жортуул уюштур­ган. Жортуул ийгиликсиз аяктап, кармашта жа­раат алган А. б. Эрдене бийге туткунга түшкөн, бир маалымат б&amp;amp;#8209;ча коё берилген, экинчиси б&amp;amp;#8209;ча даргага асылган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                     &lt;/ins&gt;&#039;&#039;Д. Сапаралиев,&#039;&#039; сүрөтчүсү &#039;&#039;Р. Исаков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;&#039;&#039;Д. Сапаралиев,&#039;&#039; сүрөтчүсү &#039;&#039;Р. Исаков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52481&amp;oldid=prev</id>
		<title>117-179&gt;KadyrM, 10:40, 11 Апрель (Чын куран) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%AB_%D0%91%D0%98%D0%99&amp;diff=52481&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-11T10:40:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:40, 11 Апрель (Чын куран) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>117-179&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>