http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3 2026-04-23T09:22:14Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=79097&oldid=prev 2026-04-03T11:30:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:30, 3 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Мал калды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Мал калды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 138544 (2022). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң ''т'' май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>«Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>«Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 138544 (2022). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң ''т'' май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>«Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>«Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55401&oldid=prev 2026-01-13T10:32:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:32, 13 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АКСЫ РАЙОНУ –''' Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Малкалды </del>[[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АКСЫ РАЙОНУ –''' Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мал калды </ins>[[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 138544 (2022). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң ''т'' май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        </del>''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 138544 (2022). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң ''т'' май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            </ins>''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55400&oldid=prev 2024-09-12T02:56:41Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> категория кошуу</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">02:56, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ &#039;&#039;км&#039;&#039;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 138544 (2022). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы &#039;&#039;Кара-Суу&#039;&#039; суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында &#039;&#039;Чаткал&#039;&#039;, түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында &#039;&#039;Ат-Ойнок&#039;&#039; кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 &#039;&#039;мм&#039;&#039;, түндүк &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 &#039;&#039;мм&#039;&#039;ге чейин. Райондун аймагынан &#039;&#039;Пача-Ата (Падыша-Ата)&#039;&#039;, Кара-Суу &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ &#039;&#039;Авлетим, Ит-Агар, Аркыт&#039;&#039; ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ &#039;&#039;Cары-Челек, &#039;&#039;анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. &#039;&#039;Cары-Челек биосфера коругу &#039;&#039;уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 &#039;&#039;км&#039;&#039;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 &#039;&#039;га&#039;&#039; (2004), анын 7691 &#039;&#039;га&#039;&#039;сы сугат жер. Жер &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  &#039;&#039;т&#039;&#039;) иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        &#039;&#039;Т. Төрөбекова.&#039;&#039;                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ &#039;&#039;км&#039;&#039;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 138544 (2022). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы &#039;&#039;Кара-Суу&#039;&#039; суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында &#039;&#039;Чаткал&#039;&#039;, түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында &#039;&#039;Ат-Ойнок&#039;&#039; кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 &#039;&#039;мм&#039;&#039;, түндүк &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 &#039;&#039;мм&#039;&#039;ге чейин. Райондун аймагынан &#039;&#039;Пача-Ата (Падыша-Ата)&#039;&#039;, Кара-Суу &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ &#039;&#039;Авлетим, Ит-Агар, Аркыт&#039;&#039; ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ &#039;&#039;Cары-Челек, &#039;&#039;анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. &#039;&#039;Cары-Челек биосфера коругу &#039;&#039;уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 &#039;&#039;км&#039;&#039;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 &#039;&#039;га&#039;&#039; (2004), анын 7691 &#039;&#039;га&#039;&#039;сы сугат жер. Жер &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  &#039;&#039;т&#039;&#039;) иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        &#039;&#039;Т. Төрөбекова.&#039;&#039;                    &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55399&oldid=prev 2024-01-17T06:41:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:41, 17 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">113,0 миӊ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2009</del>). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң ''т'' май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">138544 </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2022</ins>). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң ''т'' май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55398&oldid=prev 2023-10-16T10:42:25Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:42, 16 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-жылы  уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-жылы  Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-жылы  Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң т май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-жылы районго Караван, 1963-жылы  Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-жылы  Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>т<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-жылы  уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-жылы  Cыны, 1923-жылы  Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-жылы  Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Adina http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55397&oldid=prev 2023-09-15T04:57:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:57, 15 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АКСЫ РАЙОНУ –''' Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АКСЫ РАЙОНУ –''' Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>районго Караван, 1963-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң т май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Cыны, 1923-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>районго Караван, 1963-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;        Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо боюнча 95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы ‒ айыл чарбасы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агрардык реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамлекеттик үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 миң т май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май заводунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;      Райондо алгачкы мектептер 1919-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Cыны, 1923-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Кербен кыштагында ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, музыкалык мектеп, 2 кесиптик-техникалык окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 маданият үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55396&oldid=prev 2023-09-01T04:07:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:07, 1 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-ж. уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-ж. Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-ж. Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ –&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад облусунун түндүк-батышында жайгашкан. 1928-ж. уюшулуп, Кызыл-Жар району деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен шаары (2004-жылдан шаар). 1936-ж. Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар району жоюлуп кеткен. 1943-ж. Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр району Жаӊы-Жол району деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкалды [[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-ж. районго Караван, 1963-ж. Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-ж. Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. ч-сы</del>. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">агр. </del>реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>дан эгиндери,  тамеки, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>картошка, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>пахта, жашылча, бахча, 2,3 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>айдалат. Бодо мал, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>кой-эчки,  жылкы асыралат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">з-дунун </del>базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер -Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-ж. уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>Райондо алгачкы мектептер 1919-ж. Cыны, 1923-ж. Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-ж. Кербен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыш-нда </del>ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">муз. </del>мектеп, 2 кесиптик-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. </del>окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мад-т </del>үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы Жаңы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-ж. районго Караван, 1963-ж. Чаткал, Ала-Бука райондору кошулуп, борбору Караван кыштагы болуп калат. 1969-ж. Ала-Бука, Чаткал райондору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол району  А к с ы  р а й о н у  деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түштүк-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түндүк-батышынан Чаткал, түндүк-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен райондору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен шаары.&lt;br&gt;      Райондун аймагы Нарын дарыясынын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түндүк, түндүк-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орточо температурасы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун түштүк бөлүгүндө 290 ''мм'', түндүк &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, ошондой эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">      </ins>Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>95,1%), ошондой эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒ айыл чарбасы</ins>. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">агрардык </ins>реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо дан эгиндери,  тамеки, картошка, пахта, жашылча, бахча, 2,3 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">миң т </ins>май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш айдалат. Бодо мал, кой-эчки,  жылкы асыралат. Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">заводунун </ins>базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер-Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-ж. уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">      </ins>Райондо алгачкы мектептер 1919-ж. Cыны, 1923-ж. Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-ж. Кербен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыштагында </ins>ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">музыкалык </ins>мектеп, 2 кесиптик-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык </ins>окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маданият </ins>үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Begay http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55395&oldid=prev 2023-09-01T03:45:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:45, 1 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АКСЫ РАЙОНУ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</del>''' Жалал-Абад <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл-нун түн.</del>-батышында жайгашкан. 1928-ж. уюшулуп, Кызыл-Жар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ну </del>деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыш. </del>(2004-жылдан шаар) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">болгон</del>. 1936-ж. Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ну </del>жоюлуп кеткен. 1943-ж. Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ну </del>Жаӊы-Жол <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ну </del>деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Малкал</del>[[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АКСЫ РАЙОНУ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">–</ins>''' Жалал-Абад <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облусунун түндүк</ins>-батышында жайгашкан. 1928-ж. уюшулуп, Кызыл-Жар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">району </ins>деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаары </ins>(2004-жылдан шаар). 1936-ж. Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">району </ins>жоюлуп кеткен. 1943-ж. Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">району </ins>Жаӊы-Жол <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">району </ins>деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Малкалды </ins>[[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ды </del>(азыркы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жаӊы</del>-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-ж. районго Караван, 1963-ж. Чаткал, Ала-Бука <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ндору </del>кошулуп, борбору Караван <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыш. </del>болуп калат. 1969-ж. Ала-Бука, Чаткал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ндору </del>кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ну </del>А к с <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>р<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-ну </del>деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түш.</del>-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батышынан Чаткал, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ндору </del>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш</del>.&lt;br&gt;Райондун аймагы Нарын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">д-нын </del>оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түн.</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орт. темп-расы </del>тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түш. </del>бөлүгүндө 290 ''мм'', <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн. </del>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша -Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо б-ча 95,1%), <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орт. </del>жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы а. ч-сы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агр. реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамл. үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо  дан эгиндери,  тамеки,  картошка,  пахта, жашылча, бахча, 2,3  май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш  айдалат. Бодо мал,  кой-эчки,  жылкы асыралат.  Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май з-дунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер -Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-ж. уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;  Райондо алгачкы мектептер 1919-ж. Cыны, 1923-ж. Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-ж. Кербен кыш-нда ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, муз. мектеп, 2 кесиптик-тех. окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 мад-т үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жаңы</ins>-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-ж. районго Караван, 1963-ж. Чаткал, Ала-Бука <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">райондору </ins>кошулуп, борбору Караван <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыштагы </ins>болуп калат. 1969-ж. Ала-Бука, Чаткал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">райондору </ins>кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">району  </ins>А к с <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ы  </ins>р <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а й о н у  </ins>деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түштүк</ins>-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батышынан Чаткал, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">райондору </ins>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаары</ins>.&lt;br&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    </ins>Райондун аймагы Нарын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыясынын </ins>оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түндүк</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосунда батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орточо температурасы </ins>тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...‒3°C, июлдуку 24‒25°C; тоолорунда январдыкы ‒4...‒5°C, июлдуку 18‒22°C. Жылдык жаан-чачыны райондун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түштүк </ins>бөлүгүндө 290 ''мм'', <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк </ins>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша-Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо б-ча 95,1%), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орточо </ins>жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы а. ч-сы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агр. реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамл. үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо  дан эгиндери,  тамеки,  картошка,  пахта, жашылча, бахча, 2,3  май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш  айдалат. Бодо мал,  кой-эчки,  жылкы асыралат.  Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май з-дунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер -Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-ж. уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;  Райондо алгачкы мектептер 1919-ж. Cыны, 1923-ж. Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-ж. Кербен кыш-нда ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, муз. мектеп, 2 кесиптик-тех. окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 мад-т үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Begay http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55394&oldid=prev 2022-12-22T06:53:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:53, 22 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ -&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад обл-нун түн.-батышында жайгашкан. 1928-ж. уюшулуп, Кызыл-Жар р-ну деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен кыш. (2004-жылдан шаар) болгон. 1936-ж. Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар р-ну жоюлуп кеткен. 1943-ж. Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр р-ну Жаӊы-Жол р-ну деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкал[[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АКСЫ РАЙОНУ -&#039;&#039;&#039; Жалал-Абад обл-нун түн.-батышында жайгашкан. 1928-ж. уюшулуп, Кызыл-Жар р-ну деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен кыш. (2004-жылдан шаар) болгон. 1936-ж. Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар р-ну жоюлуп кеткен. 1943-ж. Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр р-ну Жаӊы-Жол р-ну деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкал[[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ды (азыркы Жаӊы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-ж. районго Караван, 1963-ж. Чаткал, Ала-Бука р-ндору кошулуп, борбору Караван кыш. болуп калат. 1969-ж. Ала-Бука, Чаткал р-ндору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол р-ну А к с  р-ну деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түш.-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түн.-батышынан Чаткал, түн.-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен р-ндору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен ш.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ды (азыркы Жаӊы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-ж. районго Караван, 1963-ж. Чаткал, Ала-Бука р-ндору кошулуп, борбору Караван кыш. болуп калат. 1969-ж. Ала-Бука, Чаткал р-ндору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол р-ну А к с  р-ну деп аталат. Түштүгүнөн &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түш.-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түн.-батышынан Чаткал, түн.-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен р-ндору &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен ш.&lt;br&gt;Райондун аймагы Нарын д-нын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түн., түн.-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ортосунда </ins>батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орт. темп-расы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒3°C</ins>, июлдуку <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">24‒25°C</ins>; тоолорунда январдыкы ‒4...<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒5°C</ins>, июлдуку <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18‒22°C</ins>. Жылдык жаан-чачыны райондун түш. бөлүгүндө 290 ''мм'', түн. &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түн.-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша -Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, о. эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо б-ча 95,1%), о. эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орт. жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы а. ч-сы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агр. реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамл. үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо  дан эгиндери,  тамеки,  картошка,  пахта, жашылча, бахча, 2,3  май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш  айдалат. Бодо мал,  кой-эчки,  жылкы асыралат.  Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май з-дунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер -Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-ж. уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;  Райондо алгачкы мектептер 1919-ж. Cыны, 1923-ж. Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-ж. Кербен кыш-нда ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, муз. мектеп, 2 кесиптик-тех. окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 мад-т үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Райондун аймагы Нарын д-нын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түн., түн.-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ортосун да </del>батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орт. темп-расы тоо этегиндеги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒3&amp;nbsp;°C</del>, июлдуку <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">24‒25&amp;nbsp;°C</del>; тоолорунда январдыкы ‒4...<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒5&amp;nbsp;°C</del>, июлдуку <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18‒22&amp;nbsp;°C</del>. Жылдык жаан-чачыны райондун түш. бөлүгүндө 290 ''мм'', түн. &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түн.-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша -Ата)'', Кара-Суу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, о. эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо б-ча 95,1%), о. эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орт. жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы а. ч-сы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; агр. реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамл. үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо  дан эгиндери,  тамеки,  картошка,  пахта, жашылча, бахча, 2,3  май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш  айдалат. Бодо мал,  кой-эчки,  жылкы асыралат.  Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май з-дунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер -Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-ж. уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;  Райондо алгачкы мектептер 1919-ж. Cыны, 1923-ж. Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-ж. Кербен кыш-нда ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, муз. мектеп, 2 кесиптик-тех. окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 мад-т үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9AC%D0%AB_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=55393&oldid=prev 2022-12-05T09:36:19Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt;, ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (6)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:36, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АКСЫ РАЙОНУ -''' Жалал-Абад обл-нун түн.-батышында жайгашкан. 1928-ж. уюшулуп, Кызыл-Жар р-ну деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен кыш. (2004-жылдан шаар) болгон. 1936-ж. Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар р-ну жоюлуп кеткен. 1943-ж. Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр р-ну Жаӊы-Жол р-ну деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкал[[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb | none]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АКСЫ РАЙОНУ -''' Жалал-Абад обл-нун түн.-батышында жайгашкан. 1928-ж. уюшулуп, Кызыл-Жар р-ну деп аталган. Курамына Чаткал, Ала-Бука, Кербен, Таш-Көмүр аймактары кирип, Жалал-Абад кантонуна баш ийген. Райондун борбору ‒ Кербен кыш. (2004-жылдан шаар) болгон. 1936-ж. Ала-Бука, Чаткал, Кербен, Таш-Көмүр өз алдынча район болуп түзүлүп, Кызыл-Жар р-ну жоюлуп кеткен. 1943-ж. Таш-Көмүргө шаар статусу берилгенине байланыштуу Таш-Көмүр р-ну Жаӊы-Жол р-ну деп аталып, райондун борбору Таш-Көмүрдөн Малкал[[File:АКCЫ РАЙОНУ6.png | thumb|none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ды (азыркы Жаӊы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-ж. районго Караван, 1963-ж. Чаткал, Ала-Бука р-ндору кошулуп, борбору Караван кыш. болуп калат. 1969-ж. Ала-Бука, Чаткал р-ндору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол р-ну А к с  р-ну деп аталат. Түштүгүнөн ж-а түш.-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түн.-батышынан Чаткал, түн.-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен р-ндору м-н чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен ш.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ды (азыркы Жаӊы-Жол) айылына көчүрүлгөн. 1958-ж. районго Караван, 1963-ж. Чаткал, Ала-Бука р-ндору кошулуп, борбору Караван кыш. болуп калат. 1969-ж. Ала-Бука, Чаткал р-ндору кайрадан бөлүнүп чыккан. 1991-жылдан Жаӊы-Жол р-ну А к с  р-ну деп аталат. Түштүгүнөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>түш.-батышынан Өзбекстан, батышынан Ала-Бука, түн.-батышынан Чаткал, түн.-чыгышынан Токтогул, чыгышынан Ноокен р-ндору <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>чектешет. Аянты 4,6 миӊ ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 113,0 миӊ (2009). Райондо 67 кыштакты бириктирген 11 айыл аймагы бар. Борбору ‒ Кербен ш.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Райондун аймагы Нарын д-нын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түн., түн.-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосун да батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орт. темп-расы тоо этегиндеги ж-а тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒3°C</del>, июлдуку <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">24‒25°C</del>; тоолорунда январдыкы ‒4...<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒5°C</del>, июлдуку <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18‒22°C</del>. Жылдык жаан-чачыны райондун түш. бөлүгүндө 290 ''мм'', түн. ж-а түн.-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша -Ата)'', Кара-Суу ж-а анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, о. эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ ж-а кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Райондун аймагы Нарын д-нын оӊ куймасы ''Кара-Суу'' суусунун алабын бүт ээлейт. Жери тоолуу. Түн., түн.-батыш тарабында ''Чаткал'', түштүгүндө Бозбу-Тоо, чыгышында ''Ат-Ойнок'' кырка тоолору жайгашкан. Алардын ортосун да батыштан чыгышка карай Кербен түздүгү созулуп жатат. Кен байлыктары: таш көмүр, курулуш материалдары. Климаты континенттик, жайы ысык, кышы анча суук эмес. Январдын орт. темп-расы тоо этегиндеги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>тоо арасындагы дыйканчылык зоналарында ‒2...<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒3&amp;nbsp;°C</ins>, июлдуку <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">24‒25&amp;nbsp;°C</ins>; тоолорунда январдыкы ‒4...<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‒5&amp;nbsp;°C</ins>, июлдуку <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18‒22&amp;nbsp;°C</ins>. Жылдык жаан-чачыны райондун түш. бөлүгүндө 290 ''мм'', түн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>түн.-чыгыш бөлүгүндө 600‒650 ''мм''ге чейин. Райондун аймагынан ''Пача-Ата (Падыша -Ата)'', Кара-Суу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>анын куймалары ‒ ''Авлетим, Ит-Агар, Аркыт'' ж. б. суулары агат. Алты көл бар; эӊ ириси ‒ ''Cары-Челек, ''анын тегерегинде Ийри-Көл, Ала-Көл, Бака-Көл, Кыла-Көл көлдөрү бар. Өрөөндөрдө боз топурак басымдуу, мында шыбак, эрмен, адырашман, жылгын, камгак, ажырык чөптөр, о. эле мисте, бадам ж. б. жемиш бактары өсөт. Тоолору (Чаткал) күрөӊ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>кара топурактуу келип, чекилдек, алма, алча, жаӊгак, карагай ж. б. өсөт. ''Cары-Челек биосфера коругу ''уюшулган.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо б-ча 95,1%), о. эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орт. жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы а. ч-сы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер ж-а агр. реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамл. үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо  дан эгиндери,  тамеки,  картошка,  пахта, жашылча, бахча, 2,3  май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш  айдалат. Бодо мал,  кой-эчки,  жылкы асыралат.  Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май з-дунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер -Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-ж. уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;  Райондо алгачкы мектептер 1919-ж. Cыны, 1923-ж. Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-ж. Кербен кыш-нда ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, муз. мектеп, 2 кесиптик-тех. окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 мад-т үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Райондун калкынын көпчүлүгү кыргыз (2009-жылдагы эл каттоо б-ча 95,1%), о. эле өзбек, орус, татар, украин, тажик, уйгур ж. б. улут жашайт. Калкынын орт. жыштыгы 1 ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; жерге 22 киши (2003).&lt;br&gt;Райондук чарбанын негизги тармагы а. ч-сы. Анын дыйканчылык тармагы өнүккөн. Айдоо аянты 17909 ''га'' (2004), анын 7691 ''га''сы сугат жер. Жер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>агр. реформанын негизинде райондо 5 колхоз, 4 совхоздун ордуна 230 дыйкан, 30 фермердик, 937 жеке, 3 мамл. үрөн чарбалары түзүлгөн. Райондо  дан эгиндери,  тамеки,  картошка,  пахта, жашылча, бахча, 2,3  май өсүмдүктөрү, мөмө-жемиш  айдалат. Бодо мал,  кой-эчки,  жылкы асыралат.  Үй куштары багылат; Өнөр жай ишканаларынан «Ыман-Ата» акционердик коому (1993-ж. «Кербен» сүт-май з-дунун базасында уюшулган), «Гүлазык» жоопкерчилиги чектелген коом (1993-ж. «Кербен» вино цехинин базасында уюшулган), «Мадина» чакан ишканасы (1992-жылдан иштейт; пахта тазалайт, ун чыгарат, жыгач иштетет), «Глейзер -Дунай-Нарын» биргелешкен ишканасы (1997-ж. уюшулган; пахта тазалайт; кубаттуулугу 10 миӊ  ''т'') иштейт. &lt;br&gt;  Райондо алгачкы мектептер 1919-ж. Cыны, 1923-ж. Ак-Суу (жетим балдар үчүн жатак-мектеп), 1928-ж. Кербен кыш-нда ачылган. Учурда 44 орто, 5 негизги, 8 башталгыч мектеп иштейт. Мындан тышкары райондун аймагында жатак-лицей, 11 бала бакча, спорт мектеби, муз. мектеп, 2 кесиптик-тех. окуу жайы, 2 балдардын эс алуу жайы, 16 мад-т үйү, кинотеатр, музей, эс алуу багы, 20 мечит бар. Райондун калкын борбордук, 6 айылдык оорукана, 3 айылдык врачтык амбулатория, 29 ФАП, 14 дарыкана, CЭC тейлейт. Райондук «Аксы турмушу» гезити кыргыз тилинде чыгат.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ''Т. Төрөбекова.''                    &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm