http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8АЛЖИР мамлекети - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T10:48:25ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=79274&oldid=prevGulira, 09:27, 7 Апрель (Чын куран) 2026 карата2026-04-07T09:27:14Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=79274&oldid=58727">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>Gulirahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58727&oldid=previmported>Gulira, 09:26, 11 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата2026-02-11T09:26:58Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58727&oldid=58726">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>imported>Gulirahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58726&oldid=previmported>Gulira, 09:50, 19 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата2026-01-19T09:50:57Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58726&oldid=58725">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>imported>Gulirahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58725&oldid=previmported>Lera, 12:08, 28 Июль (Теке) 2025 карата2025-07-28T12:08:27Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58725&oldid=58724">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>imported>Lerahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58724&oldid=previmported>Lera: Lera moved page АЛЖИР 1 to АЛЖИР мамлекети2025-07-28T11:43:10Z<p>Lera moved page <a href="/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_1&action=edit&redlink=1" class="new" title="АЛЖИР 1 (мындай барак жок)">АЛЖИР 1</a> to <a href="/index.php/%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8" title="АЛЖИР мамлекети">АЛЖИР мамлекети</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:43, 28 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>imported>Lerahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58723&oldid=previmported>Begay, 11:20, 17 Апрель (Чын куран) 2025 карата2025-04-17T11:20:41Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58723&oldid=58722">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>imported>Begayhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58722&oldid=previmported>Begay, 10:34, 17 Апрель (Чын куран) 2025 карата2025-04-17T10:34:19Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:34, 17 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛЖИР''' (Алжир шаарынын атынан; ар. Эль-Жазаир, Аль-Жазаир), А л ж и р Э л д и к Д е м о к р а т и я л ы к Р е с п у б л и к а с ы (ар. Аль-Жумхурия аль-Жазаирия Демократия аш-Шаабия) ‒ Түндүк Африкадагы мамлекет.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛЖИР''' (Алжир шаарынын атынан; ар. Эль-Жазаир, Аль-Жазаир), А л ж и р Э л д и к Д е м о к р а т и я л ы к Р е с п у б л и к а с ы (ар. Аль-Жумхурия аль-Жазаирия Демократия аш-Шаабия) ‒ Түндүк Африкадагы мамлекет.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЖИР56.png | thumb|none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЖИР56.png | thumb|none]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Түндүгүнөн Жер Ортолук деӊизи <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чулганып, батышынан Марокко, Батыш Сахара, түштүк-чыгышынан Нигер, түштүк-батышынан Мали, Мавритания, чыгышынан Ливия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тунис мамлекеттери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 2381,7 миӊ ''км''<sup>2</sup>. Калкы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">38</del>,<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1 </del>млн (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2014</del>). Борбору ‒ Алжир шаарынын акча бирдиги ‒ Алжир динары. Административдик жактан 48 вилайяга (административдик аймак бирдик) бөлүнөт.<br>'''Мамлекеттик түзүлүшү.''' Алжир ‒ унитардык мамлекет. Конституциясы 28. 11. 1996-ж. кабыл алынган. Башкаруу формасы ‒ аралаш (президенттик-парламенттик) республика. Мамлекет <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аткаруу бийлик башчысы ‒ президент. Президент түздөн-түз жалпы элдик шайлоодо 5 жылга шайланат. Президент өлкөнүн ички-тышкы саясатын аныктайт, министрлер Советин жетектейт <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> куралдуу күчтөрдүн башкы командачысы болуп саналат. Мыйзам чыгаруу бийлигинин органы кош палаталуу парламент. Төмөнкү палатасы ‒ Улуттук элдик чогулуш 380 депутаттан турат (5 жылга шайланат). Жогорку палатасы ‒ улуттар Совети 114 депутаттан турат <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ар бир 3 жылда жарымы жаӊыланат. Улуттар Советинин курамынын үчтөн экиси 6 жылдык мөөнөткө атайын шайлоо органдары ‒ вилай (облустар) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> даир (коммуналар) тарабынан шайланат, үчтөн бири президент тарабынан дайындалат. Аткаруу бийлигин өкмөт ишке ашырат, премьер-министр президент тарабынан дайындалат. Калган министрлерди премьер-министрдин сунушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> президент дайындайт. Өкмөт Улуттук элдик чогулуштун алдында жоопкерчиликтүү. Саясий партиялары: Улуттук демократиялык биримдик, Улуттук боштондук фронт партиясы, Демократиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> социалдык кыймыл партиясы, Демократия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданият үчүн биримдик партиясы ж. б.<br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Түндүгүнөн Жер Ортолук деӊизи <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чулганып, батышынан Марокко, Батыш Сахара, түштүк-чыгышынан Нигер, түштүк-батышынан Мали, Мавритания, чыгышынан Ливия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тунис мамлекеттери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 2381,7 миӊ ''км''<sup>2</sup>. Калкы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">46</ins>,<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7 </ins>млн (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2024</ins>). Борбору ‒ Алжир шаарынын акча бирдиги ‒ Алжир динары. Административдик жактан 48 вилайяга (административдик аймак бирдик) бөлүнөт.<br>'''Мамлекеттик түзүлүшү.''' Алжир ‒ унитардык мамлекет. Конституциясы 28. 11. 1996-ж. кабыл алынган. Башкаруу формасы ‒ аралаш (президенттик-парламенттик) республика. Мамлекет <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аткаруу бийлик башчысы ‒ президент. Президент түздөн-түз жалпы элдик шайлоодо 5 жылга шайланат. Президент өлкөнүн ички-тышкы саясатын аныктайт, министрлер Советин жетектейт <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> куралдуу күчтөрдүн башкы командачысы болуп саналат. Мыйзам чыгаруу бийлигинин органы кош палаталуу парламент. Төмөнкү палатасы ‒ Улуттук элдик чогулуш 380 депутаттан турат (5 жылга шайланат). Жогорку палатасы ‒ улуттар Совети 114 депутаттан турат <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ар бир 3 жылда жарымы жаӊыланат. Улуттар Советинин курамынын үчтөн экиси 6 жылдык мөөнөткө атайын шайлоо органдары ‒ вилай (облустар) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> даир (коммуналар) тарабынан шайланат, үчтөн бири президент тарабынан дайындалат. Аткаруу бийлигин өкмөт ишке ашырат, премьер-министр президент тарабынан дайындалат. Калган министрлерди премьер-министрдин сунушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> президент дайындайт. Өкмөт Улуттук элдик чогулуштун алдында жоопкерчиликтүү. Саясий партиялары: Улуттук демократиялык биримдик, Улуттук боштондук фронт партиясы, Демократиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> социалдык кыймыл партиясы, Демократия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданият үчүн биримдик партиясы ж. б.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Табияты. ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Табияты. ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br>Алжир Атлас тоолорунун борбордук бөлүгүн, ''Сахара'' чөлүн ээлейт. Жер Ортолук деӊиз жээги субтропиктик, калган бөлүгү тропиктик алкактарда жатат. Өлкөнүн түндүгүндө Бийик плато <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн бири-бирине жарыш жаткан бийик кырка тоолор Телль-Атлас <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Сахара Атласы, ошондой эле Варсенис (бийикт. 1985 ''м''), Чоӊ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Кичи Кабилия (1200 ''м''ге чейин), Ходна (1863 ''м''), Орес (2326 ''м'') өӊдүү тоо массивдери орун алган. Алар тереӊ кууш капчыгайлар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Сахара Атласынан түштүк тарапта дүйнө жүзүндөгү эӊ чоӊ чөл ‒ Сахара (өлкөнүн <sup>4</sup>/<sub>5</sub> бөлүгүн ээлейт) жатат. Ал кумдуу (эрг) Чоӊ Батыш Эрг, Чоӊ Чыгыш Эрг, Эрг-Игиди, Эрг-Шеш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> таштуу (хамада) чөлдөрдү (Эль-Эглаб платосу, Тадемаит, Тингерт, Танезруфт ж. б.) камтыйт. Алжир Сахарасынын түндүк-чыгышында кумга толгон ойдуӊ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> туздуу Шот-Мельгир көлүнүн чуӊкурдугу (деӊиз деӊгээлинен 26 ''м'' төмөн) жайгашкан. Алжир Сахарасынын көтөрүӊкү түштүк-чыгыш бөлүгүн Ахаггар тайпак тоосу (бийиктиги 2906'' м, ''Тахат чокусу, Алжирдин эӊ бийик жери) ээлеп, ал платолор <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> курчалган. Тектоникалык жактан Атлас тоолору Жер Ортолук деӊиз геосинклиналдык алкагына, ал эми Сахара аймагы байыркы Африка платформасына таандык. Алжирдин маанилүү байлыктары нефть, газ, темир, коргошун, фосфорит, сымап, уран, алтын, калай, вольфрам, фосфор, барий ж. б.<br>Түндүк Алжирде субтропиктик, жер ортолук деӊиздик климат үстөмдүк кылат. Кышы жылуу, жаан-чачындуу, жайы кургакчыл, ысык. Январдын орточо температурасы жээктеринде 12°С, тоо аралык түздүктөрдө 5°С, июлдуку 25°С. Жыл-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br>Алжир Атлас тоолорунун борбордук бөлүгүн, ''Сахара'' чөлүн ээлейт. Жер Ортолук деӊиз жээги субтропиктик, калган бөлүгү тропиктик алкактарда жатат. Өлкөнүн түндүгүндө Бийик плато <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн бири-бирине жарыш жаткан бийик кырка тоолор Телль-Атлас <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Сахара Атласы, ошондой эле Варсенис (бийикт. 1985 ''м''), Чоӊ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Кичи Кабилия (1200 ''м''ге чейин), Ходна (1863 ''м''), Орес (2326 ''м'') өӊдүү тоо массивдери орун алган. Алар тереӊ кууш капчыгайлар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Сахара Атласынан түштүк тарапта дүйнө жүзүндөгү эӊ чоӊ чөл ‒ Сахара (өлкөнүн <sup>4</sup>/<sub>5</sub> бөлүгүн ээлейт) жатат. Ал кумдуу (эрг) Чоӊ Батыш Эрг, Чоӊ Чыгыш Эрг, Эрг-Игиди, Эрг-Шеш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> таштуу (хамада) чөлдөрдү (Эль-Эглаб платосу, Тадемаит, Тингерт, Танезруфт ж. б.) камтыйт. Алжир Сахарасынын түндүк-чыгышында кумга толгон ойдуӊ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> туздуу Шот-Мельгир көлүнүн чуӊкурдугу (деӊиз деӊгээлинен 26 ''м'' төмөн) жайгашкан. Алжир Сахарасынын көтөрүӊкү түштүк-чыгыш бөлүгүн Ахаггар тайпак тоосу (бийиктиги 2906'' м, ''Тахат чокусу, Алжирдин эӊ бийик жери) ээлеп, ал платолор <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> курчалган. Тектоникалык жактан Атлас тоолору Жер Ортолук деӊиз геосинклиналдык алкагына, ал эми Сахара аймагы байыркы Африка платформасына таандык. Алжирдин маанилүү байлыктары нефть, газ, темир, коргошун, фосфорит, сымап, уран, алтын, калай, вольфрам, фосфор, барий ж. б.<br>Түндүк Алжирде субтропиктик, жер ортолук деӊиздик климат үстөмдүк кылат. Кышы жылуу, жаан-чачындуу, жайы кургакчыл, ысык. Январдын орточо температурасы жээктеринде 12°С, тоо аралык түздүктөрдө 5°С, июлдуку 25°С. Жыл-</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">9 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">9 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өрөөндөрдө туздуу көлдөр (Шотт-эш-Шерги, Шотт-эль-Ходна, Захрез-Шерги, Захрез-Гарби, Шотт-Мельгир ж. б.) арбын. Ири оазистерде (Тидикельт, Туггурт, Эль-Гома) жер астындагы суунун запасы мол. Түндүк Алжирге күрөӊ, себхалардын айланасында шор жерлер, Телль-Атласта карбонаттуу, Сахарага тропиктик чөлдүн кум-шагылдуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кумдуу топурактар мүнөздүү. Жээк бөлүгүн жер ортолук деӊиз тибиндеги бадал аралаш катуу жалбырактуу токой ээлейт. Тоолоруна бийиктик алкактуулук мүнөздүү: 400‒500 ''м''ге чейин дайыма жашыл бадалдар, жапыз дарактар (маквис), маданий өсүмдүктөр (зайтун багы, мисте), андан жогору тыгын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дайыма жашыл эмен, жалбырагы күбүлмө токойлору; 1200‒1500 ''м'' бийиктикте алеп кызыл карагайы, 1500‒2000 ''м''де арча, туя, 2000 ''м''ден жогору кедр токою. Бийик платодо чөп өсүмдүктөрү (ак кылкан, шыбак, дрок ж. б.) басымдуу. Сахара өсүмдүктөргө жарды, негизинен бир жылдык өсүмдүктөр ‒ эфемер, баялыштар өсөт. Көп жылдык чөп өсүмдүктөрү, тикендүү бадалдар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бадалчалар, кыртыш суулары жер бетине жакын жаткан жерлерде гана кездешет.<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өрөөндөрдө туздуу көлдөр (Шотт-эш-Шерги, Шотт-эль-Ходна, Захрез-Шерги, Захрез-Гарби, Шотт-Мельгир ж. б.) арбын. Ири оазистерде (Тидикельт, Туггурт, Эль-Гома) жер астындагы суунун запасы мол. Түндүк Алжирге күрөӊ, себхалардын айланасында шор жерлер, Телль-Атласта карбонаттуу, Сахарага тропиктик чөлдүн кум-шагылдуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кумдуу топурактар мүнөздүү. Жээк бөлүгүн жер ортолук деӊиз тибиндеги бадал аралаш катуу жалбырактуу токой ээлейт. Тоолоруна бийиктик алкактуулук мүнөздүү: 400‒500 ''м''ге чейин дайыма жашыл бадалдар, жапыз дарактар (маквис), маданий өсүмдүктөр (зайтун багы, мисте), андан жогору тыгын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дайыма жашыл эмен, жалбырагы күбүлмө токойлору; 1200‒1500 ''м'' бийиктикте алеп кызыл карагайы, 1500‒2000 ''м''де арча, туя, 2000 ''м''ден жогору кедр токою. Бийик платодо чөп өсүмдүктөрү (ак кылкан, шыбак, дрок ж. б.) басымдуу. Сахара өсүмдүктөргө жарды, негизинен бир жылдык өсүмдүктөр ‒ эфемер, баялыштар өсөт. Көп жылдык чөп өсүмдүктөрү, тикендүү бадалдар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бадалчалар, кыртыш суулары жер бетине жакын жаткан жерлерде гана кездешет.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Калкы== </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Калкы== </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br>Калкынын көбүн (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">73</del>%ин) арабдар түзөт. Алар негизинен ''алжирликтер, ''ошондой эле марокколуктар, египеттиктер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ирактыктар. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">26</del>%и'' берберлер''; мзаб, туарег, француз (0,1%тен ашык) ж. б. улут өкүлдөрү жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> 13,5 киши. Телль-Атластын этектеринде, кууш жээк тилкесинде өлкөнүн калкынын 93%ке жакыны жашайт; 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 300 адамга чейин жетет, тоолордо <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бийик платодо 50, Сахарада 1 адамдан туура келет. Ислам (98% мусулман-сүнөттөр), христиан динин (католик чиркөөсүнө сыйынат) тутат. Расмий тили ‒ араб, ошондой эле бербер, француз тилдерин да колдонушат. Эркектер калкынын 50,5%ин түзөт. Калкынын жашынын орточо узактыгы эркектериники ‒ 70,1, аялдарыныкы ‒ 78,7 жаш. Шаар калкы 58% (2002). Ири шаарлары: Алжир, Оран, Константина, Аннаба, Сетиф, Батна, Бискра ж. б.<br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br>Калкынын көбүн (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">53</ins>%ин) арабдар түзөт. Алар негизинен ''алжирликтер, ''ошондой эле марокколуктар, египеттиктер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ирактыктар. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">44</ins>%и'' берберлер''; мзаб, туарег, француз (0,1%тен ашык) ж. б. улут өкүлдөрү жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> 13,5 киши. Телль-Атластын этектеринде, кууш жээк тилкесинде өлкөнүн калкынын 93%ке жакыны жашайт; 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 300 адамга чейин жетет, тоолордо <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бийик платодо 50, Сахарада 1 адамдан туура келет. Ислам (98% мусулман-сүнөттөр), христиан динин (католик чиркөөсүнө сыйынат) тутат. Расмий тили ‒ араб, ошондой эле бербер, француз тилдерин да колдонушат. Эркектер калкынын 50,5%ин түзөт. Калкынын жашынын орточо узактыгы эркектериники ‒ 70,1, аялдарыныкы ‒ 78,7 жаш. Шаар калкы 58% (2002). Ири шаарлары: Алжир, Оран, Константина, Аннаба, Сетиф, Батна, Бискра ж. б.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Тарыхы'''.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Тарыхы'''.</div></td></tr>
</table>imported>Begayhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58721&oldid=previmported>Kadyrm: /* Маданияты. */ категория кошуу2024-09-12T03:18:15Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Маданияты.: </span> категория кошуу</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:18, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">31 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">31 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br>Ад.: ''Жюльен Ш. А.'' История Северной Африки. М., 1961., т. 1‒2; ''Ланда Р. Г.'' История Алжира. ХХ в М., 1999; ''Бондаренко С. В.'' Нефть и газ Египта и Алжира на рубеже ХХ‒ХХI в М., 2003; ''Царапкина Т. С.'' Кино Алжира. М., 1986.<br>''Ө. Бараталиев, А. Орозов, Ш. Керимова, Б. Үсөнканов.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br>Ад.: ''Жюльен Ш. А.'' История Северной Африки. М., 1961., т. 1‒2; ''Ланда Р. Г.'' История Алжира. ХХ в М., 1999; ''Бондаренко С. В.'' Нефть и газ Египта и Алжира на рубеже ХХ‒ХХI в М., 2003; ''Царапкина Т. С.'' Кино Алжира. М., 1986.<br>''Ө. Бараталиев, А. Орозов, Ш. Керимова, Б. Үсөнканов.''<br></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr>
</table>imported>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58720&oldid=previmported>Adina, 11:46, 23 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата2023-10-23T11:46:20Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58720&oldid=58719">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>imported>Adinahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58719&oldid=previmported>Adina, 09:55, 23 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата2023-10-23T09:55:53Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%96%D0%98%D0%A0_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B8&diff=58719&oldid=58718">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>imported>Adina