http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-25T18:13:10ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=79335&oldid=prevGulira, 09:56, 8 Апрель (Чын куран) 2026 карата2026-04-08T09:56:02Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:56, 8 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">МАМЛЕКЕТИ-</del>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</del>Монголиянын түндүк-батышында 16-кылымдын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-кылымдын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «Алтан хан мамлекети» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-кылымдын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн Алтан хан мамлекети ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </del>каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-кылымдын ортосунда Борбордук Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында Алтан - хан мамлекети начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы ага кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-жылы талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин аймагында (түндүк-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, орто кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-жылы енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн Алтан хан мамлекети азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">МАМЛЕКЕТ</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– </ins>Монголиянын түндүк-батышында 16-кылымдын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-кылымдын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «Алтан хан мамлекети» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-кылымдын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн Алтан хан мамлекети ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– </ins>каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-кылымдын ортосунда Борбордук Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында Алтан - хан мамлекети начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы ага кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-жылы талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин аймагында (түндүк-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, орто кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-жылы енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн Алтан хан мамлекети азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>О.Каратаев. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><br</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>О.Каратаев. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr>
</table>Gulirahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59767&oldid=previmported>Gulira, 10:18, 20 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата2026-01-20T10:18:40Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:18, 20 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-Монголиянын түндүк-батышында 16-кылымдын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-кылымдын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «Алтан хан мамлекети» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-кылымдын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн Алтан хан мамлекети ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-кылымдын ортосунда Борбордук Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында Алтан - хан мамлекети начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы ага кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-жылы талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин аймагында (түндүк-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, орто кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-жылы енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн Алтан хан мамлекети азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-Монголиянын түндүк-батышында 16-кылымдын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-кылымдын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «Алтан хан мамлекети» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-кылымдын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн Алтан хан мамлекети ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-кылымдын ортосунда Борбордук Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында Алтан - хан мамлекети начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы ага кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-жылы талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин аймагында (түндүк-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, орто кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-жылы енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн Алтан хан мамлекети азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ''</del>О. Каратаев.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del><br<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>О.Каратаев. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins><br</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr>
</table>imported>Gulirahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59766&oldid=previmported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу2024-09-12T03:24:07Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> категория кошуу</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:24, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-Монголиянын түндүк-батышында 16-кылымдын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-кылымдын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «Алтан хан мамлекети» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-кылымдын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн Алтан хан мамлекети ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-кылымдын ортосунда Борбордук Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында Алтан - хан мамлекети начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы ага кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-жылы талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин аймагында (түндүк-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, орто кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-жылы енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн Алтан хан мамлекети азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-Монголиянын түндүк-батышында 16-кылымдын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-кылымдын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «Алтан хан мамлекети» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-кылымдын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн Алтан хан мамлекети ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-кылымдын ортосунда Борбордук Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында Алтан - хан мамлекети начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы ага кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-жылы талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин аймагында (түндүк-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, орто кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-жылы енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн Алтан хан мамлекети азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr>
</table>imported>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59765&oldid=previmported>Adina, 04:20, 2 Ноябрь (Жетинин айы) 2023 карата2023-11-02T04:20:58Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:20, 2 Ноябрь (Жетинин айы) 2023 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-Монголиянын түндүк-батышында 16-кылымдын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-кылымдын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «Алтан хан мамлекети» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-кылымдын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн Алтан хан мамлекети ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-кылымдын ортосунда Борбордук Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында Алтан -хан мамлекети начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы ага кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-жылы талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин аймагында (түндүк-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, орто кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-жылы енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн Алтан хан мамлекети азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-Монголиянын түндүк-батышында 16-кылымдын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-кылымдын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «Алтан хан мамлекети» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-кылымдын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн Алтан хан мамлекети ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-кылымдын ортосунда Борбордук Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында Алтан - хан мамлекети начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы ага кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-жылы талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы Алтан хан <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">мамлекетин</span>ин аймагында (түндүк-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, орто кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-жылы енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн Алтан хан мамлекети азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td></tr>
</table>imported>Adinahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59764&oldid=previmported>Temirkan, 05:49, 11 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата2023-10-11T05:49:41Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:49, 11 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-Монголиянын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батышында 16-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>аягында түзүлгөн мамлекет. 16-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«А.-х. м.» </del>деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А-х. </del><span cat="ж.кыск" oldv="м-н"><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен</del></span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А-х. м. </del>''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>ортосунда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борб. </del>Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">х. м. </del>начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.-х. <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">менен</span>е </del>кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.-х. </del><span cat="ж.кыск" oldv="м-н"><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен</del></span>ин аймагында (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.-х. м. </del>азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-Монголиянын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батышында 16-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>аягында түзүлгөн мамлекет. 16-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Алтан хан мамлекети» </ins>деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алтан хан </ins><span cat="ж.кыск" oldv="м-н"><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекетин</ins></span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алтан хан мамлекети </ins>''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>ортосунда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борбордук </ins>Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алтан </ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хан мамлекети </ins>начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ага </ins>кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алтан хан </ins><span cat="ж.кыск" oldv="м-н"><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекетин</ins></span>ин аймагында (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орто </ins>кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алтан хан мамлекети </ins>азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td></tr>
</table>imported>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59763&oldid=previmported>Temirkan, 09:30, 27 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата2022-12-27T09:30:17Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:30, 27 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Монголиянын түн.-батышында 16-к-дын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-к-дын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ-'''-</ins>Монголиянын түн.-батышында 16-к-дын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-к-дын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет «А.-х. м.» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж.кыск<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">" </ins>oldv=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>>жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. А-х. <span cat=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж.кыск<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">" </ins>oldv=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>>менен</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-к-дын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж.кыск<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">" </ins>oldv=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>>жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн А-х. м. ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-к-дын ортосунда Борб. Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж.кыск<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">" </ins>oldv=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>>жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында А.-х. м. начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе жаткан ''Жунгар'' хандыгы А.-х. <span cat=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж.кыск<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">" </ins>oldv=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>>менен</span>е кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-ж. талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы А.-х. <span cat=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>ж.кыск<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">" </ins>oldv=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>>менен</span>ин аймагында (түн.-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, о. кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-ж. енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн А.-х. м. азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү.<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>«А.-х. м.» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <span cat=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж.кыск<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </del>oldv=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж-а<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>>жана</span> батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. А-х. <span cat=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж.кыск<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </del>oldv=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>м-н<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>>менен</span>ин ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-к-дын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <span cat=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж.кыск<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </del>oldv=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж-а<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>>жана</span> алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн А-х. м. ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-к-дын ортосунда Борб. Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <span cat=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж.кыск<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </del>oldv=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж-а<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>>жана</span> өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында А.-х. м. начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>жаткан ''Жунгар'' хандыгы А.-х. <span cat=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж.кыск<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </del>oldv=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>м-н<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>>менен</span>е кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-ж. талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы А.-х. <span cat=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>ж.кыск<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </del>oldv=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>м-н<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>>менен</span>ин аймагында (түн.-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, о. кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-ж. енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн А.-х. м. азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү. <br></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td></tr>
</table>imported>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59762&oldid=previmported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> (3), ж-а → <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> (3)2022-12-05T10:31:52Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> (3), ж-а → <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> (3)</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:31, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Монголиянын түн.-батышында 16-к-дын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-к-дын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Монголиянын түн.-батышында 16-к-дын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-к-дын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> «А.-х. м.» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн ж-а батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. А-х. м-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">нин </del>ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-к-дын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар ж-а алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн А-х. м. ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-к-дын ортосунда Борб. Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан ж-а өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында А.-х. м. начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> «А.-х. м.» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. А-х. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">н'>менен</span>ин </ins>ордосу Убсу-Нур (Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-к-дын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн А-х. м. ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич ара күрөштөрдө кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-к-дын ортосунда Борб. Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында А.-х. м. начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> жаткан ''Жунгар'' хандыгы А.-х. м-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">не </del>кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-ж. талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы А.-х. м-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">нин </del>аймагында (түн.-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, о. кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-ж. енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн А.-х. м. азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү. <br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> жаткан ''Жунгар'' хандыгы А.-х. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">н'>менен</span>е </ins>кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-ж. талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы А.-х. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">н'>менен</span>ин </ins>аймагында (түн.-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, о. кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-ж. енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн А.-х. м. азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү. <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> ''О. Каратаев.''<br></div></td></tr>
</table>imported>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59761&oldid=previmported>Kadyrm: Kadyrm moved page АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ – to АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ without leaving a redirect2022-09-07T17:50:46Z<p>Kadyrm moved page <a href="/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98_%E2%80%93&action=edit&redlink=1" class="new" title="АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ – (мындай барак жок)">АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ –</a> to <a href="/index.php/%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98" title="АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ">АЛТАН ХАН МАМЛЕКЕТИ</a> without leaving a redirect</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:50, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>imported>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59760&oldid=previmported>Kerimova-59, 13:11, 14 Май (Бугу) 2022 карата2022-05-14T13:11:18Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">13:11, 14 Май (Бугу) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Монголиянын</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>Монголиянын түн.-батышында 16-к-дын аягында түзүлгөн мамлекет. 16-к-дын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>түн.-батышында 16-к-дын аягында түзүлгөн</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>«А.-х. м.» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта Далгар-Мурэн өзөнүнөн ж-а батышта Ямышев көлүнө чейин созулган. А-х. м-нин ордосу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Убсу-Нур </ins>(Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-к-дын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар ж-а алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн бийлигин кармап туруу үчүн А-х. м. ''барымта'' кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ара күрөштөрдө </ins>кыргыздар четте турушкан эмес. Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) - каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-к-дын ортосунда Борб. Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан ж-а өлкөдөгү уруулардын ич ара кармашууларынын натыйжасында А.-х. м. начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>мамлекет. 16-к-дын 80-жылдары Дзасахту хандык ээлигинен бөлүнүп чыгышкан. Анын негиздөөчүсү Шолой Убаши (1567–1627) Чынгыз</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>жаткан ''Жунгар'' хандыгы А.-х. м-не кол салып, анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-ж. талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы А.-х. м-нин аймагында (түн.-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, о. кылымдагы кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-ж. енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн А.-х. м. азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары катары белгилүү. <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>хандын урпактарынын бири. Бул мамлекеттин хандары өз ысымдарын атабастан, «алтын</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ханбыз» дешкен. Ошондон улам бул мамлекет</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«А.-х. м.» деп аталат. Бийлик жүргүзгөн жерлеринин чеги: түштүктө Монгол, Алтай тоосунан, түндүктө Саян тоолоруна чейин, чыгышта</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Далгар-Мурэн өзөнүнөн ж-а батышта Ямышев</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>көлүнө чейин созулган. А-х. м-нин ордосу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">УбсуНур </del>(Монголия) көлүнүн айланасында жайгашкан. 17-к-дын башында өз ээликтерин енисейлик кыргыздар ж-а алардын кыштым капчыгайларынын эсебинен кеңейткен. Салык төлөөгө</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>мажбур болгон кыргыздар иш жүзүндө көз каранды болушкан эмес. Кыргыздардын үстүнөн</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>бийлигин кармап туруу үчүн А-х. м. ''барымта''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>кармоо адатын пайдаланган. Хандыктагы ич <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а-ра<br></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">күрөпггөрдө </del>кыргыздар четте турушкан эмес.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Кыргыздардын каардуу мүнөзү монголдордогу</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>каймана түрдө айтылган «харгис» (кыргыз) -</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>каардуу жырткыч, кекчил деген сөздөрдүн келип чыгышына алып келсе керек. 17-к-дын ортосунда Борб. Азияда майда хандыктардын кагылышуусунан ж-а өлкөдөгү уруулардын ич ара</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>кармашууларынын натыйжасында А.-х. м. начарлай баштаган. Ошол учурда күч алып келе</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жаткан ''Жунгар'' хандыгы А.-х. м-не кол салып,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>анын акыркы ханы Лубан тайжинин аскерлерин Жунгар ханы Сенге Тайши 1667-ж. талкалап, хандын өзүн колго түшүрөт. Азыр да мурдагы А.-х. м-нин аймагында (түн.-батыш Монголия) хара хиргис, шара хиргис, мод он хиргис</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>сыяктуу монгол уруулары, кыргыздарга байланыштуу жер-суу аттары учурап, о. кылымдагы</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>кыргыз-монгол тарыхый-этностук байланыштарынан дарек берет. 1663-ж. енисейлик кыргыздардын бир бөлүгүн А.-х. м. азыркы Тыва аймагына көчүрүшөт. Ошол кыргыздардын урпактары тувалардын курамында «кыргыз» уруктары</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>катары белгилүү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><br></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ''О. Каратаев.''</del><br></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ''О. Каратаев.''<br></ins></div></td></tr>
</table>imported>Kerimova-59http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%A5%D0%90%D0%9D_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=59759&oldid=previmported>Kadyrm: 1 версия2022-05-05T04:19:04Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:19, 5 Май (Бугу) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>imported>Kadyrm