АЛЬПИНИЗМ - Түзөтүүлөр тарыхы

imported>Gulira, 04:23, 23 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата

2026-01-23T04:23:19Z

← Мурунку нускасы		04:23, 23 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. Альпинизм тоо чокусуна чыгууда рельефтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> климаттык тоскоолдуктарды атайын ~~тех.~~ ыкмалардын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кар жантаймалары, чокунун абсолюттук бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ~~ж. б.~~ кирет. Спорттук мелдештин		'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. Альпинизм тоо чокусуна чыгууда рельефтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> климаттык тоскоолдуктарды атайын техникалык ыкмалардын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кар жантаймалары, чокунун абсолюттук бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар жана башка кирет. Спорттук мелдештин
	<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>		<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>
	''Таблица.'' ''8000 метрдик'' ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер.''		''Таблица.'' ''8000 метрдик'' ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер.''
122 сап:		122 сап:

	[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]		[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]
	объектиси – чокунун бийиктиги, техникалык татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. Альпинизм 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физикалык даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. Альпинизм шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ~~ж. б.~~ 1786-жылы француз Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап Альпинизм өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-кылымдын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна француздук альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-жылы негизделген. Кыргызстанда альпинизм мектеби 1936-жылы Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ~~ж. б.~~ Кыргызстанда биринчи болуп Альпинизм боюнча спорт чебери наамын 1940-жылы В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Теңириге) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу боюнча эл аралык мелдеш, улуттук альпинизм федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-жылы Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.		объектиси – чокунун бийиктиги, техникалык татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. Альпинизм 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физикалык даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. Альпинизм шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция жана башка 1786-жылы француз Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап Альпинизм өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-кылымдын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна француздук альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-жылы негизделген. Кыргызстанда альпинизм мектеби 1936-жылы Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов жана башка Кыргызстанда биринчи болуп Альпинизм боюнча спорт чебери наамын 1940-жылы В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Теңириге) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу боюнча эл аралык мелдеш, улуттук альпинизм федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-жылы Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T03:29:36Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		03:29, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
123 сап:		123 сап:
	[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]		[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]
	объектиси – чокунун бийиктиги, техникалык татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. Альпинизм 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физикалык даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. Альпинизм шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-жылы француз Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап Альпинизм өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-кылымдын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна француздук альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-жылы негизделген. Кыргызстанда альпинизм мектеби 1936-жылы Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп Альпинизм боюнча спорт чебери наамын 1940-жылы В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Теңириге) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу боюнча эл аралык мелдеш, улуттук альпинизм федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-жылы Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.		объектиси – чокунун бийиктиги, техникалык татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. Альпинизм 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физикалык даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. Альпинизм шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-жылы француз Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап Альпинизм өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-кылымдын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна француздук альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-жылы негизделген. Кыргызстанда альпинизм мектеби 1936-жылы Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп Альпинизм боюнча спорт чебери наамын 1940-жылы В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Теңириге) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу боюнча эл аралык мелдеш, улуттук альпинизм федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-жылы Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.
			[[Категория:1-Том]]

imported>Adina, 09:46, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2023 карата

2023-11-10T09:46:19Z

← Мурунку нускасы		09:46, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. Альпинизм тоо чокусуна чыгууда рельефтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кар жантаймалары, чокунун ~~абс.~~ бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин		'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. Альпинизм тоо чокусуна чыгууда рельефтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кар жантаймалары, чокунун абсолюттук бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин
	<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>		<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>
	''Таблица.'' ''8000 метрдик'' ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер.''		''Таблица.'' ''8000 метрдик'' ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер.''
122 сап:		122 сап:

	[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]		[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]
	объектиси – чокунун бийиктиги, техникалык татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. Альпинизм 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физикалык даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. Альпинизм шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-жылы француз Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап Альпинизм өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-кылымдын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна француздук альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-жылы негизделген. Кыргызстанда ~~Альпинизм~~ мектеби 1936-жылы Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп Альпинизм боюнча спорт чебери наамын 1940-жылы В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Теңириге) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу боюнча эл аралык мелдеш, улуттук ~~Альпинизм~~ федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-жылы Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.		объектиси – чокунун бийиктиги, техникалык татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. Альпинизм 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физикалык даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. Альпинизм шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-жылы француз Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап Альпинизм өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-кылымдын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна француздук альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-жылы негизделген. Кыргызстанда альпинизм мектеби 1936-жылы Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп Альпинизм боюнча спорт чебери наамын 1940-жылы В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Теңириге) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу боюнча эл аралык мелдеш, улуттук альпинизм федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-жылы Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.

imported>Temirkan, 10:19, 27 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата

2023-10-27T10:19:59Z

← Мурунку нускасы		10:19, 27 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. А. тоо чокусуна чыгууда рельефтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кар жантаймалары, чокунун абс. бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин		'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. Альпинизм тоо чокусуна чыгууда рельефтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кар жантаймалары, чокунун абс. бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин
	<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>		<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>
	''Таблица.''		''Таблица.'' ''8000 метрдик'' ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер.''

	''8000 метрдик'' ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер.''
	{\| align="center" style="border-spacing:0;width:6.5042in;"		{\| align="center" style="border-spacing:0;width:6.5042in;"
	\|-		\|-
124 сап:		122 сап:

	[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]		[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]
	объектиси – чокунун бийиктиги, ~~тех.~~ татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. А. 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы ~~физ.~~ даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. А. шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-~~ж. фр.~~ Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап А. өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-~~к-дын~~ орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна ~~фр.~~ альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-ж. негизделген. Кыргызстанда А. мектеби 1936-ж. Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп ~~А. б-ча~~ спорт чебери наамын 1940-ж. В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-~~Т еңириге~~) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу ~~б-ча~~ эл аралык мелдеш, улуттук А. федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө ~~(5000~~ (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-ж. Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.		объектиси – чокунун бийиктиги, техникалык татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. Альпинизм 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физикалык даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. Альпинизм шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-жылы француз Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап Альпинизм өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-кылымдын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна француздук альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-жылы негизделген. Кыргызстанда Альпинизм мектеби 1936-жылы Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп Альпинизм боюнча спорт чебери наамын 1940-жылы В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Теңириге) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу боюнча эл аралык мелдеш, улуттук Альпинизм федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-жылы Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.

imported>Dilde, 09:53, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата

2023-09-26T09:53:28Z

← Мурунку нускасы		09:53, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы
2 сап:		2 сап:
	<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>		<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>
	''Таблица.''		''Таблица.''

	''8000 метрдик''~~дик~~ ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер.''		''8000 метрдик'' ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер.''
	{\| align="center" style="border-spacing:0;width:6.5042in;"		{\| align="center" style="border-spacing:0;width:6.5042in;"
	\|-		\|-

imported>Dilde, 09:51, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата

2023-09-26T09:51:18Z

Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (3), ж-а → жана (5), А. И. → анын ичинде

2022-12-05T10:39:13Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (3), ж-а → жана (5), А. И. → анын ичинде

← Мурунку нускасы		10:39, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. А. тоо чокусуна чыгууда рельефтик ж-а климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын жардамы м-н жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз ж-а кар жантаймалары, чокунун абс. бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин		'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. А. тоо чокусуна чыгууда рельефтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кар жантаймалары, чокунун абс. бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин
	<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>		<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>
	''Таблица 8000 м''дик ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер''		''Таблица 8000 м''дик ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер''
121 сап:		121 сап:
	\|}		\|}

	[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb \| none]]		[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb\|none]]
	объектиси – чокунун бийиктиги, тех. татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. А. 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук ж-а колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физ. даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) м-н күрөшөт. А. шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-ж. фр. Ж. Бальмер ж-а М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап А. өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-к-дын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна фр. альпинисттер М. Эрцог ж-а Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-ж. негизделген. Кыргызстанда А. мектеби 1936-ж. Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, А. И. Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп А. б-ча спорт чебери наамын 1940-ж. В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Т еңириге) ылдамдык м-н жалгыз чыгуу б-ча эл аралык мелдеш, улуттук А. федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-ж. Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.		объектиси – чокунун бийиктиги, тех. татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. А. 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физ. даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> күрөшөт. А. шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-ж. фр. Ж. Бальмер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап А. өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-к-дын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна фр. альпинисттер М. Эрцог <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-ж. негизделген. Кыргызстанда А. мектеби 1936-ж. Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, <span cat='ж.кыск' oldv='А. И.'>анын ичинде</span> Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп А. б-ча спорт чебери наамын 1940-ж. В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Т еңириге) ылдамдык <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жалгыз чыгуу б-ча эл аралык мелдеш, улуттук А. федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-ж. Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.

imported>Dilde, 05:48, 11 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-11T05:48:07Z

← Мурунку нускасы		05:48, 11 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. А. тоо чокусуна чыгууда рельефтик ж-а климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын жардамы м-н жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз ж-а кар жантаймалары, чокунун абс. бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин		'''АЛЬПИНИЗМ''' – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. А. тоо чокусуна чыгууда рельефтик ж-а климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын жардамы м-н жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга аска, мөңгү, муз ж-а кар жантаймалары, чокунун абс. бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин
	<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>		<table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>
	''Таблица 8000 м''дик ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер''		''Таблица 8000 м''дик ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер''
122 сап:		122 сап:

	[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb \| none]]		[[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png \| thumb \| none]]
	объектиси – чокунун бийиктиги, тех. татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. А. 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук ж-а колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физ. даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) м-н күрөшөт. А. шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, ~~колгап~~, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-ж. фр. Ж. Бальмер ж-а М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап А. өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-к-дын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна фр. альпинисттер М. Эрцог ж-а Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-ж. негизделген. Кыргызстанда А. мектеби 1936-ж. Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, А. И. Бондаренко, Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп А. б-ча спорт чебери наамын 1940-ж. В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Т еңириге) ылдамдык м-н жалгыз чыгуу б-ча эл аралык мелдеш, улуттук А. федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-ж. Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.		объектиси – чокунун бийиктиги, тех. татаалдыгы, маршруттун мүнөзү. А. 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук ж-а колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физ. даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) м-н күрөшөт. А. шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, кол кап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур, муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар), примус, радиостанция ж. б. 1786-ж. фр. Ж. Бальмер ж-а М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап А. өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-к-дын орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862), Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна фр. альпинисттер М. Эрцог ж-а Л. Лашеналь чыккан (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл аралык союзу 1932-ж. негизделген. Кыргызстанда А. мектеби 1936-ж. Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)'' чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, А. И. Бондаренко, А. Маматкаимов , Эдуард Кубатов ж. б. Кыргызстанда биринчи болуп А. б-ча спорт чебери наамын 1940-ж. В. Рацек алган. Кыргызстанда эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Т еңириге) ылдамдык м-н жалгыз чыгуу б-ча эл аралык мелдеш, улуттук А. федерацияларынын Президенттери үчүн Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 (5000 ''м'' бийиктикке) чыгуу мелдеши кирет. 1995-ж. Ак-Суу, Чоң Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642 альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.

imported>Dilde, 09:38, 1 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-01T09:38:58Z

@@ 1 сап: / 1 сап: @@
-   – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. А. -
+ '''АЛЬПИНИЗМ'''   – тоо чокусуна чыгууга негизделген спорт түрү. Батыш Европадагы Альп тоо системасынын аталышынан келип чыккан. А. тоо чокусуна чыгууда рельефтик ж-а климаттык тоскоолдуктарды атайын тех. ыкмалардын  жардамы м-н жеңүү. Мындай тоскоолдуктарга  аска, мөңгү, муз ж-а кар жантаймалары, чокунун абс. бийиктиги, өтө сууктугу, шамал, жаап  турган кар ж. б. кирет. Спорттук мелдештин
 <table anchor='АЛЬПИНИЗМ'/ name='8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер'/>
-''Table 1: 8000 лсдик чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер''
+''Таблица                                                                           8000 м''дик ''чокуларга чыккан алгачкы альпинисттер''
 {| align="center" style="border-spacing:0;width:6.5042in;"
 |-
@@ 34 сап: / 30 сап: @@
 | align=center style="background-color:#ffffff;border-top:0.5pt solid #000000;border-bottom:0.5pt solid #000000;border-left:0.5pt solid #000000;border-right:none;padding:0in;color:#000000;" | 8611
 | align=center style="background-color:#ffffff;border-top:0.5pt solid #000000;border-bottom:0.5pt solid #000000;border-left:0.5pt solid #000000;border-right:none;padding:0in;color:#000000;" | Пакистан
-| align=center style="background-color:#ffffff;border-top:0.5pt solid #000000;border-bottom:0.5pt solid #000000;border-left:0.5pt solid #000000;border-right:none;padding:0in;" | <span style="color:#000000;">JI. </span><span style="color:#000000;">Лачеделли, А. Компаньони</span>
+| align=center style="background-color:#ffffff;border-top:0.5pt solid #000000;border-bottom:0.5pt solid #000000;border-left:0.5pt solid #000000;border-right:none;padding:0in;" |
 | align=center style="background-color:#ffffff;border-top:0.5pt solid #000000;border-bottom:0.5pt solid #000000;border-left:0.5pt solid #000000;border-right:none;padding:0in;color:#000000;" | Италия
 | align=center style="background-color:#ffffff;border:0.5pt solid #000000;padding:0in;color:#000000;" | 31.7.1954
@@ 124 сап: / 120 сап: @@
 |-
 |}
 [[File:АЛЬПИНИЗМ_23.png | thumb | none]]
-объектиси – чокунун бийиктиги,
+объектиси – чокунун бийиктиги, тех. татаалдыгы,  маршруттун мүнөзү.  А. 3 багытта (үйрөнчүк, спорттук ж-а колдонмо) өөрчүйт. Альпинист жакшы физ. даярдыкта болуп, мелдеште табият тоскоолдуктары (тоо, бийиктик, аба ырайы) м-н күрөшөт.  А. шаймандары эки топко бөлүнөт: 1) жеке колдонулуучу шаймандар: күндөн коргоочу көз айнек, топу, күрмө, колгап, кап жууркан, ийин баштык, чылбыр жип, коопсуздукту камсыз кылуучу кур,  муз-таш чапкыч, балка, айсбайль, темир  туяк; 2) топтук шаймандар: жоон аркан, ичке  аркан, чатыр, илгич темир (карабин), таш, муз чукулдугу, кыскычтар, тепкичтер (шатылар),  примус, радиостанция ж. б. 1786-ж. фр. Ж. Бальмер ж-а М. Г. Паккар Батыш Европанын Монблан чокусуна чыккандан баштап   А. өнүгө баштаган. Альп тоолорун изилдөө үчүн 19-к-дын  орто ченинде Англияда (1857), Италияда (1862),  Швейцарияда (1863), Францияда (1874) альпинисттик клубдар ачылган. Алгач 8000 ''м''дик Гималай тоосундагы Аннапура чокусуна фр. альпинисттер М. Эрцог ж-а Л. Лашеналь чыккан   (1950). Альпинисттик Ассоциациялардын эл   аралык союзу 1932-ж. негизделген. Кыргызстанда А.  мектеби 1936-ж. Жети-Өгүздө уюшулуп, ошол  эле жылы альпинисттер 1-жолу Ала-Арча  капчыгайындагы Комсомолец чокусуна (4140 ''м)''  чыгышкан. Кыргызстандын көрүнүктүү альпинисттери В. М. Рацек, Б. Р. Маречек, К. Байгазинов, А. Чойбеков, А. Мендикулов, А. И. Бондаренко,   Маматкаимов  , Эдуард  Кубатов    ж. б.   Кыргызстанда    биринчи болуп А. б-ча спорт чебери наамын 1940-ж.  В. Рацек алган. Кыргызстанда   эл аралык мелдештер дайыма өткөрүлөт. Аларга жаш альпинисттердин эл аралык Май альпиниадасы, Кан-Тоого (Кан-Т еңириге) ылдамдык   м-н жалгыз чыгуу б-ча эл аралык мелдеш, улуттук А. федерацияларынын Президенттери үчүн  Түндүк Эңилчек мөңгүсүнө (5000 (5000 ''м'' бийиктикке)  чыгуу мелдеши кирет. 1995-ж. Ак-Суу, Чоң  Алайдагы альп лагерлерге чет өлкөлөрдөн 642   альпинист келип, бийиктиктерди багындырган.

imported>Kadyrm: 1 версия

2022-05-05T04:19:12Z

1 версия

← Мурунку нускасы	04:19, 5 Май (Бугу) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)