http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3 2026-04-21T20:36:23Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=79407&oldid=prev 2026-04-09T07:42:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:42, 9 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039;&#039;&#039; (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түндүк-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Узундугу 1200 &#039;&#039;км&#039;&#039;дей (догонун ички чети боюнча 750 &#039;&#039;км&#039;&#039;дей). Туурасы 260 &#039;&#039;км&#039;&#039;ге чейин. Боден жанa Комо көлдөрүнүн аралыгында Альп тоолорун кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк  Батыш А л ь п  т о о л о р у н а (мында тоонун эң бийик жери 4807 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Ч ы г ы ш  А л ь п  т о о л о р у н а (4049 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектоникалык кыймылынан пайда болгон. Альп тоолорунун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары жана азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң &#039;&#039;км&lt;sup&gt;2&#039;&#039;ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039;&#039;&#039; (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түндүк-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Узундугу 1200 &#039;&#039;км&#039;&#039;дей (догонун ички чети боюнча 750 &#039;&#039;км&#039;&#039;дей). Туурасы 260 &#039;&#039;км&#039;&#039;ге чейин. Боден жанa Комо көлдөрүнүн аралыгында Альп тоолорун кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк  Батыш А л ь п  т о о л о р у н а (мында тоонун эң бийик жери 4807 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Ч ы г ы ш  А л ь п  т о о л о р у н а (4049 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектоникалык кыймылынан пайда болгон. Альп тоолорунун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары жана азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң &#039;&#039;км&lt;sup&gt;2&#039;&#039;ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 ''м''ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к. </del>таблицаны). Кыр зонасынан түндүк-батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана түштүктү карай&lt;/span&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 ''м''ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кара: </ins>таблицаны). Кыр зонасынан түндүк-батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана түштүктү карай&lt;/span&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору. Маттерн чокусу.]]мезозойлук акиташ тектүү &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. Альп тоолору – Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан түндүк &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, түштүк тарапка субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 &#039;&#039;мм,&#039;&#039; айрым жерлеринде 4000 &#039;&#039;мм&#039;&#039;ге чейин. Альп тоолорунан Рейн, Рона, По, Адиже дарыялары, Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; тектоникалык кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре жана  башка) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 &#039;&#039;м&#039;&#039; бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түштүк капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 &#039;&#039;м&#039;&#039; бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук жана  башка өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 &#039;&#039;м&#039;&#039; бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;Альп тоолору – Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору. Маттерн чокусу.]]мезозойлук акиташ тектүү &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. Альп тоолору – Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан түндүк &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, түштүк тарапка субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 &#039;&#039;мм,&#039;&#039; айрым жерлеринде 4000 &#039;&#039;мм&#039;&#039;ге чейин. Альп тоолорунан Рейн, Рона, По, Адиже дарыялары, Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; тектоникалык кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре жана  башка) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 &#039;&#039;м&#039;&#039; бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түштүк капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 &#039;&#039;м&#039;&#039; бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук жана  башка өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 &#039;&#039;м&#039;&#039; бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;Альп тоолору – Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l88">88 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">88 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table anchor = &#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039; name=&#039;Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;/&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table anchor = &#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039; name=&#039;Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Добрынин Б. Ф.'' Физическая география Западной Европы. М., 1948; ''Трюмпи Р.'' Тектоническое развитие Центральных и Западных Альп, в сб.: Тектоника Альпийской области. М., 1965. Физическая география материков и океанов. М., 1988. Ө. ''Бараталиев.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Добрынин Б. Ф.'' Физическая география Западной Европы. М., 1948; ''Трюмпи Р.'' Тектоническое развитие Центральных и Западных Альп, в сб.: Тектоника Альпийской области. М., 1965. Физическая география материков и океанов. М., 1988. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                        </ins>Ө. ''Бараталиев.''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61092&oldid=prev 2026-01-23T04:13:40Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:13, 23 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛЬП ТООЛОРУ''' (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түндүк-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Узундугу 1200 ''км''дей (догонун ички чети боюнча 750 ''км''дей). Туурасы 260 ''км''ге чейин. Боден жанa Комо көлдөрүнүн аралыгында Альп тоолорун кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Альп тоолоруна </del>(мында тоонун эң бийик жери 4807 ''м''ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Чыгыш Альп тоолоруна </del>(4049 ''м''ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектоникалык кыймылынан пайда болгон. Альп тоолорунун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары жана азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң ''км&lt;sup&gt;2''ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛЬП ТООЛОРУ''' (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түндүк-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Узундугу 1200 ''км''дей (догонун ички чети боюнча 750 ''км''дей). Туурасы 260 ''км''ге чейин. Боден жанa Комо көлдөрүнүн аралыгында Альп тоолорун кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>Батыш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А л ь п  т о о л о р у н а </ins>(мында тоонун эң бийик жери 4807 ''м''ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ч ы г ы ш  А л ь п  т о о л о р у н а </ins>(4049 ''м''ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектоникалык кыймылынан пайда болгон. Альп тоолорунун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары жана азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң ''км&lt;sup&gt;2''ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан түндүк-батыш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана түштүктү карай&lt;/span&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан түндүк-батыш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана түштүктү карай&lt;/span&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору. Маттерн чокусу.]]мезозойлук акиташ тектүү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. Альп тоолору – Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан түндүк &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, түштүк тарапка субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 ''мм,'' айрым жерлеринде 4000 ''мм''ге чейин. Альп тоолорунан Рейн, Рона, По, Адиже дарыялары, Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тектоникалык кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б.</del>) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 ''м'' бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түштүк капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 ''м'' бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 ''м'' бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;Альп тоолору – Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору. Маттерн чокусу.]]мезозойлук акиташ тектүү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. Альп тоолору – Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан түндүк &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, түштүк тарапка субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 ''мм,'' айрым жерлеринде 4000 ''мм''ге чейин. Альп тоолорунан Рейн, Рона, По, Адиже дарыялары, Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тектоникалык кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана  башка</ins>) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 ''м'' бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түштүк капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 ''м'' бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана  башка </ins>өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 ''м'' бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;Альп тоолору – Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Table 2: Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Table 2: Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l88">88 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">88 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table anchor = &#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039; name=&#039;Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;/&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table anchor = &#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039; name=&#039;Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Добрынин Б. Ф.'' Физическая география Западной Европы. М., 1948; ''Трюмпи Р.'' Тектоническое развитие Центральных и Западных Альп, в сб.: Тектоника Альпийской области. М., 1965. Физическая география материков и океанов. М., 1988.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Добрынин Б. Ф.'' Физическая география Западной Европы. М., 1948; ''Трюмпи Р.'' Тектоническое развитие Центральных и Западных Альп, в сб.: Тектоника Альпийской области. М., 1965. Физическая география материков и океанов. М., 1988. Ө. ''Бараталиев.''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ө. ''Бараталиев.''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61091&oldid=prev 2025-05-22T08:14:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:14, 22 Май (Бугу) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039;&#039;&#039; (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түндүк-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Узундугу 1200 &#039;&#039;км&#039;&#039;дей (догонун ички чети боюнча 750 &#039;&#039;км&#039;&#039;дей). Туурасы 260 &#039;&#039;км&#039;&#039;ге чейин. Боден жанa Комо көлдөрүнүн аралыгында Альп тоолорун кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп тоолоруна (мында тоонун эң бийик жери 4807 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна (4049 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектоникалык кыймылынан пайда болгон. Альп тоолорунун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары жана азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң &#039;&#039;км&lt;sup&gt;2&#039;&#039;ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039;&#039;&#039; (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түндүк-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Узундугу 1200 &#039;&#039;км&#039;&#039;дей (догонун ички чети боюнча 750 &#039;&#039;км&#039;&#039;дей). Туурасы 260 &#039;&#039;км&#039;&#039;ге чейин. Боден жанa Комо көлдөрүнүн аралыгында Альп тоолорун кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп тоолоруна (мында тоонун эң бийик жери 4807 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна (4049 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектоникалык кыймылынан пайда болгон. Альп тоолорунун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары жана азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң &#039;&#039;км&lt;sup&gt;2&#039;&#039;ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан түндүк-батыш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана түштүктү карай&lt;/span&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан түндүк-батыш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана түштүктү карай&lt;/span&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору. Маттерн чокусу.]]мезозойлук акиташ тектүү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. Альп тоолору – Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан түндүк &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, түштүк тарапка субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 ''мм,'' айрым жерлеринде 4000 ''мм''ге чейин. Альп тоолорунан Рейн, Рона, По, Адиже дарыялары, Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тектоникалык кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре ж. б.) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 ''м'' бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түштүк капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 ''м'' бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук ж. б. өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 ''м'' бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;Альп тоолору – Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Маттерн чокусу.]]мезозойлук акиташ тектүү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. Альп тоолору – Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан түндүк &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, түштүк тарапка субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; түндүк-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 ''мм,'' айрым жерлеринде 4000 ''мм''ге чейин. Альп тоолорунан Рейн, Рона, По, Адиже дарыялары, Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тектоникалык кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре ж. б.) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 ''м'' бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түштүк капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 ''м'' бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук ж. б. өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 ''м'' бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;Альп тоолору – Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Table 2: Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Table 2: Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">8 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">7 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| style=&quot;background-color:#ffffff;border-top:0.05pt solid #000000;border-bottom:0.05pt solid #000000;border-left:0.05pt solid #000000;border-right:none;padding:0.0382in;color:#000000;&quot; | Ашуунун аты</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| style=&quot;background-color:#ffffff;border-top:0.05pt solid #000000;border-bottom:0.05pt solid #000000;border-left:0.05pt solid #000000;border-right:none;padding:0.0382in;color:#000000;&quot; | Ашуунун аты</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| style="background-color:#ffffff;border-top:0.05pt solid #000000;border-bottom:0.05pt solid #000000;border-left:0.05pt solid #000000;border-right:none;padding:0.0382in;" | &lt;div style="color:#000000;"&gt;Деңиз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деңг.</del>&lt;/div&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| style="background-color:#ffffff;border-top:0.05pt solid #000000;border-bottom:0.05pt solid #000000;border-left:0.05pt solid #000000;border-right:none;padding:0.0382in;" | &lt;div style="color:#000000;"&gt;Деңиз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деңгээлинен</ins>&lt;/div&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;div style=&quot;color:#000000;&quot;&gt;бийиктиги (ж)&lt;/div&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;div style=&quot;color:#000000;&quot;&gt;бийиктиги (ж)&lt;/div&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| style=&quot;background-color:#ffffff;border-top:0.05pt solid #000000;border-bottom:0.05pt solid #000000;border-left:0.05pt solid #000000;border-right:none;padding:0.0382in;&quot; | &lt;div style=&quot;color:#000000;&quot;&gt;Жайгашкан&lt;/div&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| style=&quot;background-color:#ffffff;border-top:0.05pt solid #000000;border-bottom:0.05pt solid #000000;border-left:0.05pt solid #000000;border-right:none;padding:0.0382in;&quot; | &lt;div style=&quot;color:#000000;&quot;&gt;Жайгашкан&lt;/div&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Begay http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61090&oldid=prev 2024-09-12T03:29:29Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> категория кошуу</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:29, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l92">92 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">92 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ө. &#039;&#039;Бараталиев.&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ө. &#039;&#039;Бараталиев.&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61089&oldid=prev 2023-09-21T04:10:14Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:10, 21 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛЬП ТООЛОРУ''' (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Уз. </del>1200 ''км''дей (догонун ички чети <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>750 ''км''дей). Туурасы 260 ''км''ге чейин. Боден <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-a </del>Комо көлдөрүнүн аралыгында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. т-н </del>кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тоол о р у н а </del>(мында тоонун эң бийик жери 4807 ''м''ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна (4049 ''м''ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тектон. </del>кыймылынан пайда болгон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. т-нун </del>кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЛЬП ТООЛОРУ''' (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Узундугу </ins>1200 ''км''дей (догонун ички чети <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>750 ''км''дей). Туурасы 260 ''км''ге чейин. Боден <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жанa </ins>Комо көлдөрүнүн аралыгында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Альп тоолорун </ins>кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тоолоруна </ins>(мында тоонун эң бийик жери 4807 ''м''ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна (4049 ''м''ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тектоникалык </ins>кыймылынан пайда болгон. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Альп тоолорунун </ins>кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары жана азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң ''км&lt;sup&gt;2''ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң ''км&lt;sup&gt;2''ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 ''м''ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]</ins>&lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 ''м''ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түштүктү карай</ins>&lt;/span&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Маттерн чокусу.]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түштүктү карай мезозоидук </del>акиташ тектүү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. т. </del>– Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн. </del>&lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түш. таранка </del>субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 ''мм,'' айрым жерлеринде 4000 ''мм''ге чейин. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. т-нан </del>Рейн, Рона, По, Адиже <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">д.</del>, Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тектон. </del>кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре ж. б.) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 ''м'' бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түш. </del>капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 ''м'' бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук ж. б. өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 ''м'' бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. т. </del>– Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Маттерн чокусу.]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мезозойлук </ins>акиташ тектүү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Альп тоолору </ins>– Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк </ins>&lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түштүк тарапка </ins>субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 ''мм,'' айрым жерлеринде 4000 ''мм''ге чейин. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Альп тоолорунан </ins>Рейн, Рона, По, Адиже <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыялары</ins>, Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тектоникалык </ins>кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре ж. б.) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 ''м'' бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түштүк </ins>капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 ''м'' бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук ж. б. өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 ''м'' бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Альп тоолору </ins>– Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Table 2: Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Table 2: Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l89">89 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">89 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table anchor = &#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039; name=&#039;Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;/&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table anchor = &#039;АЛЬП ТООЛОРУ&#039; name=&#039;Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар&#039;/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Добрынин Б. Ф.'' Физическая география Западной Европы. М., 1948; ''Трюмпи Р.'' Тектоническое развитие</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Добрынин Б. Ф.'' Физическая география Западной Европы. М., 1948; ''Трюмпи Р.'' Тектоническое развитие Центральных и Западных Альп, в сб.: Тектоника Альпийской области. М., 1965. Физическая география материков и океанов. М., 1988.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Центральных и Западных Альп, в сб.: Тектоника Альпийской области. М., 1965. Физическая география</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>материков и океанов. М., 1988. Ө. ''Бараталиев.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ө. ''Бараталиев.''</div></td></tr> </table>

imported>Begay http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61088&oldid=prev 2022-12-28T08:21:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:21, 28 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>АЛЬП ТООЛОРУ (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түн.-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Уз. 1200 ''км''дей (догонун ички чети б-ча 750 ''км''дей). Туурасы 260 ''км''ге чейин. Боден ж-a Комо көлдөрүнүн аралыгында А. т-н кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп тоол о р у н а (мында тоонун эң бийик жери 4807 ''м''ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна (4049 ''м''ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектон. кыймылынан пайда болгон. А. т-нун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>АЛЬП ТООЛОРУ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түн.-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Уз. 1200 ''км''дей (догонун ички чети б-ча 750 ''км''дей). Туурасы 260 ''км''ге чейин. Боден ж-a Комо көлдөрүнүн аралыгында А. т-н кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп тоол о р у н а (мында тоонун эң бийик жери 4807 ''м''ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна (4049 ''м''ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектон. кыймылынан пайда болгон. А. т-нун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң &#039;&#039;км&lt;sup&gt;2&#039;&#039;ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан түн.-батыш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң &#039;&#039;км&lt;sup&gt;2&#039;&#039;ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан түн.-батыш &lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&gt;жана&lt;/span&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору.</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61087&oldid=prev 2022-12-28T08:20:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:20, 28 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>АЛЬП ТООЛОРУ (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түн.-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Уз. 1200 ''км''дей (догонун ички чети б-ча 750 ''км''дей). Туурасы 260 ''км''ге чейин. Боден ж-a Комо көлдөрүнүн аралыгында А. т-н кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп тоол о р у н а (мында тоонун эң бийик жери 4807 ''м''ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна (4049 ''м''ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектон. кыймылынан пайда болгон. А. т-нун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>АЛЬП ТООЛОРУ (кельт тилинде alp – бийик тоо) – Европадагы эң бийик тоо системасы. Франция, Италия, Швейцария, Германия, Австрия, Монако, Словения, Лихтенштейн мамлекеттеринин аймагында. Жер Ортолук деңизден Орто Дунай түздүгүнө чейин түн.-батышка ийилген дого сымал созулган кырка тоо &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; тоо массивдеринин татаал системасы. Уз. 1200 ''км''дей (догонун ички чети б-ча 750 ''км''дей). Туурасы 260 ''км''ге чейин. Боден ж-a Комо көлдөрүнүн аралыгында А. т-н кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп тоол о р у н а (мында тоонун эң бийик жери 4807 ''м''ге чейин жетет, Монблан чокусу) &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна (4049 ''м''ге чейин, Бернина чокусу) бөлүнөт. Бүктөлүү структурасы негизинен альп тектон. кыймылынан пайда болгон. А. т-нун кыр зонасы кристаллданган (гнейс, слюдалуу сланец), метаморфизмделген (кварцфиллиттүү сланец) байыркы тоо тектерден турат, мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_24.png | thumb|АЛЬП ТООЛОРУ. Орографиялык схема]]&lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң ''км&lt;sup&gt;2''ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 ''м''ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан түн.-батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>&lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; азыркы мөңгүлөр (жалпы аянты 4 миң ''км&lt;sup&gt;2''ден ашык 1200дөй мөңгү бар) мүнөздүү. Мөңгү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; түбөлүк кардын этеги 2500–3200 ''м''ге чейин түшөт. Капталдарындагы туурасынан &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; узатасынан созулуп жаткан көптөгөн өрөөндөрдүн төрлөрүндө өтүүгө ыңгайлуу ашуулар бар, алар аркылуу автомобиль &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; темир жолдору өтөт (к. таблицаны). Кыр зонасынан түн.-батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:АЛЬП ТООЛОРУ_25.png | thumb | Альп тоолору.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Маттерн чокусу.]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Маттерн чокусу.]]түштүктү карай мезозоидук акиташ тектүү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. А. т. – Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан түн. &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, түш. таранка субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; түн.-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 ''мм,'' айрым жерлеринде 4000 ''мм''ге чейин. А. т-нан Рейн, Рона, По, Адиже д., Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тектон. кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре ж. б.) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 ''м'' бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түш. капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 ''м'' бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук ж. б. өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 ''м'' бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат. Бадал &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;А. т. – Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>түштүктү карай мезозоидук акиташ тектүү &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; молас формацияларынан турган орто бийик &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат. А. т. – Европанын климатын айырмалап туруучу негизги тоскоол. Андан түн. &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; батыш тарапка мелүүн климаттуу аймак, түш. таранка субтропиктик жер ортолук деңиз климаттуу ландшафт мүнөздүү. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү батыш &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; түн.-батыш айдарым капталдарында 1500–2000 ''мм,'' айрым жерлеринде 4000 ''мм''ге чейин. А. т-нан Рейн, Рона, По, Адиже д., Дунайдын оң куймалары башталат. Мөңгүнүн аракетинен &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тектон. кыймылдан пайда болгон көлдөр (Боден, Женева, Комо, Лагомажоре ж. б.) көп. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат. 800 ''м'' бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түш. капталдарыныкы – жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жер ортолук деңиз бадалдары &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; жазы жалбырактуу токой өсөт. 800–1800 ''м'' бийиктикте климаты мелүүн &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; нымдуу; эмен, бук ж. б. өскөн жазы жалбырактуу токой жогорулаган сайын ийне жалбырактуу токой &lt;span cat="ж.кыск" oldv="м-н"&gt;менен&lt;/span&gt; алмашат. Мында мал жайытта багылат; төмөн жагында дыйканчылык өнүккөн. 2200–2300 ''м'' бийиктикке чейин суук субальп климаты өкүм сүрөт; кар көпкө жатат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Бадал &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; өскүлөң шалбаа басымдуу, жайкы жайыт. Андан жогору түбөлүк кар чегине чейин климаты катаалдап, кыска чөптүү альп шалбаасы өсөт, жылдын көп мезгилинде кар жатат. Кыр зонасын кар, мөңгүлүү нивалдык алкак ээлейт; тоо капталдары корум таштуу.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''Table 2: Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>А. т. – Европанын рекреациялык ресурстарга бай региону; анда эл аралык альпинизм, туризм &lt;span cat="ж.кыск" oldv="ж-а"&gt;жана&lt;/span&gt; тоо лыжа спорту өнүккөн.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> &lt;br&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>''Table 2: Альп тоолорундагы маанилүү ашуулар''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{| style=&quot;border-spacing:0;width:6.925in;&quot;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{| style=&quot;border-spacing:0;width:6.925in;&quot;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61086&oldid=prev 2022-12-28T08:18:40Z

<p></p> <a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&amp;diff=61086&amp;oldid=61085">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61085&oldid=prev 2022-12-05T10:39:05Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (4), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (21)</span></p> <a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&amp;diff=61085&amp;oldid=61084">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>

imported>Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9B%D0%AC%D0%9F_%D0%A2%D0%9E%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%A0%D0%A3&diff=61084&oldid=prev 2022-05-05T04:20:15Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:20, 5 Май (Бугу) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

imported>Kadyrm