АНАТОМИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы

Gulira, 08:03, 10 Апрель (Чын куран) 2026 карата

2026-04-10T08:03:10Z

← Мурунку нускасы		08:03, 10 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы жөнүндөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) ~~Анатомиясы~~ болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу ~~Анатомиясы~~ изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. Анатомия – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. Орто кылымда Анатомиянын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-кылымда ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий жана башка. адамдын органдарынын түзүлүшү жөнүндө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-жылы У. Гарвей ~~организмде~~ кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань жөнүндөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда Анатомиялык изилдөөлөр жөнүндө биринчи маалымат 17-кылымга таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-кылымда Москва госпиталында болгон. 18-19-кылымдарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ~~жана башкалар Анатомиянын~~ өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин ~~түзүлүшүн~~ изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн ~~Анатомия~~ кызматы, түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы боюнча баяндалат. Буга байланыштуу Анатомия төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк жөнүндөгү; артросиндесмология – муундар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар жөнүндөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> лимфа системалары, неврология – борбордук, четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары жөнүндөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык ~~Анатомия~~ деп аталат. Функциялык ~~Анатомия~~ айрым органдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү жөнүндөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бузулган органдар, ткандар жөнүндөгү илим – патологиялык ~~Анатомия~~. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт.		'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы жөнүндөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) анатомиясы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу анатомиясы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. Анатомия – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. Орто кылымда Анатомиянын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-кылымда Леонардо да Винчи,''А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий жана башка. адамдын органдарынын түзүлүшү жөнүндө биринчи болуп маалымат беришкен.1628-жылы У. Гарвей'' о''рганизмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань жөнүндөгү окуу-гистологияга негиз салган. ''Россияда Анатомиялык ''изилдөөлөр жөнүндө биринчи маалымат 17-кылымга таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-кылымда Москва госпиталында болгон. 18-19-кылымдарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов жанабашкалар анатомиянын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшү''н ''изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн анатомия кызматы, түзүлүшү <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы боюнча баяндалат. Буга байланыштуу Анатомия төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк жөнүндөгү; артросиндесмология – муундар <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар жөнүндөгү; миология – булчундар, сплонхология – ички органдар; ангиология – кан <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> лимфа системалары, неврология – борбордук, четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары жөнүндөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык анатомия деп аталат. Функциялык анатомия айрым органдар <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү жөнүндөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> бузулган органдар, ткандар жөнүндөгү илим – патологиялык анатомия. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн өсумдүк анатомиясы үйрөтөт.

	Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>		Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Gulira, 09:27, 30 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата

2026-01-30T09:27:19Z

← Мурунку нускасы		09:27, 30 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы жөнүндөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) Анатомиясы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу Анатомиясы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. Анатомия – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. Орто кылымда Анатомиянын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-кылымда ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий ~~ж. б~~. адамдын органдарынын түзүлүшү жөнүндө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-жылы У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань жөнүндөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда Анатомиялык изилдөөлөр жөнүндө биринчи маалымат 17-кылымга таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-кылымда Москва госпиталында болгон. 18-19-кылымдарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ~~ж. б.~~ Анатомиянын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн Анатомия кызматы, түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы боюнча баяндалат. Буга байланыштуу Анатомия төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк жөнүндөгү; артросиндесмология – муундар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар жөнүндөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> лимфа системалары, неврология – борбордук, четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары жөнүндөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык Анатомия деп аталат. Функциялык Анатомия айрым органдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү жөнүндөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бузулган органдар, ткандар жөнүндөгү илим – патологиялык Анатомия. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт.		'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы жөнүндөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) Анатомиясы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу Анатомиясы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. Анатомия – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. Орто кылымда Анатомиянын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-кылымда ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий жана башка. адамдын органдарынын түзүлүшү жөнүндө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-жылы У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань жөнүндөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда Анатомиялык изилдөөлөр жөнүндө биринчи маалымат 17-кылымга таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-кылымда Москва госпиталында болгон. 18-19-кылымдарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов жана башкалар Анатомиянын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн Анатомия кызматы, түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы боюнча баяндалат. Буга байланыштуу Анатомия төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк жөнүндөгү; артросиндесмология – муундар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар жөнүндөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> лимфа системалары, неврология – борбордук, четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары жөнүндөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык Анатомия деп аталат. Функциялык Анатомия айрым органдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү жөнүндөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бузулган органдар, ткандар жөнүндөгү илим – патологиялык Анатомия. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт.

	Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>		Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T03:49:11Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		03:49, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
2 сап:		2 сап:

	Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>		Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>
			[[Категория:1-Том]]

imported>Temirkan, 03:43, 5 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата

2023-12-05T03:43:02Z

← Мурунку нускасы		03:43, 5 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы ~~ж-дөгү~~ илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) ~~А-сы~~ болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу ~~А-сы~~ изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда ~~А-нын~~ өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-~~к-да~~ ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий		'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы жөнүндөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) Анатомиясы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу Анатомиясы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. Анатомия – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. Орто кылымда Анатомиянын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-кылымда ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү жөнүндө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-жылы У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань жөнүндөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда Анатомиялык изилдөөлөр жөнүндө биринчи маалымат 17-кылымга таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-кылымда Москва госпиталында болгон. 18-19-кылымдарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. Анатомиянын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн Анатомия кызматы, түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы боюнча баяндалат. Буга байланыштуу Анатомия төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк жөнүндөгү; артросиндесмология – муундар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар жөнүндөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> лимфа системалары, неврология – борбордук, четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары жөнүндөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык Анатомия деп аталат. Функциялык Анатомия айрым органдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү жөнүндөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бузулган органдар, ткандар жөнүндөгү илим – патологиялык Анатомия. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт.
	~~ж. б.~~ ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ~~ж-дө~~ биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ~~ж-дөгү~~ окуу-гистологияга негиз салган. Россияда ~~А-лык~~ изилдөөлөр ~~ж-дө~~ биринчи маалымат 17-~~к-га~~ таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-~~к-да~~ Москва госпиталында болгон. 18-19-~~к-дарда~~ орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. ~~А-нын~~ өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы ~~б-ча~~ баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ~~ж-дөгү~~; артросиндесмология – муундар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ~~ж-дөгү~~; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> лимфа системалары, неврология – ~~борб.~~, четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ~~ж-дөгү~~ илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым органдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү ~~ж-дөгү~~ илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бузулган органдар, ткандар жөнүндөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>
			Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>

imported>Dilde, 05:30, 10 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата

2023-10-10T05:30:04Z

← Мурунку нускасы		05:30, 10 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы ж-дөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий		'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы ж-дөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий
	ж. б. ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым органдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бузулган органдар, ткандар ~~ж-дөгү~~ илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии.М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>		ж. б. ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым органдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бузулган органдар, ткандар жөнүндөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии. М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (3), ж-а → жана (9)

2022-12-05T10:52:45Z

top: clean up, replaced: м-н → <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> (3), ж-а → <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> (9)

← Мурунку нускасы		10:52, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин ж-а алардын органдары м-н системаларынын түзүлүшү, формасы ж-дөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) ж-а өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук ж-а айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий		'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын органдары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системаларынын түзүлүшү, формасы ж-дөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий
	ж. б. ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү ж-а өнүгүүсү окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар ж-а сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан ж-а лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы м-н түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым органдар м-н системалардын түзүлүшүн ж-а формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын ж-а системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн ж-а бузулган органдар, ткандар ж-дөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии.М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>		ж. б. ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> өнүгүүсү окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым органдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> системалардын түзүлүшүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бузулган органдар, ткандар ж-дөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии.М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>

imported>Temirkan, 04:51, 24 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-24T04:51:24Z

← Мурунку нускасы		04:51, 24 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин ж-а алардын органдары м-н системаларынын түзүлүшү, формасы ж-дөгү илим; ~~леткадан~~ жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) ж-а өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук ж-а айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө ~~''Ави~~		'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин ж-а алардын органдары м-н системаларынын түзүлүшү, формасы ж-дөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) ж-а өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук ж-а айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө Авиценна'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий
	~~ценна~~'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий
	ж. б. ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү ж-а өнүгүүсү окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар ж-а сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан ж-а лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы м-н түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым органдар м-н системалардын түзүлүшүн ж-а формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын ж-а системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн ж-а бузулган органдар, ткандар ж-дөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии.М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>		ж. б. ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү ж-а өнүгүүсү окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар ж-а сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан ж-а лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы м-н түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым органдар м-н системалардын түзүлүшүн ж-а формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын ж-а системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн ж-а бузулган органдар, ткандар ж-дөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии.М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>

imported>Dilde, 10:32, 9 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-09T10:32:57Z

← Мурунку нускасы		10:32, 9 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин ж-а алардын органдары м-н системаларынын түзүлүшү, формасы ж-дөгү илим; леткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) ж-а өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук ж-а айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө ''Ави		'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин ж-а алардын органдары м-н системаларынын түзүлүшү, формасы ж-дөгү илим; леткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) ж-а өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук ж-а айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө ''Ави
	ценна'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий		ценна'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий
	ж. б. ~~адам�~~ ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү ж-а өнүгүүсү окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар ж-а сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан ж-а лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы м-н түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым		ж. б. ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж. У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү ж-а өнүгүүсү окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар ж-а сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан ж-а лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы м-н түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым органдар м-н системалардын түзүлүшүн ж-а формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын ж-а системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн ж-а бузулган органдар, ткандар ж-дөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии.М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br> Б. Бегалиева.<br>
	органдар м-н системалардын түзүлүшүн ж-а формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын ж-а системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн ж-а бузулган органдар, ткандар ж-дөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт. Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии.
	М., 1968; ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия
	и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br>
	Б. Бегалиева.<br>

imported>Dilde, 10:11, 9 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-09T10:11:11Z

@@ 1 сап: / 1 сап: @@
- (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин ж-а алардын органдары м-н системаларынын түзүлүшү, формасы
+'''АНАТОМИЯ''' (гр. anatome – тилүү, муунга ажыратуу) – организмдердин ж-а алардын органдары м-н системаларынын түзүлүшү, формасы  ж-дөгү илим; леткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия) ж-а өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт. Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук ж-а айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы изилдейт. Адам органынын түзүлүшүн алардын аткарган кызматын билбей туруп, оорулуу же соо кишинин денесиндеги өзгөрүүлөрдү түшүнүү  мүмкүн эмес. А. – байыркы илим. Байыркы  Египет окумуштуулары өлгөн адамдын денесин бальзамдап катырган. Байыркы индустардын  «Билим» аттуу китебинде адам денесинде 500 булчуң, 90 тарамыш, 900 байламта, 24 нерв, 300 сөөк, 107 муун, 9 орган, 400 кан тамыр бар экендиги айтылган. О. кылымда А-нын өсүшүнө ''Ави
-ж-дөгү илим; клеткадан жогорку структураларды үйнөнүүчү морфологиянын бир бөлүгү. Ал
+ценна'' зор салым кошкон. 16-к-да ''Леонардо да  Винчи,,'' А. Везалий, Г. Фаллопий, Б. Евстахий
-жаныбарлар (зоотомия), киши (антропотомия)
+ж. б. адам� ж. б. адамдын органдарынын түзүлүшү ж-дө  биринчи болуп маалымат беришкен. 1628-ж.  У. Гарвей организмде кан айлануу, француз окумуштуусу К. Биша ткань ж-дөгү окуу-гистологияга негиз салган. Россияда А-лык изилдөөлөр ж-дө биринчи маалымат 17-к-га таандык. Өлүктү союп көрүү 1-жолу 18-к-да Москва госпиталында болгон. 18-19-к-дарда орус окумуштуулары: П. А. Загорский, П. Ф. Лесгафт, М. И. Шени, И. И. Пирогов, Д. И. Зернов  ж. б. А-нын өнүгүшүнө чоң салым кошушкан. Киши денесинин түзүлүшүн изилдөө ыңгайлуу  болсун үчүн А. кызматы, түзүлүшү ж-а өнүгүүсү  окшош органдар системасы б-ча баяндалат. Буга  байланыштуу А. төмөнкүчө бөлүнөт: остеология – сөөк ж-дөгү; артросиндесмология – муундар ж-а сөөктөрдү бириктирүүчү байламталар  ж-дөгү; миология – булчундар, сплонхология - ички органдар; ангиология – кан ж-а лимфа системалары, неврология – борб., четки нерв системасы; эндокринология – ички секреция бездери; эстезиология – сезүү органдары ж-дөгү  илим. Организмдин жаш өзгөчөлүгүнө жараша органдардын формасы м-н түзүлүшүнүн закон ченемдүү өзгөрүшүн изилдөөчү бөлүгү курактык А. деп аталат. Функциялык А. айрым
-ж-а өсүмдүктөр (фитотомия) А-сы болуп бөлүнөт.
+органдар м-н системалардын түзүлүшүн ж-а формасын кызматына жараша изилдейт. Органдардын ж-а системалардын микроскоптук түзүлүшү ж-дөгү илим – гистология. Оорудан формасы өзгөргөн ж-а бузулган органдар, ткандар ж-дөгү илим – патологиялык А. Анын изилдөө  ыкмалары да ар түрдүү. Өсүмдүктүн түзүлүшүн  ''өсумдүк анатомиясы'' үйрөтөт.  Ад.: ''Лесгафт'' П. Ф. Избранные труды по анатомии.
-Жаныбарлар түзүлүшүндөгү окшоштук ж-а
+М., 1968;  ''Богоявленский'' Н. А. Отечественная анатомия
-айырманы жаныбардын салыштырмалуу А-сы
+и физиология в далеком прошлом. М., 1970..<br>
 Б. Бегалиева.<br>

imported>Kadyrm: 1 версия

2022-05-05T04:21:10Z

1 версия

← Мурунку нускасы	04:21, 5 Май (Бугу) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)