http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AFАНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T10:45:17ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63819&oldid=previmported>Gulira, 04:31, 2 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата2026-02-02T04:31:57Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:31, 2 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ –''' (17-кылым) – Англиядагы коомдук мамилелердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> социалдык конфликт. Англиядагы революция жаңы буржуазиялык коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык революция болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-экономикалык, саясий кризисти башынан өткөрүү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. Революциянын башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, ошондой эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1640–42</del>, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. Англиядагы революция аталган парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. Англиядагы революциянын I этабы (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1640–42</del>) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сот процессин ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. Англиядагы революциянын II этабы (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1642–47</del>) революциянын жогорку чегине жетиши <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> биринчи граждандык согуш <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. 1642-жылы январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-жылы декабрда кабыл алынып, буржуазиялык-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-жылы Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-жылы 14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. Англиялык революциянын III этабында (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1647–49</del>) экинчи граждандык согуш башталып, революция демократиялык этапка өткөндүгү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. Революциялык демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> сүйлөшүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> революциялык армияны таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө боюнча элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1647-жылы июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мамилесин толук үзгөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1648-жылы экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-жылы сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> армиядан жашыруун король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-жылы 6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайтаруу коюп, король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1649-жылы 30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-жылы 17-июнунда кабыл алынган мыйзам боюнча королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-жылы 20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-жылы Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал боюнча Кромвель Англия, Ирландия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык мамлекетке айландырылып, жарандардын жеке турмушу да мамлекеттик көзөмөлгө алынган. 1658-жылы 3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-жылы күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада буржуазиялык дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-жылы 26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б</del>.) өз күчүн сактап калган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Стюарттардын өлкөдө абсолюттук монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> джентри 1688-жылы «Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. Англиялык революция жаңы буржуазия коомдун саясий принциптерин жарыялаган европалык масштабдагы биринчи социалдык революция болгон. Монархия кулатылып, республикалык түзүлүштү жарыялоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span>, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул революциянын натыйжасында бүткүл Европада буржуазиялык коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ –''' (17-кылым) – Англиядагы коомдук мамилелердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> социалдык конфликт. Англиядагы революция жаңы буржуазиялык коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык революция болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-экономикалык, саясий кризисти башынан өткөрүү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. Революциянын башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, ошондой эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1640–1642</ins>, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. Англиядагы революция аталган парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. Англиядагы революциянын I этабы (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1640–1642</ins>) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сот процессин ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. Англиядагы революциянын II этабы (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1642–1647</ins>) революциянын жогорку чегине жетиши <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> биринчи граждандык согуш <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. 1642-жылы январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-жылы декабрда кабыл алынып, буржуазиялык-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-жылы Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-жылы 14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. Англиялык революциянын III этабында (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1647–1649</ins>) экинчи граждандык согуш башталып, революция демократиялык этапка өткөндүгү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. Революциялык демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> сүйлөшүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> революциялык армияны таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө боюнча элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1647-жылы июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мамилесин толук үзгөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1648-жылы экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-жылы сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> армиядан жашыруун король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-жылы 6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайтаруу коюп, король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1649-жылы 30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-жылы 17-июнунда кабыл алынган мыйзам боюнча королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-жылы 20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-жылы Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал боюнча Кромвель Англия, Ирландия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык мамлекетке айландырылып, жарандардын жеке турмушу да мамлекеттик көзөмөлгө алынган. 1658-жылы 3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-жылы күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада буржуазиялык дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-жылы 26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> жана башка</ins>.) өз күчүн сактап калган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Стюарттардын өлкөдө абсолюттук монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> джентри 1688-жылы «Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. Англиялык революция жаңы буржуазия коомдун саясий принциптерин жарыялаган европалык масштабдагы биринчи социалдык революция болгон. Монархия кулатылып, республикалык түзүлүштү жарыялоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span>, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул революциянын натыйжасында бүткүл Европада буржуазиялык коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td></tr>
</table>imported>Gulirahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63818&oldid=previmported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу2024-09-12T03:51:32Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> категория кошуу</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:51, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">4 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">4 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr>
</table>imported>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63817&oldid=previmported>Temirkan, 09:42, 5 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата2023-12-05T09:42:07Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:42, 5 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ –''' (17-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>) – Англиядагы коомдук мамилелердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> социалдык конфликт. Англиядагы революция жаңы буржуазиялык коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык революция болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-экономикалык, саясий кризисти башынан өткөрүү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. Революциянын башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, ошондой эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (1640–42, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. Англиядагы революция аталган парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. Англиядагы революциянын I этабы (1640–42) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сот процессин ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. Англиядагы революциянын II этабы (1642–47) революциянын жогорку чегине жетиши <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> биринчи граждандык согуш <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. 1642-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>декабрда кабыл алынып, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бурж.</del>-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. Англиялык революциянын III этабында (1647–49) экинчи граждандык согуш башталып, революция демократиялык этапка өткөндүгү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. Революциялык демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> сүйлөшүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> революциялык армияны таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө боюнча элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1647-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мамилесин толук үзгөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1648-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> армиядан жашыруун король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайтаруу коюп, король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1649-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>17-июнунда кабыл алынган мыйзам <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал боюнча Кромвель Англия, Ирландия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл-ке </del>айландырылып, жарандардын жеке турмушу да <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>көзөмөлгө алынган. 1658-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бурж.</del>дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, ж. б.) өз күчүн сактап калган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Стюарттардын өлкөдө абсолюттук монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> джентри 1688-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>«Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. Англиялык революция жаңы буржуазия коомдун саясий принциптерин жарыялаган европалык масштабдагы биринчи социалдык революция болгон. Монархия кулатылып, республикалык түзүлүштү жарыялоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span>, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул революциянын натыйжасында бүткүл Европада буржуазиялык коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ –''' (17-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>) – Англиядагы коомдук мамилелердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> социалдык конфликт. Англиядагы революция жаңы буржуазиялык коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык революция болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-экономикалык, саясий кризисти башынан өткөрүү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. Революциянын башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, ошондой эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (1640–42, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. Англиядагы революция аталган парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. Англиядагы революциянын I этабы (1640–42) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сот процессин ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. Англиядагы революциянын II этабы (1642–47) революциянын жогорку чегине жетиши <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> биринчи граждандык согуш <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. 1642-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>декабрда кабыл алынып, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">буржуазиялык</ins>-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. Англиялык революциянын III этабында (1647–49) экинчи граждандык согуш башталып, революция демократиялык этапка өткөндүгү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. Революциялык демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> сүйлөшүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> революциялык армияны таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө боюнча элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1647-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мамилесин толук үзгөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1648-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> армиядан жашыруун король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайтаруу коюп, король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1649-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>17-июнунда кабыл алынган мыйзам <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал боюнча Кромвель Англия, Ирландия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекетке </ins>айландырылып, жарандардын жеке турмушу да <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>көзөмөлгө алынган. 1658-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">буржуазиялык </ins>дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, ж. б.) өз күчүн сактап калган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Стюарттардын өлкөдө абсолюттук монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> джентри 1688-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>«Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. Англиялык революция жаңы буржуазия коомдун саясий принциптерин жарыялаган европалык масштабдагы биринчи социалдык революция болгон. Монархия кулатылып, республикалык түзүлүштү жарыялоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span>, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул революциянын натыйжасында бүткүл Европада буржуазиялык коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td></tr>
</table>imported>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63816&oldid=previmported>Adina, 09:14, 5 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата2023-12-05T09:14:12Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:14, 5 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </del>(17-к.) – Англиядагы коомдук мамилелердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> социалдык конфликт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. р. </del>жаңы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бурж. </del>коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">рев-я </del>болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экон.</del>, саясий кризисти башынан өткөрүү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Рев-янын </del>башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (1640–42, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. р. </del>аталган парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. р-нын </del>I этабы (1640–42) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сот процессин ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. р-нын </del>II этабы (1642–47) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">рев-янын </del>жогорку чегине жетиши <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> биринчи граждандык согуш <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. 1642-ж. январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-ж. декабрда кабыл алынып, бурж.-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-ж. Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-ж. 14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. р-нын </del>III этабында (1647–49) экинчи граждандык согуш башталып, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">рев-я демокр. </del>этапка өткөндүгү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Рев-ялык </del>демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> сүйлөшүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">рев-ялык </del>армияны</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">–</ins>''' (17-к.) – Англиядагы коомдук мамилелердин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> социалдык конфликт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Англиядагы революция </ins>жаңы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">буржуазиялык </ins>коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">революция </ins>болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экономикалык</ins>, саясий кризисти башынан өткөрүү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Революциянын </ins>башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (1640–42, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Англиядагы революция </ins>аталган парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Англиядагы революциянын </ins>I этабы (1640–42) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сот процессин ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Англиядагы революциянын </ins>II этабы (1642–47) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">революциянын </ins>жогорку чегине жетиши <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> биринчи граждандык согуш <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. 1642-ж. январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-ж. декабрда кабыл алынып, бурж.-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-ж. Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-ж. 14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Англиялык революциянын </ins>III этабында (1647–49) экинчи граждандык согуш башталып, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">революция демократиялык </ins>этапка өткөндүгү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мүнөздөлөт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Революциялык </ins>демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> сүйлөшүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">революциялык </ins>армияны таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1647-ж. июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мамилесин толук үзгөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1648-ж. экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-ж. сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> армиядан жашыруун король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-ж. 6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайтаруу коюп, король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1649-ж. 30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-ж. 17-июнунда кабыл алынган мыйзам б-ча королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-ж. 20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-ж. Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>Кромвель Англия, Ирландия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык мамл-ке айландырылып, жарандардын жеке турмушу да мамл. көзөмөлгө алынган. 1658-ж. 3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-ж. күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада бурж.дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-ж. 26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, ж. б.) өз күчүн сактап калган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Стюарттардын өлкөдө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">абсолюттук </ins>монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> джентри 1688-ж. «Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Англиялык революция </ins>жаңы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">буржуазия </ins>коомдун саясий принциптерин жарыялаган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">европалык </ins>масштабдагы биринчи социалдык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">революция </ins>болгон. Монархия кулатылып, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">республикалык </ins>түзүлүштү жарыялоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span>, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">революциянын </ins>натыйжасында бүткүл Европада <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">буржуазиялык </ins>коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1647-ж. июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мамилесин толук үзгөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1648-ж. экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-ж. сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> армиядан жашыруун король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-ж. 6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайтаруу коюп, король <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> 1649-ж. 30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-ж. 17-июнунда кабыл алынган мыйзам б-ча королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-ж. 20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-ж. Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>Кромвель Англия, Ирландия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык мамл-ке айландырылып, жарандардын жеке турмушу да мамл. көзөмөлгө алынган. 1658-ж. 3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-ж. күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада бурж.дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-ж. 26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, ж. б.) өз күчүн сактап калган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Стюарттардын өлкөдө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">абс. </del>монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> джентри 1688-ж. «Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. р. </del>жаңы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бурж. </del>коомдун саясий принциптерин жарыялаган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">европ. </del>масштабдагы биринчи социалдык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">рев-я </del>болгон. Монархия кулатылып, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">респ. </del>түзүлүштү жарыялоо <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span>, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">рев-янын </del>натыйжасында бүткүл Европада <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бурж. </del>коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td></tr>
</table>imported>Adinahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63815&oldid=previmported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> (18), ж-а → <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> (18)2022-12-05T10:55:50Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> (18), ж-а → <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> (18)</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:55, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ'''- (17-к.) – Англиядагы коомдук мамилелердин ж-а башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий ж-а социалдык конфликт. А. р. жаңы бурж. коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык рев-я болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-экон., саясий кризисти башынан өткөрүү м-н Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. Рев-янын башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга ж-а испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, о. эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү м-н алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз ж-а дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (1640–42, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. А. р. аталган парламент м-н королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. А. р-нын I этабы (1640–42) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы ж-а соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу ж-а сот процессин ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. А. р-нын II этабы (1642–47) рев-янын жогорку чегине жетиши ж-а биринчи граждандык согуш м-н мүнөздөлөт. 1642-ж. январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-ж. декабрда кабыл алынып, бурж.-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин ж-а мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-ж. Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен ж-а августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-ж. 14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. А. р-нын III этабында (1647–49) экинчи граждандык согуш башталып, рев-я демокр. этапка өткөндүгү м-н мүнөздөлөт. Рев-ялык демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король м-н сүйлөшүү ж-а рев-ялык армияны</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ'''- (17-к.) – Англиядагы коомдук мамилелердин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>социалдык конфликт. А. р. жаңы бурж. коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык рев-я болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-экон., саясий кризисти башынан өткөрүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. Рев-янын башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, о. эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (1640–42, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. А. р. аталган парламент <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. А. р-нын I этабы (1640–42) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>сот процессин ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. А. р-нын II этабы (1642–47) рев-янын жогорку чегине жетиши <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>биринчи граждандык согуш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>мүнөздөлөт. 1642-ж. январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-ж. декабрда кабыл алынып, бурж.-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-ж. Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-ж. 14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. А. р-нын III этабында (1647–49) экинчи граждандык согуш башталып, рев-я демокр. этапка өткөндүгү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>мүнөздөлөт. Рев-ялык демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>сүйлөшүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>рев-ялык армияны</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө б-ча элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель ж-а Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу м-н 1647-ж. июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар м-н жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король м-н мамилесин толук үзгөн ж-а 1648-ж. экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-ж. сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл ж-а армиядан жашыруун король м-н кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо м-н королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-ж. 6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери м-н кайтаруу коюп, король м-н компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими м-н 1649-ж. 30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-ж. 17-июнунда кабыл алынган мыйзам б-ча королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-ж. 20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-ж. Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал б-ча Кромвель Англия, Ирландия ж-а Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент м-н чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык мамл-ке айландырылып, жарандардын жеке турмушу да мамл. көзөмөлгө алынган. 1658-ж. 3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-ж. күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы м-н парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада бурж.дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-ж. 26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу м-н Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик ж-а англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика ж-а протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, ж. б.) өз күчүн сактап калган ж-а Стюарттардын өлкөдө абс. монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия ж-а джентри 1688-ж. «Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. А. р. жаңы бурж. коомдун саясий принциптерин жарыялаган европ. масштабдагы биринчи социалдык рев-я болгон. Монархия кулатылып, респ. түзүлүштү жарыялоо м-н, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул рев-янын натыйжасында бүткүл Европада бурж. коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө б-ча элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>1647-ж. июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>мамилесин толук үзгөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>1648-ж. экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-ж. сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>армиядан жашыруун король <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-ж. 6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>кайтаруу коюп, король <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>1649-ж. 30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-ж. 17-июнунда кабыл алынган мыйзам б-ча королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-ж. 20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-ж. Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал б-ча Кромвель Англия, Ирландия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык мамл-ке айландырылып, жарандардын жеке турмушу да мамл. көзөмөлгө алынган. 1658-ж. 3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-ж. күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада бурж.дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-ж. 26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span> </ins>Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, ж. б.) өз күчүн сактап калган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>Стюарттардын өлкөдө абс. монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>жана</span> </ins>джентри 1688-ж. «Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. А. р. жаңы бурж. коомдун саясий принциптерин жарыялаган европ. масштабдагы биринчи социалдык рев-я болгон. Монархия кулатылып, респ. түзүлүштү жарыялоо <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'>менен</span></ins>, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул рев-янын натыйжасында бүткүл Европада бурж. коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td></tr>
</table>imported>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63814&oldid=previmported>Temirkan, 09:41, 24 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата2022-11-24T09:41:39Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:41, 24 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>(17-к.) – Англиядагы коомдук мамилелердин ж-а башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий ж-а социалдык конфликт. А. р. жаңы бурж. коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык рев-я болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-экон., саясий кризисти башынан өткөрүү м-н Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. Рев-янын башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга ж-а испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, о. эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү м-н алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз ж-а дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (1640–42, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. А. р. аталган парламент м-н королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. А. р-нын I этабы (1640–42) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы ж-а соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу ж-а сот</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''АНГЛИЯДАГЫ РЕВОЛЮЦИЯ'''- </ins>(17-к.) – Англиядагы коомдук мамилелердин ж-а башкаруу формасынын радикалдуу өзгөрүүсүнө алып келген диний-саясий ж-а социалдык конфликт. А. р. жаңы бурж. коомдун саясий принциптерин жарыялаган жалпы европалык масштабдагы социалдык рев-я болгон. Анын жүрүшүндө оор социалдык-экон., саясий кризисти башынан өткөрүү м-н Англия жаңы цивилизацияга кадам койгон. Рев-янын башталышына король Карл I Стюарттын мамлекетти парламентсиз башкаруусу, өзүнүн жакын аристократтарына монополиялык укуктарды ыйгаруусу, француздарга ж-а испандыктарга каршы жүргүзүлгөн согуштун ийгиликсиз аякташы, о. эле Шотландияда протестанттык чиркөөнү англикан чиркөөсү м-н алмаштыруу үчүн жүргүзүлгөн согушта королдук аскерлердин жеңилиши түрткү болгон. Каражатсыз ж-а дээрлик аскерлеринен айрылган Карл I «Узак парламент» (1640–42, 1660) деген атка конгон жаңы парламентти чакырууга аргасыз болот. А. р. аталган парламент м-н королдун ортосундагы каршылашуу формасында жүргөн. А. р-нын I этабы (1640–42) конституциялык мезгил деп аталган. Бул мезгил ичинде парламент кайрадан чакырылып (Узак парламент), элдин нааразычылыгын пайда кылган королдук министрлердин (граф Страффорд, архиепископ Лод) кызматтан алынышы ж-а соттолушу, саясий куугунтукталгандарды бошотуу ж-а сот <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">процессин </ins>ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. А. р-нын II этабы (1642–47) рев-янын жогорку чегине жетиши ж-а биринчи граждандык согуш м-н мүнөздөлөт. 1642-ж. январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-ж. декабрда кабыл алынып, бурж.-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин ж-а мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-ж. Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен ж-а августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.'' Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-ж. 14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. А. р-нын III этабында (1647–49) экинчи граждандык согуш башталып, рев-я демокр. этапка өткөндүгү м-н мүнөздөлөт. Рев-ялык демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король м-н сүйлөшүү ж-а рев-ялык армияны</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> процессии </del>ачык жүргүзүүнү кийирүү, монополияларды жоюу сыяктуу иш-чаралар жүргүзүлгөн. А. р-нын II этабы (1642–47) рев-янын жогорку чегине жетиши ж-а биринчи граждандык согуш м-н мүнөздөлөт. 1642-ж. январда Карл I «Улуу Ремонстрациянын» (бул документ парламент тарабынан 1641-ж. декабрда кабыл алынып, бурж.-дворяндык оппозициянын программасы болгон. Анда епископтукту жоюу, жарандардын керт башынын кол тийбестигин ж-а</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө б-ча элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель ж-а Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу м-н 1647-ж. июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар м-н жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король м-н мамилесин толук үзгөн ж-а 1648-ж. экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-ж. сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл ж-а армиядан жашыруун король м-н кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо м-н королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-ж. 6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери м-н кайтаруу коюп, король м-н компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими м-н 1649-ж. 30-январда королдун башы жалпы эл алдында алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-ж. 17-июнунда кабыл алынган мыйзам б-ча королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-ж. 20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-ж. Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал б-ча Кромвель Англия, Ирландия ж-а Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү парламент м-н чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык мамл-ке айландырылып, жарандардын жеке турмушу да мамл. көзөмөлгө алынган. 1658-ж. 3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-ж. күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы м-н парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада бурж.дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-ж. 26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу м-н Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик ж-а англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика ж-а протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, ж. б.) өз күчүн сактап калган ж-а Стюарттардын өлкөдө абс. монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия ж-а джентри 1688-ж. «Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. А. р. жаңы бурж. коомдун саясий принциптерин жарыялаган европ. масштабдагы биринчи социалдык рев-я болгон. Монархия кулатылып, респ. түзүлүштү жарыялоо м-н, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул рев-янын натыйжасында бүткүл Европада бурж. коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>мүлкүнүн коопсуздугун камсыздоо, монополияларды жоюу талабы коюлган) шарттарын аткарууну талап кылган парламенттик беш депутатты камакка алуу аракетине парламент каршы чыккан. Жеңилүүгө аргасыз болгон Карл I 1642-ж. Лондонду таштап, өлкөнүн түндүгүнө кеткен ж-а августта парламентке каршы согуш жарыялаган. Граждандык согуштун башталышында общиналар палатасынын мүчөсү ''Оливер'' Кромвель'' парламенттик аскерлерди жетектеген.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Кромвель регулярдуу парламенттик армияны түзүүгө жетишип, 1645-ж. 14-июнда королдук аскерлерди Нейзбинин алдындагы салгылашууда толук талкалайт. Карл I түндүккө качып, шотландиялыктарга багынып берген. А. р-нын III этабында (1647–49) экинчи граждандык согуш башталып, рев-я демокр. этапка өткөндүгү м-н мүнөздөлөт. Рев-ялык демилге эл массаларынын колуна өткөн. Парламенттин король м-н сүйлөшүү ж-а рев-ялык армияны</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>таркатуу (март, 1647) аракеттери өлкө б-ча элдик, анын ичинде аскерлердин өзүлөрүнүн да нааразычылыктарын пайда кылган. О. Кромвель ж-а Ферфакс парламенттеги пресветериандык көпчүлүк депутаттардан кол үзүп, армияга таянуу м-н 1647-ж. июнда Карл I камакка алат. Бирок король Шотландияга качып кетип, алар м-н жашыруун союз түзгөн. Ага жооп кылып парламент король м-н мамилесин толук үзгөн ж-а 1648-ж. экинчи граждандык согуш башталган. Королду жактаган роялисттердин аскерлери Кромвелдин мыкты уюшулган аскерлеринен бат эле жеңилген. 1648-ж. сентябрда согуш аяктаган. Общиналар палатасы эл ж-а армиядан жашыруун король м-н кайрадан сүйлөшүүлөрдү жүргүзө баштаган. Кромвель чечкиндүү кадамдарды жасоо м-н королду Херст түрмөсүнө камаган. 1648-ж. 6-декабрда парламентте «Прайд тазалоосу» жүргүзүлүп, анда полковник Прайд общиналар палатасынын кире беришине өз аскерлери м-н кайтаруу коюп, король м-н компромисске макул болгон депутаттарды киргизбей койгон. Андан соң Карл I Стюарттын кылмыштарын териштирүү үчүн Жогорку Сот түзүлүп, анын чечими м-н 1649-ж. 30-январда королдун башы жалпы эл алдында</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>алынган. Англияда республиканын түзүлгөндүгү жарыяланган. 1649-ж. 17-июнунда кабыл алынган мыйзам б-ча королдук бийлик жоюлган, парламент өлкөдөгү жогорку бийлик органы катары жарыяланган. 1653-ж. 20-декабрда Кромвель Узак парламенттин делегаттарын кууп таркатып, 1653-ж. Англияда жаңы Конституция «Башкаруу куралы» кабыл алынган. Ал б-ча Кромвель Англия, Ирландия ж-а Шотландиянын лорд-протектору кызматын алып, өлкөнү</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>парламент м-н чогуу башкарган. Англия протекторат мезгилинде полициялык мамл-ке айландырылып, жарандардын жеке турмушу да мамл. көзөмөлгө алынган. 1658-ж. 3-сентябрда О. Кромвель дүйнөдөн кайтып, бийлик анын уулу Ричардга өткөн. Ричард Кромвелдин учурунда бийлик кайрадан парламентке өткөн. Парламенттин өлкөдө реформаларды ишке ашырууга жөндөмсүздүгү элдик нааразычылыктарды күчөткөн. 1659-ж. күзүндө генерал Ламберт армиянын жардамы м-н парламентти таркатып, аскердик диктатураны орноткон. Аскердик диктатура мезгилинде өлкөдө саясий стабилдүүлүк</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>калыбына келтирилбестен, тескерисинче элдик толкундоолор күч алган. Натыйжада бурж.дворяндык союз монархиялык бийликти калыбына келтирүүнү чечет. Шотландиядагы аскерлерди жетектеген генерал Монк Лондонду ээлеп, жаңы парламент чакырган. 1660-ж. 26-майда Англияда кайрадан монархиялык башкаруу калыбына келтирилип, Бред декларациясынын шарттарынын негизинде Карл II такка отурушу м-н Англияда Стюарттардын монархиясы калыбына келтирилген. Монархиялык бийлик ж-а англикан чиркөөсүнүн укуктары калыбына келтирилгендигине карабастан, республика ж-а протекторат мезгилинде кабыл алынган негизги мыйзамдар (жерге болгон жеке менчиктин мыйзамдаштырылышы, ж. б.) өз күчүн сактап калган ж-а Стюарттардын өлкөдө абс. монархияны калыбына келтирүү аракетине жооп кылып, буржуазия ж-а джентри 1688-ж. «Даңктуу революцияны» ишке ашырышкан. Анын жыйынтыгында Англия конституциялык-парламенттик монархияга айланган. А. р. жаңы бурж. коомдун саясий принциптерин жарыялаган европ. масштабдагы биринчи социалдык рев-я болгон. Монархия кулатылып, респ. түзүлүштү жарыялоо м-н, кийинчерээк монархиянын калыбына келтирилишине карабастан бул рев-янын натыйжасында бүткүл Европада бурж. коомдук-саясий түзүлүшкө өтүү процессине негиз салынган.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Ад; Законодательство английской революции: 1640-1660 гг. /Под ред. Н. П. Дмитриевского. М.- JI., 1946; ''Барг М.'' А Великая английская революция в портретах ее деятелей. М., 1991; Английская буржуазная революция 17 века/ Под ред. Е. А. Косьминского и Я. А. Левицкого. В 2-т. М., 1973. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> А.А. ''Арзыматова.''<br></div></td></tr>
</table>imported>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63813&oldid=previmported>Kerimova-59, 05:30, 4 Июнь (Кулжа) 2022 карата2022-06-04T05:30:20Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63813&oldid=63812">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>imported>Kerimova-59http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63812&oldid=previmported>Kadyrm: 1 версия2022-05-05T04:21:13Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:21, 5 Май (Бугу) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>imported>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63811&oldid=prev324-432>KadyrM, 03:09, 5 Май (Бугу) 2022 карата2022-05-05T03:09:04Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:09, 5 Май (Бугу) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>324-432>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%94%D0%90%D0%93%D0%AB_%D0%A0%D0%95%D0%92%D0%9E%D0%9B%D0%AE%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=63809&oldid=prev324-432>KadyrM, 00:59, 5 Май (Бугу) 2022 карата2022-05-05T00:59:04Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">00:59, 5 Май (Бугу) 2022 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>324-432>KadyrM