АНТРОПОЛОГИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы

imported>Gulira, 05:39, 3 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-03T05:39:44Z

← Мурунку нускасы		05:39, 3 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Антропология терминин алгач Аристотель киргизген. 19-кылымдын ортосунан антропологиянын илимдеги орду, мазмуну жөнүндө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) Антропология илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> рухий маданиятын, психологиясын, тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор жөнүндөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен советтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. Антропология термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий антропология (этнография), физикалык же биологиялык антрополгия (Антропологиянын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) ~~антроплогия~~ термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык антропология – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдейт. Ал этнографиялык баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин маданияты жөнүндө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. Орто кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Россиядагы европалык саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы жөнүндөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-кылымдын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. боюнча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык антропологияда да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый антропология методу, ошондой эле социологиялык, психологиялык, лингвистикалык ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социалдык антропология ар түрдүү багыттарга: экономикалык, саясий, юридикалык, педагогикалык, лингвистикалык, психололгиялык, балдар антропологиясы, гендердик антропология, медициналык, музыкалык, шаардык, конфликттик антропология, визуалдык антропология ж. б. бөлүнгөн. Физикалык (биологиялык) антропология – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биологиялык өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физикалык антропологиянын негизги багыттары: ''антропогенез'' жөнүндөгү окуу, палеоантропология, популяциялык антропология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> раса таануу илими, этностук антропология, физиологиялык антропологиялык, конституциялык антропология ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө антропология илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү боюнча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө советтик антрополог М. М. Герасимов, ошондой эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын антропология илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы антропологиялык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физикалык ~~<anom>A</anom>-да~~ иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>		'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Антропология терминин алгач Аристотель киргизген. 19-кылымдын ортосунан антропологиянын илимдеги орду, мазмуну жөнүндө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) Антропология илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> рухий маданиятын, психологиясын, тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор жөнүндөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен советтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. Антропология термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий антропология (этнография), физикалык же биологиялык антрополгия (Антропологиянын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) антропология термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык антропология – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдейт. Ал этнографиялык баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин маданияты жөнүндө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. Орто кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Россиядагы европалык саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы жөнүндөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-кылымдын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. боюнча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык антропологияда да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый антропология методу, ошондой эле социологиялык, психологиялык, лингвистикалык ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социалдык антропология ар түрдүү багыттарга: экономикалык, саясий, юридикалык, педагогикалык, лингвистикалык, психололгиялык, балдар антропологиясы, гендердик антропология, медициналык, музыкалык, шаардык, конфликттик антропология, визуалдык антропология ж. б. бөлүнгөн. Физикалык (биологиялык) антропология – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биологиялык өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физикалык антропологиянын негизги багыттары: ''антропогенез'' жөнүндөгү окуу, палеоантропология, популяциялык антропология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> раса таануу илими, этностук антропология, физиологиялык антропологиялык, конституциялык антропология ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө антропология илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү боюнча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө советтик антрополог М. М. Герасимов, ошондой эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын антропология илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы антропологиялык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физикалык антропологияда иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T04:01:40Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		04:01, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Антропология терминин алгач Аристотель киргизген. 19-кылымдын ортосунан антропологиянын илимдеги орду, мазмуну жөнүндө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) Антропология илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> рухий маданиятын, психологиясын, тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор жөнүндөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен советтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. Антропология ~~термини~~ Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий антропология (этнография), физикалык же биологиялык антрополгия (Антропологиянын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. ~~Социалдык~~ (маданий) антроплогия термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык антропология – адамдын ~~социалдык~~ ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдейт. Ал этнографиялык баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий ~~Цезарь~~, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин маданияты жөнүндө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. Орто кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Россиядагы европалык саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы жөнүндөгү баяндамаларды ~~калтырышкан~~. 20-кылымдын ортосунда уруучулук ~~система~~, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, ~~фольклор~~ ж. б. боюнча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык антропологияда да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн ~~статистика~~ методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, ~~тарыхый~~ изилдөөлөрдө тарыхый антропология методу, ошондой эле социологиялык, психологиялык, лингвистикалык ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социалдык антропология ар түрдүү багыттарга: ~~экономикалык~~, саясий, юридикалык, педагогикалык, лингвистикалык, психололгиялык, балдар антропологиясы, гендердик антропология, медициналык, музыкалык, шаардык, конфликттик антропология, визуалдык антропология ж. б. бөлүнгөн. Физикалык (биологиялык) антропология – биологиянын бир бөлүгү, ~~адамзаттын~~ биологиялык өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физикалык антропологиянын негизги багыттары: ''антропогенез'' жөнүндөгү окуу, палеоантропология, популяциялык антропология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> раса таануу илими, этностук антропология, физиологиялык антропологиялык, конституциялык антропология ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө антропология илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү боюнча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө советтик антрополог М. М. Герасимов, ошондой эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. ~~Бунак~~, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын антропология илимине кошкон салымы зор. ~~Окумуштуулардын~~ изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы антропологиялык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~монголоид~~ тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физикалык <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>		'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Антропология терминин алгач Аристотель киргизген. 19-кылымдын ортосунан антропологиянын илимдеги орду, мазмуну жөнүндө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) Антропология илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> рухий маданиятын, психологиясын, тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор жөнүндөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен советтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. Антропология термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий антропология (этнография), физикалык же биологиялык антрополгия (Антропологиянын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) антроплогия термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык антропология – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдейт. Ал этнографиялык баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин маданияты жөнүндө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. Орто кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Россиядагы европалык саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы жөнүндөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-кылымдын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. боюнча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык антропологияда да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый антропология методу, ошондой эле социологиялык, психологиялык, лингвистикалык ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социалдык антропология ар түрдүү багыттарга: экономикалык, саясий, юридикалык, педагогикалык, лингвистикалык, психололгиялык, балдар антропологиясы, гендердик антропология, медициналык, музыкалык, шаардык, конфликттик антропология, визуалдык антропология ж. б. бөлүнгөн. Физикалык (биологиялык) антропология – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биологиялык өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физикалык антропологиянын негизги багыттары: ''антропогенез'' жөнүндөгү окуу, палеоантропология, популяциялык антропология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> раса таануу илими, этностук антропология, физиологиялык антропологиялык, конституциялык антропология ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө антропология илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү боюнча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө советтик антрополог М. М. Герасимов, ошондой эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын антропология илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы антропологиялык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физикалык <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>
			[[Категория:1-Том]]

imported>Temirkan, 09:57, 11 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата

2023-12-11T09:57:03Z

← Мурунку нускасы		09:57, 11 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> маданиятын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Антропология терминин алгач Аристотель киргизген. 19-~~к-дын~~ ортосунан антропологиянын илимдеги орду, мазмуну жөнүндө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) Антропология илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> рухий маданиятын, психологиясын, тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор жөнүндөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен советтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. Антропология термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий антропология (этнография), физикалык же биологиялык антрополгия (~~А-нын~~ өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) антроплогия термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык антропология – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> маданиятын изилдейт. Ал этнографиялык баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> географиялык эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин маданияты жөнүндө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. Орто кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> Россиядагы европалык саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ~~ж-дөгү~~ баяндамаларды калтырышкан. 20-~~к-дын~~ ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. ~~б-ча~~ ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык антропологияда да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый антропология методу, ошондой эле социологиялык, психологиялык, лингвистикалык ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социалдык антропология ар түрдүү багыттарга: экономикалык, саясий, юридикалык, педагогикалык, лингвистикалык, психололгиялык, балдар антропологиясы, гендердик антропология, медициналык, музыкалык, шаардык, конфликттик антропология, визуалдык антропология ж. б. бөлүнгөн. Физикалык (биологиялык) антропология – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биологиялык өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физикалык антропологиянын негизги багыттары: ''антропогенез'' жөнүндөгү окуу, палеоантропология, популяциялык антропология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~ж-а~~</span> раса таануу илими, этностук антропология, физиологиялык антропологиялык, конституциялык антропология ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө антропология илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү боюнча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө советтик антрополог М. М. Герасимов, ошондой эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын антропология илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы антропологиялык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физикалык <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>		'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Антропология терминин алгач Аристотель киргизген. 19-кылымдын ортосунан антропологиянын илимдеги орду, мазмуну жөнүндө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) Антропология илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> рухий маданиятын, психологиясын, тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор жөнүндөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен советтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. Антропология термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий антропология (этнография), физикалык же биологиялык антрополгия (Антропологиянын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) антроплогия термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык антропология – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданиятын изилдейт. Ал этнографиялык баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин маданияты жөнүндө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. Орто кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Россиядагы европалык саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы жөнүндөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-кылымдын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. боюнча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык антропологияда да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый антропология методу, ошондой эле социологиялык, психологиялык, лингвистикалык ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социалдык антропология ар түрдүү багыттарга: экономикалык, саясий, юридикалык, педагогикалык, лингвистикалык, психололгиялык, балдар антропологиясы, гендердик антропология, медициналык, музыкалык, шаардык, конфликттик антропология, визуалдык антропология ж. б. бөлүнгөн. Физикалык (биологиялык) антропология – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биологиялык өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физикалык антропологиянын негизги багыттары: ''антропогенез'' жөнүндөгү окуу, палеоантропология, популяциялык антропология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> раса таануу илими, этностук антропология, физиологиялык антропологиялык, конституциялык антропология ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө антропология илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү боюнча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө советтик антрополог М. М. Герасимов, ошондой эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын антропология илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы антропологиялык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физикалык <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>

imported>Adina, 09:24, 8 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата

2023-12-08T09:24:18Z

← Мурунку нускасы		09:24, 8 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> ~~мад-тын~~ изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан ~~А-нын~~ илимдеги орду, мазмуну ~~ж-дө~~ эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> рухий ~~мад-тын~~, психологиясын,		'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> маданиятын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Антропология терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан антропологиянын илимдеги орду, мазмуну жөнүндө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) Антропология илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> рухий маданиятын, психологиясын, тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор жөнүндөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен советтик <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. Антропология термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий антропология (этнография), физикалык же биологиялык антрополгия (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) антроплогия термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түндүк Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык антропология – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> маданиятын изилдейт. Ал этнографиялык баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> географиялык эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин маданияты жөнүндө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. Орто кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> Россиядагы европалык саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык антропологияда да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый антропология методу, ошондой эле социологиялык, психологиялык, лингвистикалык ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социалдык антропология ар түрдүү багыттарга: экономикалык, саясий, юридикалык, педагогикалык, лингвистикалык, психололгиялык, балдар антропологиясы, гендердик антропология, медициналык, музыкалык, шаардык, конфликттик антропология, визуалдык антропология ж. б. бөлүнгөн. Физикалык (биологиялык) антропология – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биологиялык өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физикалык антропологиянын негизги багыттары: ''антропогенез'' жөнүндөгү окуу, палеоантропология, популяциялык антропология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> раса таануу илими, этностук антропология, физиологиялык антропологиялык, конституциялык антропология ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө антропология илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү боюнча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө советтик антрополог М. М. Герасимов, ошондой эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын антропология илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы антропологиялык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физикалык <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>
	тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ~~ж-дөгү~~ илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен ~~сов.~~ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> ~~Түн.~~ Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), ~~физ.~~ же ~~биол. А.~~ (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~Түн.~~ Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> ~~мад-тын~~ изилдейт. Ал ~~этногр.~~ баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> ~~геогр.~~ эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин ~~мад-ты ж-дө~~ алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> Россиядагы ~~европ.~~ саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле ~~социол., психол.~~, ~~лингв~~, ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде ~~социал. А.~~ ар түрдүү багыттарга: эко~~ном.~~, саясий, ~~юрид.~~, ~~педагог.~~, ~~лингв.~~, ~~психол.~~, балдар А., гендердик А., ~~мед.~~, ~~муз.~~, шаардык, конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн. ~~Физ.~~ (~~биол.~~) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын ~~биол.~~ өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. ~~Физ. А-нын~~ негизги багыттары: ''антропогенез'' ~~ж-дөгү~~ окуу, палеоантропология, популяциялык А. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> раса таануу илими, этностук А., ~~физиол. А.~~, конституциялык А. ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү ~~б-ча~~ анын түспөлүн калыбына келтирүүдө ~~сов.~~ антрополог М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы ~~А-лык~~ тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, ~~түш.~~ сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда ~~физ.~~ <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>

imported>Roza, 10:14, 7 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата

2022-12-07T10:14:47Z

← Мурунку нускасы		10:14, 7 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> мад-тын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> рухий мад-тын, психологиясын,		'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> мад-тын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> рухий мад-тын, психологиясын,
	тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> мад-тын изилдейт. Ал этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> Россиядагы европ. саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол., балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык, конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн. Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология, популяциялык А. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>~~жана~~</span> раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ. <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>		тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> мад-тын изилдейт. Ал этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> Россиядагы европ. саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол., балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык, конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн. Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология, популяциялык А. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>ж-а</span> раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ. <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: ж-а → жана (21)

2022-12-05T11:09:19Z

top: clean up, replaced: ж-а → <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> (21)

← Мурунку нускасы		11:09, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' ж-а ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү ж-а психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык ж-а рухий мад-тын, психологиясын,		'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мад-тын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> рухий мад-тын, психологиясын,
	тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте ж-а мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов. ж-а орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын ж-а археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу Британияда ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдейт. Ал этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый ж-а геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы ж-а Россиядагы европ. саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) ж-а миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике ж-а бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация ж-а маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар ж-а ыкмалардын негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол., балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык, конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн. Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын ж-а адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология, популяциялык А. ж-а раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими антропометрия, одонтология, краниология ж-а дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид ж-а монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ. <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык ж-а популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>		тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу Британияда <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> мад-тын изилдейт. Ал этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Россиядагы европ. саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ыкмалардын негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол., балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык, конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн. Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология, популяциялык А. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими антропометрия, одонтология, краниология <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ. <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>

imported>Temirkan, 09:12, 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-28T09:12:56Z

← Мурунку нускасы		09:12, 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	(''антропо...'' ж-а ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү ж-а психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык ж-а рухий мад-тын, психологиясын,		'''АНТРОПОЛОГИЯ''' (''антропо...'' ж-а ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү ж-а психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык ж-а рухий мад-тын, психологиясын,
	тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте ж-а мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов. ж-а орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын ж-а археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу Британияда ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдейт. Ал этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый ж-а геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы ж-а Россиядагы европ. саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) ж-а миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике ж-а бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация ж-а маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар ж-а ыкмалардын негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол., балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык, конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн. Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын ж-а адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология, популяциялык А. ж-а раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими антропометрия, одонтология, краниология ж-а дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид ж-а монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ. <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык ж-а популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>		тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте ж-а мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов. ж-а орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын ж-а археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу Британияда ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдейт. Ал этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый ж-а геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы ж-а Россиядагы европ. саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) ж-а миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике ж-а бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация ж-а маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар ж-а ыкмалардын негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол., балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык, конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн. Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын ж-а адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология, популяциялык А. ж-а раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими антропометрия, одонтология, краниология ж-а дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид ж-а монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ. <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык ж-а популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>

imported>Kerimova-59, 14:01, 13 Июль (Теке) 2022 карата

2022-07-13T14:01:04Z

← Мурунку нускасы		14:01, 13 Июль (Теке) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	(''антропо...'' ж-а ''...логия'')'' –''		(''антропо...'' ж-а ''...логия'')'' –'' адамдын дене түзүлүшү ж-а психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык ж-а рухий мад-тын, психологиясын,
	адамдын дене түзүлүшү ж-а психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын		тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте ж-а мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов. ж-а орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын өзү), кээде лингвистиканын тарыхын ж-а археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу Британияда ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдейт. Ал этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый ж-а геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору (Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы ж-а Россиядагы европ. саякатчылар (Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары (X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) ж-а миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.) элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике ж-а бийлик мамилелери, турмуштук үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып, аккультурация ж-а маданий инновация ж. б. изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган. Дифференциялык тематикалар ж-а ыкмалардын негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол., балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык, конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн. Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын ж-а адамдын организминин жекече өнүгүүсүн изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология, популяциялык А. ж-а раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б. Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими антропометрия, одонтология, краниология ж-а дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон. Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин, Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид ж-а монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет. к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ. <anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык ж-а популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.<br> ''Ш. Керимова.''<br>
	изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө
	эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим
	катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык ж-а рухий мад-тын, психологиясын,
	тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте ж-а мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге
	маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов.
	ж-а орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын
	өзү), кээде лингвистиканын тарыхын ж-а археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу
	Британияда ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдейт. Ал
	этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый ж-а геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү
	элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору
	(Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы ж-а Россиядагы европ. саякатчылар
	(Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары
	(X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) ж-а
	миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.)
	элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике ж-а бийлик мамилелери, турмуштук
	үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып,
	аккультурация ж-а маданий инновация ж. б.
	изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул
	маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле
	социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган.
	Дифференциялык тематикалар ж-а ыкмалардын
	негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол.,
	балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык,
	конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн.
	Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын
	ж-а адамдын организминин жекече өнүгүүсүн
	изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология,
	популяциялык А. ж-а раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б.
	Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими
	антропометрия, одонтология, краниология ж-а
	дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон.
	Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог
	М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин,
	Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын
	А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид ж-а монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда
	болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет.
	к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ.
	<anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык
	ж-а популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.~~''' '''~~<br> ''Ш. Керимова.''<br>

imported>Kadyrm: 1 версия

2022-06-06T08:15:57Z

1 версия

← Мурунку нускасы	08:15, 6 Июнь (Кулжа) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

433-496>KadyrM, 09:09, 5 Июнь (Кулжа) 2022 карата

2022-06-05T09:09:53Z

Жаңы барак

(''антропо...'' ж-а ''...логия'')'' –''
адамдын дене түзүлүшү ж-а психикалык абалын, социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын
изилдөөчү илимдердин жыйындысы. А. терминин алгач Аристотель киргизген. 19-к-дын ортосунан А-нын илимдеги орду, мазмуну ж-дө
эки түрдүү көз караш калыптанган. 1) А. илим
катары адамзаттын табигый тарыхын, материалдык ж-а рухий мад-тын, психологиясын,
тилин ж. б. изилдейт. Мындай көз карашты АКШ, Батыш Европа элдеринин антропологдору колдогон. 2) Мейкиндикте ж-а мезгилде адамзат организминдеги өзгөрүүлөр, алардын закондору, аны башкарган факторлор ж-дөгү илимге
маани берүү. Бул көз карашты негизинен сов.
ж-а орус окумуштуулары жактаган. А. термини Европа, Россия ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө илимдин үч тармагын – социалдык же маданий А. (этнография), физ. же биол. А. (А-нын
өзү), кээде лингвистиканын тарыхын ж-а археологияны түшүндүрүү үчүн колдонулат. Социалдык (маданий) А. термини негизинен Улуу
Британияда ж-а Түн. Америка өлкөлөрүндө кабыл алынган. Социалдык А. – адамдын социалдык ишмердүүлүгүн ж-а мад-тын изилдейт. Ал
этногр. баяндамаларга таянат. Байыркы жазуучулар – тарыхый ж-а геогр. эмгектердин авторлору (Геродот, Ксенофонт, Страбон, Г. Юлий Цезарь, Тацит, Клавдий Птолемей ж. б.) ар түрдүү
элдердин мад-ты ж-дө алгачкы маалыматтарды чогултушкан. О. кылымда Араб авторлору
(Бируни, Масуди, Ибн Фадлан ж. б.) Чыгыштагы ж-а Россиядагы европ. саякатчылар
(Дж. Да Плано Карпини, Марко Поло, В. Рубрук) колониялык доордогу деңиз саякатчылары
(X. Колумб, Ф. Магеллан, Дж. Кук ж. б.) ж-а
миссионерлер (Д. де Ланда, Ж. Лафито ж. б.)
элдердин тарыхы ж-дөгү баяндамаларды калтырышкан. 20-к-дын ортосунда уруучулук система, нике ж-а бийлик мамилелери, турмуштук
үрп-адат, салттар, ритуал, мифология, фольклор ж. б. б-ча ири материалдар жыйналып,
аккультурация ж-а маданий инновация ж. б.
изилдөө иштери жүргүзүлгөн. Социалдык A-да бул
маалыматтарды системалаштыруу үчүн статистика методу, тарыхый маселелерди чечүүдө, тарыхый изилдөөлөрдө тарыхый А. методу, о. эле
социол., психол., лингв, ыкмалар колдонулган.
Дифференциялык тематикалар ж-а ыкмалардын
негизинде социал. А. ар түрдүү багыттарга: эконом., саясий, юрид., педагог., лингв., психол.,
балдар А., гендердик А., мед., муз., шаардык,
конфликттик А., визуалдык А. ж. б. бөлүнгөн.
Физ. (биол.) А. – биологиянын бир бөлүгү, адамзаттын биол. өзгөчөлүктөрүн, табигый тарыхын
ж-а адамдын организминин жекече өнүгүүсүн
изилдейт. Физ. А-нын негизги багыттары: ''антропогенез'' ж-дөгү окуу, палеоантропология,
популяциялык А. ж-а раса таануу илими, этностук А., физиол. А., конституциялык А. ж. б.
Адамдын морфологиясын изилдөөдө А. илими
антропометрия, одонтология, краниология ж-а
дерматоглифика методдорун кеңири колдонгон.
Адамдын баш сөөгүнүн өзгөчөлүктөрүн изилдөөнүн негизинде адамдын баш сөөгү б-ча анын түспөлүн калыбына келтирүүдө сов. антрополог
М. М. Герасимов, о. эле П. Брок, Р. Мартин,
Л. Лики, А. П. Богданов, Д. Н. Анучин, В. В. Бунак, Я. Я. Рогинский ж. б. окумуштуулардын
А. илимине кошкон салымы зор. Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө караганда кыргыз элинин жалпы А-лык тиби европеоид ж-а монголоид тектеш расалардын аралашуусунан пайда
болуп, түш. сибирь – тураноид расасына кирет.
к. ''(түштүк сибирь кичи расасы).'' Учурда физ.
<anom>A</anom>-да иммунология, физиология, молекулярдык
ж-а популяциялык генетика, биометрия методдору пайдаланылат.''' '''<br> ''Ш. Керимова.''<br>