АОМЫНЬ - Түзөтүүлөр тарыхы

imported>Gulira, 09:15, 3 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-03T09:15:21Z

← Мурунку нускасы		09:15, 3 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-жылы Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-1842) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–1945-жылдары Япония басып алган. 1951-жылы Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-жылы КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши башына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%ти соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политехникалык институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.		'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-жылы Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-1842) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–1945-жылдары Япония басып алган. 1951-жылы Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-жылы КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши башына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%ти соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политехникалык институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''		''Р. Карачалова.''
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Gulira, 09:10, 3 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-03T09:10:08Z

← Мурунку нускасы		09:10, 3 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – ~~патакака~~.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-жылы Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. ~~1941–45~~-жылдары Япония басып алган. 1951-жылы Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-жылы КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши ~~баптына~~ бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%и соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48%и Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политехникалык институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.		'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-жылы Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-1842) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–1945-жылдары Япония басып алган. 1951-жылы Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-жылы КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши башына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%ти соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политехникалык институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''		''Р. Карачалова.''
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T04:03:38Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		04:03, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы ~~аймак~~. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-жылы Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө ~~болгон~~. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–45-жылдары Япония басып алган. 1951-жылы Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-жылы КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%и соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48%и Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политехникалык институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (~~Ханьцзыдао~~ аралында) бар. Сыртка бут кийим, ~~электроника~~, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.		'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-жылы Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–45-жылдары Япония басып алган. 1951-жылы Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-жылы КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%и соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48%и Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политехникалык институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''		''Р. Карачалова.''
			[[Категория:1-Том]]

imported>Temirkan, 02:59, 12 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата

2023-12-12T02:59:12Z

← Мурунку нускасы		02:59, 12 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-ж. Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%и соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48%и Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), ~~Политех,~~ институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.		'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-жылы Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–45-жылдары Япония басып алган. 1951-жылы Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-жылы КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%и соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48%и Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политехникалык институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''		''Р. Карачалова.''

imported>Begay, 10:18, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата

2023-09-26T10:18:24Z

← Мурунку нускасы		10:18, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-ж. Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%и соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48%и Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политех, институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.		'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-ж. Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%и соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48%и Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политех, институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''~~<br>~~		''Р. Карачалова.''

imported>Begay, 10:17, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата

2023-09-26T10:17:28Z

← Мурунку нускасы		10:17, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө ~~адм.~~ район. ~~Түш.~~ Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян ~~д-нын~~ чатында жайгашкан. Аомынь ~~ж. а-н~~, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) ~~а-н~~ камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95%		'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө администрациялык район. Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян дарыясынын чатында жайгашкан. Аомынь жарым аралын, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) аралын камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95% кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, протестанттар 1%. Калкынын 46%ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Администрация борбору – Аомынь шаары. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br> Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-кылымдын башында 1557-ж. Аомындын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети Аомынь аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941–45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан Аомынь аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br> Ички дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы – 12%, айыл чарбасыныкы 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын географиялык абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда жанa тейлөө чөйрөсүндө, 27%и соодада, мейманкана жанa ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% айыл чарбасында) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48%и Кытайдан, 39%и Сянгандан, 9%и Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. Аомынь Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу боюнча мыйзамдуулук капитал жанa валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Университет (1991-жылдан), Политех, институт (1991), Азия эл аралык ачык университети, Туризм институту, Илим жанa технология жеке менчик университети иштейт. Ама храмы (16-кылым), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь жарым аралы, Ханьцзыдао жанa Цзюадао аралы көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун узундугу 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (Аомынь жарым аралында). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао аралында) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, химиялык продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина жанa жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.
	кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, 1% ~~протестанттар~~. Калкынын 46% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. ~~Адм.~~ борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br>
	Ай Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-~~к-дын~~ башында 1557-ж. ~~А-нын~~ жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети А. аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. ~~1941-45~~-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан А. аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br>Ички ~~дүИчки~~ дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы - 12%, ~~а. ч.~~ 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын ~~геогр.~~ абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда ~~ж-a~~ тейлөө чөйрөсүндө, 27%ти соодада, мейманкана ~~ж-a~~ ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% ~~а. ч-нда~~) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39% Сянгандан, 9% Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. А. Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу ~~б-ча~~ мыйзамдуулук капитал ~~ж-a~~ валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык
	ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> ~~Ун-т~~ (1991-жылдан), Политех, ~~ин-т~~ (1991), Азия эл аралык ачык ~~ун-ти~~, Туризм ~~ин-ту~~, Илим ~~ж-a~~ технология жеке менчик ~~ун-ти~~ иштейт. Ама храмы (16-к.), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь ~~ж. а.~~, Ханьцзыдао ~~ж-a~~ Цзюадао а. көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун ~~уз.~~ 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (~~А. ж. а-нда~~). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао ~~а-нда~~) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, ~~хим.~~ продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина ~~ж-a~~ жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''<br>		''Р. Карачалова.''<br>

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (6), ж-а → жана, а. и. → анын ичинде (3)

2022-12-05T11:11:18Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (6), ж-а → жана, а. и. → анын ичинде (3)

← Мурунку нускасы		11:11, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө адм. район. Түш. Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян д-нын чатында жайгашкан. Аомынь ж. а-н, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) а-н камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); а. и. 95%		'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө адм. район. Түш. Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян д-нын чатында жайгашкан. Аомынь ж. а-н, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) а-н камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 95%
	кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, 1% протестанттар. Калкынын 46% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Адм. борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал ж-а кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br>		кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, 1% протестанттар. Калкынын 46% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Адм. борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br>
	Ай Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-к-дын башында 1557-ж. А-нын жээгине кемелер м-н португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты м-н ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик м-н гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети А. аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941-45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР м-н Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан А. аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br>Ички дүИчки дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы - 12%, а. ч. 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп м-н өсө баштаган. Ага аймактын геогр. абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (а. и. 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда ж-a тейлөө чөйрөсүндө, 27%ти соодада, мейманкана ж-a ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт м-н байланышта, 1,3% а. ч-нда) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39% Сянгандан, 9% Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. А. Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу б-ча мыйзамдуулук капитал ж-a валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (а. и. эл аралык		Ай Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-к-дын башында 1557-ж. А-нын жээгине кемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети А. аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941-45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан А. аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br>Ички дүИчки дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы - 12%, а. ч. 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> өсө баштаган. Ага аймактын геогр. абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда ж-a тейлөө чөйрөсүндө, 27%ти соодада, мейманкана ж-a ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланышта, 1,3% а. ч-нда) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39% Сянгандан, 9% Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. А. Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу б-ча мыйзамдуулук капитал ж-a валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> эл аралык
	ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Ун-т (1991-жылдан), Политех, ин-т (1991), Азия эл аралык ачык ун-ти, Туризм ин-ту, Илим ж-a технология жеке менчик ун-ти иштейт. Ама храмы (16-к.), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь ж. а., Ханьцзыдао ж-a Цзюадао а. көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун уз. 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (А. ж. а-нда). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао а-нда) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, хим. продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина ж-a жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.		ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Ун-т (1991-жылдан), Политех, ин-т (1991), Азия эл аралык ачык ун-ти, Туризм ин-ту, Илим ж-a технология жеке менчик ун-ти иштейт. Ама храмы (16-к.), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь ж. а., Ханьцзыдао ж-a Цзюадао а. көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун уз. 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (А. ж. а-нда). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао а-нда) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, хим. продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина ж-a жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''<br>		''Р. Карачалова.''<br>

imported>Roza, 04:38, 2 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата

2022-12-02T04:38:56Z

← Мурунку нускасы		04:38, 2 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' '''~~Макао~~ – '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө адм. район. Түш. Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян д-нын чатында жайгашкан. Аомынь ж. а-н, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) а-н камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); а. и. 95%		'''АОМЫНЬ,''' М а к а о '''– '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө адм. район. Түш. Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян д-нын чатында жайгашкан. Аомынь ж. а-н, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) а-н камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); а. и. 95%
	кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, 1% протестанттар. Калкынын 46% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Адм. борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал ж-а кытай тилдери. Акча бирдиги – ~~патака.ка~~.<br>		кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, 1% протестанттар. Калкынын 46% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Адм. борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал ж-а кытай тилдери. Акча бирдиги – патакака.<br>
	Ай Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-к-дын башында 1557-ж. А-нын жээгине кемелер м-н португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты м-н ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик м-н гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети А. аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941-45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР м-н Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан А. аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br>Ички дүИчки дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы - 12%, а. ч. 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп м-н өсө баштаган. Ага аймактын геогр. абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (а. и. 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда ж-a тейлөө чөйрөсүндө, 27% ти соодада, мейманкана ж-a ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт м-н байланышта, 1,3% а. ч-нда) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39% Сянгандан, 9% Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. А. Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу б-ча мыйзамдуулук капитал ж-a валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (а. и. эл аралык		Ай Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-к-дын башында 1557-ж. А-нын жээгине кемелер м-н португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты м-н ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик м-н гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети А. аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941-45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР м-н Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан А. аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br>Ички дүИчки дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы - 12%, а. ч. 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп м-н өсө баштаган. Ага аймактын геогр. абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (а. и. 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда ж-a тейлөө чөйрөсүндө, 27%ти соодада, мейманкана ж-a ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт м-н байланышта, 1,3% а. ч-нда) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39% Сянгандан, 9% Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. А. Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу б-ча мыйзамдуулук капитал ж-a валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (а. и. эл аралык
	ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт.т.<br>У Ун-т (1991-жылдан), Политех, ин-т (1991), Азия эл аралык ачык ун-ти, Туризм ин-ту, Илим ж-a технология жеке менчик ун-ти иштейт. Ама храмы (16-к.), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь ж. а., Ханьцзыдао ж-a Цзюадао а. көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун уз. 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (А. ж. а-нда). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао а-нда) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, хим. продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина ж-a жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.		ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт. .<br> Ун-т (1991-жылдан), Политех, ин-т (1991), Азия эл аралык ачык ун-ти, Туризм ин-ту, Илим ж-a технология жеке менчик ун-ти иштейт. Ама храмы (16-к.), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь ж. а., Ханьцзыдао ж-a Цзюадао а. көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун уз. 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (А. ж. а-нда). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао а-нда) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, хим. продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина ж-a жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''<br>		''Р. Карачалова.''<br>

imported>Temirkan, 11:00, 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-28T11:00:28Z

← Мурунку нускасы		11:00, 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АОМЫНЬ,''' '''Макао – '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө адм. район. Түш. Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян д-нын чатында жайгашкан. Аомынь ж. а-н, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) а-н камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); а. и. 95%		'''АОМЫНЬ,''' '''Макао – '''Чыгыш Азиядагы аймак. Кытайдагы өзгөчө адм. район. Түш. Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян д-нын чатында жайгашкан. Аомынь ж. а-н, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) а-н камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); а. и. 95%
	кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, 1% протестанттар. Калкынын 46% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Адм. борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал ж-а кытай тилдери. Акча бирдиги – патака.ка.<br>		кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, 1% протестанттар. Калкынын 46% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Адм. борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал ж-а кытай тилдери. Акча бирдиги – патака.ка.<br>
	Ай Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-к-дын башында 1557-ж. А-нын жээгине кемелер м-н португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты м-н ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик м-н гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети А. аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941-45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР м-н Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан А. аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө~~.�дө~~.<br>		Ай Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-к-дын башында 1557-ж. А-нын жээгине кемелер м-н португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты м-н ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик м-н гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети А. аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө болгон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941-45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР м-н Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан А. аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.<br>Ички дүИчки дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы - 12%, а. ч. 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп м-н өсө баштаган. Ага аймактын геогр. абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (а. и. 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда ж-a тейлөө чөйрөсүндө, 27% ти соодада, мейманкана ж-a ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт м-н байланышта, 1,3% а. ч-нда) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39% Сянгандан, 9% Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. А. Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу б-ча мыйзамдуулук капитал ж-a валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (а. и. эл аралык
	Ички дүИчки дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы - 12%, а. ч. 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп м-н өсө баштаган. Ага аймактын геогр. абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (а. и. 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда ж-a тейлөө чөйрөсүндө, 27% ти соодада, мейманкана ж-a ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт м-н байланышта, 1,3% а. ч-нда) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39% Сянгандан, 9% Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. А. Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу б-ча мыйзамдуулук капитал ж-a валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (а. и. эл аралык		ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт.т.<br>У Ун-т (1991-жылдан), Политех, ин-т (1991), Азия эл аралык ачык ун-ти, Туризм ин-ту, Илим ж-a технология жеке менчик ун-ти иштейт. Ама храмы (16-к.), музей, көптөгөн парктар бар.<br> Темир жол жок. Аомынь ж. а., Ханьцзыдао ж-a Цзюадао а. көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун уз. 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (А. ж. а-нда). Эл аралык аэропорту (Ханьцзыдао а-нда) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, хим. продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина ж-a жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.
	ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт.т.<br>
	У Ун-т (1991-жылдан), Политех, ин-т (1991), Азия эл аралык ачык ун-ти, Туризм ин-ту, Илим ж-a технология жеке менчик ун-ти иштейт. Ама храмы (16-к.), музей, көптөгөн парктар бар.<br>
	� Темир жол жок. Аомынь ж. а., Ханьцзыдао ж-a Цзюадао а. көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун уз. 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (А. ж. а-нда). Эл аралык аэропорту (~~Хань�~~цзыдао а-нда) бар. Сыртка бут кийим, электроника, фарфор, оюнчук, хим. продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина ж-a жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.

	''Р. Карачалова.''<br>		''Р. Карачалова.''<br>

imported>Temirkan, 10:59, 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-28T10:59:21Z

@@ 1 сап: / 1 сап: @@
- ''',''' '''Макао – '''Чыгыш Азиядагы ай&#0173;мак. Кытайдагы өзгөчө адм. район. Түш. Кы
+'''АОМЫНЬ,''' '''Макао – '''Чыгыш Азиядагы ай&#0173;мак. Кытайдагы өзгөчө адм. район. Түш. Кытай деңизинин жээгинде, Сицзян д-нын чатында жайгашкан. Аомынь ж. а-н, Ханьцзыдао (Тайпа), Цзюадао (Колоане) а-н камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); а. и. 95%
-тай деңизинин жээгинде, Сицзян д-нын чатында жайгашкан. Аомынь ж. а-н, Ханьцзыдао
+кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%, католиктер 7%, 1% протестанттар. Калкынын 46% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Адм. борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал ж-а кытай тилдери. Акча бирдиги – патака.ка.<br>
-(Тайпа), Цзюадао (Колоане) а-н камтыйт. Аянты 24 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 516,2 миң (2010); а. и. 95%
+Ай Аймагында байыртадан эле кытайлар отурукташып, Кытай империясынын бир бөлүгүн түзүп келген. 16-к-дын башында 1557-ж. А-нын жээгине кемелер м-н португалиялык көпөстөр келишип, Кытай өкмөтүнүн уруксаты м-н ижарага жер алышып, бекем фактория түзүшкөн. Андан соң иезуиттер келип, миссионерлик м-н гана алектенишпестен, пайдалуу жагы көп жибек сатууга киришкен. Португалия мамлекети А. аймагын сүргүнгө айдалчу жай катары да пайдаланышкан, 1550-жылдын 2-жарымынан португал акыны Л. Камоэнс сүргүндө бол&#0173;гон. Англия-кытай согушунан кийин (1840-42) Кытай мамлекетинин начарлашынан пайдаланып, Португалия 1848-жылдан ижара акысын төлөөнү токтотушуп, аймакты ээликке айланткан. 1941-45-ж. Япония басып алган. 1951-ж. Португалиянын «алыскы деңиз провинциясы» деген статус алган. 1987-ж. КЭР м-н Португалия өкмөтүнүн биргелешкен макулдашуусунан кийин 1999-жылдын аягынан А. аймагы Кытайга өткөн. Кытай өкмөтү Гонконгдогудай «бир өлкөдө – эки система» саясатын жүргүзүп келүүдө.�дө.<br>
-кытайлар, 3% португалдар. Будисттер 45%,
+Ички дүИчки дүң продукциясы (ИДП) 51,8 млрд долларды (киши баптына бөлүштүргөндө 87,3 миң доллардан туура келет; 2013) түзөт. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү – 87%, өнөр жайыныкы - 12%, а. ч. 1%. 1980-жылдан ИДП тез темп м-н өсө баштаган. Ага аймактын геогр. абалы, соода кылууга ыңгайлуу шарттары, өндүрүштөрүнүн экспорттук товарларды чыгарууга багытталышы экспорттук, импорттук товарларга тарифтин жоктугу, салыктын төмөндүгү түрткү болду. Экономикасында калктын 62,3% (а. и. 18,3% – өнөр жайда, 29,5% – башкарууда ж-a тейлөө чөйрөсүндө, 27% ти соодада, мейманкана ж-a ресторан бизнесинде, 8,9% финансы сферасында, 8% курулушта, 7% транспорт м-н байланышта, 1,3% а. ч-нда) эмгектенет. Экономикасынын негизин – туризм, текстиль буюмдарын, электрондук компоненттерди, оптика, оюнчук жасоо ж. б. түзөт. Туристтерди өзүнө тарткан (жылына 12 млндой турист келет; анын 48% Кытайдан, 39% Сянгандан, 9% Тайвандан) кызыктуу кумар бизнеси (3,7 млрд доллар, ал бюджеттик кирешенин <sup>1</sup>/<sub>3</sub>ин түзөт; 2003) өнүккөн. А. Азиянын негизги офшордук финансы борборлорунун бири. Валютаны либералдаштыруу б-ча мыйзамдуулук капитал ж-a валюта алмаштыруу операцияларын эркин жүргүзүүгө шарт түзөт; 20дан ашык банк (а. и. эл аралык
-католиктер 7%, 1% протестанттар. Калкынын
+ири банктардын бөлүмдөрү), 20дан ашык камсыздандыруу компаниялары иштейт.т.<br>
-% ке жакыны эч кандай дин тутпайт. Адм.
+У Ун-т (1991-жылдан), Политех, ин-т (1991), Азия эл аралык ачык ун-ти, Туризм ин-ту, Илим ж-a технология жеке менчик ун-ти иштейт. Ама храмы (16-к.), музей, көптөгөн парктар бар.<br>
-борбору – Аомынь ш. Расмий тили – португал
+� Темир жол жок. Аомынь ж. а., Ханьцзыдао ж-a Цзюадао а. көпүрө аркылуу байланышат. Автомобиль жолунун уз. 345,2 ''км'' (2003). Деңиз порту (А. ж. а-нда). Эл аралык аэропорту (Хань�&#0173;цзыдао а-нда) бар. Сыртка бут кийим, электро&#0173;ника, фарфор, оюнчук, хим. продукциялар, кустардык буюмдар чыгарылып, сырттан сырьё, полуфабрикат, тиричилик товарлары, машина ж-a жабдуу алат. Негизги сырткы соода шериктери: АКШ, Кытай, Европа союзуна кирген өлкөлөр, Сянган.