АРГУ - Түзөтүүлөр тарыхы

imported>Gulira, 09:16, 6 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-06T09:16:09Z

← Мурунку нускасы		09:16, 6 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АРГУ''' – [[Орто Азия]]нын борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. [[Махмуд Кашгари]]нин сөздүгүндө (кара: [[Дивану лугат ит-түрк]]) кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү [[Тараз]] жана [[Баласагын]] шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» («аргы») деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: [[Александр Македонский]]) ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка [[түрктөр]]дөн айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. [[Бартольд]]дун пикиринде бул аймак [[Кыргыз Ала-Тоосу]] (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (~~б.а.~~ [[Чүй өрөөнү]]), С. Г. [[Кляшторный]] боюнча «[[Жети-Суу]]нун батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык ~~ж.б.~~) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, [[Боом капчыгайы]]на жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.		'''АРГУ''' – [[Орто Азия]]нын борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. [[Махмуд Кашгари]]нин сөздүгүндө (кара: [[Дивану лугат ит-түрк]]) кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү [[Тараз]] жана [[Баласагын]] шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» («аргы») деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: [[Александр Македонский]]) ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка [[түрктөр]]дөн айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. [[Бартольд]]дун пикиринде бул аймак [[Кыргыз Ала-Тоосу]] (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (башкача айтканда [[Чүй өрөөнү]]), С. Г. [[Кляшторный]] боюнча «[[Жети-Суу]]нун батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык жана башка) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, [[Боом капчыгайы]]на жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.

	Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. Т. 1. Фр., 1984; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.		Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. Т. 1. Фр., 1984; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.

imported>Турганбаев Элебай, 06:54, 21 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-21T06:54:11Z

← Мурунку нускасы		06:54, 21 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АРГУ''' – Орто ~~Азиянын~~ борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. ''Махмуд ~~Кашгаринин''~~ сөздүгүндө (кара: ''Дивану лугат ит-түрк'') кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү ''Тараз'' жана ''Баласагын'' шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» («аргы») деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: ''Александр Македонский'') ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка ~~түрктөрдөн~~ айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. ~~Бартольддун~~ пикиринде бул аймак Кыргыз Ала-Тоосу (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (б.а. Чүй өрөөнү), С. Г. Кляшторный боюнча ~~«Жети~~-~~Суунун~~ батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык ж.б.) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, Боом ~~капчыгайына~~ жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.		'''АРГУ''' – [[Орто Азия]]нын борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. [[Махмуд Кашгари]]нин сөздүгүндө (кара: [[Дивану лугат ит-түрк]]) кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү [[Тараз]] жана [[Баласагын]] шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» («аргы») деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: [[Александр Македонский]]) ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка [[түрктөр]]дөн айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. [[Бартольд]]дун пикиринде бул аймак [[Кыргыз Ала-Тоосу]] (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (б.а. [[Чүй өрөөнү]]), С. Г. [[Кляшторный]] боюнча «[[Жети-Суу]]нун батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык ж.б.) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, [[Боом капчыгайы]]на жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.

	Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. Т. 1. Фр., 1984; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.		Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. Т. 1. Фр., 1984; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T04:14:19Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		04:14, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
4 сап:		4 сап:

	Э. Турганбаев<br>		Э. Турганбаев<br>
			[[Категория:1-Том]]

imported>Турганбаев Элебай, 08:05, 18 Март (Жалган куран) 2024 карата

2024-03-18T08:05:50Z

← Мурунку нускасы		08:05, 18 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АРГУ''' – Орто Азиянын борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. ''Махмуд Кашгаринин'' сөздүгүндө (кара: ''Дивану лугат ит-түрк'') кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү ''Тараз'' жана ''Баласагын'' шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» («аргы») деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: ''Александр Македонский'') ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка түрктөрдөн айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. Бартольддун пикиринде бул аймак Кыргыз Ала-Тоосу (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (б.а. Чүй өрөөнү), С. Г. Кляшторный боюнча «Жети-Суунун батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык ж.б.) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, Боом капчыгайына жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.		'''АРГУ''' – Орто Азиянын борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. ''Махмуд Кашгаринин'' сөздүгүндө (кара: ''Дивану лугат ит-түрк'') кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү ''Тараз'' жана ''Баласагын'' шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» («аргы») деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: ''Александр Македонский'') ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка түрктөрдөн айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. Бартольддун пикиринде бул аймак Кыргыз Ала-Тоосу (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (б.а. Чүй өрөөнү), С. Г. Кляшторный боюнча «Жети-Суунун батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык ж.б.) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, Боом капчыгайына жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.

	Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.		Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. Т. 1. Фр., 1984; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.

	Э. Турганбаев<br>		Э. Турганбаев<br>

imported>Турганбаев Элебай, 03:20, 18 Март (Жалган куран) 2024 карата

2024-03-18T03:20:38Z

← Мурунку нускасы		03:20, 18 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АРГУ''' – Орто Азиянын борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. ''Махмуд Кашгаринин'' сөздүгүндө (кара: ''Дивану лугат ит-түрк'') кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү ''Тараз'' жана ''Баласагын'' шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: ''Александр Македонский'') ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка түрктөрдөн айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. Бартольддун пикиринде бул аймак Кыргыз Ала-Тоосу (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (б.а. Чүй өрөөнү), С. Г. Кляшторный боюнча «Жети-Суунун батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык ж.б.) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, Боом капчыгайына жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.		'''АРГУ''' – Орто Азиянын борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. ''Махмуд Кашгаринин'' сөздүгүндө (кара: ''Дивану лугат ит-түрк'') кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү ''Тараз'' жана ''Баласагын'' шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» («аргы») деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: ''Александр Македонский'') ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка түрктөрдөн айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. Бартольддун пикиринде бул аймак Кыргыз Ала-Тоосу (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (б.а. Чүй өрөөнү), С. Г. Кляшторный боюнча «Жети-Суунун батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык ж.б.) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, Боом капчыгайына жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.

	Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.		Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.

	Э. Турганбаев<br>		Э. Турганбаев<br>

imported>Турганбаев Элебай, 03:16, 18 Март (Жалган куран) 2024 карата

2024-03-18T03:16:49Z

← Мурунку нускасы		03:16, 18 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АРГУ'''– 1) 11–12-кылымдарда Караханиддер мамлекетине караган азыркы Кыргызстан, ага чектеш Казакстан аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын курамындагы байыркы уруулардын бири. ~~Аргулар~~ ''Махмуд ~~Кашгари~~'' ж. б. тарыхчылардын эмгектеринде Талас өзөнүн бойлогон байыркы Талас, Сайрам шаарларын мекендеген түрк тилдүү, көп сандуу байыркы эл экендиги айтылган. Махмуд Кашгари бул топонимди: ~~1) эки тоо ортолугу; 2) Баласагун <span cat='ж.кыск~~' ~~oldv=~~'ж-а'~~>жана</span> Тараз, Баласагун <span cat=~~'ж.~~кыск~~' ~~oldv=~~'~~ж-а~~'>жана~~</span> Исфиджиабдын ортолугундагы жайгашкан шаарлардын жалпы аталышы экендигин <span cat=~~'ж.~~кыск~~' ~~oldv=~~'~~ж-а~~'>жана~~</span> бул аймакты кийинки мезгилдерде~~ (~~11-кылымга чейин~~) ~~түрк тилдүү уруулар мекендей баштаганын белгилеген~~. ~~Жамал Карши~~ (~~13-кылым~~) Аргу ~~өлкөсүнө бүткүл Жети-Суу~~ аймагы ~~кирерин жазат~~. 11-~~кылымдын~~ орто ~~ченинде Жети~~-~~Суу аймагынан Мавераннахрга Аргулар <span cat='ж~~.~~кыск' oldv='м-н'>менен</span> бирге карлук~~, ~~халадж~~, ~~тухси~~ ж. б. ~~уруулар көчүшкөн~~. ~~1253~~-~~жылы Или өрөөнү аркылуу өткөн Гильом Рубрук бул аймактын «Органум»~~ деп ~~аталарын эскерген~~. ~~Аталган аймак жөнүндө ''Рашид'' ад~~-~~Дин'' (14~~-к.~~) «Жами ат~~-~~таварихте» эскерип'' өтөт~~. ~~Аргулардын чыгыш тегинин башаты Саян-Алтай аймагы <span cat='ж~~.~~кыск' oldv='м-н'>менен<~~/~~span> да байланышы бар экенди&#0173~~;~~гин азыркы Тывадагы (Тыва Республикасы) Оргу топониминин сакталып калышы тастыктайт~~. ~~Ошондой эле Оргу Аргу этнотопоним катары Чыгыш Түркстанда да сакталып калган~~.<br>		'''АРГУ''' – Орто Азиянын борбордук бөлүгүндө жайгашкан бир жердин (өлкө, аймак) 11–12-кылымдардагы аталышы. ''Махмуд Кашгаринин'' сөздүгүндө (кара: ''Дивану лугат ит-түрк'') кезигет. Ал боюнча Аргу өлкөсү ''Тараз'' жана ''Баласагын'' шаарларынын орто ченинде жайгашып, эки тарабын тоо курчап турган жайык капчыгай сыяктуу жер болгондуктан, ар дайым шамал (жел) согуп турган. Муну менен кошо автор «аргу» деген сөздүн маанисин «аркыроо» (мисалы, «бектер атын аргытып чаап келди») же «аргыла» (мисалы, эки нерсенин ортосунан өтүү) сыяктуу этиш аркылуу чечмелеп, бул аймактын аталышын Зу-л-Карнайн (кара: ''Александр Македонский'') ал жерге келгенде, күн нөшөрлөп, жолдор жуулуп, өтүүгө мүмкүн болбой калгандыгына байланыштырган. А. Македонский ошол жерге чеп курдуруп, ал чеп кийин «Чигил» («Чи гил» – перс тилинде «балчык») деп аталгандыктан, чепке отурукташкандар «чигилдер» болуп калганын эскертет. Аргулуктар башка түрктөрдөн айырмаланып, «й» тамгасын сөз ортосу жана аягында «н» тамгасына алмаштырып айтышкан (мисалы, кой – кон). Ал эми «үлүш» деген баласагындыктар үчүн кыштакты түшүндүрсө, аргулуктар аны «шаар» катары колдонуп, Баласагын шаарын «Күз улуш» деп аташкан. М. Кашгари Аргу өлкөсүндө бир нече шаар болуп, алардын бири «Өзгент» («Уз̱ӯ канд»; ’уз̱ӯ – дөбө) болгонун белгилейт. Аргу аймагы кай жерде жайгашканы тууралуу азырынча бирдей көз караш жок. В. Бартольддун пикиринде бул аймак Кыргыз Ала-Тоосу (Александровский) менен Чүй-Иле тоолорунун орто ченинде (б.а. Чүй өрөөнү), С. Г. Кляшторный боюнча «Жети-Суунун батыш бөлүгүндө» жайгашкан. Ю. Зуев байыркы түрк тилиндеги «ари» (таза, кымбат, баалуу, ыйык ж.б.) деген түшүнүктү эске албастан, Аргу («аргы») деген сөздүн этимологиясын байыркы тохар тилиндеги сын атоочко жооп берген «arγu» аркылуу «таза, ак, күмүш» (аrquj, arqun, arxon) сыяктуу өң-түстөргө байланыштырган. Азыркы учурда кыргыз тилинде «жел аргы» деген түшүнүк кеңири колдонулуп, Боом капчыгайына жакын жердин бири «Жел-Аргы» деп аталат.

			Ад.: Махмуд ал-Кашгари, Диван Луга ат-Турк /Пер., предисл. и комм. З.-А. М. Ауэзовой. А., 2005; Кляшторный С. Г. Древнетюркские рунические памятники как источник по истории Средней Азии. М., 1964; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии. /Соч. Т. V. М., 1968; Зуев Ю. А. Ранние тюрки: очерки истории и идеологии. А., 2002; Бөөмбаев Насирдиндин санжырасы. Б., 2011.

			Э. Турганбаев<br>

imported>Temirkan, 03:11, 15 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата

2023-12-15T03:11:15Z

← Мурунку нускасы		03:11, 15 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АРГУ'''– 1) 11–12-к. Караханиддер мамлекетине караган азыркы ~~Кырг-н~~, ага чектеш Казакстан аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын курамындагы байыркы уруулардын бири. ~~А-лар~~ ''Махмуд Кашгари'' ж. б. тарыхчылардын эмгектеринде Талас өзөнүн бойлогон байыркы Талас, Сайрам ~~ш-н~~ мекендеген түрк тилдүү, көп сандуу байыркы эл экендиги айтылган. Махмуд Кашгари бул топонимди: 1) эки тоо ортолугу; 2) Баласагун <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тараз, Баласагун <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Исфиджиабдын ортолугундагы жайгашкан шаарлардын жалпы аталышы экендигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бул аймакты кийинки мезгилдерде (11-~~к-га~~ чейин) түрк тилдүү уруулар мекендей баштаганын белгилеген. Жамал Карши (13-к.) А. өлкөсүнө бүткүл Жети-Суу аймагы кирерин жазат. 11-~~к-дын~~ орто ченинде Жети-Суу аймагынан Мавераннахрга ~~А-лар~~ <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бирге карлук, халадж, тухси ж. б. уруулар көчүшкөн. 1253-ж. Или өрөөнү аркылуу өткөн Гильом Рубрук бул аймактын «Органум» деп аталарын эскерген. Аталган аймак ~~ж-дө~~ ''Рашид'' ад-Дин'' (14-к.) «Жами ат-таварихте» эскерип'' өтөт. ~~А-лардын~~ чыгыш тегинин башаты Саян-Алтай аймагы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> да байланышы бар экендигин азыркы Тывадагы (Тыва ~~Респ.~~) Оргу топониминин сакталып калышы тастыктайт. О. эле Оргу Аргу этнотопоним катары Чыгыш Түркстанда да сакталып калган.<br>		'''АРГУ'''– 1) 11–12-кылымдарда Караханиддер мамлекетине караган азыркы Кыргызстан, ага чектеш Казакстан аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын курамындагы байыркы уруулардын бири. Аргулар ''Махмуд Кашгари'' ж. б. тарыхчылардын эмгектеринде Талас өзөнүн бойлогон байыркы Талас, Сайрам шаарларын мекендеген түрк тилдүү, көп сандуу байыркы эл экендиги айтылган. Махмуд Кашгари бул топонимди: 1) эки тоо ортолугу; 2) Баласагун <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тараз, Баласагун <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Исфиджиабдын ортолугундагы жайгашкан шаарлардын жалпы аталышы экендигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бул аймакты кийинки мезгилдерде (11-кылымга чейин) түрк тилдүү уруулар мекендей баштаганын белгилеген. Жамал Карши (13-кылым) Аргу өлкөсүнө бүткүл Жети-Суу аймагы кирерин жазат. 11-кылымдын орто ченинде Жети-Суу аймагынан Мавераннахрга Аргулар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бирге карлук, халадж, тухси ж. б. уруулар көчүшкөн. 1253-жылы Или өрөөнү аркылуу өткөн Гильом Рубрук бул аймактын «Органум» деп аталарын эскерген. Аталган аймак жөнүндө ''Рашид'' ад-Дин'' (14-к.) «Жами ат-таварихте» эскерип'' өтөт. Аргулардын чыгыш тегинин башаты Саян-Алтай аймагы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> да байланышы бар экендигин азыркы Тывадагы (Тыва Республикасы) Оргу топониминин сакталып калышы тастыктайт. Ошондой эле Оргу Аргу этнотопоним катары Чыгыш Түркстанда да сакталып калган.<br>

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (2), ж-а → жана (3)

2022-12-05T11:25:45Z

top: clean up, replaced: м-н → <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> (2), ж-а → <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> (3)

← Мурунку нускасы		11:25, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АРГУ'''– 1) 11–12-к. Караханиддер мамлекетине караган азыркы Кырг-н, ага чектеш Казакстан аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын курамындагы байыркы уруулардын бири. А-лар ''Махмуд Кашгари'' ж. б. тарыхчылардын эмгектеринде Талас өзөнүн бойлогон байыркы Талас, Сайрам ш-н мекендеген түрк тилдүү, көп сандуу байыркы эл экендиги айтылган. Махмуд Кашгари бул топонимди: 1) эки тоо ортолугу; 2) Баласагун ж-а Тараз, Баласагун ж-а Исфиджиабдын ортолугундагы жайгашкан шаарлардын жалпы аталышы экендигин ж-а бул аймакты кийинки мезгилдерде (11-к-га чейин) түрк тилдүү уруулар мекендей баштаганын белгилеген. Жамал Карши (13-к.) А. өлкөсүнө бүткүл Жети-Суу аймагы кирерин жазат. 11-к-дын орто ченинде Жети-Суу аймагынан Мавераннахрга А-лар м-н бирге карлук, халадж, тухси ж. б. уруулар көчүшкөн. 1253-ж. Или өрөөнү аркылуу өткөн Гильом Рубрук бул аймактын «Органум» деп аталарын эскерген. Аталган аймак ж-дө ''Рашид'' ад-Дин'' (14-к.) «Жами ат-таварихте» эскерип'' өтөт. А-лардын чыгыш тегинин башаты Саян-Алтай аймагы м-н да байланышы бар экендигин азыркы Тывадагы (Тыва Респ.) Оргу топониминин сакталып калышы тастыктайт. О. эле Оргу Аргу этнотопоним катары Чыгыш Түркстанда да сакталып калган.<br>		'''АРГУ'''– 1) 11–12-к. Караханиддер мамлекетине караган азыркы Кырг-н, ага чектеш Казакстан аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын курамындагы байыркы уруулардын бири. А-лар ''Махмуд Кашгари'' ж. б. тарыхчылардын эмгектеринде Талас өзөнүн бойлогон байыркы Талас, Сайрам ш-н мекендеген түрк тилдүү, көп сандуу байыркы эл экендиги айтылган. Махмуд Кашгари бул топонимди: 1) эки тоо ортолугу; 2) Баласагун <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тараз, Баласагун <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Исфиджиабдын ортолугундагы жайгашкан шаарлардын жалпы аталышы экендигин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бул аймакты кийинки мезгилдерде (11-к-га чейин) түрк тилдүү уруулар мекендей баштаганын белгилеген. Жамал Карши (13-к.) А. өлкөсүнө бүткүл Жети-Суу аймагы кирерин жазат. 11-к-дын орто ченинде Жети-Суу аймагынан Мавераннахрга А-лар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бирге карлук, халадж, тухси ж. б. уруулар көчүшкөн. 1253-ж. Или өрөөнү аркылуу өткөн Гильом Рубрук бул аймактын «Органум» деп аталарын эскерген. Аталган аймак ж-дө ''Рашид'' ад-Дин'' (14-к.) «Жами ат-таварихте» эскерип'' өтөт. А-лардын чыгыш тегинин башаты Саян-Алтай аймагы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> да байланышы бар экендигин азыркы Тывадагы (Тыва Респ.) Оргу топониминин сакталып калышы тастыктайт. О. эле Оргу Аргу этнотопоним катары Чыгыш Түркстанда да сакталып калган.<br>

imported>Temirkan, 09:41, 30 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-30T09:41:53Z

← Мурунку нускасы		09:41, 30 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	– 1) 11–12-к. Караханиддер мамлекетине караган азыркы Кырг-н, ага чектеш Казакстан		'''АРГУ'''– 1) 11–12-к. Караханиддер мамлекетине караган азыркы Кырг-н, ага чектеш Казакстан аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын курамындагы байыркы уруулардын бири. А-лар ''Махмуд Кашгари'' ж. б. тарыхчылардын эмгектеринде Талас өзөнүн бойлогон байыркы Талас, Сайрам ш-н мекендеген түрк тилдүү, көп сандуу байыркы эл экендиги айтылган. Махмуд Кашгари бул топонимди: 1) эки тоо ортолугу; 2) Баласагун ж-а Тараз, Баласагун ж-а Исфиджиабдын ортолугундагы жайгашкан шаарлардын жалпы аталышы экендигин ж-а бул аймакты кийинки мезгилдерде (11-к-га чейин) түрк тилдүү уруулар мекендей баштаганын белгилеген. Жамал Карши (13-к.) А. өлкөсүнө бүткүл Жети-Суу аймагы кирерин жазат. 11-к-дын орто ченинде Жети-Суу аймагынан Мавераннахрга А-лар м-н бирге карлук, халадж, тухси ж. б. уруулар көчүшкөн. 1253-ж. Или өрөөнү аркылуу өткөн Гильом Рубрук бул аймактын «Органум» деп аталарын эскерген. Аталган аймак ж-дө ''Рашид'' ад-Дин'' (14-к.) «Жами ат-таварихте» эскерип'' өтөт. А-лардын чыгыш тегинин башаты Саян-Алтай аймагы м-н да байланышы бар экендигин азыркы Тывадагы (Тыва Респ.) Оргу топониминин сакталып калышы тастыктайт. О. эле Оргу Аргу этнотопоним катары Чыгыш Түркстанда да сакталып калган.<br>
	аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын курамындагы байыркы уруулардын бири. А-лар ''Махмуд Кашгари'' ж. б. тарыхчылардын эмгектеринде Талас өзөнүн бойлогон байыркы Талас, Сайрам ш-н мекендеген түрк тилдүү, көп сандуу байыркы эл экендиги айтылган. Махмуд Кашгари бул топонимди: 1) эки тоо ортолугу; 2) Баласагун ж-а Тараз, Баласагун ж-а Исфиджиабдын ортолугундагы жайгашкан шаарлардын
	жалпы аталышы экендигин ж-а бул аймакты кийинки мезгилдерде (11-к-га чейин) түрк тилдүү уруулар мекендей баштаганын белгилеген. Жамал Карши (13-к.) А. өлкөсүнө бүткүл Жети-Суу аймагы кирерин жазат. 11-к-дын орто ченинде Жети-Суу аймагынан Мавераннахрга А-лар м-н бирге карлук, халадж, тухси ж. б. уруулар көчүшкөн. 1253-ж. Или өрөөнү аркылуу өткөн Гильом Рубрук бул аймактын «Органум» деп аталарын эскерген. Аталган аймак ж-дө ''Рашид'' ад-Дин'' (14-к.) «Жами ат-таварихте» эскерип'' өтөт. А-лардын чыгыш тегинин башаты Саян-Алтай аймагы м-н да байланышы бар экендигин азыркы Тывадагы (Тыва Респ.) Оргу топониминин сакталып калышы тастыктайт. О. эле Оргу Аргу этнотопоним катары Чыгыш Түркстанда да сакталып калган.<br>

imported>Kerimova-59, 09:26, 15 Июль (Теке) 2022 карата

2022-07-15T09:26:33Z

@@ 1 сап: / 1 сап: @@
-  – 1) 11–12-к. Караханиддер мамлекетине
+  – 1) 11–12-к. Караханиддер мамлекетине караган азыркы Кырг-н, ага чектеш Казакстан
-караган азыркы Кырг-н, ага чектеш Казакстан
+ аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын кура&#0173;мындагы байыркы уруулардын бири. А-лар ''Махмуд Кашгари'' ж. б. тарыхчылардын эмгектеринде Талас өзөнүн бойлогон байыркы Талас, Сайрам ш-н мекендеген түрк тилдүү, көп сандуу байыркы эл экендиги айтылган. Махмуд Каш&#0173;гари бул топонимди: 1) эки тоо ортолугу; 2) Баласагун ж-а Тараз, Баласагун ж-а Исфиджиабдын ортолугундагы жайгашкан шаарлардын
-аймактарындагы дубан; 2) Гунндардын кура&#0173;мындагы байыркы уруулардын бири. А-лар
+ жалпы аталышы экендигин ж-а бул аймакты кийинки мезгилдерде (11-к-га чейин) түрк тилдүү уруулар мекендей баштаганын белгилеген. Жамал Карши (13-к.) А. өлкөсүнө бүткүл Жети-Суу аймагы кирерин жазат. 11-к-дын орто ченин&#0173;де Жети-Суу аймагынан Мавераннахрга А-лар м-н бирге карлук, халадж, тухси ж. б. уруулар көчүшкөн. 1253-ж. Или өрөөнү аркылуу өткөн Гильом Рубрук бул аймактын «Органум» деп аталарын эскерген. Аталган аймак ж-дө ''Рашид'' ад-Дин'' (14-к.) «Жами ат-таварихте» эскерип'' өтөт. А-лардын чыгыш тегинин башаты Саян-Алтай аймагы м-н да байланышы бар экенди&#0173;гин азыркы Тывадагы (Тыва Респ.) Оргу топониминин сакталып калышы тастыктайт. О. эле Оргу Аргу этнотопоним катары Чыгыш Түркстанда да сакталып калган.<br>