АТ-БАШЫ РАЙОНУ - Түзөтүүлөр тарыхы

imported>Gulira, 04:10, 20 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-20T04:10:23Z

← Мурунку нускасы		04:10, 20 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-жылы уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 61 146 (2022). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒		'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-жылы уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 61 146 (2022). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒
	[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]		[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]
	Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br> Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-жылы райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ~~ишканалары нан~~ кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт. 2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. <br> ''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''		Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br> Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-жылы райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканаларынан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт. 2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. <br> ''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Gulira, 11:46, 19 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-19T11:46:39Z

← Мурунку нускасы		11:46, 19 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-жылы уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 61 146 (2022). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒		'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-жылы уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 61 146 (2022). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒
	[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]		[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]
	Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-жылы райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт. 2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. <br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''		Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br> Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-жылы райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт. 2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. <br> ''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T04:38:56Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		04:38, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
2 сап:		2 сап:
	[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]		[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]
	Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-жылы райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт. 2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. <br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''		Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-жылы райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт. 2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. <br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''
			[[Категория:1-Том]]

imported>Temirkan, 08:06, 25 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата

2023-12-25T08:06:23Z

← Мурунку нускасы		08:06, 25 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 61 146 (2022). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒		'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-жылы уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 61 146 (2022). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒
	[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]		[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]
	Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.~~<br>~~2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар~~. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат~~.<br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''		Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-жылы райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт. 2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. <br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''

imported>Begay, 05:02, 11 Ноябрь (Жетинин айы) 2023 карата

2023-11-11T05:02:03Z

← Мурунку нускасы		05:02, 11 Ноябрь (Жетинин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы ~~49,3 миӊ~~ (~~2009~~). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒		'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 61 146 (2022). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒
	[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]		[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]
	Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.<br>2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат.<br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''		Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.<br>2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат.<br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''

imported>Begay, 08:46, 17 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата

2023-10-17T08:46:25Z

← Мурунку нускасы		08:46, 17 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ--'''Нарын ~~обл-нун түш.~~ бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. ~~Түш.~~ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~түш.~~-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл ~~обл-нун~~ Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, ~~түн.~~-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош ~~обл-нун~~ Өзгөн, Кара-Кулжа ~~р-ндору~~ <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 49,3 миӊ (2009). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ~~‒Ат~~-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'' , Кара-Тоо, ''Ала-Мышык , Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү		'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ –''' Нарын облусунун түштүк бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түштүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түндүк-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош облусунун Өзгөн, Кара-Кулжа райондору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 49,3 миӊ (2009). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒ Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'', Кара-Тоо, ''Ала-Мышык, Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү 2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒
	[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]		[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]
	~~2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒~~ Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. О. эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун ~~орт. темп-расы~~ дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, ~~янв-дын орт. темп-расы~~ ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (~~абс. мин.~~ ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо ~~тизмектерин де~~, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун ~~түш.~~-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу ~~түн.~~ капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, ~~түш.~~ капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, о. эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. ~~Орт.~~ жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (~~Кырг-ндын~~ жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары ~~б-ча~~ 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span>		Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. Ошондой эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орточо температурасы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, январдын орточо температурасы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абсолюттук минимуму ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектеринде, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түштүк-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түндүк капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түштүк капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, ошондой эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орточо жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кыргызстандын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары боюнча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т''дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш заводу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кыргызстанды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын ‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.<br>2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, музыкалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, маданият үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат.<br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''
	дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т'' дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш ~~з-ду~~ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу ~~Кырг-нды~~ Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ ~~Нарын‒~~ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.<br>2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, ~~муз.~~ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, ~~мад-т~~ үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат.<br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''~~<br>~~

imported>Temirkan, 05:22, 6 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата

2022-12-06T05:22:52Z

← Мурунку нускасы		05:22, 6 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	Нарын обл-нун түш. бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түш. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түш.-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл обл-нун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түн.-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош обл-нун Өзгөн, Кара-Кулжа р-ндору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 49,3 миӊ (2009). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒Ат-Башы кыштагы.<br>		'''АТ-БАШЫ РАЙОНУ--'''Нарын обл-нун түш. бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түш. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түш.-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл обл-нун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түн.-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош обл-нун Өзгөн, Кара-Кулжа р-ндору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 49,3 миӊ (2009). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒Ат-Башы кыштагы.<br>Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'' , Кара-Тоо, ''Ала-Мышык , Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кырка тоолор ээлейт. Өрөөндөрү
	Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'' , Кара-Тоо, ''Ала-Мышык , Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик ~~кыркатоолор~~ ээлейт. Өрөөндөрү
	[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]		[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]
	2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒ Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. О. эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орт. темп-расы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, янв-дын орт. темп-расы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абс. мин. ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектерин де, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түш.-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түн. ~~капталда рында~~ токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түш. капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт.		2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒ Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. О. эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орт. темп-расы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, янв-дын орт. темп-расы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абс. мин. ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектерин де, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түш.-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түн. капталдарында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түш. капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт. Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, о. эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орт. жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кырг-ндын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары б-ча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span>
	Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, о. эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орт. жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>		дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т'' дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш з-ду <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукциясынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кырг-нды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.<br>2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, муз. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепкана, мад-т үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рекреациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат.<br>''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''<br>
	Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кырг-ндын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары б-ча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span>
	дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т'' дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш з-ду <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай ~~продукция сынын~~ көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кырг-нды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.<br>
	2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, муз. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 ~~китепка на~~, мад-т үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. ~~Рек~~
	~~реациялык~~ маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат.<br>
	''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''<br>

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (2), ж-а → жана (7), а. и. → анын ичинде (4)

2022-12-05T11:48:33Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (2), ж-а → жана (7), а. и. → анын ичинде (4)

← Мурунку нускасы		11:48, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	Нарын обл-нун түш. бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түш. ж-а түш.-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл обл-нун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түн.-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош обл-нун Өзгөн, Кара-Кулжа р-ндору м-н чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 49,3 миӊ (2009). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒Ат-Башы кыштагы.<br>		Нарын обл-нун түш. бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түш. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түш.-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл обл-нун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түн.-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош обл-нун Өзгөн, Кара-Кулжа р-ндору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 49,3 миӊ (2009). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒Ат-Башы кыштагы.<br>
	Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' ж-а аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'' , Кара-Тоо, ''Ала-Мышык , Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кыркатоолор ээлейт. Өрөөндөрү		Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'' , Кара-Тоо, ''Ала-Мышык , Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кыркатоолор ээлейт. Өрөөндөрү
	[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb \| none]]		[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png \| thumb\|none]]
	2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒ Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап ж-а калай. О. эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орт. темп-расы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, янв-дын орт. темп-расы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абс. мин. ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектерин де, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түш.-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түн. капталда рында токой (карагай, байтерек), бадал ж-а шалбаа өсүмдүктөрү, түш. капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт.		2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒ Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> калай. О. эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орт. темп-расы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, янв-дын орт. темп-расы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абс. мин. ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектерин де, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түш.-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түн. капталда рында токой (карагай, байтерек), бадал <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> шалбаа өсүмдүктөрү, түш. капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт.
	Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, о. эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орт. жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>		Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, о. эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орт. жыштыгы 1 ''км''<sup>2</sup> жерге 2,8 киши.<br>
	Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кырг-ндын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (а. и. сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары б-ча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), а. и. сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', а. и.		Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кырг-ндын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары б-ча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span>
	дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 ж-а арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т'' дан (2004), а. и. 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш з-ду ж-а турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукция сынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кырг-нды Кытай м-н байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.<br>		дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т'' дан (2004), <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш з-ду <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукция сынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кырг-нды Кытай <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт.<br>
	2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, муз. ж-а спорт мектептери, 20 китепка на, мад-т үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рек		2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, муз. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спорт мектептери, 20 китепка на, мад-т үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рек
	реациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат.<br>		реациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат.<br>
	''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''<br>		''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''<br>

556-684>KadyrM, 08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата

2022-02-20T08:22:26Z

← Мурунку нускасы	08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

imported>Kadyrm: 1 версия

2022-02-19T19:04:01Z

1 версия

Жаңы барак

Нарын обл-нун түш. бөлүгүндө жайгашкан. 1930-ж. уюшулган. Түш. ж-а түш.-чыгышынан Кытай, чыгышынан Ысык-Көл обл-нун Жети-Өгүз, түндүгүнөн Нарын, түн.-батышынан Ак-Талаа, батышынан Ош обл-нун Өзгөн, Кара-Кулжа р-ндору м-н чектешет. Аянты 19,1 миӊ ''км''. Калкы 49,3 миӊ (2009). Райондо 11 айыл аймагы, 19 кыштак бар. Борбору ‒Ат-Башы кыштагы. 
Райондун аймагы Ички Теӊир-Тоонун бийик тоолуу бөлүгүндө жайгашкан Ат-Башы өрөөнү, Ак-Сай өрөөнү, Арпа өрөөнү, ''Чатыр-Көл ойдуӊу'' ж-а аларды чектеп жаткан ''Байбиче-Тоо'' , Кара-Тоо, ''Ала-Мышык , Нарын, Ат-Башы, Какшаал'' сыяктуу бийик кыркатоолор ээлейт. Өрөөндөрү
[[File:АТ-БАШЫ РАЙОНУ28.png | thumb | none]]
2000‒3800 ''м'' бийиктикте жатат. Эӊ бийик жери ‒ Какшаал тоо тизмегиндеги ''Данков чокусу'' (5982 ''м''). Кен байлыктары: мрамор, чопо, мергель, туз, сымап ж-а калай. О. эле курулуш материалдары, минералдуу суу булактары бар. Климаты кескин континенттик. Июлдун орт. темп-расы дыйканчылык өрөөндөрүндө 12‒18°С, бийик тоолуу сырттарда (Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө) 10‒15°С; кышы суук, янв-дын орт. темп-расы ‒18... ‒29°С. Ак-Сай өрөөнү ‒ Орто Азиянын «суук уюлу» (абс. мин. ‒53,6°С). Жылдык жаан-чачыны өрөөндөрдө 300‒350 ''мм'', тоолордо 400‒450 ''мм''. Кышы 5‒8 айга созулуп, кар 20‒30 ''см'' калыӊдыкта түшөт. Ат-Башы кырка тоосунда, Какшаал, Фергана тоо тизмектерин де, Арпа, Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүндө (3000''м'' бийиктиктен жогору) түбөлүк тоӊ жатат. Ири суулары: ''Ат-Башы, Ак-Сай, Кара-Коюн, Арпа'' ж.б. Райондун түш.-батышында республикадагы ири көлдөрдүн бири ‒ ''Чатыр-Көл'' жайгашкан. Тоолордун нымдуу түн. капталда рында токой (карагай, байтерек), бадал ж-а шалбаа өсүмдүктөрү, түш. капталдары кургакчыл келип, көбүнчө бетеге, шыбак өсөт.
Калкынын негизин кыргыздар (96,0%) түзөт, о. эле өзбек, уйгур, дуӊган, татар, казак ж. б. улут да бар. Орт. жыштыгы 1 ''км''2 жерге 2,8 киши. 
Райондо негизинен мал чарбасы өнүгүп, айыл чарбадан алынган продукциянын 60%тен ашыгын өндүрөт. Өрөөндөрүнүн бир аз гана бөлүгү дыйканчылыкта пайдаланылып (Ат-Башы өрөөнү), көбү жайыт (Кырг-ндын жалпы жайытынын 12%ке жакыны). 2004-ж. райондо 125,3 миӊ кой-эчки, 24,4 миӊ уй (а. и. сааны ‒ 12,7 миӊ), 19,2 миӊ жылкы, 33,9 миӊ үй кушу болгон. Райондо чарбанын бардык тармактары б-ча 9,1 миӊ ''т'' эт (тирүүлөй салмактагы), 23,3 миӊ ''т'' сүт, 1050 миӊ даана жумуртка, 386 ''т'' жүн өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу жери 1081,1 миӊ ''га'' (2004), а. и. сугат жери 31,6 миӊ ''га'', айдоо 30,2 миӊ ''га'', чабынды 5,2 миӊ ''га'', жайыт 1040,7 миӊ ''га''. Жалпы эгин аянты 27,9 миӊ ''га'', а. и.
дан 7,9 миӊ ''га'' (буудай 3,0 ж-а арпа 4,9 миӊ ''га''), картөшкө 1,6 миӊ ''га'', жашылча 144 ''га'', тоют өсүмдүктөрү 18,3 миӊ ''га'' жерге эгилген. Райондо 16,3 миӊ ''т'' дан (2004), а. и. 6,1 миӊ ''т'' буудай, 10,3 миӊ ''т'' арпа, 23,6 миӊ ''т'' картөшкө, 1,5 миӊ ''т'' жашылча жыйналган. Өнөр жай ишканалары нан кыш з-ду ж-а турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү кичи ишканалар, ун тартуучу чакан тегирмендер, нан бышыруучу, кийим тигүүчү майда ишканалар бар. Өнөр жай продукция сынын көлөмү 9,7 млн сомду түзөт (2004). Райондун аймагы аркылуу Кырг-нды Кытай м-н байланыштырган Бишкек ‒ Балыкчы ‒ Нарын‒ Торугарт, облустук маанидеги Нарын ‒ Беш-Белчир ‒ Чатыр-Таш автомобиль жолдору өтөт. 
2001/02-окуу жылында 21 жалпы билим берүүчү мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемелери, муз. ж-а спорт мектептери, 20 китепка на, мад-т үйү, 10 клуб, кинотеатр иштеген. Райондук, 2 участкалык оорукана, 15 ФАП, санитария-эпидемиологиялык станция, 10 үй-бүлөлүк врачтар тобу иштейт. Маанилүү тарыхый эстеликтери: Таш-Рабат, Кошой-Коргон. Рек
реациялык маанидеги Босого, Улан, Жаӊы-Жер, Таш-Рабат, Беш-Белчир сыяктуу кооз жерлери бар. Райондук «Кошой Ордо» гезити чыгат. 
''М. Дүйшөнакунов, А. Мырзаев.''