АФРИКА ТААНУУ - Түзөтүүлөр тарыхы

imported>Gulira, 08:30, 26 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-26T08:30:42Z

← Мурунку нускасы		08:30, 26 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АФРИКА ТААНУУ''', а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, адабиятын, искусствосун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка жөнүндөгү алгачкы маалыматтар европалык адабиятта байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. Орто кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы жөнүндөгү маалыматтар орто азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу географиялык ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, америкалык этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор Африка таануу илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка жөнүндөгү маалыматтары 17-кылымдын 30-жылдарына таандык. 1786-жылы орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка жөнүндөгү китеби жарыяланган. ~~1790‒17 91~~-жылдары Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-кылымда орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> маданиятын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда Африка таануу дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири илимий борбор), Англияда (100дөн ашык илим-изилдөө уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. Африка таануу маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этнография институтунда, Ленинград мамлекеттик университетинин Чыгыш институтунда изилденип, айрым борбордук жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Советтик Африка таанууда И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу Африка таанууга коюлуучу талап күчөгөн. 1959-жылы Москвада СССР ИАнын Африка институту уюштурулган. 1960-жылы Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү жөнүндө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-жылы Аккрада, 2-си 1967-жылы Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да Африка таануу жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук илимий мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыгармачылык африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), жергиликтүү окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>		'''АФРИКА ТААНУУ''', а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, адабиятын, искусствосун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка жөнүндөгү алгачкы маалыматтар европалык адабиятта байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. Орто кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы жөнүндөгү маалыматтар орто азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу географиялык ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, америкалык этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор Африка таануу илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка жөнүндөгү маалыматтары 17-кылымдын 30-жылдарына таандык. 1786-жылы орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка жөнүндөгү китеби жарыяланган. 1790‒1791-жылдары Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-кылымда орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> маданиятын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда Африка таануу дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири илимий борбор), Англияда (100дөн ашык илим-изилдөө уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. Африка таануу маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этнография институтунда, Ленинград мамлекеттик университетинин Чыгыш институтунда изилденип, айрым борбордук жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Советтик Африка таанууда И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу Африка таанууга коюлуучу талап күчөгөн. 1959-жылы Москвада СССР ИАнын Африка институту уюштурулган. 1960-жылы Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү жөнүндө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-жылы Аккрада, 2-си 1967-жылы Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да Африка таануу жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук илимий мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыгармачылык африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), жергиликтүү окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>

	Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>		Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Gulira, 08:23, 26 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-26T08:23:04Z

← Мурунку нускасы		08:23, 26 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АФРИКА ТААНУУ''', а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, адабиятын, искусствосун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка жөнүндөгү алгачкы маалыматтар европалык адабиятта байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. Орто кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы жөнүндөгү маалыматтар орто азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу географиялык ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, америкалык этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор Африка таануу илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка жөнүндөгү маалыматтары 17-кылымдын 30-жылдарына таандык. 1786-жылы орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка жөнүндөгү китеби жарыяланган. ~~1790‒91~~-жылдары Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-кылымда орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> маданиятын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда Африка таануу дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири илимий борбор), Англияда (100дөн ашык илим-изилдөө уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. Африка таануу маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этнография институтунда, Ленинград мамлекеттик университетинин Чыгыш институтунда изилденип, айрым борбордук жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Советтик Африка таанууда И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу Африка таанууга коюлуучу талап күчөгөн. 1959-жылы Москвада СССР ИАнын Африка институту уюштурулган. 1960-жылы Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү жөнүндө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-жылы Аккрада, 2-си 1967-жылы Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да Африка таануу жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук илимий мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыгармачылык африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), жергиликтүү окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>		'''АФРИКА ТААНУУ''', а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, адабиятын, искусствосун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка жөнүндөгү алгачкы маалыматтар европалык адабиятта байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. Орто кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы жөнүндөгү маалыматтар орто азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу географиялык ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, америкалык этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор Африка таануу илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка жөнүндөгү маалыматтары 17-кылымдын 30-жылдарына таандык. 1786-жылы орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка жөнүндөгү китеби жарыяланган. 1790‒17 91-жылдары Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-кылымда орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> маданиятын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда Африка таануу дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири илимий борбор), Англияда (100дөн ашык илим-изилдөө уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. Африка таануу маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этнография институтунда, Ленинград мамлекеттик университетинин Чыгыш институтунда изилденип, айрым борбордук жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Советтик Африка таанууда И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу Африка таанууга коюлуучу талап күчөгөн. 1959-жылы Москвада СССР ИАнын Африка институту уюштурулган. 1960-жылы Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү жөнүндө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-жылы Аккрада, 2-си 1967-жылы Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да Африка таануу жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук илимий мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыгармачылык африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), жергиликтүү окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>

	Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>		Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T04:54:09Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		04:54, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
2 сап:		2 сап:

	Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>		Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>
			[[Категория:1-Том]]

imported>Temirkan, 03:30, 8 Январь (Үчтүн айы) 2024 карата

2024-01-08T03:30:29Z

← Мурунку нускасы		03:30, 8 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АФРИКА ТААНУУ''', а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, ~~ад-тын~~, ~~иск-восун~~ изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка ~~ж-дөгү~~ алгачкы маалыматтар европалык ~~ад-тта~~ байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. О. кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы ~~ж-дөгү~~ маалыматтар о. азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу ~~геогр.~~ ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, ~~амер.~~ этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор ~~А. т.~~ илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка ~~ж-дөгү~~ маалыматтары 17-~~к-дын~~ 30-жылдарына таандык. 1786-ж. орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка ~~ж-дөгү~~ китеби жарыяланган. 1790‒91-ж. Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-~~к-да~~ орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ~~мад-тын~~ изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда ~~А. т.~~ дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири ~~ил.~~ борбор), Англияда (100дөн ашык ~~ил.~~-~~из.~~ уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. ~~А. т.~~ маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~этногр. ин-тунда~~, Ленинград ~~мамл. ун-тинин~~ Чыгыш ~~ин-тунда~~ изилденип, айрым борбордук жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. ~~Сов. А. т-да~~ И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу ~~А. т-га~~ коюлуучу талап күчөгөн. 1959-ж. Москвада СССР ИАнын Африка ~~ин-ту~~ уюштурулган. 1960-ж. Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү ~~ж-дө~~ чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-ж. Аккрада, 2-си 1967-ж. Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да ~~А. т.~~ жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук ~~ил.~~ мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен ~~чыг.~~ африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), ~~жерг.~~ окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>		'''АФРИКА ТААНУУ''', а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, адабиятын, искусствосун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка жөнүндөгү алгачкы маалыматтар европалык адабиятта байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. Орто кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы жөнүндөгү маалыматтар орто азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу географиялык ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, америкалык этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор Африка таануу илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка жөнүндөгү маалыматтары 17-кылымдын 30-жылдарына таандык. 1786-жылы орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка жөнүндөгү китеби жарыяланган. 1790‒91-жылдары Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-кылымда орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> маданиятын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда Африка таануу дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири илимий борбор), Англияда (100дөн ашык илим-изилдөө уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. Африка таануу маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этнография институтунда, Ленинград мамлекеттик университетинин Чыгыш институтунда изилденип, айрым борбордук жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Советтик Африка таанууда И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу Африка таанууга коюлуучу талап күчөгөн. 1959-жылы Москвада СССР ИАнын Африка институту уюштурулган. 1960-жылы Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү жөнүндө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-жылы Аккрада, 2-си 1967-жылы Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да Африка таануу жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук илимий мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыгармачылык африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), жергиликтүү окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>

	Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>		Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>

imported>Temirkan, 09:36, 7 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата

2022-12-07T09:36:04Z

← Мурунку нускасы		09:36, 7 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	, а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, ад-тын, иск-восун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка ж-дөгү алгачкы маалыматтар европалык ад-тта байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. О. кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы ж-дөгү маалыматтар о. азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу геогр. ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, амер. этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор А. т. илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка ж-дөгү маалыматтары 17-к-дын 30-жылдарына таандык. 1786-ж. орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка ж-дөгү китеби жарыяланган. 1790‒91-ж. Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-к-да орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мад-тын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда А. т. дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири ил. борбор), Англияда (100дөн ашык ил.-из. уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. А. т. маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этногр. ин-тунда, Ленинград мамл. ун-тинин Чыгыш ин-тунда изилденип, айрым ~~борбору~~ жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Сов. А. т-да И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу А. т-га коюлуучу талап күчөгөн. 1959-ж. Москвада СССР ИАнын Африка ин-ту уюштурулган. 1960-ж. Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү ж-дө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-ж. Аккрада, 2-си 1967-ж. Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да А. т. жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук ил. мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыг. африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), жерг. окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>		'''АФРИКА ТААНУУ''', а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, ад-тын, иск-восун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка ж-дөгү алгачкы маалыматтар европалык ад-тта байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. О. кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы ж-дөгү маалыматтар о. азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу геогр. ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, амер. этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор А. т. илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка ж-дөгү маалыматтары 17-к-дын 30-жылдарына таандык. 1786-ж. орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка ж-дөгү китеби жарыяланган. 1790‒91-ж. Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-к-да орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мад-тын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда А. т. дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири ил. борбор), Англияда (100дөн ашык ил.-из. уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. А. т. маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этногр. ин-тунда, Ленинград мамл. ун-тинин Чыгыш ин-тунда изилденип, айрым борбордук жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Сов. А. т-да И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу А. т-га коюлуучу талап күчөгөн. 1959-ж. Москвада СССР ИАнын Африка ин-ту уюштурулган. 1960-ж. Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү ж-дө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-ж. Аккрада, 2-си 1967-ж. Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да А. т. жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук ил. мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыг. африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), жерг. окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>
	Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>
			Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (4), ж-а → жана (7)

2022-12-05T11:57:23Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (4), ж-а → жана (7)

← Мурунку нускасы		11:57, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	, а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, ад-тын, иск-восун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка ж-дөгү алгачкы маалыматтар европалык ад-тта байыркы заманда эле гректер м-н римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. О. кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары ж-а саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги ж-а табигый байлыгы ж-дөгү маалыматтар о. азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу геогр. ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, амер. этнологдор М. Херсковицтин ж-а Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор А. т. илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка ж-дөгү маалыматтары 17-к-дын 30-жылдарына таандык. 1786-ж. орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка ж-дөгү китеби жарыяланган. 1790‒91-ж. Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-к-да орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы м-н этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы м-н мад-тын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа ж-а АКШда А. т. дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири ил. борбор), Англияда (100дөн ашык ил.-из. уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. А. т. маселеси СССР ИАнын Тил ж-а этногр. ин-тунда, Ленинград мамл. ун-тинин Чыгыш ин-тунда изилденип, айрым борбору жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Сов. А. т-да И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы ж-а дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу А. т-га коюлуучу талап күчөгөн. 1959-ж. Москвада СССР ИАнын Африка ин-ту уюштурулган. 1960-ж. Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү ж-дө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-ж. Аккрада, 2-си 1967-ж. Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да А. т. жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук ил. мекемелер м-н жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыг. африкалык академиясы (Кения, Танзания ж-а Уганда), жерг. окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>		, а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, ад-тын, иск-восун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка ж-дөгү алгачкы маалыматтар европалык ад-тта байыркы заманда эле гректер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. О. кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> табигый байлыгы ж-дөгү маалыматтар о. азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу геогр. ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, амер. этнологдор М. Херсковицтин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор А. т. илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка ж-дөгү маалыматтары 17-к-дын 30-жылдарына таандык. 1786-ж. орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка ж-дөгү китеби жарыяланган. 1790‒91-ж. Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-к-да орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> мад-тын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> АКШда А. т. дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири ил. борбор), Англияда (100дөн ашык ил.-из. уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. А. т. маселеси СССР ИАнын Тил <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этногр. ин-тунда, Ленинград мамл. ун-тинин Чыгыш ин-тунда изилденип, айрым борбору жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Сов. А. т-да И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу А. т-га коюлуучу талап күчөгөн. 1959-ж. Москвада СССР ИАнын Африка ин-ту уюштурулган. 1960-ж. Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү ж-дө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-ж. Аккрада, 2-си 1967-ж. Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да А. т. жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук ил. мекемелер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыг. африкалык академиясы (Кения, Танзания <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Уганда), жерг. окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>
	Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>		Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>

imported>Kerimova-59, 07:17, 10 Март (Жалган куран) 2022 карата

2022-03-10T07:17:18Z

← Мурунку нускасы		07:17, 10 Март (Жалган куран) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	, а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, ад-тын, иск-восун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка ж-дөгү алгачкы маалыматтар европалык ад-тта байыркы заманда эле гректер м-н римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. О. кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары ж-а саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги ж-а табигый байлыгы ж-дөгү маалыматтар о. азиялык энциклопедист-~~окумуш туулар~~ Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу геогр. ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, ~~америкалык~~ этнологдор М. Херсковицтин ж-а Дж. Гринбергдин, ~~немис~~ окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор А. т. илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка ж-дөгү маалыматтары 17-к-дын 30-жылдарына таандык. 1786-ж. орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка ж-дөгү китеби жарыяланган. 1790‒91-ж. Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-к-да орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы м-н этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А, Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы м-н мад-тын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк		, а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, ад-тын, иск-восун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка ж-дөгү алгачкы маалыматтар европалык ад-тта байыркы заманда эле гректер м-н римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. О. кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары ж-а саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги ж-а табигый байлыгы ж-дөгү маалыматтар о. азиялык энциклопедист-окумуштуулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу геогр. ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, амер. этнологдор М. Херсковицтин ж-а Дж. Гринбергдин, немец окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор А. т. илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка ж-дөгү маалыматтары 17-к-дын 30-жылдарына таандык. 1786-ж. орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка ж-дөгү китеби жарыяланган. 1790‒91-ж. Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-к-да орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы м-н этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А. Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы м-н мад-тын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа ж-а АКШда А. т. дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири ил. борбор), Англияда (100дөн ашык ил.-из. уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. А. т. маселеси СССР ИАнын Тил ж-а этногр. ин-тунда, Ленинград мамл. ун-тинин Чыгыш ин-тунда изилденип, айрым борбору жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Сов. А. т-да И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы ж-а дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу А. т-га коюлуучу талап күчөгөн. 1959-ж. Москвада СССР ИАнын Африка ин-ту уюштурулган. 1960-ж. Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү ж-дө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1-си 1962-ж. Аккрада, 2-си 1967-ж. Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да А. т. жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук ил. мекемелер м-н жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыг. африкалык академиясы (Кения, Танзания ж-а Уганда), жерг. окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>
	согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа ж-а АКШда А. т. дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири ил. борбор), Англияда (100дөн ашык ил.-из. уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. А. т. маселеси СССР ИАнын Тил ж-а этногр. ин-тунда, Ленинград мамл. ун-тинин Чыгыш ин-тунда изилденип, айрым борбору жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Сов. А. т-да И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы ж-а дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу А. т-га коюлуучу талап күчөгөн. 1959-ж. Москвада СССР ИАнын Африка ин-ту уюштурулган. 1960-ж. Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү ж-дө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1- си 1962-ж. Аккрада, 2-си 1967-ж. Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да А. т. жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук ил. мекемелер м-н жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыг. африкалык академиясы (Кения, Танзания ж-а Уганда), жерг. окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат.<br>		Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>
	Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.<br>

556-684>KadyrM, 08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата

2022-02-20T08:22:26Z

← Мурунку нускасы	08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

imported>Kadyrm: 1 версия

2022-02-19T19:07:52Z

1 версия

Жаңы барак

, а ф р и к а н и с т и к а ‒ Африка элдеринин экономикасын, социалдык-саясий проблемаларын, тарыхын, укугун, коомдук ой-пикиринин өнүгүшүн, этнографиясын, тилин, ад-тын, иск-восун изилдөөчү илимдердин жыйындысы. Африкалык өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн колониялык көз карандылыктан бошотулганга чейин Африка Чыгыш таануунун бир бөлүгү катары каралып келген. Африка ж-дөгү алгачкы маалыматтар европалык ад-тта байыркы заманда эле гректер м-н римдиктердин жазып кеткендеринен белгилүү болгон. О. кылымдарда Африканы изилдөө византиялык, араб, перс, инди, кытай ж. б. географтары ж-а саякатчылары тарабынан жүргүзүлүп келген. Африкадагы элдер, алардын үрп-адаттары, кесипчилиги ж-а табигый байлыгы ж-дөгү маалыматтар о. азиялык энциклопедист-окумуш туулар Ахмад Фаргоний, Абу Рейхан Бируни, Махмуд Кашгарилердин эмгектеринде да учурайт. Европалыктардын Африканы изилдөөлөрү Улуу геогр. ачылыштар мезгилинде башталып, Африкадагы колониялык басып алуулар башталганда күч алган. Франциялык М. Гриольдун мектебинин, америкалык этнологдор М. Херсковицтин ж-а Дж. Гринбергдин, немис окумуштуулары К. Майнхоф, Э. Дамман, англиялык А. Такер, Д. Форд, М. Фортес, М. Гатри, Л. Лики, бельгиялык А. Мейсен, Г. ван Бюльктор А. т. илимине чоӊ салым кошушкан. Орус саякатчыларынын Африка ж-дөгү маалыматтары 17-к-дын 30-жылдарына таандык. 1786-ж. орус деӊиз офицери М. Г. Коковцевдин Африка ж-дөгү китеби жарыяланган. 1790‒91-ж. Россия ИАнын «Бардык тилдердин жана наречиелердин салыштырма сөздүгү» деген эмгекте айрым африкалык тилдер да киргизилген. 19-к-да орус саякатчылары Б. П. Ковалевский, В. В. Юнкер, А. К. Булатович ж. б. Африканын географиясы м-н этнографиясын изилдөөгө зор салымдарды кошту. Чыгыш таануу окумуштууларынан Б. А, Тураев, А. С. Голенищев, В. В. Болотовдор Африка элдеринин тарыхы м-н мад-тын изилдөөдө көп иштерди жүргүздү. 2-дүйнөлүк
согуштан, бөтөнчө Африка өлкөлөрүнүн көбү көз карандылыктан кутулгандан кийин, Батыш Европа ж-а АКШда А. т. дүркүрөп өсө баштады. Африка проблемалары АКШда (150 ири ил. борбор), Англияда (100дөн ашык ил.-из. уюму), Францияда (70тен ашык уюм) ж. б. өлкөлөрдө изилденүүдө. А. т. маселеси СССР ИАнын Тил ж-а этногр. ин-тунда, Ленинград мамл. ун-тинин Чыгыш ин-тунда изилденип, айрым борбору жогорку окуу жайларында африка тилдери кафедралары ачылган. Сов. А. т-да И. Ю. Крачковский, Н. В. Юшманов, В. В. Струве ж. б. кошкон салымдар зор. Африканын дүйнөлүк саясаттагы ж-а дүйнөлүк экономикадагы ролу өскөндүгүнө байланыштуу А. т-га коюлуучу талап күчөгөн. 1959-ж. Москвада СССР ИАнын Африка ин-ту уюштурулган. 1960-ж. Чыгышты изилдөөчүлөрдүн Эл аралык 25-конгрессинин Москвадагы секциясы африканисттердин эл аралык конгрессин түзүү ж-дө чечим чыгарды. Натыйжада анын 2 конгресси (1- си 1962-ж. Аккрада, 2-си 1967-ж. Дакарда) болуп өттү. 2-дүйнөлүк согуштан кийин Африканын өзүндө да А. т. жолго коюлду. Бир катар африкалык мамлекеттерде улуттук ил. мекемелер м-н жогорку окуу жайлары уюштурулуп (Ганадагы ИА, Бириккен чыг. африкалык академиясы (Кения, Танзания ж-а Уганда), жерг. окумуштуулары: Шейх Анта Диоп (Сенегал); К. Онвука Дике, С. О. Биобаку (Нигерия); А. Хампате Ба (Мали); Э. Мвенг (Камерун); Б. Бантинг, Л. Формен (ТАР) өсүп чыкты. Бүгүнкү күндө Россиялык «Азия и Африка сегодня», «Народы Азии и Африки» сыяктуу журналдарда Африкага тиешелүү маанилүү маселелер басылып турат. 
Ад.: Африка. Энциклопедический справочник. 2 т. М., 1986‒1987; ''Ольдерогге Д. А.'' История изучения африканских языков. М., 1990.