<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8</id>
	<title>АХУНДОВ Мирза Фатали - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-23T10:43:12Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73306&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Gulira, 06:00, 27 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73306&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-27T06:00:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;06:00, 27 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;Мирза Фатали&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/del&gt;[30. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;6 &lt;/del&gt;(12.7). 1812-жыл, Шеки, азыркы Нуха шаары ‒ 26. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2&lt;/del&gt;(10.3), 1878-жыл, Тифлис шаары] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-кылымдын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-жылы орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ&#039;&#039;&#039; Мирза Фатали [30. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;06 &lt;/ins&gt;(12.7). 1812-жыл, Шеки, азыркы Нуха шаары ‒ 26. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;02&lt;/ins&gt;(10.3), 1878-жыл, Тифлис шаары] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-кылымдын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-жылы орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73305&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73305&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T04:56:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:56, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;2 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;2 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73304&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 10:51, 26 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73304&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-26T10:51:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:51, 26 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ&#039;&#039;&#039; Мирза Фатали [30. 6 (12.7). 1812-жыл, Шеки, азыркы Нуха шаары ‒ 26. 2(10.3), 1878-жыл, Тифлис шаары] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-кылымдын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-жылы орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;Мирза Фатали&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;[30. 6 (12.7). 1812-жыл, Шеки, азыркы Нуха шаары ‒ 26. 2(10.3), 1878-жыл, Тифлис шаары] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-кылымдын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-жылы орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73303&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Dilde, 09:57, 8 Январь (Үчтүн айы) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73303&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-01-08T09:57:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:57, 8 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мирза Фатали&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039; [30. 6 (12.7). 1812-жыл, Шеки, азыркы Нуха шаары ‒ 26. 2(10.3), 1878-жыл, Тифлис шаары] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-кылымдын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-жылы орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ&#039;&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мирза Фатали &lt;/ins&gt;[30. 6 (12.7). 1812-жыл, Шеки, азыркы Нуха шаары ‒ 26. 2(10.3), 1878-жыл, Тифлис шаары] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-кылымдын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-жылы орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73302&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Lera, 04:24, 25 Июль (Теке) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73302&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-07-25T04:24:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:24, 25 Июль (Теке) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ Мирза Фатали&#039;&#039;&#039; [30.6 (12.7). 1812, Шеки, азыркы Нуха &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш. &lt;/del&gt;‒ 26.2(10.3), 1878, Тифлис &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш.&lt;/del&gt;] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ Мирза Фатали&#039;&#039;&#039; [30. 6 (12.7). 1812&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;-жыл&lt;/ins&gt;, Шеки, азыркы Нуха &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаары &lt;/ins&gt;‒ 26. 2(10.3), 1878&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;-жыл&lt;/ins&gt;, Тифлис &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаары&lt;/ins&gt;] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А&lt;/del&gt;. «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;филос. &lt;/del&gt;трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. б. &lt;/del&gt;эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж.б. &lt;/del&gt;тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;М&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ахундов &lt;/ins&gt;«Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;философиялык &lt;/ins&gt;трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана башка &lt;/ins&gt;эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана башка &lt;/ins&gt;тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Lera</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73301&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Mariya: Mariya moved page АХУНДОВ to АХУНДОВ Мирза Фатали</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73301&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-15T04:16:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mariya moved page &lt;a href=&quot;/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;АХУНДОВ (мындай барак жок)&quot;&gt;АХУНДОВ&lt;/a&gt; to &lt;a href=&quot;/index.php/%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&quot; title=&quot;АХУНДОВ Мирза Фатали&quot;&gt;АХУНДОВ Мирза Фатали&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:16, 15 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Mariya</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73300&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Mariya, 04:16, 15 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73300&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-15T04:16:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:16, 15 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ Мирза Фатали&#039;&#039;&#039; [30.6 (12.7). 1812, Шеки, азыркы Нуха ш. ‒ 26.2(10.3), 1878, Тифлис ш.] ‒ азербайжан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ад-тынын &lt;/del&gt;классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-дун &lt;/del&gt;адабий ишмердиги 19-к-дын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ад-ттагы &lt;/del&gt;реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-ж. орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ Мирза Фатали&#039;&#039;&#039; [30.6 (12.7). 1812, Шеки, азыркы Нуха ш. ‒ 26.2(10.3), 1878, Тифлис ш.] ‒ азербайжан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;адабиятынын &lt;/ins&gt;классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;М. Ахундовдун &lt;/ins&gt;адабий ишмердиги 19-к-дын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;адабияттагы &lt;/ins&gt;реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-ж. орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-к-дын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. А. «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ад-тында &lt;/del&gt;проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген филос. трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында ж. б. эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;аӊдап билүү теориясы б-ча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону , диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-дун &lt;/del&gt;эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ад-ттары &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец ж.б. тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-к-дын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. А. «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;адабиятында &lt;/ins&gt;проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген филос. трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында ж. б. эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Анын &lt;/ins&gt;аӊдап билүү теориясы б-ча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ал &lt;/ins&gt;кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;М. Ахундовдун &lt;/ins&gt;эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;адабияттары &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец ж.б. тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Mariya</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73299&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 03:30, 15 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73299&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-15T03:30:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:30, 15 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Мирза Фатали [30.6 (12.7). 1812, Шеки, азыркы Нуха ш. ‒ 26.2(10.3), 1878, Тифлис ш.] ‒ азербайжан ад-тынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;азер&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;АХУНДОВ &lt;/ins&gt;Мирза Фатали&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;[30.6 (12.7). 1812, Шеки, азыркы Нуха ш. ‒ 26.2(10.3), 1878, Тифлис ш.] ‒ азербайжан ад-тынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;азербайжан &lt;/ins&gt;окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. А-дун адабий ишмердиги 19-к-дын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында ад-ттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-ж. орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;байжан &lt;/del&gt;окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус тилдерин билген. А-дун адабий ишмердиги 19-к-дын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында ад-ттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-ж. орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-к-дын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. А. «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан ад-тында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген филос. трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында ж. б. эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. А. аӊдап билүү теориясы б-ча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жоготуу га &lt;/del&gt;болот деген жыйынтыкка келген. А. кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону ,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-к-дын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. А. «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; азербайжан ад-тында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген филос. трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында ж. б. эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимди &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. А. аӊдап билүү теориясы б-ча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жоготууга &lt;/ins&gt;болот деген жыйынтыкка келген. А. кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону , диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. А-дун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин ад-ттары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец ж.б. тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. А-дун эмгектери азербайжан элинин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Жакынкы Чыгыш элдеринин ад-ттары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец ж.б. тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73298&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (4), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (5)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73298&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-05T11:59:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt;clean up, replaced: м-н → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (4), ж-а → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; (5)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;11:59, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;  &lt;/del&gt;Мирза Фатали [30.6 (12.7). 1812, Шеки, азыркы Нуха ш. ‒ 26.2(10.3), 1878, Тифлис ш.] ‒ азербайжан ад-тынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азер&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Мирза Фатали [30.6 (12.7). 1812, Шеки, азыркы Нуха ш. ‒ 26.2(10.3), 1878, Тифлис ш.] ‒ азербайжан ад-тынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азер&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;байжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс ж-а орус тилдерин билген. А-дун адабий ишмердиги 19-к-дын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында ад-ттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-ж. орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;байжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;орус тилдерин билген. А-дун адабий ишмердиги 19-к-дын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында ад-ттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-ж. орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-к-дын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. А. «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести м-н азербайжан ад-тында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген филос. трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында ж. б. эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү м-н илимди ж-а философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. А. аӊдап билүү теориясы б-ча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү ж-а рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө ж-а Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу м-н эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготуу га болот деген жыйынтыкка келген. А. кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону ,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-к-дын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. А. «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;азербайжан ад-тында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген филос. трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында ж. б. эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;илимди &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. А. аӊдап билүү теориясы б-ча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготуу га болот деген жыйынтыкка келген. А. кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону ,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. А-дун эмгектери азербайжан элинин ж-а Жакынкы Чыгыш элдеринин ад-ттары м-н коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец ж.б. тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. А-дун эмгектери азербайжан элинин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;Жакынкы Чыгыш элдеринин ад-ттары &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец ж.б. тилдерге которулган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73296&amp;oldid=prev</id>
		<title>556-684&gt;KadyrM, 08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%A5%D0%A3%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%92_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8&amp;diff=73296&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-20T08:22:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>556-684&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>