http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95 2026-04-23T01:55:10Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=75471&oldid=prev 2026-03-04T03:03:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:03, 4 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А ю х а й </del>[1642, Жуңгария ‒ 19. 02. (01. 03) 1724, [[Россия империясы]]] ‒ [[калмактар]]дын башкы тайшысы (1672–1690), [[Калмак хандыгы]]нын ханы (1690–1724). Мончок хандын уулу, [[Жунгар хандыгы]]нда тарбияланган. 1690-жылы Дайчин-Аюши-хан деген ысым менен такка отурган. 1682—1683-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан [[башкырт]] козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын [[Швеция]], [[Осмон империясы]], [[Крым хандыгы]] &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; [[Персия]] &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒1690-жылдары Түндүк [[Кавказ]]га, [[Казак]], [[Хива]], [[Түркмөн]] хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы [[Далай-лама]]дан хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө [[Петр I]] ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке [[Астрахан]] (1705–1706), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–1709) басууга жардам берген, [[Түндүк согушу]]нда (1700–1721-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке Калмак тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Өлгөндөн кийин диний ырымдарга ылайык сөөгү өрттөлүп, күлү Тибетке жиберилген. Небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор Россияда князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аюхай </ins>[1642, Жуңгария ‒ 19. 02. (01. 03) 1724, [[Россия империясы]]] ‒ [[калмактар]]дын башкы тайшысы (1672–1690), [[Калмак хандыгы]]нын ханы (1690–1724). Мончок хандын уулу, [[Жунгар хандыгы]]нда тарбияланган. 1690-жылы Дайчин-Аюши-хан деген ысым менен такка отурган. 1682—1683-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан [[башкырт]] козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын [[Швеция]], [[Осмон империясы]], [[Крым хандыгы]] &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; [[Персия]] &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒1690-жылдары Түндүк [[Кавказ]]га, [[Казак]], [[Хива]], [[Түркмөн]] хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы [[Далай-лама]]дан хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө [[Петр I]] ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке [[Астрахан]] (1705–1706), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–1709) басууга жардам берген, [[Түндүк согушу]]нда (1700–1721-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке Калмак тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Өлгөндөн кийин диний ырымдарга ылайык сөөгү өрттөлүп, күлү Тибетке жиберилген. Небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор Россияда князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=75470&oldid=prev 2026-03-04T03:03:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:03, 4 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' А ю х а й [1642 ‒ 19.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>.(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>) 1724] ‒ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">башкаруучу </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1669–1690</del>), <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Калмак <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандыгынын'' </del>ханы (1690–1724). <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мончак </del>хандын уулу, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Жунгар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандыгында'' </del>тарбияланган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1669</del>-жылы такка отурган. 1682—1683-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Крым хандыгы<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒1690-жылдары Түндүк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кавказга</del>, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы Далай-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ламадан </del>хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Петр I<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке Астрахан (1705–1706), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–1709) басууга жардам берген, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Түндүк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">согушунда'' </del>(1700–1721-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калмыкиянын </del>тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Анын небереси </del>Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' А ю х а й [1642<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, Жуңгария </ins>‒ 19. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">02</ins>. (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">01</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">03</ins>) 1724<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, [[Россия империясы]]</ins>] ‒ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[калмактар]]дын башкы тайшысы </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1672–1690</ins>), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Калмак <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандыгы]]нын </ins>ханы (1690–1724). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мончок </ins>хандын уулу, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Жунгар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандыгы]]нда </ins>тарбияланган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1690</ins>-жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дайчин-Аюши-хан деген ысым менен </ins>такка отурган. 1682—1683-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>башкырт<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Швеция<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Осмон империясы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Крым хандыгы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Персия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒1690-жылдары Түндүк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Кавказ]]га</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Казак<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Хива<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Түркмөн<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Далай-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лама]]дан </ins>хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Петр I<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Астрахан<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(1705–1706), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–1709) басууга жардам берген, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Түндүк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">согушу]]нда </ins>(1700–1721-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калмак </ins>тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Өлгөндөн кийин диний ырымдарга ылайык сөөгү өрттөлүп, күлү Тибетке жиберилген. Небереси </ins>Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Россияда </ins>князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=75438&oldid=prev 2026-03-03T05:27:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:27, 3 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' А ю х а й [1642 ‒ 19.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">02</del>.(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">01</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">03</del>) 1724] ‒ башкаруучу (1669–1690), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-жылы такка отурган. 1682—1683-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒1690-жылдары Түндүк Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке Астрахан (1705–1706), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–1709) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–1721-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' А ю х а й [1642 ‒ 19.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</ins>.(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</ins>) 1724] ‒ башкаруучу (1669–1690), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-жылы такка отурган. 1682—1683-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒1690-жылдары Түндүк Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке Астрахан (1705–1706), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–1709) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–1721-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=75437&oldid=prev 2026-03-03T05:20:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:20, 3 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' А ю х а й [1642 ‒ 19.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>.(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>) 1724] ‒ башкаруучу (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1669–90</del>), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-жылы такка отурган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1682—83</del>-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1680‒90</del>-жылдары Түндүк Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке Астрахан (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1705–06</del>), Булавин көтөрүлүштөрүн (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1707–09</del>) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1700–21</del>-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' А ю х а й [1642 ‒ 19.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">02</ins>.(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">01</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">03</ins>) 1724] ‒ башкаруучу (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1669–1690</ins>), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-жылы такка отурган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1682—1683</ins>-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1680‒1690</ins>-жылдары Түндүк Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке Астрахан (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1705–1706</ins>), Булавин көтөрүлүштөрүн (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1707–1709</ins>) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1700–1721</ins>-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Gulira http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=74207&oldid=prev 2024-09-12T05:02:30Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> категория кошуу</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:02, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АЮКЕ,&#039;&#039;&#039; А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ башкаруучу (1669–90), &#039;&#039;Калмак хандыгынын&#039;&#039; ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, &#039;&#039;Жунгар хандыгында&#039;&#039; тарбияланган. 1669-жылы такка отурган. 1682—83-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, &#039;&#039;Крым хандыгы&#039;&#039; &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-жылдары Түндүк Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө &#039;&#039;Петр I&#039;&#039; ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, &#039;&#039;Түндүк согушунда&#039;&#039; (1700–21-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АЮКЕ,&#039;&#039;&#039; А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ башкаруучу (1669–90), &#039;&#039;Калмак хандыгынын&#039;&#039; ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, &#039;&#039;Жунгар хандыгында&#039;&#039; тарбияланган. 1669-жылы такка отурган. 1682—83-жылдарда  Аюкенин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-жылкы келишим боюнча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, &#039;&#039;Крым хандыгы&#039;&#039; &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-жылдары Түндүк Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-жылы Аюке келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. Аюке 1690-жылы Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-кылымдардын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө &#039;&#039;Петр I&#039;&#039; ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. Аюке Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, &#039;&#039;Түндүк согушунда&#039;&#039; (1700–21-жылдар) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. Аюке акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. Аюке Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. Аюке такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=74206&oldid=prev 2024-01-10T03:25:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:25, 10 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ башкаруучу (1669–90), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>такка отурган. 1682—83-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. А-нин </del>аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>келишим <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. Түн. </del>Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. А. </del>келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>1690-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–21-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж.</del>) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЮКЕ,''' А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ башкаруучу (1669–90), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>такка отурган. 1682—83-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдарда  Аюкенин </ins>аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылкы </ins>келишим <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары Түндүк </ins>Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы Аюке </ins>келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аюке </ins>1690-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдардын </ins>чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аюке </ins>Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–21-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдар</ins>) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аюке </ins>акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аюке </ins>Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аюке </ins>такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=74205&oldid=prev 2022-12-15T08:30:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:30, 15 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ башкаруучу (1669–90), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-ж. такка отурган. 1682—83-ж. А-нин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-ж. келишим б-ча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-ж. Түн. Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-ж. А. келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. А. 1690-ж. Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-к-дын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. А. Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–21-ж.) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. А. акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. А. Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. А. такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''АЮКЕ,''' </ins>А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ башкаруучу (1669–90), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-ж. такка отурган. 1682—83-ж. А-нин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-ж. келишим б-ча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Персия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-ж. Түн. Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; 1690-ж. А. келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. А. 1690-ж. Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-к-дын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. А. Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–21-ж.) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. А. акылдуулугу, айлакерлиги &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ырайымсыздыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. А. Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. А. такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=74204&oldid=prev 2022-12-05T12:05:40Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (7), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (2)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">12:05, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ башкаруучу (1669–90), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-ж. такка отурган. 1682—83-ж. А-нин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-ж. келишим б-ча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү м-н кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' ж-а Персия м-н болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу м-н 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-ж. Түн. Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол м-н 1690-ж. А. келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. А. 1690-ж. Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-к-дын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли м-н Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. А. Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–21-ж.) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч м-н сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. А. акылдуулугу, айлакерлиги ж-а ырайымсыздыгы м-н белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. А. Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. А. такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ башкаруучу (1669–90), ''Калмак хандыгынын'' ханы (1690–1724). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-ж. такка отурган. 1682—83-ж. А-нин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-ж. келишим б-ча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' &lt;span cat='ж.кыск' oldv=</ins>'ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>Персия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-ж. Түн. Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>1690-ж. А. келишпес атаандаштарынын баарын жок кылган соң, калгандары анын бийлигин таанышкан. А. 1690-ж. Далай-ламадан хан титулун алган. 17–18-к-дын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. А. Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–21-ж.) анын калмак атчандары орус армиясынын курамында согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. А. акылдуулугу, айлакерлиги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>ырайымсыздыгы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. А. Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. А. такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-Омбонун тукумдары Дондуковдор, Дондуков-Корсаковдор князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=74203&oldid=prev 2022-03-10T10:06:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:06, 10 Март (Жалган куран) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ ''Калмак хандыгынын'' ханы (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1672-жылдан</del>). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-ж. такка отурган. 1682—83-ж. А-нин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-ж. келишим б-ча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү м-н кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' ж-а Персия м-н болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу м-н 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-ж. Түн. Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол м-н 1690-ж. А. келишпес атаандаштарынын баарын жок <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылып</del>, калгандары анын бийлигин таанышкан. А. 1690-ж. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">далай</del>-ламадан хан титулун алган. 17–18-к-дын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли м-н Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. А. Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–21-ж.) анын калмак атчандары орус армиясынын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">курамын да </del>согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч м-н сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. А. акылдуулугу, айлакерлиги ж-а ырайымсыздыгы м-н белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. А. Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. А. такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Омбо нун </del>тукумдары Дондуковдор, Дондуков-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Корса ковдор </del>князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  А ю х а й [1642 ‒ 19.2.(1.3) 1724] ‒ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">башкаруучу (1669–90), </ins>''Калмак хандыгынын'' ханы (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1690–1724</ins>). Мончак хандын уулу, ''Жунгар хандыгында'' тарбияланган. 1669-ж. такка отурган. 1682—83-ж. А-нин аскерлери Россияга каршы чыккан башкырт козголоӊдорун талкалоого катышкан. 1683-ж. келишим б-ча ал түбөлүккө орус букаралыгына өтүүгө милдеттенүү м-н кызматы үчүн орус бийликтеринен маяна алып турган. Ошол эле учурда Россиянын Швеция, Осмон империясы, ''Крым хандыгы'' ж-а Персия м-н болгон карама-каршылыктарын, өлкөдөгү көтөрүлүштөрдү өз алдынча саясат жүргүзүүдө ийгиликтүү пайдаланып келген. Россияга таянуу м-н 1670-жылдары Крым хандыгына каршы күрөшүп, 1680‒90-ж. Түн. Кавказга, Казак, Хива, Түркмөн хандыктарына каршы жортуулдарды уюштурган. Болжол м-н 1690-ж. А. келишпес атаандаштарынын баарын жок <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылган соң</ins>, калгандары анын бийлигин таанышкан. А. 1690-ж. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Далай</ins>-ламадан хан титулун алган. 17–18-к-дын чегинде өзүнүн уулдарына каршы күрөштө ''Петр I'' ден жардам сурап кайрылган. Уулу Санжип 15 миӊ түтүн эли м-н Жунгар хандыгына (1701) көчүп кеткен. А. Астрахан (1705–06), Булавин көтөрүлүштөрүн (1707–09) басууга жардам берген, ''Түндүк согушунда'' (1700–21-ж.) анын калмак атчандары орус армиясынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">курамында </ins>согушкан. Ишенимдүү кызмат өтөгөндүгү үчүн Петр I аны алтын кылыч м-н сыйлаган. Анын тушунда хандыктагы башкаруу системасы, салык чогултуу, сот иштерин жүргүзүү тартипке келтирилген. А. акылдуулугу, айлакерлиги ж-а ырайымсыздыгы м-н белгилүү болуп, 50 жылдан ашуун бийлеген. А. Калмыкиянын тарыхындагы ири саясий ишмер катары белгилүү. А. такка мураскер катары кенже уулу Серен Дондукту калтырган. Анын небереси Дондук-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Омбонун </ins>тукумдары Дондуковдор, Дондуков-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Корсаковдор </ins>князь титулуна ээ болушкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

imported>Kerimova-59 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%90%D0%AE%D0%9A%D0%95&diff=74201&oldid=prev 2022-02-20T08:22:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

556-684>KadyrM