БАЛЕТ - Түзөтүүлөр тарыхы

Gulira, 04:25, 22 Апрель (Чын куран) 2026 карата

2026-04-22T04:25:07Z

← Мурунку нускасы		04:25, 22 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЕТ '''(французча ~~Ьаііеі~~, итальянча ~~Ьаііеііө~~) - ыргактуу кыймыл-аракет жана бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү. Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде балет музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү жана башкаларды) өзүнө камтыйт. Азыркы европалык балет ''Кайра жаралуу'' доорунда пайда болгон. Туңгуч балет спектакли Италияда XV–XVI кылымдарда,		'''БАЛЕТ '''(французча ballet, итальянча balleto) – ыргактуу кыймыл-аракет жана бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү. Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде балет музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү жана башкаларды) өзүнө камтыйт. Азыркы европалык балет ''Кайра жаралуу'' доорунда пайда болгон. Туңгуч балет спектакли Италияда XV–XVI кылымдарда,

	Францияда XVI кылымдын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. XVIII кылымда Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда өз алдынча сахна өнөрү катары толук калыптанган жана таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада балет оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция менен Россиядагы балет өнөрүнүн табылгалары романтикалуу балеттин жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу менен бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – Адандын «Жизель» балети (1841). Балет XIX–XX кылымдарда алдыңкы өлкөлөрдө улуттук маданияттын өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын балет өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, мисалы, П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов менен бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) балеттеринде музыкадагы ойлор менен сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М.Глиэрдин («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары балет өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. Кыргызстанда балет өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун жана үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-жылы «Алтын кыз» музыкалык драмасында жана «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) - кыргыздын улуттук балет өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз балетинин өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева жана башкалар зор салым кошкон. Бий мугалимдерин жана балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский атындагы мамлекеттик театр институту, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков атындагы консерватория, Кыргызстанда Ч. Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайы даярдайт.[[File:БАЛЕТ51.png \| thumb \| К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.\|left\|381x381px]]		Францияда XVI кылымдын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. XVIII кылымда Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда өз алдынча сахна өнөрү катары толук калыптанган жана таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада балет оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция менен Россиядагы балет өнөрүнүн табылгалары романтикалуу балеттин жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу менен бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – Адандын «Жизель» балети (1841). Балет XIX–XX кылымдарда алдыңкы өлкөлөрдө улуттук маданияттын өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын балет өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, мисалы, П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов менен бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) балеттеринде музыкадагы ойлор менен сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М. Глиэрдин («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары балет өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. Кыргызстанда балет өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун жана үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-жылы «Алтын кыз» музыкалык драмасында жана «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) – кыргыздын улуттук балет өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз балетинин өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева жана башкалар зор салым кошкон. Бий мугалимдерин жана балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский атындагы мамлекеттик театр институту, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков атындагы консерватория, Кыргызстанда Ч. Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайы даярдайт.[[File:БАЛЕТ51.png \| thumb \| К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.\|left\|381x381px]]
	<br>Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983.		<br>Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983. ''Р. Уразгильдеев.''
	''Р. Уразгильдеев.''

	[[Category: 2-том, 1-69 бб]]		[[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Lera, 09:00, 16 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-16T09:00:49Z

← Мурунку нускасы		09:00, 16 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЕТ '''(французча Ьаііеі, итальянча Ьаііеііө) - ыргактуу кыймыл-аракет жана бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү. Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде ~~Балет~~ музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү жана башкаларды) өзүнө камтыйт. Азыркы европалык ~~Балет~~ ''Кайра жаралуу'' доорунда пайда болгон. Туңгуч ~~Балет~~ спектакли Италияда XV–XVI кылымдарда,		'''БАЛЕТ '''(французча Ьаііеі, итальянча Ьаііеііө) - ыргактуу кыймыл-аракет жана бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү. Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде балет музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү жана башкаларды) өзүнө камтыйт. Азыркы европалык балет ''Кайра жаралуу'' доорунда пайда болгон. Туңгуч балет спектакли Италияда XV–XVI кылымдарда,

	Францияда XVI кылымдын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. XVIII кылымда Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда өз алдынча сахна өнөрү катары толук калыптанган жана таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада ~~Балет~~ оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция менен Россиядагы ~~Балет~~ өнөрүнүн табылгалары романтикалуу ~~Балеттин~~ жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу менен бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – Адандын «Жизель» балети (1841). Балет XIX–XX кылымдарда алдыңкы өлкөлөрдө улуттук маданияттын өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын ~~Балет~~ өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, мисалы, П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов менен бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) балеттеринде музыкадагы ойлор менен сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М.Глиэрдин («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары ~~Балет~~ өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. Кыргызстанда ~~Балет~~ өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун жана үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-жылы «Алтын кыз» музыкалык драмасында жана «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) - кыргыздын улуттук ~~Балет~~ өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз ~~Балетинин~~ өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева жана башкалар зор салым кошкон. Бий мугалимдерин жана балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский атындагы мамлекеттик театр институту, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков атындагы консерватория, Кыргызстанда Ч. Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайы даярдайт.[[File:БАЛЕТ51.png \| thumb \| К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.\|left\|381x381px]]		Францияда XVI кылымдын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. XVIII кылымда Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда өз алдынча сахна өнөрү катары толук калыптанган жана таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада балет оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция менен Россиядагы балет өнөрүнүн табылгалары романтикалуу балеттин жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу менен бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – Адандын «Жизель» балети (1841). Балет XIX–XX кылымдарда алдыңкы өлкөлөрдө улуттук маданияттын өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын балет өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, мисалы, П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов менен бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) балеттеринде музыкадагы ойлор менен сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М.Глиэрдин («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары балет өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. Кыргызстанда балет өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун жана үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-жылы «Алтын кыз» музыкалык драмасында жана «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) - кыргыздын улуттук балет өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз балетинин өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева жана башкалар зор салым кошкон. Бий мугалимдерин жана балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский атындагы мамлекеттик театр институту, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков атындагы консерватория, Кыргызстанда Ч. Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайы даярдайт.[[File:БАЛЕТ51.png \| thumb \| К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.\|left\|381x381px]]
	<br>Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983.		<br>Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983.
	''Р. Уразгильдеев.''		''Р. Уразгильдеев.''

	[[Category: 2-том, 1-69 бб]]		[[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Temirkan, 03:16, 14 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата

2025-02-14T03:16:16Z

← Мурунку нускасы		03:16, 14 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЕТ '''(французча Ьаііеі, итальянча Ьаііеііө) - ыргактуу кыймыл-аракет жана бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү.Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде Балет музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү жана башкаларды) өзүнө камтыйт. Азыркы европалык Балет ''Кайра жаралуу'' доорунда пайда болгон. Туңгуч Балет спектакли Италияда XV–XVI кылымдарда		'''БАЛЕТ '''(французча Ьаііеі, итальянча Ьаііеііө) - ыргактуу кыймыл-аракет жана бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү. Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде Балет музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү жана башкаларды) өзүнө камтыйт. Азыркы европалык Балет ''Кайра жаралуу'' доорунда пайда болгон. Туңгуч Балет спектакли Италияда XV–XVI кылымдарда,

	~~[[File:БАЛЕТ50.png \| thumb \| Кыргыз ССР эл артисти Р. Чокоева «Ак куу көлү» балетинде Одилиянын партиясын аткарууда.~~		Францияда XVI кылымдын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. XVIII кылымда Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда өз алдынча сахна өнөрү катары толук калыптанган жана таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада Балет оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция менен Россиядагы Балет өнөрүнүн табылгалары романтикалуу Балеттин жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу менен бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – Адандын «Жизель» балети (1841). Балет XIX–XX кылымдарда алдыңкы өлкөлөрдө улуттук маданияттын өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын Балет өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, мисалы, П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов менен бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) балеттеринде музыкадагы ойлор менен сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М.Глиэрдин («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары Балет өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. Кыргызстанда Балет өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун жана үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-жылы «Алтын кыз» музыкалык драмасында жана «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) - кыргыздын улуттук Балет өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз Балетинин өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева жана башкалар зор салым кошкон. Бий мугалимдерин жана балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский атындагы мамлекеттик театр институту, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков атындагы консерватория, Кыргызстанда Ч. Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайы даярдайт.[[File:БАЛЕТ51.png \| thumb \| К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.\|left\|381x381px]]
	~~\|423x423px]],~~ Францияда XVI кылымдын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. XVIII кылымда Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда өз алдынча сахна өнөрү катары толук калыптанган жана таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада Балет оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция менен Россиядагы Балет өнөрүнүн табылгалары романтикалуу Балеттин жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу менен бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – Адандын «Жизель» балети (1841). Балет XIX–XX кылымдарда алдыңкы өлкөлөрдө улуттук маданияттын өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын Балет өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, мисалы, П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов менен бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) балеттеринде музыкадагы ойлор менен сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М.Глиэрдин («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары Балет өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. Кыргызстанда Балет өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун жана үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-жылы «Алтын кыз» музыкалык драмасында жана «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) - кыргыздын улуттук Балет өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз Балетинин өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева жана башкалар зор салым кошкон. Бий мугалимдерин жана балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский атындагы мамлекеттик театр институту, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков атындагы консерватория, Кыргызстанда Ч. Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайы даярдайт.[[File:БАЛЕТ51.png \| thumb \| К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.\|left\|381x381px]]		<br>Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983.
	<br>
	Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983.
	''Р. Уразгильдеев.''		''Р. Уразгильдеев.''

	[[Category: 2-том, 1-69 бб]]		[[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Lera, 10:44, 11 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата

2025-02-11T10:44:17Z

← Мурунку нускасы		10:44, 11 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЕТ '''(~~фр.~~ Ьаііеі, ~~итал.~~ Ьаііеііө) - ыргактуу кыймыл-аракет ~~ж-а~~ бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү.		'''БАЛЕТ '''(французча Ьаііеі, итальянча Ьаііеііө) - ыргактуу кыймыл-аракет жана бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү.Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде Балет музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү жана башкаларды) өзүнө камтыйт. Азыркы европалык Балет ''Кайра жаралуу'' доорунда пайда болгон. Туңгуч Балет спектакли Италияда XV–XVI кылымдарда

	[[File:БАЛЕТ50.png \| thumb \| Кыргыз ССР эл ~~арт.~~		[[File:БАЛЕТ50.png \| thumb \| Кыргыз ССР эл артисти Р. Чокоева «Ак куу көлү» балетинде Одилиянын партиясын аткарууда.
	Р. Чокоева ~~«Аккуу~~ көлү» балетинде Одилиянын партиясын аткарууда.		\|423x423px]], Францияда XVI кылымдын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. XVIII кылымда Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда өз алдынча сахна өнөрү катары толук калыптанган жана таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада Балет оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция менен Россиядагы Балет өнөрүнүн табылгалары романтикалуу Балеттин жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу менен бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – Адандын «Жизель» балети (1841). Балет XIX–XX кылымдарда алдыңкы өлкөлөрдө улуттук маданияттын өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын Балет өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, мисалы, П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов менен бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) балеттеринде музыкадагы ойлор менен сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М.Глиэрдин («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары Балет өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. Кыргызстанда Балет өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун жана үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-жылы «Алтын кыз» музыкалык драмасында жана «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) - кыргыздын улуттук Балет өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз Балетинин өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева жана башкалар зор салым кошкон. Бий мугалимдерин жана балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский атындагы мамлекеттик театр институту, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков атындагы консерватория, Кыргызстанда Ч. Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайы даярдайт.[[File:БАЛЕТ51.png \| thumb \| К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.\|left\|381x381px]]
	]]Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде Б. музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү ж. б.) өзүнө камтыйт.		<br>
	~~Азыркы европ. Б.~~
	~~''Кайра жаралуу''~~
	~~доорунда пайда болгон. Туңгуч Б.~~
	~~спектакли Италияда 15-16-к-да~~, Францияда ~~16-к~~дын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. ~~18-кда~~ Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда ~~өзалдынча~~ сахна өнөрү катары толук калыптанган ~~ж-а~~ таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада Б. оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция ~~м-н~~ Россиядагы Б. өнөрүнүн табылгалары романтикалуу ~~Б-тин~~ жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу ~~м-н~~ бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – ~~Адан-~~

	~~[[File:БАЛЕТ51.png \| thumb \| К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.]]~~
	~~дын~~ «Жизель» балети (1841). ~~Б. 19-20-к-да~~ алдыңкы өлкөлөрдө улуттук ~~мад-ттын~~ өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын Б. өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, ~~мис.~~, П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов ~~м-н~~ бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) ~~Б-теринде~~ музыкадагы ойлор ~~м-н~~ сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М. ~~Глиэрдин~~ («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары Б. өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. ~~Кыргнда Б.~~ өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун ~~ж-а~~ үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-ж. «Алтын кыз» ~~муз.~~ драмасында ~~ж-а~~ «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) - кыргыздын улуттук Б. өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз ~~Б-нин~~ өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева ~~ж. б.~~ зор салым кошкон. Бий мугалимдерин ~~ж-а~~ балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский ~~атн. мамл.~~ театр ~~ин-ту~~, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков ~~атн.~~ консерватория, ~~Кырг-нда~~ Ч. Базарбаев ~~атн.~~ Бишкек ~~хореогр.~~ окуу жайы даярдайт.<br>
	Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983.		Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983.
	''Р. Уразгильдеев.'' ~~[[Category: 2-том, 1-69 бб]]~~		''Р. Уразгильдеев.''

			[[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-01-30T13:34:54Z

1 версия

← Мурунку нускасы	13:34, 30 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol2_1-69_>KadyrM, 07:22, 30 Январь (Үчтүн айы) 2025 карата

2025-01-30T07:22:44Z

Жаңы барак

'''БАЛЕТ '''(фр. Ьаііеі, итал. Ьаііеііө) - ыргактуу кыймыл-аракет ж-а бий каражаттары аркылуу айтылуучу ойду, чыгарманын мазмунун угуучу-көрүүчүлөргө жеткире алган сахна өнөрү.

[[File:БАЛЕТ50.png | thumb | Кыргыз ССР эл арт.
Р. Чокоева «Аккуу көлү» балетинде Одилиянын партиясын аткарууда.
]]Жалпы драматургиялык пландын (сценарийдин) негизинде Б. музыканы, хореографияны (бий, пантомима), сүрөт өнөрүн (декорация, костюмдар, жарык берүү ж. б.) өзүнө камтыйт.
Азыркы европ. Б.
''Кайра жаралуу''
доорунда пайда болгон. Туңгуч Б.
спектакли Италияда 15-16-к-да, Францияда 16-кдын 2-жарымында (Б. Бальтазаринин «Королеванын комедия балети», 1581) жаралган. 18-кда Англияда, Австрияда, кийинчерээк Францияда өзалдынча сахна өнөрү катары толук калыптанган ж-а таанылган. Россияда 1730-жылдан сахнада Б. оюндары үзгүлтүксүз коюла баштайт. Франция м-н Россиядагы Б. өнөрүнүн табылгалары романтикалуу Б-тин жаралышын шарттайт. Бара-бара бийдин жаңы түрлөрү, аялдардын аяк учу м-н бийлеши пайда болот. Ушул багыттагы балеттик спектаклдердин бири – Адан-

[[File:БАЛЕТ51.png | thumb | К. Молдобасановдун «Саманчы жолу» балет-ораториясынан көрүнүш.]]
дын «Жизель» балети (1841). Б. 19-20-к-да алдыңкы өлкөлөрдө улуттук мад-ттын өнүккөн түрүнө айланат. Композитор-симфониячылардын Б. өнөрүнө кайрылуусу маанилүү көрүнүш болгон, мис., П. И. Чайковскийдин «Уйкудагы сулуу» (1890), «Щелкунчик» (1892; Л. Иванов м-н бирге), А. Глазуновдун «Раймонда» (1898) Б-теринде музыкадагы ойлор м-н сезимдер бий аркылуу туюнтулган. Б. Асафьевдин («Париж жалыны», «Бахчисарай фонтаны»), Р. М. Глиэрдин («Кызыл гүл»), А. И. Хачатуряндын («Гаянэ», «Спартак»), С. С. Прокофьевдин («Ромео жана Жульетта»), А. Крейндин («Лауренсия»), К. Караевдин («Жети сулуу») чыгармалары Б. өнөрүн өнүктүрүүгө чоң салым кошту. Кыргнда Б. өнөрү классикалык бийди өздөштүрүүнүн, эл турмушун ж-а үрп-адатын үйрөнүүнүн негизинде келип чыккан. Кыргыздын туңгуч бийлери 1937-ж. «Алтын кыз» муз. драмасында ж-а «Айчүрөк» операсында (1939; балетмейстер Н. С. Холфин) колдонулган. «Анар» балети (1940) - кыргыздын улуттук Б. өнөрүнүн саамалыгы. Кыргыз Б-нин өсүшүнө бийчилер Б. Бейшеналиева, Р. Чокоева, Ч. Базарбаев, А. Токомбаева ж. б. зор салым кошкон. Бий мугалимдерин ж-а балетмейстерлерди Москвадагы А. Луначарский атн. мамл. театр ин-ту, Ленинграддагы Н. Римский-Корсаков атн. консерватория, Кырг-нда Ч. Базарбаев атн. Бишкек хореогр. окуу жайы даярдайт.<br>
Ад.: ''Слонимский Ю. И.'' Советский балет. М.; Л., 1950; ''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953; ''Брудншй Дм.'' Киргизский балетный театр. Ф., 1968; Бибисара Бейшеналиева. Ф., 1974; ''Р. Уразгильдеев.'' Киргизский балет. Ф., 1983.
''Р. Уразгильдеев.'' [[Category: 2-том, 1-69 бб]]