БАЛЫКТАР - Түзөтүүлөр тарыхы

Gulira, 08:54, 22 Апрель (Чын куран) 2026 карата

2026-04-22T08:54:37Z

← Мурунку нускасы		08:54, 22 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЫКТАР '''(~~Різsез~~) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан ~~12-14~~ ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү, курсак ~~ж-а~~ жупсуз жон, куйрук ~~ж-а~~ куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы ~~м-н~~ айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ~~ж-а~~ сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү ~~м-н~~ дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ~~ж-а~~ даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү ~~ж-а~~ кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы ~~1-2~~ жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. Балыктардын эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган.		'''БАЛЫКТАР '''(Ріsсеs) – сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан 12–14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү, курсак жана жупсуз жон, куйрук жана куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы менен айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш жана сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү менен дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт жана даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү жана кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1–2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. Балыктардын эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган.

	''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971. [[Category: 2-том, 1-69 бб]]		''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971. [[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Dilde, 10:02, 24 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата

2025-02-24T10:02:52Z

← Мурунку нускасы		10:02, 24 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЫКТАР '''(Різsез) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы, суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. Балыктардын эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган.		'''БАЛЫКТАР '''(Різsез) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү, курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. Балыктардын эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган.

	''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971. [[Category: 2-том, 1-69 бб]]		''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971. [[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Temirkan, 10:29, 14 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата

2025-02-14T10:29:36Z

← Мурунку нускасы		10:29, 14 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЫКТАР '''(~~Різеез~~) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы, суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. Балыктардын эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган.		'''БАЛЫКТАР '''(Різsез) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы, суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. Балыктардын эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган.

	''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971~~.(Сүрөтү 61-бетте)~~. [[Category: 2-том, 1-69 бб]]		''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971. [[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Dilde, 03:08, 4 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата

2025-02-04T03:08:52Z

← Мурунку нускасы		03:08, 4 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЫКТАР '''(Різеез) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы, суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. ~~Балытардын~~ эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган. ''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971.(Сүрөтү 61-бетте). [[Category: 2-том, 1-69 бб]]		'''БАЛЫКТАР '''(Різеез) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы, суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. Балыктардын эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган.

			''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971.(Сүрөтү 61-бетте). [[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Dilde, 09:40, 31 Январь (Үчтүн айы) 2025 карата

2025-01-31T09:40:14Z

← Мурунку нускасы		09:40, 31 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЫКТАР '''(Різеез) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене ~~уз.~~ 1 ''см'' ден 20 ''м'' ге чейин, кээде ~~салм.~~ 1 ''г'' дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары ~~Б-ды~~ башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. ~~Б-дын~~ түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы, суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош ~~демалуучулар~~) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк ~~Б-дын~~ сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Б. кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу ~~б-ча~~ планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. 2500 түрү бар, алардын 36 түрү ~~Кырг-нда~~ кездешет. ~~Б-дын элчарбасында~~ мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик ~~Б-дын~~ саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында ~~мамл.~~ деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. ~~Б-дын~~ 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган. ~~(Сүрөтү 61-бетте).~~		'''БАЛЫКТАР '''(Різеез) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене узундугу 1 ''см''ден 20 ''м''ге чейин, кээде салмагы 1 ''г''дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары балыктарды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. Балыктардын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы, суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош дем алуучулар) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк балыктардын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Балыктар кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу боюнча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. Балыктардын 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кыргызстанда кездешет. Балытардын эл чарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик балыктардын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамлекеттик деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Балыктардын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган. ''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971.(Сүрөтү 61-бетте). [[Category: 2-том, 1-69 бб]]
	''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971. [[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-01-30T13:34:56Z

1 версия

← Мурунку нускасы	13:34, 30 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol2_1-69_>KadyrM, 07:22, 30 Январь (Үчтүн айы) 2025 карата

2025-01-30T07:22:44Z

Жаңы барак

'''БАЛЫКТАР '''(Різеез) - сууда жашоочу омурткалуу жаныбарлардын чоң классы. Дене уз. 1 ''см'' ден 20 ''м'' ге чейин, кээде салм. 1 ''г'' дан 12-14 ''т''га жетет. Көкүрөк жуп сүзгүчтөрү курсак ж-а жупсуз жон, куйрук ж-а куйрук астындагы сүзгүч канаттары Б-ды башка омурткалуу жаныбарлардан айырмалап турат. Алар торпедо, цилиндр, жалпак, тасма, тегерек, ай сымал болот. Бири биринен чоңдугу, түсү, формасы, түзүлүшү, физиологиясы м-н айырмаланат. Б-дын түзүлүш өзгөчөлүгү, органдарынын функциясы, суудагы жашоо шартына, экологиясына байланыштуу. Скелети омуртка тутуму, баш ж-а сүзгүч канат сөөктөрүнөн турат. Бакалоорлору, кээ бирлери (кош демалуучулар) кошумча өпкөсү м-н дем алат. Сууда эриген кычкылтек бакалоор желбирекчелеринен өтүп, денеге таралат. Скелети кемирчектүү же сөөктүү, баш мээси жөнөкөй, көрүү, жыт ж-а даам сезүү органдары, жаак аппараты жакшы өөрчүгөн, толкун кыймылдарын каптал сызыктары аркылуу туят. Көпчүлүк Б-дын сүзүү баштыкчалары гидростатикалык, кээде үн чыгаруу кызматын аткарат. Б. кемирчектүү ж-а кылкандуу деп 2 класска ажыратылат. 20 миңден ашык түрү бар. Азыктануусу б-ча планктонофагдар, бентофагдар, фитофагдар, детритофагдар, жырткычтар болуп бөлүнөт. Уругун сууга таштап көбөйөт, кээ бири (көпчүлүк ''акулалар,'' гамбузия, ''аквариум балыктары'') тирүү тууйт. Жашоо узактыгы 1-2 жылдан (айрым кыска мөөнөттө жетилүүчүлөрү), 100 жылга чейин (белугалар ж. б.). Алар бийик тоо сууларынан, океандын эң терең жерине чейин кездешет. 2500 түрү бар, алардын 36 түрү Кырг-нда кездешет. Б-дын элчарбасында мааниси чоң, адамга керек белок заттын негизги булагынын бири. Эти, икрасы, майы, сөөгү да өтө баалуу. Кийинки жылдарда промыселдик Б-дын саны азаюуда. Алардын санын калыбына келтирүү максатында мамл. деңгээлде чаралар көрүлүп, мыйзамдар кабыл алынууда. Б-дын 194 түрү ТКЭСтин кызыл китебине катталган. (Сүрөтү 61-бетте).
''Ад''.: Частная ихтиология, 3 изд., М., 1971; Жизнь животных, т. 4, ч. 1; Рыбы, М., 1971. [[Category: 2-том, 1-69 бб]]