БАЛЫКЧЫ БУЛУҢУ - Түзөтүүлөр тарыхы

Gulira, 09:21, 22 Апрель (Чын куран) 2026 карата

2026-04-22T09:21:37Z

← Мурунку нускасы		09:21, 22 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЫКЧЫ БУЛУҢУ ''', К ө т м а л д ы б у л у ң у - Ысык-Көлдүн батыш бөлүгүндөгү эң ири булуң. Чырпыкты кыштагынан меридиан боюнча кеткен 100 ''м'' изобата сызыгы булуңдун табигый чыгыш чеги болуп саналат. Узундугу 34 ''км'' ге чейин, эң кууш жери Тору-Айгыр ~~ж-а~~ Туура-Суу жарым аралынын аралыгында - 13,5 ''км.'' Булуңду батышынан чектеген Балыкчы түздүгү саздак келип, кумдук чопо, шагыл таш тектеринен түзүлгөн; камыштуу. Түндүгүндөгү ~~ж-а~~ түштүгүндөгү аккумуляциялык жээктеринде чычырканак өсөт. Жарым чөлдүү жээгиндеги Боз-Бармак тоосунун чыгыш капталынан, ~~1620-1640~~ ''м'' бийиктен көлдүн жогорку деңгээлинин издери байкалат. Боз-Бармактын чыгыш уландысы кенен сайроон түрүндө суу астында жатат (10 ''м'' изобата сызыгы жээктен ~~3-5~~ ''км'' ге чейин жетет). Булуңга туруктуу суу куйбайт; мезгили ~~м-н~~ гана Тору-Айгыр ~~ж-а~~ Туура-Суу сайларынан суу акканы байкалат. Мурда Чүй дарыясынын ийилген жериндеги саздак нук аркылуу Ысык-Көлгө суу куюп турган деген илимий болжол бар (к. ''Бууган, Көтмалды, Ысык-Көл''). Көлдүн деңгээлинин төмөндөшүнөн булуңдун аянты да кичирейүүдө; 1957-жылдан 1984-жылга чейин булуңдун суусу тартылып, кургактыкка айланган жердин аянты 10 ''км'' <sup>2</sup>ге жеткен. Булуңдун таманында суу астындагы эки өрөөн (нук) бар, алар мурда көлдүн деңгээли 110 ''м'' тереңдикте болгон мезгилде жаралгандыгы аныкталган. Өрөөндүн бири Көтмалды нугунун чатынан башталып, булуңдун чыгышында 90 ''м'' тереңдиктен бүтөт. Анын эң жазы жери 600 ''м,'' чуңкурдугу башталышында ~~5-6~~ ''м,'' орто бөлүгүндө 20 ''м'' дей. Көтмалдынын нугуна суу астындагы өрөөндүн уланып жатышына байланыштуу айрым илимпоздор аны Чүй дарыясынын мурдагы нугу деп аныкташса, башкалары ал Ысык-Көлгө куйган өзүнчө суунун нугу деген пикирге келишүүдө. Экинчи өрөөн (нук) Туура-Суунун уландысы; ал 10 ''м'' тереңдиктен башталып, 120 ''м'' тереңдиктен бүтөт; туурасы 1,~~0-1~~,2 ''км,'' чуңкурлугу 40 ''м'' ге чейин. Булуңдун аймагы Ысык-Көл өрөөнүндөгү эң кургакчыл жер болгондуктан мында буулануу да кескин жогору (жылына 900 ''мм'' ден ашык). Балыкчы булуңуна саат жебесинин багытына каршы аккан өзүнчө циклондук суу айлампасы мүнөздүү. Август-октябрь айларында батыштан соккон «улан» шамалынан кийин саат жебеси боюнча аккан антициклондук циркуляция агымы пайда болот; шамалдын таасиринен булуңдун деңгээли 30 ''см'' ге чейин өзгөрүп (тартылуу, көтөрүлүү толкундары), шамал басылгандан кийин мезгил-мезгили ~~м-н~~ ''сейши'' кубулушу байкалат. Булуңдун түбүндө (3540 ''м'' тереңдикте) негизинен «хара» балырлары өсөт. Бул балырлар чирип, күкүрттүү суу тек жыттанган автохтон кара баткагын пайда кылат. Баткактын запасы мол болгондуктан, дарылоодо ~~ж-а~~ чарбада (жер семирткич катары) мааниси зор. Чабак, сазан, каңылтыр, ошондой эле жылтыр балыктары бар. Жээгинде Балыкчы шаары ~~ж-а~~ кеме турак жайгашкан.<br>Ад.: Приозёрная зона озера Иссык-Куля. Ф., 1979.		'''БАЛЫКЧЫ БУЛУҢУ''', К ө т м а л д ы б у л у ң у – Ысык-Көлдүн батыш бөлүгүндөгү эң ири булуң. Чырпыкты кыштагынан меридиан боюнча кеткен 100 ''м'' изобата сызыгы булуңдун табигый чыгыш чеги болуп саналат. Узундугу 34 ''км'' ге чейин, эң кууш жери Тору-Айгыр жана Туура-Суу жарым аралынын аралыгында – 13,5 ''км.'' Булуңду батышынан чектеген Балыкчы түздүгү саздак келип, кумдук чопо, шагыл таш тектеринен түзүлгөн; камыштуу. Түндүгүндөгү жана түштүгүндөгү аккумуляциялык жээктеринде чычырканак өсөт. Жарым чөлдүү жээгиндеги Боз-Бармак тоосунун чыгыш капталынан, 1620–1640 ''м'' бийиктен көлдүн жогорку деңгээлинин издери байкалат. Боз-Бармактын чыгыш уландысы кенен сайроон түрүндө суу астында жатат (10 ''м'' изобата сызыгы жээктен 3–5 ''км'' ге чейин жетет). Булуңга туруктуу суу куйбайт; мезгили менен гана Тору-Айгыр жана Туура-Суу сайларынан суу акканы байкалат. Мурда Чүй дарыясынын ийилген жериндеги саздак нук аркылуу Ысык-Көлгө суу куюп турган деген илимий болжол бар (кара: ''Бууган, Көтмалды, Ысык-Көл''). Көлдүн деңгээлинин төмөндөшүнөн булуңдун аянты да кичирейүүдө; 1957-жылдан 1984-жылга чейин булуңдун суусу тартылып, кургактыкка айланган жердин аянты 10 ''км'' <sup>2</sup>ге жеткен. Булуңдун таманында суу астындагы эки өрөөн (нук) бар, алар мурда көлдүн деңгээли 110 ''м'' тереңдикте болгон мезгилде жаралгандыгы аныкталган. Өрөөндүн бири Көтмалды нугунун чатынан башталып, булуңдун чыгышында 90 ''м'' тереңдиктен бүтөт. Анын эң жазы жери 600 ''м,'' чуңкурдугу башталышында 5–6 ''м,'' орто бөлүгүндө 20 ''м'' дей. Көтмалдынын нугуна суу астындагы өрөөндүн уланып жатышына байланыштуу айрым илимпоздор аны Чүй дарыясынын мурдагы нугу деп аныкташса, башкалары ал Ысык-Көлгө куйган өзүнчө суунун нугу деген пикирге келишүүдө. Экинчи өрөөн (нук) Туура-Суунун уландысы; ал 10 ''м'' тереңдиктен башталып, 120 ''м'' тереңдиктен бүтөт; туурасы 1,0–1,2 ''км,'' чуңкурлугу 40 ''м'' ге чейин. Булуңдун аймагы Ысык-Көл өрөөнүндөгү эң кургакчыл жер болгондуктан мында буулануу да кескин жогору (жылына 900 ''мм'' ден ашык). Балыкчы булуңуна саат жебесинин багытына каршы аккан өзүнчө циклондук суу айлампасы мүнөздүү. Август-октябрь айларында батыштан соккон «улан» шамалынан кийин саат жебеси боюнча аккан антициклондук циркуляция агымы пайда болот; шамалдын таасиринен булуңдун деңгээли 30 ''см'' ге чейин өзгөрүп (тартылуу, көтөрүлүү толкундары), шамал басылгандан кийин мезгил-мезгили менен ''сейши'' кубулушу байкалат. Булуңдун түбүндө (3540 ''м'' тереңдикте) негизинен «хара» балырлары өсөт. Бул балырлар чирип, күкүрттүү суу тек жыттанган автохтон кара баткагын пайда кылат. Баткактын запасы мол болгондуктан, дарылоодо жана чарбада (жер семирткич катары) мааниси зор. Чабак, сазан, каңылтыр, ошондой эле жылтыр балыктары бар. Жээгинде Балыкчы шаары жана кеме турак жайгашкан.<br> Ад.: Приозёрная зона озера Иссык-Куля. Ф., 1979.

	''С. Өмурзаков.''		''С. Өмурзаков.''
	[[Category: 2-том, 1-69 бб]]		[[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Temirkan, 03:30, 17 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата

2025-02-17T03:30:31Z

← Мурунку нускасы		03:30, 17 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БАЛЫКЧЫ БУЛУҢУ ''', К ө т м а л д ы б ул у Ң у - ~~Ысыккөлдүн~~ батыш бөлүгүндөгү эң ири булуң. Чырпыкты ~~кыш-нан~~ меридиан ~~б-ча~~ кеткен 100 ''м'' изобата сызыгы булуңдун табигый чыгыш чеги болуп саналат. ~~Уз.~~ 34 ''км'' ге чейин, эң кууш жери ~~Торайгыр~~ ж-а ~~Туурасуу ж. а~~-~~нын~~ аралыгында - 13,5 ''км.'' Булуңду батышынан чектеген Балыкчы түздүгү саздак келип, кумдукчопо, ~~шагылташ~~ тектеринен түзүлгөн; камыштуу. Түндүгүндөгү ж-а түштүгүндөгү аккумуляциялык жээктеринде чычырканак өсөт. Жа~~рымчөлдүү~~ жээгиндеги ~~Бозбармак~~ тоосунун чыгыш капталынан, 1620-1640 ''м'' бийиктен көлдүн жогорку деңгээлинин издери байкалат. ~~Бозбар~~мактын чыгыш уландысы кенен сайроон түрүндө суу астында жатат (10 ''м'' изобата сызыгы жээктен 3-5 ''км'' ге чейин жетет). Булуңга туруктуу суу куйбайт; мезгили м-н гана ~~Торайгыр~~ ж-а ~~Туурасуу~~ сайларынан суу акканы байкалат. Мурда Чүй ~~д-нын~~ ийилген жериндеги саздак нук аркылуу ~~Ысыккөлгө~~ суу куюп турган деген ~~ил.~~ болжол бар (к. ''Бууган, Көтмалды, ~~Ысыккөл~~''). Көлдүн деңгээлинин төмөндөшүнөн булуңдун аянты да кичирейүүдө; 1957-жылдан 1984-жылга чейин булуңдун суусу тартылып, кургактыкка айланган жердин аянты 10 ''км'' <sup>2</sup>ге жеткен. Булуңдун таманында суу астындагы эки өрөөн (нук) бар, алар мурда көлдүн деңгээли 110 ''м'' тереңдикте болгон мезгилде жаралгандыгы аныкталган. Өрөөндүн бири Көтмалды нугунун чатынан башталып, булуңдун чыгышында 90 ''м'' тереңдиктен бүтөт. Анын эң жазы жери 600 ''м,'' чуңкурдугу башталышында 5-6 ''м,'' орто бөлүгүндө 20 ''м'' дей. Көтмалдынын нугуна суу астындагы өрөөндүн уланып жатышына байланыштуу айрым илимпоздор аны Чүй ~~д-нын~~ мурдагы нугу деп аныкташса, башкалары ал ~~Ысыккөлгө~~ куйган өзүнчө суунун нугу деген пикирге келишүүдө. Экинчи өрөөн (нук) ~~Туурасуунун~~ уландысы; ал 10 ''м'' тереңдиктен башталып, 120 ''м'' тереңдиктен бүтөт; туурасы 1,0-1,2 ''км,'' чуңкурлугу 40 ''м'' ге чейин. Булуңдун аймагы ~~Ысыккөл~~ өрөөнүндөгү эң кургакчыл жер болгондуктан мында буулануу да кескин жогору (жылына 900 ''мм'' ден ашык). ~~Б. б-на~~ саат жебесинин багытына каршы аккан өзүнчө циклондук суу айлампасы мүнөздүү. Август-октябрь айларында батыштан соккон «улан» шамалынан кийин саат жебеси ~~б-ча~~ аккан антициклондук циркуляция агымы пайда болот; шамалдын таасиринен булуңдун деңгээли 30 ''см'' ге чейин өзгөрүп (тартылуу, көтөрүлүү толкундары), шамал басылгандан кийин мезгил-мезгили м-н ''сейши'' кубулушу байкалат. Булуңдун түбүндө (3540 ''м'' тереңдикте) негизинен «хара» балырлары өсөт. Бул балырлар чирип, күкүрттүү ~~суутек~~ жыттанган автохтон кара баткагын пайда кылат. Баткактын запасы мол болгондуктан, дарылоодо ж-а чарбада (~~жерсемирткич~~ катары) мааниси зор. Чабак, сазан, каңылтыр, о. эле жылтыр балыктары бар. Жээгинде Балыкчы ш. ж-а ~~кеметурак~~ жайгашкан.<br>		'''БАЛЫКЧЫ БУЛУҢУ ''', К ө т м а л д ы б у л у ң у - Ысык-Көлдүн батыш бөлүгүндөгү эң ири булуң. Чырпыкты кыштагынан меридиан боюнча кеткен 100 ''м'' изобата сызыгы булуңдун табигый чыгыш чеги болуп саналат. Узундугу 34 ''км'' ге чейин, эң кууш жери Тору-Айгыр ж-а Туура-Суу жарым аралынын аралыгында - 13,5 ''км.'' Булуңду батышынан чектеген Балыкчы түздүгү саздак келип, кумдук чопо, шагыл таш тектеринен түзүлгөн; камыштуу. Түндүгүндөгү ж-а түштүгүндөгү аккумуляциялык жээктеринде чычырканак өсөт. Жарым чөлдүү жээгиндеги Боз-Бармак тоосунун чыгыш капталынан, 1620-1640 ''м'' бийиктен көлдүн жогорку деңгээлинин издери байкалат. Боз-Бармактын чыгыш уландысы кенен сайроон түрүндө суу астында жатат (10 ''м'' изобата сызыгы жээктен 3-5 ''км'' ге чейин жетет). Булуңга туруктуу суу куйбайт; мезгили м-н гана Тору-Айгыр ж-а Туура-Суу сайларынан суу акканы байкалат. Мурда Чүй дарыясынын ийилген жериндеги саздак нук аркылуу Ысык-Көлгө суу куюп турган деген илимий болжол бар (к. ''Бууган, Көтмалды, Ысык-Көл''). Көлдүн деңгээлинин төмөндөшүнөн булуңдун аянты да кичирейүүдө; 1957-жылдан 1984-жылга чейин булуңдун суусу тартылып, кургактыкка айланган жердин аянты 10 ''км'' <sup>2</sup>ге жеткен. Булуңдун таманында суу астындагы эки өрөөн (нук) бар, алар мурда көлдүн деңгээли 110 ''м'' тереңдикте болгон мезгилде жаралгандыгы аныкталган. Өрөөндүн бири Көтмалды нугунун чатынан башталып, булуңдун чыгышында 90 ''м'' тереңдиктен бүтөт. Анын эң жазы жери 600 ''м,'' чуңкурдугу башталышында 5-6 ''м,'' орто бөлүгүндө 20 ''м'' дей. Көтмалдынын нугуна суу астындагы өрөөндүн уланып жатышына байланыштуу айрым илимпоздор аны Чүй дарыясынын мурдагы нугу деп аныкташса, башкалары ал Ысык-Көлгө куйган өзүнчө суунун нугу деген пикирге келишүүдө. Экинчи өрөөн (нук) Туура-Суунун уландысы; ал 10 ''м'' тереңдиктен башталып, 120 ''м'' тереңдиктен бүтөт; туурасы 1,0-1,2 ''км,'' чуңкурлугу 40 ''м'' ге чейин. Булуңдун аймагы Ысык-Көл өрөөнүндөгү эң кургакчыл жер болгондуктан мында буулануу да кескин жогору (жылына 900 ''мм'' ден ашык). Балыкчы булуңуна саат жебесинин багытына каршы аккан өзүнчө циклондук суу айлампасы мүнөздүү. Август-октябрь айларында батыштан соккон «улан» шамалынан кийин саат жебеси боюнча аккан антициклондук циркуляция агымы пайда болот; шамалдын таасиринен булуңдун деңгээли 30 ''см'' ге чейин өзгөрүп (тартылуу, көтөрүлүү толкундары), шамал басылгандан кийин мезгил-мезгили м-н ''сейши'' кубулушу байкалат. Булуңдун түбүндө (3540 ''м'' тереңдикте) негизинен «хара» балырлары өсөт. Бул балырлар чирип, күкүрттүү суу тек жыттанган автохтон кара баткагын пайда кылат. Баткактын запасы мол болгондуктан, дарылоодо ж-а чарбада (жер семирткич катары) мааниси зор. Чабак, сазан, каңылтыр, ошондой эле жылтыр балыктары бар. Жээгинде Балыкчы шаары ж-а кеме турак жайгашкан.<br>Ад.: Приозёрная зона озера Иссык-Куля. Ф., 1979.
	Ад.: Приозёрная зона озера Иссык-Куля. Ф., 1979. ~~''С. Өмурзаков.'' [[Category: 2-том, 1-69 бб]]~~

			''С. Өмурзаков.''
			[[Category: 2-том, 1-69 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-01-30T13:34:56Z

1 версия

← Мурунку нускасы	13:34, 30 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol2_1-69_>KadyrM, 07:22, 30 Январь (Үчтүн айы) 2025 карата

2025-01-30T07:22:44Z

Жаңы барак

'''БАЛЫКЧЫ БУЛУҢУ ''', К ө т м а л д ы б ул у Ң у - Ысыккөлдүн батыш бөлүгүндөгү эң ири булуң. Чырпыкты кыш-нан меридиан б-ча кеткен 100 ''м'' изобата сызыгы булуңдун табигый чыгыш чеги болуп саналат. Уз. 34 ''км'' ге чейин, эң кууш жери Торайгыр ж-а Туурасуу ж. а-нын аралыгында - 13,5 ''км.'' Булуңду батышынан чектеген Балыкчы түздүгү саздак келип, кумдукчопо, шагылташ тектеринен түзүлгөн; камыштуу. Түндүгүндөгү ж-а түштүгүндөгү аккумуляциялык жээктеринде чычырканак өсөт. Жарымчөлдүү жээгиндеги Бозбармак тоосунун чыгыш капталынан, 1620-1640 ''м'' бийиктен көлдүн жогорку деңгээлинин издери байкалат. Бозбармактын чыгыш уландысы кенен сайроон түрүндө суу астында жатат (10 ''м'' изобата сызыгы жээктен 3-5 ''км'' ге чейин жетет). Булуңга туруктуу суу куйбайт; мезгили м-н гана Торайгыр ж-а Туурасуу сайларынан суу акканы байкалат. Мурда Чүй д-нын ийилген жериндеги саздак нук аркылуу Ысыккөлгө суу куюп турган деген ил. болжол бар (к. ''Бууган, Көтмалды, Ысыккөл''). Көлдүн деңгээлинин төмөндөшүнөн булуңдун аянты да кичирейүүдө; 1957-жылдан 1984-жылга чейин булуңдун суусу тартылып, кургактыкка айланган жердин аянты 10 ''км'' <sup>2</sup>ге жеткен. Булуңдун таманында суу астындагы эки өрөөн (нук) бар, алар мурда көлдүн деңгээли 110 ''м'' тереңдикте болгон мезгилде жаралгандыгы аныкталган. Өрөөндүн бири Көтмалды нугунун чатынан башталып, булуңдун чыгышында 90 ''м'' тереңдиктен бүтөт. Анын эң жазы жери 600 ''м,'' чуңкурдугу башталышында 5-6 ''м,'' орто бөлүгүндө 20 ''м'' дей. Көтмалдынын нугуна суу астындагы өрөөндүн уланып жатышына байланыштуу айрым илимпоздор аны Чүй д-нын мурдагы нугу деп аныкташса, башкалары ал Ысыккөлгө куйган өзүнчө суунун нугу деген пикирге келишүүдө. Экинчи өрөөн (нук) Туурасуунун уландысы; ал 10 ''м'' тереңдиктен башталып, 120 ''м'' тереңдиктен бүтөт; туурасы 1,0-1,2 ''км,'' чуңкурлугу 40 ''м'' ге чейин. Булуңдун аймагы Ысыккөл өрөөнүндөгү эң кургакчыл жер болгондуктан мында буулануу да кескин жогору (жылына 900 ''мм'' ден ашык). Б. б-на саат жебесинин багытына каршы аккан өзүнчө циклондук суу айлампасы мүнөздүү. Август-октябрь айларында батыштан соккон «улан» шамалынан кийин саат жебеси б-ча аккан антициклондук циркуляция агымы пайда болот; шамалдын таасиринен булуңдун деңгээли 30 ''см'' ге чейин өзгөрүп (тартылуу, көтөрүлүү толкундары), шамал басылгандан кийин мезгил-мезгили м-н ''сейши'' кубулушу байкалат. Булуңдун түбүндө (3540 ''м'' тереңдикте) негизинен «хара» балырлары өсөт. Бул балырлар чирип, күкүрттүү суутек жыттанган автохтон кара баткагын пайда кылат. Баткактын запасы мол болгондуктан, дарылоодо ж-а чарбада (жерсемирткич катары) мааниси зор. Чабак, сазан, каңылтыр, о. эле жылтыр балыктары бар. Жээгинде Балыкчы ш. ж-а кеметурак жайгашкан.<br>
Ад.: Приозёрная зона озера Иссык-Куля. Ф., 1979. ''С. Өмурзаков.'' [[Category: 2-том, 1-69 бб]]