БЕЛАРУСТАР - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 04:23, 24 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата

2025-02-24T04:23:57Z

← Мурунку нускасы		04:23, 24 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БЕЛАРУСТАР''' – улут, Беларусь ~~Респ-нын~~ негизги калкы. Россия, Литва, Эстония, Украина, Казакстан, Польша, АКШ, Канада, Аргентина, Австралия, Улуу Британия, Франция ж. бда жашашат. Жалпы саны 10 млн киши, ~~а. и.~~ 7904,6 миңи Беларуссияда (2000). Беларусь тилинде сүйлөшөт, орус, поляк, литва тилдери да кеңири таралган. Дини – православие, о. эле 25% католиктер.		'''БЕЛАРУСТАР''' – улут, Беларусь Республикасынын негизги калкы. Россия, Литва, Эстония, Украина, Казакстан, Польша, АКШ, Канада, Аргентина, Австралия, Улуу Британия, Франция ж. б. жашашат. Жалпы саны 10 млн киши, анын ичинде 7904,6 миңи Беларуссияда (2000). Беларусь тилинде сүйлөшөт, орус, поляк, литва тилдери да кеңири таралган. Дини – православие, ошондой эле 25% католиктер.
	[[File:БЕЛАРУСТАР35.png \| thumb \| none]]		[[File:БЕЛАРУСТАР35.png \| thumb \| none]]
	Б. орус ж-а украиндер м-н бирге		Беларустар орус ж-а украиндер м-н бирге чыгыш славяндар катары эсептелет. Беларустардын этностук негизин чыгыш славян уруулары – дрегович, кривич, радимич, древлян, северян, волыняндар түзгөн. 9-кылымда алар башка тектеш уруулар м-н бирге Киев Русунун курамына кирген да, байыркы орус эли болуп калыптанган. Феодалдык бытырандылыктан тартып 18-кылымга чейин Беларуссиянын жери Улуу Литва княздыгына (13–14-кылымдар), Речь Посполитага (16-кылым) караган. 16-кылымда беларусь эли негизинен калыптанып бүткөн. Польша бөлүштүрүлгөндөн кийин (18-кылым) Россиянын курамына кошулуп, 19- кылымдын аягында Беларустар улут катары түзүлгөн. Беларустар негизинен дыйканчылык, мал чарбачылык, балчылык м-н кесиптенишкен. Эркектери тизесине жеткен көйнөк, чыптама (камизелька), кенен шым, башына «брыль» (чий калпак), «магерка» (кийиз калпак), кышында «аблавуха» (тери, тон) кийип, түстүү жүн жиптен өрүлүп, учтары чачыланган кур байланат. Эркектердин кемсели ак түстө, жакасы ж-а этеги саймаланып, көркөмдөлүп кооздолот. Аялдары «андарак» аталган юбка ж-а чыптама (гарсет) кийип, сыртынан саймаланган алжапкыч тагынып, түрдүү курларды байланган. Тамак-ашы негизинен ун, эт, сүт, жашылча-жемиш азыктарынан даярдалып, анын ичинде картошкадан 200дөн ашык тамактын түрү, суусундук катары жемиштин ширеси, квас, чай, какао, кофе кеңири колдонулат.Беларустардын өкүлдөрү Кыргызстанда да жашашат. 1950– 80-жылдарда Кыргызстанга 13 миңге жакын Беларустар келип отурукташкан. Кыргызстанда жашаган Беларустардын басымдуу көпчүлүгү өз эне тилин орус тили деп эсептешкен. 1999-жылы Чүй облусу ж-а Бишкекте жашаган 2701 беларустун 582и гана беларус тилин өз эне тили катары түшүнүшкөн. СССР кулагандан кийин (1991-ж.) ар кандай себептер м-н Кыргызстандагы Беларустардын 78,6%и Беларуссияга кетишкен. 1992-жылы Минскиде өткөрүлгөн Беларустардын 1-съездинен кийин (Кыргызстандан да делегаттар катышкан) Кыргызстандагы Беларустардын «Свитанок» (1993) коомдук бирикмеси түзүлгөн. Ал Беларустардын маданиятын сактоо ж-а жайылтуу, Кыргызстандагы Беларусь Республикасынын элчилигинин кызматкерлери, согуш ж-а эмгек ардагерлери, Чернобыль авариясын жоюуга катышкандар, беларус этносунун чыгармачыл өкүлдөрү м-н жолугушуу, беларус жаштарына эне тилин, улуттук үрп-адатын, салтын, улуттук тамак-аштарын, фольклорун үйрөтүү, аларды колдоо, билим берүү иштерин жүргүзөт. Жергиликтүү беларус диаспорасынын өкүлдөрү кышында Святки (Каляды), жазында Масленица ж-а Пасха, жайкысын Троица (Семих, Семуха), Иванов күнү (Купалье), түшүм майрамдарын майрамдашып, Дзяды (маркумдарды эскерүү) күнүн өткөрүшөт. Учурда Кыргызстанда 3200дөн ашык беларус улутунун өкүлдөрү ар кайсы тармактарда эмгектенишүүдө. Улуттар аралык мамилелерди чыңдоого кошкон салымы үчүн Кыргызстандагы Беларустардын «Свитанок» коомдук бирикмесинин Президенти А. С. Шут «Даңк» медалы м-н сыйланган (1999).
	чыгыш славяндар катары эсептелет. ~~Б-дын~~ этностук негизин чыгыш славян уруулары – дрегович, кривич, радимич, древлян, северян, волыняндар түзгөн. 9-~~к-да~~ алар башка тектеш уруулар м-н бирге Киев Русунун курамына кирген да, байыркы орус эли болуп калыптанган. Феодалдык бытырандылыктан тартып 18-~~к-га~~		[[Category: 2-том, 146-225 бб]]
	чейин Беларуссиянын жери Улуу Литва княздыгына (13–14-к.), Речь Посполитага (16-к.)
	караган. 16-~~к-да~~ беларусь эли негизинен калыптанып бүткөн. Польша бөлүштүрүлгөндөн кийин (18-к.) Россиянын курамына кошулуп, 19- ~~к-дын~~ аягында Б. улут катары түзүлгөн. Б. негизинен дыйканчылык, мал чарбачылык, балчылык м-н кесиптенишкен. Эркектери тизесине жеткен көйнөк, чыптама (камизелька), кенен шым, башына «брыль» (чий калпак), «магерка» (кийиз калпак), кышында «аблавуха» (тери, тон) кийип, түстүү жүн жиптен өрүлүп, учтары чачыланган кур байланат. Эркектердин кемсели ак түстө, жакасы ж-а этеги саймаланып, көркөмдөлүп кооздолот. Аялдары «андарак» аталган юбка ж-а чыптама (гарсет) кийип, сыртынан саймаланган алжапкыч тагынып, түрдүү курларды байланган. Тамак-ашы негизинен ун, эт, сүт, жашылча-жемиш азыктарынан даярдалып, ~~а. и.~~ картошкадан 200дөн ашык тамактын түрү, суусундук катары жемиштин ширеси, квас, чай, какао, кофе кеңири колдонулат.
	~~Б-дын~~ өкүлдөрү ~~Кырг-нда~~ да жашашат. 1950– 80-~~ж. Кырг-нга~~ 13 миңге жакын Б. келип отурукташкан. ~~Кырг-нда~~ жашаган ~~Б-дын~~ басымдуу көпчүлүгү өз эне тилин орус тили деп эсептешкен. 1999-ж. Чүй облусу ж-а Бишкекте жашаган 2701 беларустун 582и гана беларус тилин өз эне тили катары түшүнүшкөн. СССР кулагандан кийин (1991-ж.) ар кандай себептер м-н ~~Кырг-ндагы Б-дын~~ 78,6%и Беларуссияга кетишкен. 1992-ж. Минскиде өткөрүлгөн ~~Б-дын~~ 1-съездинен кийин (~~Кырг-ндан~~ да делегаттар катышкан) ~~Кырг-ндагы Б-дын~~ «Свитанок» (1993) коомдук бирикмеси түзүлгөн. Ал ~~Б-дын~~ маданиятын сактоо ж-а жайылтуу, ~~Кырг-нда~~гы Беларусь ~~Респ-сынын~~ элчилигинин кызматкерлери, согуш ж-а эмгек ардагерлери, Чернобыль авариясын жоюуга катышкандар, беларус этносунун чыгармачыл өкүлдөрү м-н жолугушуу, беларус жаштарына эне тилин, улуттук үрп-адатын, салтын, улуттук тамак-аштарын, фольклорун үйрөтүү, аларды колдоо, билим берүү иштерин жүргүзөт. ~~Жерг.~~ беларус диаспорасынын өкүлдөрү кышында Святки (Каляды), жазында Масленица ж-а Пасха, жайкысын Троица (Семих, Семуха), Иванов күнү (Купалье), түшүм майрамдарын майрамдашып, Дзяды (маркумдарды эскерүү) күнүн өткөрүшөт. Учурда ~~Кырг-да~~ 3200дөн ашык беларус улутунун өкүлдөрү ар кайсы тармактарда эмгектенишүүдө. Улуттар аралык мамилелерди чыңдоого кошкон салымы үчүн ~~Кырг-ндагы Б-дын~~
	«Свитанок» коомдук бирикмесинин Президенти А. С. Шут «Даңк» медалы м-н сыйланган (1999). [[Category: 2-том, 146-225 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-02-18T08:55:08Z

1 версия

← Мурунку нускасы	08:55, 18 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol2_146_225_>KadyrM, 02:30, 18 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата

2025-02-18T02:30:14Z

Жаңы барак

'''БЕЛАРУСТАР''' – улут, Беларусь Респ-нын негизги калкы. Россия, Литва, Эстония, Украина, Казакстан, Польша, АКШ, Канада, Аргентина, Австралия, Улуу Британия, Франция ж. бда жашашат. Жалпы саны 10 млн киши, а. и. 7904,6 миңи Беларуссияда (2000). Беларусь тилинде сүйлөшөт, орус, поляк, литва тилдери да кеңири таралган. Дини – православие, о. эле 25% католиктер.
[[File:БЕЛАРУСТАР35.png | thumb | none]]
Б. орус ж-а украиндер м-н бирге
чыгыш славяндар катары эсептелет. Б-дын этностук негизин чыгыш славян уруулары – дрегович, кривич, радимич, древлян, северян, волыняндар түзгөн. 9-к-да алар башка тектеш уруулар м-н бирге Киев Русунун курамына кирген да, байыркы орус эли болуп калыптанган. Феодалдык бытырандылыктан тартып 18-к-га
чейин Беларуссиянын жери Улуу Литва княздыгына (13–14-к.), Речь Посполитага (16-к.)
караган. 16-к-да беларусь эли негизинен калыптанып бүткөн. Польша бөлүштүрүлгөндөн кийин (18-к.) Россиянын курамына кошулуп, 19- к-дын аягында Б. улут катары түзүлгөн. Б. негизинен дыйканчылык, мал чарбачылык, балчылык м-н кесиптенишкен. Эркектери тизесине жеткен көйнөк, чыптама (камизелька), кенен шым, башына «брыль» (чий калпак), «магерка» (кийиз калпак), кышында «аблавуха» (тери, тон) кийип, түстүү жүн жиптен өрүлүп, учтары чачыланган кур байланат. Эркектердин кемсели ак түстө, жакасы ж-а этеги саймаланып, көркөмдөлүп кооздолот. Аялдары «андарак» аталган юбка ж-а чыптама (гарсет) кийип, сыртынан саймаланган алжапкыч тагынып, түрдүү курларды байланган. Тамак-ашы негизинен ун, эт, сүт, жашылча-жемиш азыктарынан даярдалып, а. и. картошкадан 200дөн ашык тамактын түрү, суусундук катары жемиштин ширеси, квас, чай, какао, кофе кеңири колдонулат.
Б-дын өкүлдөрү Кырг-нда да жашашат. 1950– 80-ж. Кырг-нга 13 миңге жакын Б. келип отурукташкан. Кырг-нда жашаган Б-дын басымдуу көпчүлүгү өз эне тилин орус тили деп эсептешкен. 1999-ж. Чүй облусу ж-а Бишкекте жашаган 2701 беларустун 582и гана беларус тилин өз эне тили катары түшүнүшкөн. СССР кулагандан кийин (1991-ж.) ар кандай себептер м-н Кырг-ндагы Б-дын 78,6%и Беларуссияга кетишкен. 1992-ж. Минскиде өткөрүлгөн Б-дын 1-съездинен кийин (Кырг-ндан да делегаттар катышкан) Кырг-ндагы Б-дын «Свитанок» (1993) коомдук бирикмеси түзүлгөн. Ал Б-дын маданиятын сактоо ж-а жайылтуу, Кырг-ндагы Беларусь Респ-сынын элчилигинин кызматкерлери, согуш ж-а эмгек ардагерлери, Чернобыль авариясын жоюуга катышкандар, беларус этносунун чыгармачыл өкүлдөрү м-н жолугушуу, беларус жаштарына эне тилин, улуттук үрп-адатын, салтын, улуттук тамак-аштарын, фольклорун үйрөтүү, аларды колдоо, билим берүү иштерин жүргүзөт. Жерг. беларус диаспорасынын өкүлдөрү кышында Святки (Каляды), жазында Масленица ж-а Пасха, жайкысын Троица (Семих, Семуха), Иванов күнү (Купалье), түшүм майрамдарын майрамдашып, Дзяды (маркумдарды эскерүү) күнүн өткөрүшөт. Учурда Кырг-да 3200дөн ашык беларус улутунун өкүлдөрү ар кайсы тармактарда эмгектенишүүдө. Улуттар аралык мамилелерди чыңдоого кошкон салымы үчүн Кырг-ндагы Б-дын
«Свитанок» коомдук бирикмесинин Президенти А. С. Шут «Даңк» медалы м-н сыйланган (1999). [[Category: 2-том, 146-225 бб]]