БЕЛУЖИСТАН - Түзөтүүлөр тарыхы

Gulira, 03:41, 13 Апрель (Чын куран) 2026 карата

2026-04-13T03:41:45Z

← Мурунку нускасы		03:41, 13 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БЕЛУЖИСТАН,''' Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан ~~<span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span>~~ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-жылы августта Британдык Белужистан, 1948-жылы мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-жылы Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары экономикалык, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.		'''БЕЛУЖИСТАН,''' Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-жылы августта Британдык Белужистан, 1948-жылы мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-жылы Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-жылы Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары экономикалык, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.
	[[Категория:Жаңы макалалар]]		[[Категория:Жаңы макалалар]]

Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T05:16:55Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		05:16, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БЕЛУЖИСТАН,''' Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-жылы августта Британдык Белужистан, 1948-жылы мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-жылы Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары экономикалык, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.		'''БЕЛУЖИСТАН,''' Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-жылы августта Британдык Белужистан, 1948-жылы мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-жылы Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары экономикалык, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.
			[[Категория:Жаңы макалалар]]

Temirkan, 03:56, 27 Февраль (Бирдин айы) 2024 карата

2024-02-27T03:56:31Z

← Мурунку нускасы		03:56, 27 Февраль (Бирдин айы) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''БЕЛУЖИСТАН,''' Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-ж. августта Британдык Белужистан, 1948-ж. мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-ж. Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары ~~эконикалык~~, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.		'''БЕЛУЖИСТАН,''' Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-жылы августта Британдык Белужистан, 1948-жылы мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-жылы Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары экономикалык, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.

Dilde, 03:55, 29 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата

2023-12-29T03:55:04Z

← Мурунку нускасы		03:55, 29 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-ж. августта Британдык Белужистан, 1948-ж. мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-ж. Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары эконикалык, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.		'''БЕЛУЖИСТАН,''' Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-ж. августта Британдык Белужистан, 1948-ж. мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-ж. Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары эконикалык, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.

Begay, 09:15, 30 Ноябрь (Жетинин айы) 2023 карата

2023-11-30T09:15:04Z

← Мурунку нускасы		09:15, 30 Ноябрь (Жетинин айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~геогр.~~ облус. Иран тайпак тоосунун ~~түш.~~-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Б. ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-~~к-дын~~ башында ~~Б-дын~~ аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-~~к-да~~ Чыгыш Б. Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Б. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-ж. августта Британдык Б., 1948-ж. мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Б. Ирандын курамына кирген. Чыгыш ~~Б-нын~~ (Пакистандык Б. провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш ~~Б-нын~~ (Ирандык Б. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-ж. Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип ~~б-ча~~ 4 провинцияга бөлүнгөн,: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Б. аянты ~~б-ча~~ Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, о. эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Б. Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Б. мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени ~~Б-дагы~~ скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Б. борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары ~~экон.~~, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, ~~экон.~~ жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук ~~ин-ттарды~~ калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. ~~экон.~~ талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. О. эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Б. боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.		Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> географиялык облус. Иран тайпак тоосунун түштүк-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Белужистан ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-кылымдын башында Белужистандын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-кылымда Чыгыш Белужистан Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-ж. августта Британдык Белужистан, 1948-ж. мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Белужистан Ирандын курамына кирген. Чыгыш Белужистандын (Пакистандык Белужистан провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Белужистандын (Ирандык Белужистан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-ж. Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип боюнча 4 провинцияга бөлүнгөн: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Белужистан аянты боюнча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, ошондой эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Белужистан Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Белужистан мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Белужистандагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Белужистан борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары эконикалык, социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экономикалык жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук институттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экономикалык талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. Ошондой эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Белужистан боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.

Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (5), ж-а → жана (12), а. и. → анын ичинде

2022-12-05T12:12:54Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (5), ж-а → жана (12), а. и. → анын ичинде

← Мурунку нускасы		12:12, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый ж-а геогр. облус. Иран тайпак тоосунун түш.-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Б. ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер ж-а Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-к-дын башында Б-дын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-к-да Чыгыш Б. Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Б. ж-а ж-а Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-ж. августта Британдык Б., 1948-ж. мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Б. Ирандын курамына кирген. Чыгыш Б-нын (Пакистандык Б. провинциясы) ж-а Батыш Б-нын (Ирандык Б. ж-а Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-ж. Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип б-ча 4 провинцияга бөлүнгөн,: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва ж-а Белужистан. Б. аянты б-ча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, о. эле брагу ж-а пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, а. и. мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез ж-а алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Б. Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Б. мунай ж-а газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер ж-а Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Б-дагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Б. борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары экон., социалдык ж-а саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экон. жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук ин-ттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экон. талаптар м-н көтөрүлүшкө чыгып турушат. О. эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар м-н пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар м-н кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары м-н Б. боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү м-н белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.		Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> геогр. облус. Иран тайпак тоосунун түш.-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Б. ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-к-дын башында Б-дын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-к-да Чыгыш Б. Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Б. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-ж. августта Британдык Б., 1948-ж. мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Б. Ирандын курамына кирген. Чыгыш Б-нын (Пакистандык Б. провинциясы) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Батыш Б-нын (Ирандык Б. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-ж. Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип б-ча 4 провинцияга бөлүнгөн,: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Белужистан. Б. аянты б-ча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, о. эле брагу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Б. Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Б. мунай <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Б-дагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Б. борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары экон., социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экон. жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук ин-ттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экон. талаптар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> көтөрүлүшкө чыгып турушат. О. эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Б. боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.

new2022_2vol>KadyrM, 12:36, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 карата

2022-09-09T12:36:49Z

← Мурунку нускасы	12:36, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2022-09-09T06:40:39Z

1 версия

Жаңы барак

Б а л у ч и с т а н – Азиядагы тарыхый ж-а геогр. облус. Иран тайпак тоосунун түш.-чыгышында жайгашкан. Чыгышы Пакистандын, батышы Ирандын курамында. Аянты 0,5 млн км². Б. ири аймактык бирикмелердин – Араб халифаты, Газневиддер, Сельжуктар, Хулагуиддер ж-а Тимуриддер мамлекеттеринин курамына кирген. Алар ыдырагандан кийин 17-к-дын башында Б-дын аймагында бир нече феодалдык княздыктар пайда болгон. 19-к-да Чыгыш Б. Англияга баш ийип, эки провинцияга (Британдык Б. ж-а ж-а Белуж княздыктарынын федерациясы) бөлүнгөн. 1947-ж. августта Британдык Б., 1948-ж. мартта Белуж княздыктарынын федерациясы Пакистандын курамына, Батыш Б. Ирандын курамына кирген. Чыгыш Б-нын (Пакистандык Б. провинциясы) ж-а Батыш Б-нын (Ирандык Б. ж-а Систан провинциялары) ортосундагы чек аралар 29. 10. 1956-жылдагы иран-пакистан келишиминин негизинде аныкталган. 1955-ж. Пакистандын батыш бөлүгүндөгү бардык провинциялар бир провинцияга – Батыш Пакистанга биригип, княздыктар жоюлган. 1970-ж. Батыш Пакистан лингвисттик принцип б-ча 4 провинцияга бөлүнгөн,: Пенджаб, Синд, Хайбер-Пахтунхва ж-а Белужистан. Б. аянты б-ча Пакистандын эң чоң провинциясы, бирок калкынын (белуждар, о. эле брагу ж-а пуштундар) санына (7,7 млн адам) караганда эң кичинекей аймак. Провинция табигый ресурстарга, а. и. мунай, газ, көмүр, күкүрт, жез ж-а алтынга бай. Пайдалуу кендердин эбегейсиз запасына карабастан, Б. Пакистандын эң жакыр аймактарынын бири. Б. мунай ж-а газ кирешесин Синд, Пенджаб, Хайбер ж-а Пахтунхва провинцияларына салыштырмалуу азыраак алат, анткени Б-дагы скважиналардын баасы ушул провинцияларга караганда беш эсе төмөн. Мындан тышкары, кирешени борбордон аймактарга бөлүштүрүү схемасына ылайык, биринчи кезекте ар бир провинциянын жыш калкы эске алынат. Ошентип, Б. борбордук өкмөт бөлгөн бассейндин 9,09% гана алат. Изилдөөчүлөр белгилегендей, белуж уруулары экон., социалдык ж-а саясий артыкчылыктарга ээ эмес, экон. жактан жакыр, сырттан келген адамдар катары эсептелинет. Белуж уруулары улуттук ин-ттарды калыбына келтирүү, жаратылыш ресурстарын, айрыкча жаратылыш газын бөлүштүрүү чаралары ж. б. экон. талаптар м-н көтөрүлүшкө чыгып турушат. О. эле региондо улуттар аралык тирешүү белуждар м-н пуштундардын ортосунда гана эмес, белуждар м-н кытайлардын ортосунда да орун алган. Белуж уруулары м-н Б. боштондук армиясынын козголоңчулары, экинчи жагынан, Пакистандын борбордук өкмөтү м-н белуж улутчулдарынын ортосундагы чыр-чатактардын курчушу бүгүнкү күнгө чейин уланууда.