http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%9E%D0%A0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29БОР (химиялык элемент) - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-25T06:42:14ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82)&diff=34316&oldid=prevDilde, 08:05, 16 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата2025-10-16T08:05:28Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:05, 16 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОР ''' (лат. Borum), B – элементтердин мезгилдик системасынын III тобундагы химиялык элемент. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ат. н. </del>5, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ат. м. </del>10,811. Туруктуу 2 изотобу <sup>10</sup>В ж-а <sup>11</sup>В бар. 1808-ж. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">фр. </del>химиктер Л. Ж. Тенар, Л. Ж. Гей-Люссак таза түрүндө бөлүп алышкан. Жер кыртышындагы массасы 3. 10<sup>–3</sup>%. Табиятта бирикмелер түрүндө гана кездешет. Металл эмес, кара түстөгү кристалл, эрүү t 2075°С. Катуулугу боюнча алмаздан кийинки 2-орунда турган диамагниттүү зат. Температура жогорулаган сайын электр өткөргүчтүгү артат. Бирикмелеринде үч валенттүү. Абада 700°Сге чейин ысытканда В<sub>2</sub>О<sub>3</sub>кө айланат, суутек (Н<sub>2</sub>) менен реакцияга кирбейт. Жогорку температурада галогендер менен кошулуп, галогениддерди BJ<sub>3</sub>, азот менен нитридди, көмүртек менен карбидди, металлдар менен бориддерди пайда кылат. Күкүрт жана туз кислоталарында эрибейт; азот кислотасы менен «падыша арагында» бор кислотасына чейин кычкылданат. Жегичтер менен кошуп ысытканда бораттар алынат. Ал В<sub>2</sub>О<sub>3</sub> жана BCl<sub>3</sub>тү калыбына келтирүүдөн, NaBF<sub>4</sub>тү электролиздөөдөн алынат. Ядролук техникада цемент, айнек өндүрүшүндө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </del>химия өнөр жайында боёк, кагаз, резина ж.б. өндүрүүдө колдонулат. Түстүү куймаларды, болотту алууда, алардын сапатын жакшыртуу максатында аз санда бор кошулат. Температура 600°Сге чейин көтөрүлгөндө, анын ток өткөрүү жөндөмдүүлүгү 100 эсе жогорулайт, ошондуктан жарым өткөргүч катары пайдаланылат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОР ''' (лат. Borum), B – элементтердин мезгилдик системасынын III тобундагы химиялык элемент. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Атомдкук номери </ins>5, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атомдук массасы </ins>10,811. Туруктуу 2 изотобу <sup>10</sup>В ж-а <sup>11</sup>В бар. 1808-ж. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">франсуз </ins>химиктер Л. Ж. Тенар, Л. Ж. Гей-Люссак таза түрүндө бөлүп алышкан. Жер кыртышындагы массасы 3. 10<sup>–3</sup>%. Табиятта бирикмелер түрүндө гана кездешет. Металл эмес, кара түстөгү кристалл, эрүү t 2075°С. Катуулугу боюнча алмаздан кийинки 2-орунда турган диамагниттүү зат. Температура жогорулаган сайын электр өткөргүчтүгү артат. Бирикмелеринде үч валенттүү. Абада 700°Сге чейин ысытканда В<sub>2</sub>О<sub>3</sub>кө айланат, суутек (Н<sub>2</sub>) менен реакцияга кирбейт. Жогорку температурада галогендер менен кошулуп, галогениддерди BJ<sub>3</sub>, азот менен нитридди, көмүртек менен карбидди, металлдар менен бориддерди пайда кылат. Күкүрт жана туз кислоталарында эрибейт; азот кислотасы менен «падыша арагында» бор кислотасына чейин кычкылданат. Жегичтер менен кошуп ысытканда бораттар алынат. Ал В<sub>2</sub>О<sub>3</sub> жана BCl<sub>3</sub>тү калыбына келтирүүдөн, NaBF<sub>4</sub>тү электролиздөөдөн алынат. Ядролук техникада цемент, айнек өндүрүшүндө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </ins>химия өнөр жайында боёк, кагаз, резина ж.б. өндүрүүдө колдонулат. Түстүү куймаларды, болотту алууда, алардын сапатын жакшыртуу максатында аз санда бор кошулат. Температура 600°Сге чейин көтөрүлгөндө, анын ток өткөрүү жөндөмдүүлүгү 100 эсе жогорулайт, ошондуктан жарым өткөргүч катары пайдаланылат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
</table>Dildehttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82)&diff=9612&oldid=prevDilde, 03:05, 30 Апрель (Чын куран) 2024 карата2024-04-30T03:05:52Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:05, 30 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОР ''' (лат. Borum), B – элементтердин мезгилдик системасынын III тобундагы химиялык элемент. Ат. н. 5, ат. м. 10,811. Туруктуу 2 изотобу <sup>10</sup>В ж-а <sup>11</sup>В бар. 1808-ж. фр. химиктер Л. Ж. Тенар, Л. Ж. Гей-Люссак таза түрүндө бөлүп алышкан. Жер кыртышындагы массасы 3. 10<sup>–3</sup>%. Табиятта бирикмелер түрүндө гана кездешет. Металл эмес, кара түстөгү кристалл, эрүү t 2075°С. Катуулугу боюнча алмаздан кийинки 2-орунда турган диамагниттүү зат. Температура жогорулаган сайын электр өткөргүчтүгү артат. Бирикмелеринде үч валенттүү. Абада 700°Сге чейин ысытканда В<sub>2</sub>О<sub>3</sub>кө айланат, суутек (Н<sub>2</sub>) менен реакцияга кирбейт. Жогорку температурада галогендер менен кошулуп, галогениддерди BJ<sub>3</sub>, азот менен нитридди, көмүртек менен карбидди, металлдар менен бориддерди пайда кылат. Күкүрт жана туз кислоталарында эрибейт; азот кислотасы менен «падыша арагында» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бор </del>кислотасына чейин кычкылданат. Жегичтер менен кошуп ысытканда бораттар алынат. Ал В<sub>2</sub>О<sub>3</sub> жана BCl<sub>3</sub>тү калыбына келтирүүдөн, NaBF<sub>4</sub>тү электролиздөөдөн алынат. Ядролук техникада цемент, айнек өндүрүшүндө жана химия өнөр жайында боёк, кагаз, резина ж.б. өндүрүүдө колдонулат. Түстүү куймаларды, болотту алууда, алардын сапатын жакшыртуу максатында аз санда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бор </del>кошулат. Температура 600°Сге чейин көтөрүлгөндө, анын ток өткөрүү жөндөмдүүлүгү 100 эсе жогорулайт, ошондуктан жарым өткөргүч катары пайдаланылат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОР ''' (лат. Borum), B – элементтердин мезгилдик системасынын III тобундагы химиялык элемент. Ат. н. 5, ат. м. 10,811. Туруктуу 2 изотобу <sup>10</sup>В ж-а <sup>11</sup>В бар. 1808-ж. фр. химиктер Л. Ж. Тенар, Л. Ж. Гей-Люссак таза түрүндө бөлүп алышкан. Жер кыртышындагы массасы 3. 10<sup>–3</sup>%. Табиятта бирикмелер түрүндө гана кездешет. Металл эмес, кара түстөгү кристалл, эрүү t 2075°С. Катуулугу боюнча алмаздан кийинки 2-орунда турган диамагниттүү зат. Температура жогорулаган сайын электр өткөргүчтүгү артат. Бирикмелеринде үч валенттүү. Абада 700°Сге чейин ысытканда В<sub>2</sub>О<sub>3</sub>кө айланат, суутек (Н<sub>2</sub>) менен реакцияга кирбейт. Жогорку температурада галогендер менен кошулуп, галогениддерди BJ<sub>3</sub>, азот менен нитридди, көмүртек менен карбидди, металлдар менен бориддерди пайда кылат. Күкүрт жана туз кислоталарында эрибейт; азот кислотасы менен «падыша арагында» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бор </ins>кислотасына чейин кычкылданат. Жегичтер менен кошуп ысытканда бораттар алынат. Ал В<sub>2</sub>О<sub>3</sub> жана BCl<sub>3</sub>тү калыбына келтирүүдөн, NaBF<sub>4</sub>тү электролиздөөдөн алынат. Ядролук техникада цемент, айнек өндүрүшүндө жана химия өнөр жайында боёк, кагаз, резина ж.б. өндүрүүдө колдонулат. Түстүү куймаларды, болотту алууда, алардын сапатын жакшыртуу максатында аз санда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бор </ins>кошулат. Температура 600°Сге чейин көтөрүлгөндө, анын ток өткөрүү жөндөмдүүлүгү 100 эсе жогорулайт, ошондуктан жарым өткөргүч катары пайдаланылат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
</table>Dildehttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82)&diff=9468&oldid=prevTemirkan: Temirkan moved page БОР 2 to БОР (химиялык элемент)2024-04-26T09:30:13Z<p>Temirkan moved page <a href="/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0_2&action=edit&redlink=1" class="new" title="БОР 2 (мындай барак жок)">БОР 2</a> to <a href="/index.php/%D0%91%D0%9E%D0%A0_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82)" title="БОР (химиялык элемент)">БОР (химиялык элемент)</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:30, 26 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82)&diff=9467&oldid=prevTemirkan, 09:29, 26 Апрель (Чын куран) 2024 карата2024-04-26T09:29:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:29, 26 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОР ''' (лат. Borum), B – элементтердин мезгилдик системасынын III тобундагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </del>элемент. Ат. н. 5, ат. м. 10,811. Туруктуу 2 изотобу <sup>10</sup>В ж-а <sup>11</sup>В бар. 1808-ж. фр. химиктер Л. Ж. Тенар, Л. Ж. Гей-Люссак таза түрүндө бөлүп алышкан. Жер кыртышындагы массасы 3. 10<sup>–3</sup>%. Табиятта бирикмелер түрүндө гана кездешет. Металл эмес, кара түстөгү кристалл, эрүү t 2075°С. Катуулугу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>алмаздан кийинки 2-орунда турган диамагниттүү зат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Темп-ра </del>жогорулаган сайын электр өткөргүчтүгү артат. Бирикмелеринде үч валенттүү. Абада 700°Сге чейин ысытканда В<sub>2</sub>О<sub>3</sub>кө айланат, суутек (Н<sub>2</sub>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>реакцияга кирбейт. Жогорку <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">темп-рада </del>галогендер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>кошулуп, галогениддерди BJ<sub>3</sub>, азот <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>нитридди, көмүртек <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>карбидди, металлдар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>бориддерди пайда кылат. Күкүрт <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>туз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-таларында </del>эрибейт; азот <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-тасы м-н </del>«падыша арагында» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. к-тасына </del>чейин кычкылданат. Жегичтер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>кошуп ысытканда бораттар алынат. Ал В<sub>2</sub>О<sub>3</sub> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>BCl<sub>3</sub>тү калыбына келтирүүдөн, NaBF<sub>4</sub>тү электролиздөөдөн алынат. Ядролук техникада цемент, айнек өндүрүшүндө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>химия өнөр жайында боёк, кагаз, резина ж.б. өндүрүүдө колдонулат. Түстүү куймаларды, болотту алууда, алардын сапатын жакшыртуу максатында аз санда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>кошулат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Темп-ра </del>600°Сге чейин көтөрүлгөндө, анын ток өткөрүү жөндөмдүүлүгү 100 эсе жогорулайт, ошондуктан жарым өткөргүч катары пайдаланылат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОР ''' (лат. Borum), B – элементтердин мезгилдик системасынын III тобундагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </ins>элемент. Ат. н. 5, ат. м. 10,811. Туруктуу 2 изотобу <sup>10</sup>В ж-а <sup>11</sup>В бар. 1808-ж. фр. химиктер Л. Ж. Тенар, Л. Ж. Гей-Люссак таза түрүндө бөлүп алышкан. Жер кыртышындагы массасы 3. 10<sup>–3</sup>%. Табиятта бирикмелер түрүндө гана кездешет. Металл эмес, кара түстөгү кристалл, эрүү t 2075°С. Катуулугу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>алмаздан кийинки 2-орунда турган диамагниттүү зат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Температура </ins>жогорулаган сайын электр өткөргүчтүгү артат. Бирикмелеринде үч валенттүү. Абада 700°Сге чейин ысытканда В<sub>2</sub>О<sub>3</sub>кө айланат, суутек (Н<sub>2</sub>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>реакцияга кирбейт. Жогорку <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">температурада </ins>галогендер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>кошулуп, галогениддерди BJ<sub>3</sub>, азот <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>нитридди, көмүртек <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>карбидди, металлдар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>бориддерди пайда кылат. Күкүрт <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>туз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кислоталарында </ins>эрибейт; азот <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кислотасы менен </ins>«падыша арагында» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бор кислотасына </ins>чейин кычкылданат. Жегичтер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>кошуп ысытканда бораттар алынат. Ал В<sub>2</sub>О<sub>3</sub> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>BCl<sub>3</sub>тү калыбына келтирүүдөн, NaBF<sub>4</sub>тү электролиздөөдөн алынат. Ядролук техникада цемент, айнек өндүрүшүндө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>химия өнөр жайында боёк, кагаз, резина ж.б. өндүрүүдө колдонулат. Түстүү куймаларды, болотту алууда, алардын сапатын жакшыртуу максатында аз санда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бор </ins>кошулат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Температура </ins>600°Сге чейин көтөрүлгөндө, анын ток өткөрүү жөндөмдүүлүгү 100 эсе жогорулайт, ошондуктан жарым өткөргүч катары пайдаланылат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82)&diff=6813&oldid=prevvol2_>KadyrM, 09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 карата2024-03-28T09:03:28Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol2_>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82)&diff=6814&oldid=prevKadyrm: 1 версия2024-03-28T04:57:00Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div>'''БОР ''' (лат. Borum), B – элементтердин мезгилдик системасынын III тобундагы хим. элемент. Ат. н. 5, ат. м. 10,811. Туруктуу 2 изотобу <sup>10</sup>В ж-а <sup>11</sup>В бар. 1808-ж. фр. химиктер Л. Ж. Тенар, Л. Ж. Гей-Люссак таза түрүндө бөлүп алышкан. Жер кыртышындагы массасы 3. 10<sup>–3</sup>%. Табиятта бирикмелер түрүндө гана кездешет. Металл эмес, кара түстөгү кристалл, эрүү t 2075°С. Катуулугу б-ча алмаздан кийинки 2-орунда турган диамагниттүү зат. Темп-ра жогорулаган сайын электр өткөргүчтүгү артат. Бирикмелеринде үч валенттүү. Абада 700°Сге чейин ысытканда В<sub>2</sub>О<sub>3</sub>кө айланат, суутек (Н<sub>2</sub>) м-н реакцияга кирбейт. Жогорку темп-рада галогендер м-н кошулуп, галогениддерди BJ<sub>3</sub>, азот м-н нитридди, көмүртек м-н карбидди, металлдар м-н бориддерди пайда кылат. Күкүрт ж-а туз к-таларында эрибейт; азот к-тасы м-н «падыша арагында» Б. к-тасына чейин кычкылданат. Жегичтер м-н кошуп ысытканда бораттар алынат. Ал В<sub>2</sub>О<sub>3</sub> ж-а BCl<sub>3</sub>тү калыбына келтирүүдөн, NaBF<sub>4</sub>тү электролиздөөдөн алынат. Ядролук техникада цемент, айнек өндүрүшүндө ж-а химия өнөр жайында боёк, кагаз, резина ж.б. өндүрүүдө колдонулат. Түстүү куймаларды, болотту алууда, алардын сапатын жакшыртуу максатында аз санда Б. кошулат. Темп-ра 600°Сге чейин көтөрүлгөндө, анын ток өткөрүү жөндөмдүүлүгү 100 эсе жогорулайт, ошондуктан жарым өткөргүч катары пайдаланылат.<br />
[[Category: 2-том]]<br />
</div>Kadyrm