http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%A0%D0%A3%D0%9D%D0%95%D0%99БРУНЕЙ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T07:50:18ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%A0%D0%A3%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=29177&oldid=prevLera, 07:32, 25 Июль (Теке) 2025 карата2025-07-25T07:32:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:32, 25 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">12 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">12 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Калимантандын бир бөлүгүн (Сабах) Брунейдин султаны англиялык ишкер Дентке ижарага кармата берген. 1888-жылы Бруней британ протектораты болуп калган. Ал жерден нефть табылгандыгына байланыштуу 1906-жылы англиялык резидент дайындалган. 1941–45-жылдары Брунейди Япония басып алган. 1948–59-жылдары аны Саравактагы англиялык губернатор башкарган. 1956-жылы көз карандысыздык үчүн күрөшкөн Элдик партия түзүлүп, 1962-жылы көз каранды эмес Түндүк Калимантан мамлекетин түзүү максатында көтөрүлүш чыгарган. Бирок, көтөрүлүш 1963-жылы англиялык аскерлер тарабынан басылып калган. 1983-жылга чейин Улуу Британиянын протектораты болгон. 1984-жылы Улуу Британия менен Брунейдин ортосунда султандыктын көз каранды эместиги тууралуу келишимге кол коюлган. 1992-жылы «малай ислам монархиясынын» («мелаю ислам берадна») концепциясы иштелип чыккан, ал боюнча өлкөнүн өнүгүүсүнүн негизи катары ислам мыйзамдары, башкаруунун монархиялык системасы жана малай маданиятынын баалуулуктары саналат. Өлкөдө шайлоо болбогондугуна карабастан, 20-кылымдын аягы – 21-кылымдын башында расмий түрдө Бруней Улуттук Бириккен партиясы (БУБП) жана Улуттук өнүгүү партиясы (УӨП) түзүлгөн (Бруней улуттук партиясынын мурдагы лидерлеринин бири Яссин Аффанди тарабынан 2005-жылы негизделген). 2013–14-жылдары Бруней бийлиги бир катар өлкөлөрдүн жана эл аралык уюмдардын сынына кабылган шариат нормаларын өлкөнүн мыйзамдарына акырындык менен киргизе баштады.<br/>Э к о н о м и к а с ы н ы н негизин нефть жана жаратылыш газын өндүрүү жана экспорттоо түзөт. ИДПдеги өнөр жай менен курулуштун үлүшү – 44%, айыл, токой жана балык чарбасы – 3%. Өнөр жайы тез темп менен өсүүдө. Түштүк Кытай деӊизинин жээгиндеги Серна аймагынан нефть казылып алынат. 2002-жылы 3,0 млрд ''кВт ·с'' электр энергиясы өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу 7 миӊ ''га'' жерине шалы, саго пальмасы, каучук жана кокос өстүрүлөт. Буйвол, чочко, эчки асыралат. Нефть ажыратуу, жыгаччылык, кеме ремонттоочу өнөр жайы бар. Дарыяларында кеме жүрөт, ал негизги транспорт болуп эсептелет. Автомобиль жолунун узундугу 2,5 миӊ ''км'', газ куурунун узундугу 665 ''км'', нефтиники 439 ''км'', ички суу жолунуку 209 ''км''. Сыртка каучук, токой, нефть, суюлтулган газ чыгарылат. Сырттан оор машина, химия өнөр жай, айыл чарба, транспорт жабдууларын жана азык-түлүк алат. Негизги сырткы соода шериктери: Корея Республикасы, Япония, Сингапур, АКШ, Малайзия, Таиланд. <br/></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Калимантандын бир бөлүгүн (Сабах) Брунейдин султаны англиялык ишкер Дентке ижарага кармата берген. 1888-жылы Бруней британ протектораты болуп калган. Ал жерден нефть табылгандыгына байланыштуу 1906-жылы англиялык резидент дайындалган. 1941–45-жылдары Брунейди Япония басып алган. 1948–59-жылдары аны Саравактагы англиялык губернатор башкарган. 1956-жылы көз карандысыздык үчүн күрөшкөн Элдик партия түзүлүп, 1962-жылы көз каранды эмес Түндүк Калимантан мамлекетин түзүү максатында көтөрүлүш чыгарган. Бирок, көтөрүлүш 1963-жылы англиялык аскерлер тарабынан басылып калган. 1983-жылга чейин Улуу Британиянын протектораты болгон. 1984-жылы Улуу Британия менен Брунейдин ортосунда султандыктын көз каранды эместиги тууралуу келишимге кол коюлган. 1992-жылы «малай ислам монархиясынын» («мелаю ислам берадна») концепциясы иштелип чыккан, ал боюнча өлкөнүн өнүгүүсүнүн негизи катары ислам мыйзамдары, башкаруунун монархиялык системасы жана малай маданиятынын баалуулуктары саналат. Өлкөдө шайлоо болбогондугуна карабастан, 20-кылымдын аягы – 21-кылымдын башында расмий түрдө Бруней Улуттук Бириккен партиясы (БУБП) жана Улуттук өнүгүү партиясы (УӨП) түзүлгөн (Бруней улуттук партиясынын мурдагы лидерлеринин бири Яссин Аффанди тарабынан 2005-жылы негизделген). 2013–14-жылдары Бруней бийлиги бир катар өлкөлөрдүн жана эл аралык уюмдардын сынына кабылган шариат нормаларын өлкөнүн мыйзамдарына акырындык менен киргизе баштады.<br/>Э к о н о м и к а с ы н ы н негизин нефть жана жаратылыш газын өндүрүү жана экспорттоо түзөт. ИДПдеги өнөр жай менен курулуштун үлүшү – 44%, айыл, токой жана балык чарбасы – 3%. Өнөр жайы тез темп менен өсүүдө. Түштүк Кытай деӊизинин жээгиндеги Серна аймагынан нефть казылып алынат. 2002-жылы 3,0 млрд ''кВт ·с'' электр энергиясы өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу 7 миӊ ''га'' жерине шалы, саго пальмасы, каучук жана кокос өстүрүлөт. Буйвол, чочко, эчки асыралат. Нефть ажыратуу, жыгаччылык, кеме ремонттоочу өнөр жайы бар. Дарыяларында кеме жүрөт, ал негизги транспорт болуп эсептелет. Автомобиль жолунун узундугу 2,5 миӊ ''км'', газ куурунун узундугу 665 ''км'', нефтиники 439 ''км'', ички суу жолунуку 209 ''км''. Сыртка каучук, токой, нефть, суюлтулган газ чыгарылат. Сырттан оор машина, химия өнөр жай, айыл чарба, транспорт жабдууларын жана азык-түлүк алат. Негизги сырткы соода шериктери: Корея Республикасы, Япония, Сингапур, АКШ, Малайзия, Таиланд. <br/></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БРУНЕЙ71.png | thumb | <center>Бандар-Сери-Бегавандагы Омар Али Сайфуддиндин мечити.</center>]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БРУНЕЙ71.png | thumb | <center>Бандар-Сери-Бегавандагы Омар Али Сайфуддиндин мечити.</center>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16-</del>кылымда ислам маданиятын байыткан көркөм чыгармалар пайда боло баштаган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17–20-</del>кылымдарда европалык стилдеги эстеликтер маанилүү орунду ээлеген. Ал эми <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20-</del>кылымда эл аралык стилдеги имараттар курула баштаган. Кол өнөрчүлүк өнүккөн. Алтын, күмүш, металл <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>асыл таштардан түрдүү зер буюмдары жасалат. Сүрөт өнөрүндө байыркы үрп-адаттары чагылдырылган. 1972-жылы музыканы (академиялык) кеӊири жайылтуу үчүн атайын музыкалык коом түзүлгөн. Мамлекеттик жана менчик <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ЖОЖдор</del>, ошондой эле компьютердик, музыкалык, спорттук окуу борборлору, музейлери (1965), кол <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">XVI </ins>кылымда ислам маданиятын байыткан көркөм чыгармалар пайда боло баштаган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">XVII–XX </ins>кылымдарда европалык стилдеги эстеликтер маанилүү орунду ээлеген. Ал эми <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">XX </ins>кылымда эл аралык стилдеги имараттар курула баштаган. Кол өнөрчүлүк өнүккөн. Алтын, күмүш, металл <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башка </ins>асыл таштардан түрдүү зер буюмдары жасалат. Сүрөт өнөрүндө байыркы үрп-адаттары чагылдырылган. 1972-жылы музыканы (академиялык) кеӊири жайылтуу үчүн атайын музыкалык коом түзүлгөн. Мамлекеттик жана менчик <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку окуук жайлар</ins>, ошондой эле компьютердик, музыкалык, спорттук окуу борборлору, музейлери (1965), кол <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөрчүлүк борбору (1975), </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чүлүк борбору (1975), </del>галереялар (1984), китепканалар бар. Массалык маалымат каражаттары мамлекет тарабынан көзөмөлгө алынган. «Борнео буллетин» жана «Медиа пермата» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>көлөмдүү гезиттери чыгып турат. «Рейдио Телевижен Бруней» мамлекеттик телерадиокорпорациясы башкарган бир телекөрсөтүү каналы жана үч радиостанциясы, «Жабатан телеком» радиоуктуруусу боюнча өкмөттүк агентчилиги, ошондой эле «Кристал ФМ» менчик радиостанциясы, «Кристал Астро» кабелдик телеканалы иштейт. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>галереялар (1984), китепканалар бар. Массалык маалымат каражаттары мамлекет тарабынан көзөмөлгө алынган. «Борнео буллетин» жана «Медиа пермата» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башка </ins>көлөмдүү гезиттери чыгып турат. «Рейдио Телевижен Бруней» мамлекеттик телерадиокорпорациясы башкарган бир телекөрсөтүү каналы жана үч радиостанциясы, «Жабатан телеком» радиоуктуруусу боюнча өкмөттүк агентчилиги, ошондой эле «Кристал ФМ» менчик радиостанциясы, «Кристал Астро» кабелдик телеканалы иштейт. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Тюрин В. А.'' История Малайзии. М., 1980; Бруней: История, экономика, политика. М., 1984; ''Алексеева Н. Н.'' Современные ландшафты зарубежной Азии. М., 2000.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Тюрин В. А.'' История Малайзии. М., 1980; Бруней: История, экономика, политика. М., 1984; ''Алексеева Н. Н.'' Современные ландшафты зарубежной Азии. М., 2000.</div></td></tr>
</table>Lerahttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%A0%D0%A3%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=9732&oldid=prevTemirkan, 04:05, 8 Май (Бугу) 2024 карата2024-05-08T04:05:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:05, 8 Май (Бугу) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">12 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">12 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Калимантандын бир бөлүгүн (Сабах) Брунейдин султаны англиялык ишкер Дентке ижарага кармата берген. 1888-жылы Бруней британ протектораты болуп калган. Ал жерден нефть табылгандыгына байланыштуу 1906-жылы англиялык резидент дайындалган. 1941–45-жылдары Брунейди Япония басып алган. 1948–59-жылдары аны Саравактагы англиялык губернатор башкарган. 1956-жылы көз карандысыздык үчүн күрөшкөн Элдик партия түзүлүп, 1962-жылы көз каранды эмес Түндүк Калимантан мамлекетин түзүү максатында көтөрүлүш чыгарган. Бирок, көтөрүлүш 1963-жылы англиялык аскерлер тарабынан басылып калган. 1983-жылга чейин Улуу Британиянын протектораты болгон. 1984-жылы Улуу Британия менен Брунейдин ортосунда султандыктын көз каранды эместиги тууралуу келишимге кол коюлган. 1992-жылы «малай ислам монархиясынын» («мелаю ислам берадна») концепциясы иштелип чыккан, ал боюнча өлкөнүн өнүгүүсүнүн негизи катары ислам мыйзамдары, башкаруунун монархиялык системасы жана малай маданиятынын баалуулуктары саналат. Өлкөдө шайлоо болбогондугуна карабастан, 20-кылымдын аягы – 21-кылымдын башында расмий түрдө Бруней Улуттук Бириккен партиясы (БУБП) жана Улуттук өнүгүү партиясы (УӨП) түзүлгөн (Бруней улуттук партиясынын мурдагы лидерлеринин бири Яссин Аффанди тарабынан 2005-жылы негизделген). 2013–14-жылдары Бруней бийлиги бир катар өлкөлөрдүн жана эл аралык уюмдардын сынына кабылган шариат нормаларын өлкөнүн мыйзамдарына акырындык менен киргизе баштады.<br/>Э к о н о м и к а с ы н ы н негизин нефть жана жаратылыш газын өндүрүү жана экспорттоо түзөт. ИДПдеги өнөр жай менен курулуштун үлүшү – 44%, айыл, токой жана балык чарбасы – 3%. Өнөр жайы тез темп менен өсүүдө. Түштүк Кытай деӊизинин жээгиндеги Серна аймагынан нефть казылып алынат. 2002-жылы 3,0 млрд ''кВт ·с'' электр энергиясы өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу 7 миӊ ''га'' жерине шалы, саго пальмасы, каучук жана кокос өстүрүлөт. Буйвол, чочко, эчки асыралат. Нефть ажыратуу, жыгаччылык, кеме ремонттоочу өнөр жайы бар. Дарыяларында кеме жүрөт, ал негизги транспорт болуп эсептелет. Автомобиль жолунун узундугу 2,5 миӊ ''км'', газ куурунун узундугу 665 ''км'', нефтиники 439 ''км'', ички суу жолунуку 209 ''км''. Сыртка каучук, токой, нефть, суюлтулган газ чыгарылат. Сырттан оор машина, химия өнөр жай, айыл чарба, транспорт жабдууларын жана азык-түлүк алат. Негизги сырткы соода шериктери: Корея Республикасы, Япония, Сингапур, АКШ, Малайзия, Таиланд. <br/></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Калимантандын бир бөлүгүн (Сабах) Брунейдин султаны англиялык ишкер Дентке ижарага кармата берген. 1888-жылы Бруней британ протектораты болуп калган. Ал жерден нефть табылгандыгына байланыштуу 1906-жылы англиялык резидент дайындалган. 1941–45-жылдары Брунейди Япония басып алган. 1948–59-жылдары аны Саравактагы англиялык губернатор башкарган. 1956-жылы көз карандысыздык үчүн күрөшкөн Элдик партия түзүлүп, 1962-жылы көз каранды эмес Түндүк Калимантан мамлекетин түзүү максатында көтөрүлүш чыгарган. Бирок, көтөрүлүш 1963-жылы англиялык аскерлер тарабынан басылып калган. 1983-жылга чейин Улуу Британиянын протектораты болгон. 1984-жылы Улуу Британия менен Брунейдин ортосунда султандыктын көз каранды эместиги тууралуу келишимге кол коюлган. 1992-жылы «малай ислам монархиясынын» («мелаю ислам берадна») концепциясы иштелип чыккан, ал боюнча өлкөнүн өнүгүүсүнүн негизи катары ислам мыйзамдары, башкаруунун монархиялык системасы жана малай маданиятынын баалуулуктары саналат. Өлкөдө шайлоо болбогондугуна карабастан, 20-кылымдын аягы – 21-кылымдын башында расмий түрдө Бруней Улуттук Бириккен партиясы (БУБП) жана Улуттук өнүгүү партиясы (УӨП) түзүлгөн (Бруней улуттук партиясынын мурдагы лидерлеринин бири Яссин Аффанди тарабынан 2005-жылы негизделген). 2013–14-жылдары Бруней бийлиги бир катар өлкөлөрдүн жана эл аралык уюмдардын сынына кабылган шариат нормаларын өлкөнүн мыйзамдарына акырындык менен киргизе баштады.<br/>Э к о н о м и к а с ы н ы н негизин нефть жана жаратылыш газын өндүрүү жана экспорттоо түзөт. ИДПдеги өнөр жай менен курулуштун үлүшү – 44%, айыл, токой жана балык чарбасы – 3%. Өнөр жайы тез темп менен өсүүдө. Түштүк Кытай деӊизинин жээгиндеги Серна аймагынан нефть казылып алынат. 2002-жылы 3,0 млрд ''кВт ·с'' электр энергиясы өндүрүлгөн. Айыл чарбасына жарактуу 7 миӊ ''га'' жерине шалы, саго пальмасы, каучук жана кокос өстүрүлөт. Буйвол, чочко, эчки асыралат. Нефть ажыратуу, жыгаччылык, кеме ремонттоочу өнөр жайы бар. Дарыяларында кеме жүрөт, ал негизги транспорт болуп эсептелет. Автомобиль жолунун узундугу 2,5 миӊ ''км'', газ куурунун узундугу 665 ''км'', нефтиники 439 ''км'', ички суу жолунуку 209 ''км''. Сыртка каучук, токой, нефть, суюлтулган газ чыгарылат. Сырттан оор машина, химия өнөр жай, айыл чарба, транспорт жабдууларын жана азык-түлүк алат. Негизги сырткы соода шериктери: Корея Республикасы, Япония, Сингапур, АКШ, Малайзия, Таиланд. <br/></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БРУНЕЙ71.png | thumb | <center>Бандар-Сери-Бегавандагы Омар Али Сайфуддиндин мечити.</center>]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БРУНЕЙ71.png | thumb | <center>Бандар-Сери-Бегавандагы Омар Али Сайфуддиндин мечити.</center>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>16-кылымда ислам маданиятын байыткан көркөм чыгармалар пайда боло баштаган. 17–20-кылымдарда европалык стилдеги эстеликтер маанилүү орунду ээлеген. Ал эми 20-кылымда эл аралык стилдеги имараттар курула баштаган. Кол өнөрчүлүк өнүккөн. Алтын, күмүш, металл ж. б. асыл таштардан түрдүү зер буюмдары жасалат. Сүрөт өнөрүндө байыркы үрп-адаттары чагылдырылган. 1972-жылы музыканы (академиялык) кеӊири жайылтуу үчүн атайын музыкалык коом түзүлгөн. Мамлекеттик жана менчик ЖОЖдор, ошондой эле компьютердик, музыкалык, спорттук окуу борборлору, музейлери (1965), кол өнөр<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><br/></del>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аягы жок!!!</del>'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>16-кылымда ислам маданиятын байыткан көркөм чыгармалар пайда боло баштаган. 17–20-кылымдарда европалык стилдеги эстеликтер маанилүү орунду ээлеген. Ал эми 20-кылымда эл аралык стилдеги имараттар курула баштаган. Кол өнөрчүлүк өнүккөн. Алтын, күмүш, металл ж. б. асыл таштардан түрдүү зер буюмдары жасалат. Сүрөт өнөрүндө байыркы үрп-адаттары чагылдырылган. 1972-жылы музыканы (академиялык) кеӊири жайылтуу үчүн атайын музыкалык коом түзүлгөн. Мамлекеттик жана менчик ЖОЖдор, ошондой эле компьютердик, музыкалык, спорттук окуу борборлору, музейлери (1965), кол өнөр </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чүлүк борбору (1975), галереялар (1984), китепканалар бар. Массалык маалымат каражаттары мамлекет тарабынан көзөмөлгө алынган. «Борнео буллетин» жана «Медиа пермата» ж. б. көлөмдүү гезиттери чыгып турат. «Рейдио Телевижен Бруней» мамлекеттик телерадиокорпорациясы башкарган бир телекөрсөтүү каналы жана үч радиостанциясы, «Жабатан телеком» радиоуктуруусу боюнча өкмөттүк агентчилиги, ошондой эле «Кристал ФМ» менчик радиостанциясы, «Кристал Астро» кабелдик телеканалы иштейт. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: ''Тюрин В. А.</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">История Малайзии. М., 1980; Бруней: История, экономика, политика. М., 1984; </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алексеева Н. Н.</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Современные ландшафты зарубежной Азии. М., 2000.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><br /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БРУНЕЙ72.png | thumb | <center>Бруней акчасы.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БРУНЕЙ72.png | thumb | <center>Бруней акчасы.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></center>]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></center>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%A0%D0%A3%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=9730&oldid=prevTemirkan, 10:57, 7 Май (Бугу) 2024 карата2024-05-07T10:57:44Z<p></p>
<a href="//212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%A0%D0%A3%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=9730&oldid=7289">Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү</a>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%A0%D0%A3%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=7289&oldid=prevvol2_>KadyrM, 09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 карата2024-03-28T09:03:28Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol2_>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%91%D0%A0%D0%A3%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=7290&oldid=prevKadyrm: 1 версия2024-03-28T04:57:19Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div>'''БРУНЕ&#769;Й''' , Б р у н е й Д а р у с с а л а м м а м л е к е т и – Түш.-Чыгыш Азиядагы мамлекет. Калимантан (Борнео) а-нын түндүгүндө жайгашкан. Түндүгүн Түн.-Кытай деӊизи чулгайт. Калган жактары өлкөнү экиге бөлүп турган Саравак штаты (Малайзия) м-н чектешет. Аянты – 5,8 миӊ ''км''<sup>2</sup>.<br />
<br/><br />
[[File:БРУНЕЙ68.png | thumb | none]]<br />
Калкы – 437,5 миӊ (2020). Борбору – Бандар-Сери-Бегаван ш. Мамл. тили – малайя тили. Акча бирдиги – бруней доллары. Адм.-аймактык жактан 4 дистрикке бөлүнөт. <br />
<br/>Б. – унитардык мамлекет. ''Шериктештиктин'' курамында. Конституциясы 29-сентябрда 1959-ж. күчүнө кирген. Башкаруу формасы – абсолюттук монархия (султандык). Мамлекет башчысы – султан. Мыйзам чыгаруу бийлиги султандын декреттеринин негизинде жүзөгө ашырылат. Саясий партиялары: Бруней элинин көз каранды эместик фронту ж-а Бруней улуттук биримдик партиясы. <br />
<br/>Таблица бар<br />
<br/>Аймагынын басымдуу бөлүгү саздуу ойдуӊ, чыгыш жагы тоолуу (Б. эӊ бийик жери – 1850 ''м'', Букит-Пагон тоосу), батышы бийикт. 300 ''м'' болгон адырлуу түздүк. Түш.-Кытай деӊизинин жээги нефть м-н жаратылыш газына бай. Климаты экватордук, ысык ж-а жыл бою нымдуу. Жылдык орт. темп-расы 27°С. Жаан-чачыны жээк тилкесинде 2500 ''мм''ден ички аймактарында 5000 ''мм''ге чейин. Тайфун көп болуп турат. Негизги дарыялары – Белайт, Тутонг, Пандаруан ж-а Тембуронг, кеме жүрөт, Түш. Кытай деӊизине куят. Аймагынын 75%ин дайыма нымдуу экватордук токой ээлейт. Жалпы аянты 115,1 миӊ ''га'' болгон 10 коргоого алынган табыйгый аймагы бар, а. и. Улу-Тембуранг улуттук паркы уюштурулган. <br />
<br/>Калкынын 87% – брунейликтер. Орт. жыштыгы – 1 ''км''<sup>2 </sup>жерге 73 киши (2005). Калкынын жашынын орт. узактыгы: эркектериники – 72,4, аялдарыныкы – 77,4 жаш. Шаар калкы 75%. Ири шаары – Бандар-Сери-Бегаван. Ислам (66%), буддизм (14%) ж-а христиан динин тутат. <br />
<br/>Б-дин байыркы тарыхы аз изилденген. 15-кда өлкөнүн биринчи султаны катары белгилүү болгон Б-дин башкаруучусу Аванг Алак Бетатар өзүн Мухаммед I деп атап, бийлик жүргүзгөн. 16-к-дын биринчи жарымында султандыктын өзгөчө гүлдөгөн учурунда, Б-дин бийлиги Калимантандын түн. жээктерине <br />
<br/><br />
[[File:БРУНЕЙ69.png | thumb | <center>Түштүк Кытай деӊизинин жээги.</center>]]<br />
ж-а коӊшу аралдарга чейин жеткен. 1580-ж. Б-ди испан колониячылары каратып алат. Аларды кууп чыкканына карабастан, өлкөнүн абалы бир топ начарлап, анын бийлиги астында Түн. Калимантан гана калган. 19-к-дын баш ченинде Б. деӊиз каракчыларынын борборуна ж-а кул сатуучу базарлардын бирине айланган. 1841-ж. англ. авантюрист Ж. Брук Саравакты каратып алып, бара-бара Б-дин жерлерин англичандар ээлей башташкан. 1847-ж. Улуу Британия Лабуан а-н басып алып, өз кызыкчылыктарын жактаган келишимди Б-ге таӊуулаган. 1877-ж. Түн.<br />
<br/><br />
[[File:БРУНЕЙ70.png | thumb | none]]<br />
Калимантандын бир бөлүгүн (Сабах) Б-дин султаны англ. ишкер Дентке ижарага кармата берген. 1888-ж. Б. британ протектораты болуп калган. Ал жерден нефть табылгандыгына байланыштуу 1906-ж. англ. резидент дайындалган. 1941–45-ж. Б-ди Япония басып алган. 1948–59-ж. аны Саравактагы англ. губернатор башкарган. 1956-ж. көз карандысыздык үчүн күрөшкөн Элдик партия түзүлүп, 1962-ж. көз каранды эмес Түн. Калимантан мамлекетин түзүү максатында көтөрүлүш чыгарган. Бирок, көтөрүлүш 1963-ж. англ. аскерлер тарабынан басылып калган. 1983-ж. чейин Улуу Британиянын протектораты болгон. 1984-ж. Улуу Британия м-н Б-дин ортосунда султандыктын көз каранды эместиги тууралуу келишимге кол коюлган. 1992-ж. «малай ислам монархиясынын» («мелаю ислам берадна») концепциясы иштелип чыккан, ал б-ча өлкөнүн өнүгүүсүнүн негизи катары ислам мыйзамдары, башкаруунун монархиялык системасы ж-а малай мад-тынын баалуулуктары саналат. Өлкөдө шайлоо болбогондугуна карабастан, 20-к-дын аягы – 21-к-дын башында расмий түрдө Бруней Улуттук Бириккен партиясы (БУБП) ж-а Улуттук өнүгүү партиясы (УӨП) түзүлгөн (Б. улуттук партиясынын мурдагы лидерлеринин бири Яссин Аффанди тарабынан 2005-ж. негизделген). 2013–14-ж. Б. бийлиги бир катар өлкөлөрдүн ж-а эл аралык уюмдардын сынына кабылган шариат нормаларын өлкөнүн мыйзамдарына акырындык м-н киргизе баштады.<br />
<br/>Э к о н о м и к а с ы н ы н негизин нефть ж-а жаратылыш газын өндүрүү ж-а экспорттоо түзөт. ИДПдеги өнөр жай м-н курулуштун үлүшү – 44%, айыл, токой ж-а балык чарбасы – 3%. Өнөр жайы тез темп м-н өсүүдө. Түш. Кытай деӊизинин жээгиндеги Серна аймагынан нефть казылып алынат. 2002-ж. 3,0 млрд ''кВт ·с'' электр энергиясы өндүрүлгөн. А. ч-на жарактуу 7 миӊ ''га'' жерине шалы, саго пальмасы, каучук ж-а кокос өстүрүлөт. Буйвол, чочко, эчки асыралат. Нефть ажыратуу, жыгаччылык, кеме ремонттоочу өнөр жайы бар. Дарыяларында кеме жүрөт, ал негизги транспорт болуп эсептелет. Автомобиль жолунун уз. 2,5 миӊ ''км'', газ куурунун уз. 665 ''км'', нефтиники 439 ''км'', ички суу жолунуку 209 ''км''. Сыртка каучук, токой, нефть, суюлтулган газ чыгарылат. Сырттан оор машина, хим. өнөр жай, а. ч., транспорт жабдууларын ж-а азык-түлүк алат. Негизги сырткы соода шериктери: Корея Респ-сы, Япония, Сингапур, АКШ, Малайзия, Таиланд. <br />
<br/><br />
[[File:БРУНЕЙ71.png | thumb | <center>Бандар-Сери-Бегавандагы Омар Али Сайфуддиндин мечити.</center>]]<br />
16-к-да ислам мад-тын байыткан көркөм чыгармалар пайда боло баштаган. 17–20-к-да европ. стилдеги эстеликтер маанилүү орунду ээлеген. Ал эми 20-к-да эл аралык стилдеги имараттар курула баштаган. Кол өнөрчүлүк өнүккөн. Алтын, күмүш, металл ж. б. асыл таштардан түрдүү зер буюмдары жасалат. Сүрөт өнөрүндө байыркы үрп-адаттары чагылдырылган. 1972-ж. музыканы (академиялык) кеӊири жайылтуу үчүн атайын муз. коом түзүлгөн. Мамл. ж-а менчик ЖОЖдор, о. эле компьютердик, муз., спорттук окуу борборлору, музейлери (1965), кол өнөр-<br />
<br/><br />
[[File:БРУНЕЙ72.png | thumb | <center>Бруней акчасы.<br />
</center>]]<br />
[[Category: 2-том]]<br />
</div>Kadyrm