ВЕНЕСУЭЛАГА кошумча. - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 05:57, 9 Январь (Үчтүн айы) 2025 карата

2025-01-09T05:57:11Z

← Мурунку нускасы		05:57, 9 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	2009-~~ж. В-да~~ өткөн референдумда өлкөнүн конституциясына өзгөртүүлөр кирген. Уго Чавес «венесуэлалык социализмди» куруу, жакырчылыкка, коррупцияга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кылмыштуулукка каршы күрөшүү, сабатсыздыкты жоюу ж. б. ишке ашыруу үчүн күрөшкөн. Ал өлкөдө ~~антиамер.~~ риторикага таянып, өлкөнүн ички саясатын (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> ~~экон.~~ саясат) социалисттик нукка ылайык жүргүзгөн. АКШ ~~В-нын~~ негизги соода өнөктөшү болуп калган. 2013-ж. Уго Чавес көз жумган соң, өлкөнүн президенттигине Николас Мадуро шайланган. 2013-ж. өлкөнүн экономикасы оор кырдаалда турган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аны негизинен республиканын экспорттун негизги өнүмү болгон мунайга болгон дүйнөлүк баалар көтөрүп турган. Н. Мадуронун бийликке келишинин алдында (2013-жылдын башында) ~~В-нын мамл.~~ карызы ички дүң продукциянын (ИДП) 70%ин түзүп, бюджеттин тартыштыгы 13%ке жеткен. 2013-жылдын аягында өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) 1,6% ке өскөнү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> инфляция жогору (56,3%) бойдон калган. Мадуро парламенттен ыйгарым укуктарды алып, "экономикалык чабуул" жарыялаган, башкача айтканда, жеке компаниялардын кирешесинин 30%тик чегин киргизген. Өлкөдө кант, өсүмдүк майы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> даарат кагазы сыяктуу негизги товарлардын тартыштыгы пайда болгон. Ушул учурда В. өкмөтү коррупция, диверсия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спекуляция, о. эле өлкөгө каршы жүргүзүлүп жаткан "экономикалык согуш" көйгөйлөрдүн келип чыгышына себеп болуп жатат деп ырастаган. Өкмөт "алып-сатарлыкка" каршы күрөшүү программасын ишке ашыра баштаган, же 26-ноябрда бааларды төмөндөтүүдөн баш тарткандыгы үчүн «Daka» соода тармагы улутташтырылган, 30%тик чек <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> айрым товарлар сатып алуу баасынан 1000%ке көтөрүлүп кеткен. Товарлар конфискациялангандан кийин соода тармагынын жетекчилиги камакка алынган. 2014-ж. өлкөнүн экономикасына дагы бир сокку урулган: мунай заттын дүйнөлүк баалары кескин түшүп кеткен. Натыйжада, мунай зат экспорттоодон өкмөттүн кирешеси өткөн жылга салыштырмалуу үчтөн бирине кыскарган. Борбордук банк бюджеттин тартыштыгын эмиссиянын эсебинен жабууга аракет кылган, натыйжада 2015-жылдын сентябрь айында инфляция өскөн. Инфляцияны ооздуктоого аракет кылып, өкмөт валютаны алмаштыруунун татаал тутумун киргизген, натыйжада доллардын “расмий курсу” базардагыдан 100 эсе жогору болгон. Мадуро өкмөтүнүн чавизм идеологиясын карманып, азык-түлүк бааларын административдик жол <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектеши азык-түлүк продуктыларынын жалпы жетишсиздигине алып келген. 2016-ж. Эл аралык валюта фондусу ж. б. уюмдардын маалыматы ~~б-ча~~ ички дүң продукция (ИДП) 18%ке төмөндөп, инфляция 550%ке өскөн, жумушсуздук – 21%, бюджеттин тартыштыгы – ИДПнын 17%ин түзүп, тышкы карыз 130 миллиард доллардан ашкан. Өлкө дефолт (банкрот) босогосуна туш келген. Эл аралык валюта фондунун билдирүүсүнө ылайык, ~~В-да~~ инфляциянын деңгээли 2018-жылдын аягында 1 000 000% ке жеткен. ~~В-да экон.~~ кризистин негизги себептерин структуралык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий факторлор, анын ичинде импортко болгон жогорку көз карандылык, мунай затына дүйнөлүк баанын төмөндөшү, о. эле азык-түлүктү өндүрүүгө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бөлүштүрүүгө ~~мамл.~~ көзөмөл жүргүзүү деп эсептешет. ~~В-да~~ 2014-жылдан баштап эле Н. Мадуронун саясатына каршы демонстрациялар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> нааразычылык акциялары башталган. Мадуро демонстрацияларга тыюу салып, демонстранттарды "фашисттик бандалар" деп атаган. 2016-жылдын 2-майында оппозиция өкүлдөрү президент Мадурону бийликтен кетирүү үчүн референдум өткөрүүнү өтүнүшүп, бийликке кайрылышкан. 11-июнда ~~В-нын~~ Президенти Н. Мадуро "референдумду уюштурууга убакыт жоктугуна" байланыштуу кызматтан кетүү ~~б-ча~~ референдум өтпөй тургандыгын жарыялаган. 2017-ж. 30-июлда Мадуронун жарлыгына ылайык, Улуттук Ассамблеяга шайлоо болуп өткөн. Шайлоонун жүрүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> анын жыйынтыгы өлкө ичинде, эл аралык аренада нааразычылыктар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> коштолгон. Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо 2018-жылдын 20-майында өттү. Оппозиция шайлоону бойкот кылып, экинчисин бурмалоо деп атады. Шайлоодо Н. Мадуро жеңип чыккан. Шайлоо Батыш өлкөлөрүндө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Латын Америкасында нааразычылыктарды жаратты. Аргентина, Бразилия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Канада баш болгон он төрт өлкө Каракастагы элчилерин шайлоонун жыйынтыгына нааразычылык билдирүү үчүн чакыртып алышкан. Ушул эле себептен АКШ Венесуэлага кошумча ~~экон.~~ санкцияларды киргизген. АКШнын Президенти Дональд Трамп жаңы шайлоолорду өткөрүп, ~~В-да~~ репрессияларды токтотууга үндөгөн. Россиянын Президенти В. Путин Н. Мадурону кайрадан шайланышы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> куттуктап, ага өлкөнүн социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~экон.~~ маселелерин чечүүдө ийгиликтерди каалаган. Шайлоонун жыйынтыгын Россиядан тышкары Сальвадор, Куба <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Кытай мамлекеттери тааныган. 2019-жылдын январь айында узакка созулган саясий кризис кескин курчуп кеткен. Улуттук Ассамблеянын төрагасы Хуан Гуайдо Н. Мадуронун экинчи президенттик мөөнөткө инаугурациясынан кийин башталган миңдеген нааразычылыктардын фонунда өзүн президенттин милдетин аткаруучу деп жарыялады. Н. Мадуро кызмат мөөнөтү 2025-ж. аяктаганга чейин иштей тургандыгын жарыялаган. ~~В-да~~ курчуп бараткан тирешүү дүйнө коомчулугунун поляризацияланышын шарттаган. В. Колумбия <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> ~~дипл.~~ мамилесин үзгөн.		2009-жылы Венесуэлада өткөн референдумда өлкөнүн конституциясына өзгөртүүлөр кирген. Уго Чавес «венесуэлалык социализмди» куруу, жакырчылыкка, коррупцияга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кылмыштуулукка каршы күрөшүү, сабатсыздыкты жоюу ж. б. ишке ашыруу үчүн күрөшкөн. Ал өлкөдө антиамерикалык риторикага таянып, өлкөнүн ички саясатын (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> экономикалык саясат) социалисттик нукка ылайык жүргүзгөн. АКШ Венесуэланын негизги соода өнөктөшү болуп калган. 2013-жылы Уго Чавес көз жумган соң, өлкөнүн президенттигине Николас Мадуро шайланган. 2013-жылы өлкөнүн экономикасы оор кырдаалда турган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аны негизинен республиканын экспорттун негизги өнүмү болгон мунайга болгон дүйнөлүк баалар көтөрүп турган. Н. Мадуронун бийликке келишинин алдында (2013-жылдын башында) Венесуэланын мамлекеттик карызы ички дүң продукциянын (ИДП) 70%ин түзүп, бюджеттин тартыштыгы 13%ке жеткен. 2013-жылдын аягында өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) 1,6% ке өскөнү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> инфляция жогору (56,3%) бойдон калган. Мадуро парламенттен ыйгарым укуктарды алып, "экономикалык чабуул" жарыялаган, башкача айтканда, жеке компаниялардын кирешесинин 30%тик чегин киргизген. Өлкөдө кант, өсүмдүк майы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> даарат кагазы сыяктуу негизги товарлардын тартыштыгы пайда болгон. Ушул учурда Венесуэла өкмөтү коррупция, диверсия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спекуляция, ошондой эле өлкөгө каршы жүргүзүлүп жаткан "экономикалык согуш" көйгөйлөрдүн келип чыгышына себеп болуп жатат деп ырастаган. Өкмөт "алып-сатарлыкка" каршы күрөшүү программасын ишке ашыра баштаган, же 26-ноябрда бааларды төмөндөтүүдөн баш тарткандыгы үчүн «Daka» соода тармагы улутташтырылган, 30%тик чек <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> айрым товарлар сатып алуу баасынан 1000%ке көтөрүлүп кеткен. Товарлар конфискациялангандан кийин соода тармагынын жетекчилиги камакка алынган. 2014-жылы өлкөнүн экономикасына дагы бир сокку урулган: мунай заттын дүйнөлүк баалары кескин түшүп кеткен. Натыйжада, мунай зат экспорттоодон өкмөттүн кирешеси өткөн жылга салыштырмалуу үчтөн бирине кыскарган. Борбордук банк бюджеттин тартыштыгын эмиссиянын эсебинен жабууга аракет кылган, натыйжада 2015-жылдын сентябрь айында инфляция өскөн. Инфляцияны ооздуктоого аракет кылып, өкмөт валютаны алмаштыруунун татаал тутумун киргизген, натыйжада доллардын “расмий курсу” базардагыдан 100 эсе жогору болгон. Мадуро өкмөтүнүн чавизм идеологиясын карманып, азык-түлүк бааларын административдик жол <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектеши азык-түлүк продуктыларынын жалпы жетишсиздигине алып келген. 2016-жылы Эл аралык валюта фондусу ж. б. уюмдардын маалыматы боюнча ички дүң продукция (ИДП) 18%ке төмөндөп, инфляция 550%ке өскөн, жумушсуздук – 21%, бюджеттин тартыштыгы – ИДПнын 17%ин түзүп, тышкы карыз 130 миллиард доллардан ашкан. Өлкө дефолт (банкрот) босогосуна туш келген. Эл аралык валюта фондунун билдирүүсүнө ылайык, Венесуэлада инфляциянын деңгээли 2018-жылдын аягында 1 000 000% ке жеткен. Венесуэлада экономикалык кризистин негизги себептерин структуралык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий факторлор, анын ичинде импортко болгон жогорку көз карандылык, мунай затына дүйнөлүк баанын төмөндөшү, ошондой эле азык-түлүктү өндүрүүгө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бөлүштүрүүгө мамлекеттик көзөмөл жүргүзүү деп эсептешет. Венесуэлада 2014-жылдан баштап эле Н. Мадуронун саясатына каршы демонстрациялар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> нааразычылык акциялары башталган. Мадуро демонстрацияларга тыюу салып, демонстранттарды "фашисттик бандалар" деп атаган. 2016-жылдын 2-майында оппозиция өкүлдөрү президент Мадурону бийликтен кетирүү үчүн референдум өткөрүүнү өтүнүшүп, бийликке кайрылышкан. 11-июнда Венесуэланын Президенти Н. Мадуро "референдумду уюштурууга убакыт жоктугуна" байланыштуу кызматтан кетүү боюнча референдум өтпөй тургандыгын жарыялаган. 2017-жылы 30-июлда Мадуронун жарлыгына ылайык, Улуттук Ассамблеяга шайлоо болуп өткөн. Шайлоонун жүрүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> анын жыйынтыгы өлкө ичинде, эл аралык аренада нааразычылыктар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> коштолгон. Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо 2018-жылдын 20-майында өттү. Оппозиция шайлоону бойкот кылып, экинчисин бурмалоо деп атады. Шайлоодо Н. Мадуро жеңип чыккан. Шайлоо Батыш өлкөлөрүндө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Латын Америкасында нааразычылыктарды жаратты. Аргентина, Бразилия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Канада баш болгон он төрт өлкө Каракастагы элчилерин шайлоонун жыйынтыгына нааразычылык билдирүү үчүн чакыртып алышкан. Ушул эле себептен АКШ Венесуэлага кошумча экономикалык санкцияларды киргизген. АКШнын Президенти Дональд Трамп жаңы шайлоолорду өткөрүп, Венесуэлада репрессияларды токтотууга үндөгөн. Россиянын Президенти В. Путин Н. Мадурону кайрадан шайланышы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> куттуктап, ага өлкөнүн социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экономикалык маселелерин чечүүдө ийгиликтерди каалаган. Шайлоонун жыйынтыгын Россиядан тышкары Сальвадор, Куба <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Кытай мамлекеттери тааныган. 2019-жылдын январь айында узакка созулган саясий кризис кескин курчуп кеткен. Улуттук Ассамблеянын төрагасы Хуан Гуайдо Н. Мадуронун экинчи президенттик мөөнөткө инаугурациясынан кийин башталган миңдеген нааразычылыктардын фонунда өзүн президенттин милдетин аткаруучу деп жарыялады. Н. Мадуро кызмат мөөнөтү 2025-жылы аяктаганга чейин иштей тургандыгын жарыялаган. Венесуэлада курчуп бараткан тирешүү дүйнө коомчулугунун поляризацияланышын шарттаган. Венесуэла Колумбия <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> дипломатиялык мамилесин үзгөн.
	[[Категория:Жаңы макалалар]]		[[Категория:Жаңы макалалар]]

Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T05:15:54Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		05:15, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	2009-ж. В-да өткөн референдумда өлкөнүн конституциясына өзгөртүүлөр кирген. Уго Чавес «венесуэлалык социализмди» куруу, жакырчылыкка, коррупцияга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кылмыштуулукка каршы күрөшүү, сабатсыздыкты жоюу ж. б. ишке ашыруу үчүн күрөшкөн. Ал өлкөдө антиамер. риторикага таянып, өлкөнүн ички саясатын (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> экон. саясат) социалисттик нукка ылайык жүргүзгөн. АКШ В-нын негизги соода өнөктөшү болуп калган. 2013-ж. Уго Чавес көз жумган соң, өлкөнүн президенттигине Николас Мадуро шайланган. 2013-ж. өлкөнүн экономикасы оор кырдаалда турган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аны негизинен республиканын экспорттун негизги өнүмү болгон мунайга болгон дүйнөлүк баалар көтөрүп турган. Н. Мадуронун бийликке келишинин алдында (2013-жылдын башында) В-нын мамл. карызы ички дүң продукциянын (ИДП) 70%ин түзүп, бюджеттин тартыштыгы 13%ке жеткен. 2013-жылдын аягында өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) 1,6% ке өскөнү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> инфляция жогору (56,3%) бойдон калган. Мадуро парламенттен ыйгарым укуктарды алып, "экономикалык чабуул" жарыялаган, башкача айтканда, жеке компаниялардын кирешесинин 30%тик чегин киргизген. Өлкөдө кант, өсүмдүк майы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> даарат кагазы сыяктуу негизги товарлардын тартыштыгы пайда болгон. Ушул учурда В. өкмөтү коррупция, диверсия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спекуляция, о. эле өлкөгө каршы жүргүзүлүп жаткан "экономикалык согуш" көйгөйлөрдүн келип чыгышына себеп болуп жатат деп ырастаган. Өкмөт "алып-сатарлыкка" каршы күрөшүү программасын ишке ашыра баштаган, же 26-ноябрда бааларды төмөндөтүүдөн баш тарткандыгы үчүн «Daka» соода тармагы улутташтырылган, 30%тик чек <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> айрым товарлар сатып алуу баасынан 1000%ке көтөрүлүп кеткен. Товарлар конфискациялангандан кийин соода тармагынын жетекчилиги камакка алынган. 2014-ж. өлкөнүн экономикасына дагы бир сокку урулган: мунай заттын дүйнөлүк баалары кескин түшүп кеткен. Натыйжада, мунай зат экспорттоодон өкмөттүн кирешеси өткөн жылга салыштырмалуу үчтөн бирине кыскарган. Борбордук банк бюджеттин тартыштыгын эмиссиянын эсебинен жабууга аракет кылган, натыйжада 2015-жылдын сентябрь айында инфляция өскөн. Инфляцияны ооздуктоого аракет кылып, өкмөт валютаны алмаштыруунун татаал тутумун киргизген, натыйжада доллардын “расмий курсу” базардагыдан 100 эсе жогору болгон. Мадуро өкмөтүнүн чавизм идеологиясын карманып, азык-түлүк бааларын административдик жол <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектеши азык-түлүк продуктыларынын жалпы жетишсиздигине алып келген. 2016-ж. Эл аралык валюта фондусу ж. б. уюмдардын маалыматы б-ча ички дүң продукция (ИДП) 18%ке төмөндөп, инфляция 550%ке өскөн, жумушсуздук – 21%, бюджеттин тартыштыгы – ИДПнын 17%ин түзүп, тышкы карыз 130 миллиард доллардан ашкан. Өлкө дефолт (банкрот) босогосуна туш келген. Эл аралык валюта фондунун билдирүүсүнө ылайык, В-да инфляциянын деңгээли 2018-жылдын аягында 1 000 000% ке жеткен. В-да экон. кризистин негизги себептерин структуралык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий факторлор, анын ичинде импортко болгон жогорку көз карандылык, мунай затына дүйнөлүк баанын төмөндөшү, о. эле азык-түлүктү өндүрүүгө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бөлүштүрүүгө мамл. көзөмөл жүргүзүү деп эсептешет. В-да 2014-жылдан баштап эле Н. Мадуронун саясатына каршы демонстрациялар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> нааразычылык акциялары башталган. Мадуро демонстрацияларга тыюу салып, демонстранттарды "фашисттик бандалар" деп атаган. 2016-жылдын 2-майында оппозиция өкүлдөрү президент Мадурону бийликтен кетирүү үчүн референдум өткөрүүнү өтүнүшүп, бийликке кайрылышкан. 11-июнда В-нын Президенти Н. Мадуро "референдумду уюштурууга убакыт жоктугуна" байланыштуу кызматтан кетүү б-ча референдум өтпөй тургандыгын жарыялаган. 2017-ж. 30-июлда Мадуронун жарлыгына ылайык, Улуттук Ассамблеяга шайлоо болуп өткөн. Шайлоонун жүрүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> анын жыйынтыгы өлкө ичинде, эл аралык аренада нааразычылыктар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> коштолгон. Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо 2018-жылдын 20-майында өттү. Оппозиция шайлоону бойкот кылып, экинчисин бурмалоо деп атады. Шайлоодо Н. Мадуро жеңип чыккан. Шайлоо Батыш өлкөлөрүндө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Латын Америкасында нааразычылыктарды жаратты. Аргентина, Бразилия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Канада баш болгон он төрт өлкө Каракастагы элчилерин шайлоонун жыйынтыгына нааразычылык билдирүү үчүн чакыртып алышкан. Ушул эле себептен АКШ Венесуэлага кошумча экон. санкцияларды киргизген. АКШнын Президенти Дональд Трамп жаңы шайлоолорду өткөрүп, В-да репрессияларды токтотууга үндөгөн. Россиянын Президенти В. Путин Н. Мадурону кайрадан шайланышы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> куттуктап, ага өлкөнүн социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экон. маселелерин чечүүдө ийгиликтерди каалаган. Шайлоонун жыйынтыгын Россиядан тышкары Сальвадор, Куба <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Кытай мамлекеттери тааныган. 2019-жылдын январь айында узакка созулган саясий кризис кескин курчуп кеткен. Улуттук Ассамблеянын төрагасы Хуан Гуайдо Н. Мадуронун экинчи президенттик мөөнөткө инаугурациясынан кийин башталган миңдеген нааразычылыктардын фонунда өзүн президенттин милдетин аткаруучу деп жарыялады. Н. Мадуро кызмат мөөнөтү 2025-ж. аяктаганга чейин иштей тургандыгын жарыялаган. В-да курчуп бараткан тирешүү дүйнө коомчулугунун поляризацияланышын шарттаган. В. Колумбия <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> дипл. мамилесин үзгөн.		2009-ж. В-да өткөн референдумда өлкөнүн конституциясына өзгөртүүлөр кирген. Уго Чавес «венесуэлалык социализмди» куруу, жакырчылыкка, коррупцияга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кылмыштуулукка каршы күрөшүү, сабатсыздыкты жоюу ж. б. ишке ашыруу үчүн күрөшкөн. Ал өлкөдө антиамер. риторикага таянып, өлкөнүн ички саясатын (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> экон. саясат) социалисттик нукка ылайык жүргүзгөн. АКШ В-нын негизги соода өнөктөшү болуп калган. 2013-ж. Уго Чавес көз жумган соң, өлкөнүн президенттигине Николас Мадуро шайланган. 2013-ж. өлкөнүн экономикасы оор кырдаалда турган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аны негизинен республиканын экспорттун негизги өнүмү болгон мунайга болгон дүйнөлүк баалар көтөрүп турган. Н. Мадуронун бийликке келишинин алдында (2013-жылдын башында) В-нын мамл. карызы ички дүң продукциянын (ИДП) 70%ин түзүп, бюджеттин тартыштыгы 13%ке жеткен. 2013-жылдын аягында өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) 1,6% ке өскөнү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> инфляция жогору (56,3%) бойдон калган. Мадуро парламенттен ыйгарым укуктарды алып, "экономикалык чабуул" жарыялаган, башкача айтканда, жеке компаниялардын кирешесинин 30%тик чегин киргизген. Өлкөдө кант, өсүмдүк майы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> даарат кагазы сыяктуу негизги товарлардын тартыштыгы пайда болгон. Ушул учурда В. өкмөтү коррупция, диверсия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спекуляция, о. эле өлкөгө каршы жүргүзүлүп жаткан "экономикалык согуш" көйгөйлөрдүн келип чыгышына себеп болуп жатат деп ырастаган. Өкмөт "алып-сатарлыкка" каршы күрөшүү программасын ишке ашыра баштаган, же 26-ноябрда бааларды төмөндөтүүдөн баш тарткандыгы үчүн «Daka» соода тармагы улутташтырылган, 30%тик чек <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> айрым товарлар сатып алуу баасынан 1000%ке көтөрүлүп кеткен. Товарлар конфискациялангандан кийин соода тармагынын жетекчилиги камакка алынган. 2014-ж. өлкөнүн экономикасына дагы бир сокку урулган: мунай заттын дүйнөлүк баалары кескин түшүп кеткен. Натыйжада, мунай зат экспорттоодон өкмөттүн кирешеси өткөн жылга салыштырмалуу үчтөн бирине кыскарган. Борбордук банк бюджеттин тартыштыгын эмиссиянын эсебинен жабууга аракет кылган, натыйжада 2015-жылдын сентябрь айында инфляция өскөн. Инфляцияны ооздуктоого аракет кылып, өкмөт валютаны алмаштыруунун татаал тутумун киргизген, натыйжада доллардын “расмий курсу” базардагыдан 100 эсе жогору болгон. Мадуро өкмөтүнүн чавизм идеологиясын карманып, азык-түлүк бааларын административдик жол <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектеши азык-түлүк продуктыларынын жалпы жетишсиздигине алып келген. 2016-ж. Эл аралык валюта фондусу ж. б. уюмдардын маалыматы б-ча ички дүң продукция (ИДП) 18%ке төмөндөп, инфляция 550%ке өскөн, жумушсуздук – 21%, бюджеттин тартыштыгы – ИДПнын 17%ин түзүп, тышкы карыз 130 миллиард доллардан ашкан. Өлкө дефолт (банкрот) босогосуна туш келген. Эл аралык валюта фондунун билдирүүсүнө ылайык, В-да инфляциянын деңгээли 2018-жылдын аягында 1 000 000% ке жеткен. В-да экон. кризистин негизги себептерин структуралык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий факторлор, анын ичинде импортко болгон жогорку көз карандылык, мунай затына дүйнөлүк баанын төмөндөшү, о. эле азык-түлүктү өндүрүүгө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бөлүштүрүүгө мамл. көзөмөл жүргүзүү деп эсептешет. В-да 2014-жылдан баштап эле Н. Мадуронун саясатына каршы демонстрациялар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> нааразычылык акциялары башталган. Мадуро демонстрацияларга тыюу салып, демонстранттарды "фашисттик бандалар" деп атаган. 2016-жылдын 2-майында оппозиция өкүлдөрү президент Мадурону бийликтен кетирүү үчүн референдум өткөрүүнү өтүнүшүп, бийликке кайрылышкан. 11-июнда В-нын Президенти Н. Мадуро "референдумду уюштурууга убакыт жоктугуна" байланыштуу кызматтан кетүү б-ча референдум өтпөй тургандыгын жарыялаган. 2017-ж. 30-июлда Мадуронун жарлыгына ылайык, Улуттук Ассамблеяга шайлоо болуп өткөн. Шайлоонун жүрүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> анын жыйынтыгы өлкө ичинде, эл аралык аренада нааразычылыктар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> коштолгон. Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо 2018-жылдын 20-майында өттү. Оппозиция шайлоону бойкот кылып, экинчисин бурмалоо деп атады. Шайлоодо Н. Мадуро жеңип чыккан. Шайлоо Батыш өлкөлөрүндө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Латын Америкасында нааразычылыктарды жаратты. Аргентина, Бразилия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Канада баш болгон он төрт өлкө Каракастагы элчилерин шайлоонун жыйынтыгына нааразычылык билдирүү үчүн чакыртып алышкан. Ушул эле себептен АКШ Венесуэлага кошумча экон. санкцияларды киргизген. АКШнын Президенти Дональд Трамп жаңы шайлоолорду өткөрүп, В-да репрессияларды токтотууга үндөгөн. Россиянын Президенти В. Путин Н. Мадурону кайрадан шайланышы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> куттуктап, ага өлкөнүн социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экон. маселелерин чечүүдө ийгиликтерди каалаган. Шайлоонун жыйынтыгын Россиядан тышкары Сальвадор, Куба <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Кытай мамлекеттери тааныган. 2019-жылдын январь айында узакка созулган саясий кризис кескин курчуп кеткен. Улуттук Ассамблеянын төрагасы Хуан Гуайдо Н. Мадуронун экинчи президенттик мөөнөткө инаугурациясынан кийин башталган миңдеген нааразычылыктардын фонунда өзүн президенттин милдетин аткаруучу деп жарыялады. Н. Мадуро кызмат мөөнөтү 2025-ж. аяктаганга чейин иштей тургандыгын жарыялаган. В-да курчуп бараткан тирешүү дүйнө коомчулугунун поляризацияланышын шарттаган. В. Колумбия <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> дипл. мамилесин үзгөн.
			[[Категория:Жаңы макалалар]]

Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (6), ж-а → жана (12), а. и. → анын ичинде

2022-12-05T12:13:54Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (6), ж-а → жана (12), а. и. → анын ичинде

← Мурунку нускасы		12:13, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	2009-ж. В-да өткөн референдумда өлкөнүн конституциясына өзгөртүүлөр кирген. Уго Чавес «венесуэлалык социализмди» куруу, жакырчылыкка, коррупцияга ж-а кылмыштуулукка каршы күрөшүү, сабатсыздыкты жоюу ж. б. ишке ашыруу үчүн күрөшкөн. Ал өлкөдө антиамер. риторикага таянып, өлкөнүн ички саясатын (а. и. экон. саясат) социалисттик нукка ылайык жүргүзгөн. АКШ В-нын негизги соода өнөктөшү болуп калган. 2013-ж. Уго Чавес көз жумган соң, өлкөнүн президенттигине Николас Мадуро шайланган. 2013-ж. өлкөнүн экономикасы оор кырдаалда турган ж-а аны негизинен республиканын экспорттун негизги өнүмү болгон мунайга болгон дүйнөлүк баалар көтөрүп турган. Н. Мадуронун бийликке келишинин алдында (2013-жылдын башында) В-нын мамл. карызы ички дүң продукциянын (ИДП) 70%ин түзүп, бюджеттин тартыштыгы 13%ке жеткен. 2013-жылдын аягында өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) 1,6% ке өскөнү м-н инфляция жогору (56,3%) бойдон калган. Мадуро парламенттен ыйгарым укуктарды алып, "экономикалык чабуул" жарыялаган, башкача айтканда, жеке компаниялардын кирешесинин 30%тик чегин киргизген. Өлкөдө кант, өсүмдүк майы ж-а даарат кагазы сыяктуу негизги товарлардын тартыштыгы пайда болгон. Ушул учурда В. өкмөтү коррупция, диверсия ж-а спекуляция, о. эле өлкөгө каршы жүргүзүлүп жаткан "экономикалык согуш" көйгөйлөрдүн келип чыгышына себеп болуп жатат деп ырастаган. Өкмөт "алып-сатарлыкка" каршы күрөшүү программасын ишке ашыра баштаган, же 26-ноябрда бааларды төмөндөтүүдөн баш тарткандыгы үчүн «Daka» соода тармагы улутташтырылган, 30%тик чек м-н айрым товарлар сатып алуу баасынан 1000%ке көтөрүлүп кеткен. Товарлар конфискациялангандан кийин соода тармагынын жетекчилиги камакка алынган. 2014-ж. өлкөнүн экономикасына дагы бир сокку урулган: мунай заттын дүйнөлүк баалары кескин түшүп кеткен. Натыйжада, мунай зат экспорттоодон өкмөттүн кирешеси өткөн жылга салыштырмалуу үчтөн бирине кыскарган. Борбордук банк бюджеттин тартыштыгын эмиссиянын эсебинен жабууга аракет кылган, натыйжада 2015-жылдын сентябрь айында инфляция өскөн. Инфляцияны ооздуктоого аракет кылып, өкмөт валютаны алмаштыруунун татаал тутумун киргизген, натыйжада доллардын “расмий курсу” базардагыдан 100 эсе жогору болгон. Мадуро өкмөтүнүн чавизм идеологиясын карманып, азык-түлүк бааларын административдик жол м-н чектеши азык-түлүк продуктыларынын жалпы жетишсиздигине алып келген. 2016-ж. Эл аралык валюта фондусу ж. б. уюмдардын маалыматы б-ча ички дүң продукция (ИДП) 18%ке төмөндөп, инфляция 550%ке өскөн, жумушсуздук – 21%, бюджеттин тартыштыгы – ИДПнын 17%ин түзүп, тышкы карыз 130 миллиард доллардан ашкан. Өлкө дефолт (банкрот) босогосуна туш келген. Эл аралык валюта фондунун билдирүүсүнө ылайык, В-да инфляциянын деңгээли 2018-жылдын аягында 1 000 000% ке жеткен. В-да экон. кризистин негизги себептерин структуралык ж-а саясий факторлор, анын ичинде импортко болгон жогорку көз карандылык, мунай затына дүйнөлүк баанын төмөндөшү, о. эле азык-түлүктү өндүрүүгө ж-а бөлүштүрүүгө мамл. көзөмөл жүргүзүү деп эсептешет. В-да 2014-жылдан баштап эле Н. Мадуронун саясатына каршы демонстрациялар ж-а нааразычылык акциялары башталган. Мадуро демонстрацияларга тыюу салып, демонстранттарды "фашисттик бандалар" деп атаган. 2016-жылдын 2-майында оппозиция өкүлдөрү президент Мадурону бийликтен кетирүү үчүн референдум өткөрүүнү өтүнүшүп, бийликке кайрылышкан. 11-июнда В-нын Президенти Н. Мадуро "референдумду уюштурууга убакыт жоктугуна" байланыштуу кызматтан кетүү б-ча референдум өтпөй тургандыгын жарыялаган. 2017-ж. 30-июлда Мадуронун жарлыгына ылайык, Улуттук Ассамблеяга шайлоо болуп өткөн. Шайлоонун жүрүшү ж-а анын жыйынтыгы өлкө ичинде, эл аралык аренада нааразычылыктар м-н коштолгон. Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо 2018-жылдын 20-майында өттү. Оппозиция шайлоону бойкот кылып, экинчисин бурмалоо деп атады. Шайлоодо Н. Мадуро жеңип чыккан. Шайлоо Батыш өлкөлөрүндө ж-а Латын Америкасында нааразычылыктарды жаратты. Аргентина, Бразилия ж-а Канада баш болгон он төрт өлкө Каракастагы элчилерин шайлоонун жыйынтыгына нааразычылык билдирүү үчүн чакыртып алышкан. Ушул эле себептен АКШ Венесуэлага кошумча экон. санкцияларды киргизген. АКШнын Президенти Дональд Трамп жаңы шайлоолорду өткөрүп, В-да репрессияларды токтотууга үндөгөн. Россиянын Президенти В. Путин Н. Мадурону кайрадан шайланышы м-н куттуктап, ага өлкөнүн социалдык ж-а экон. маселелерин чечүүдө ийгиликтерди каалаган. Шайлоонун жыйынтыгын Россиядан тышкары Сальвадор, Куба ж-а Кытай мамлекеттери тааныган. 2019-жылдын январь айында узакка созулган саясий кризис кескин курчуп кеткен. Улуттук Ассамблеянын төрагасы Хуан Гуайдо Н. Мадуронун экинчи президенттик мөөнөткө инаугурациясынан кийин башталган миңдеген нааразычылыктардын фонунда өзүн президенттин милдетин аткаруучу деп жарыялады. Н. Мадуро кызмат мөөнөтү 2025-ж. аяктаганга чейин иштей тургандыгын жарыялаган. В-да курчуп бараткан тирешүү дүйнө коомчулугунун поляризацияланышын шарттаган. В. Колумбия м-н дипл. мамилесин үзгөн.		2009-ж. В-да өткөн референдумда өлкөнүн конституциясына өзгөртүүлөр кирген. Уго Чавес «венесуэлалык социализмди» куруу, жакырчылыкка, коррупцияга <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кылмыштуулукка каршы күрөшүү, сабатсыздыкты жоюу ж. б. ишке ашыруу үчүн күрөшкөн. Ал өлкөдө антиамер. риторикага таянып, өлкөнүн ички саясатын (<span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> экон. саясат) социалисттик нукка ылайык жүргүзгөн. АКШ В-нын негизги соода өнөктөшү болуп калган. 2013-ж. Уго Чавес көз жумган соң, өлкөнүн президенттигине Николас Мадуро шайланган. 2013-ж. өлкөнүн экономикасы оор кырдаалда турган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аны негизинен республиканын экспорттун негизги өнүмү болгон мунайга болгон дүйнөлүк баалар көтөрүп турган. Н. Мадуронун бийликке келишинин алдында (2013-жылдын башында) В-нын мамл. карызы ички дүң продукциянын (ИДП) 70%ин түзүп, бюджеттин тартыштыгы 13%ке жеткен. 2013-жылдын аягында өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) 1,6% ке өскөнү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> инфляция жогору (56,3%) бойдон калган. Мадуро парламенттен ыйгарым укуктарды алып, "экономикалык чабуул" жарыялаган, башкача айтканда, жеке компаниялардын кирешесинин 30%тик чегин киргизген. Өлкөдө кант, өсүмдүк майы <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> даарат кагазы сыяктуу негизги товарлардын тартыштыгы пайда болгон. Ушул учурда В. өкмөтү коррупция, диверсия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> спекуляция, о. эле өлкөгө каршы жүргүзүлүп жаткан "экономикалык согуш" көйгөйлөрдүн келип чыгышына себеп болуп жатат деп ырастаган. Өкмөт "алып-сатарлыкка" каршы күрөшүү программасын ишке ашыра баштаган, же 26-ноябрда бааларды төмөндөтүүдөн баш тарткандыгы үчүн «Daka» соода тармагы улутташтырылган, 30%тик чек <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> айрым товарлар сатып алуу баасынан 1000%ке көтөрүлүп кеткен. Товарлар конфискациялангандан кийин соода тармагынын жетекчилиги камакка алынган. 2014-ж. өлкөнүн экономикасына дагы бир сокку урулган: мунай заттын дүйнөлүк баалары кескин түшүп кеткен. Натыйжада, мунай зат экспорттоодон өкмөттүн кирешеси өткөн жылга салыштырмалуу үчтөн бирине кыскарган. Борбордук банк бюджеттин тартыштыгын эмиссиянын эсебинен жабууга аракет кылган, натыйжада 2015-жылдын сентябрь айында инфляция өскөн. Инфляцияны ооздуктоого аракет кылып, өкмөт валютаны алмаштыруунун татаал тутумун киргизген, натыйжада доллардын “расмий курсу” базардагыдан 100 эсе жогору болгон. Мадуро өкмөтүнүн чавизм идеологиясын карманып, азык-түлүк бааларын административдик жол <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> чектеши азык-түлүк продуктыларынын жалпы жетишсиздигине алып келген. 2016-ж. Эл аралык валюта фондусу ж. б. уюмдардын маалыматы б-ча ички дүң продукция (ИДП) 18%ке төмөндөп, инфляция 550%ке өскөн, жумушсуздук – 21%, бюджеттин тартыштыгы – ИДПнын 17%ин түзүп, тышкы карыз 130 миллиард доллардан ашкан. Өлкө дефолт (банкрот) босогосуна туш келген. Эл аралык валюта фондунун билдирүүсүнө ылайык, В-да инфляциянын деңгээли 2018-жылдын аягында 1 000 000% ке жеткен. В-да экон. кризистин негизги себептерин структуралык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> саясий факторлор, анын ичинде импортко болгон жогорку көз карандылык, мунай затына дүйнөлүк баанын төмөндөшү, о. эле азык-түлүктү өндүрүүгө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> бөлүштүрүүгө мамл. көзөмөл жүргүзүү деп эсептешет. В-да 2014-жылдан баштап эле Н. Мадуронун саясатына каршы демонстрациялар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> нааразычылык акциялары башталган. Мадуро демонстрацияларга тыюу салып, демонстранттарды "фашисттик бандалар" деп атаган. 2016-жылдын 2-майында оппозиция өкүлдөрү президент Мадурону бийликтен кетирүү үчүн референдум өткөрүүнү өтүнүшүп, бийликке кайрылышкан. 11-июнда В-нын Президенти Н. Мадуро "референдумду уюштурууга убакыт жоктугуна" байланыштуу кызматтан кетүү б-ча референдум өтпөй тургандыгын жарыялаган. 2017-ж. 30-июлда Мадуронун жарлыгына ылайык, Улуттук Ассамблеяга шайлоо болуп өткөн. Шайлоонун жүрүшү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> анын жыйынтыгы өлкө ичинде, эл аралык аренада нааразычылыктар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> коштолгон. Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо 2018-жылдын 20-майында өттү. Оппозиция шайлоону бойкот кылып, экинчисин бурмалоо деп атады. Шайлоодо Н. Мадуро жеңип чыккан. Шайлоо Батыш өлкөлөрүндө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Латын Америкасында нааразычылыктарды жаратты. Аргентина, Бразилия <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Канада баш болгон он төрт өлкө Каракастагы элчилерин шайлоонун жыйынтыгына нааразычылык билдирүү үчүн чакыртып алышкан. Ушул эле себептен АКШ Венесуэлага кошумча экон. санкцияларды киргизген. АКШнын Президенти Дональд Трамп жаңы шайлоолорду өткөрүп, В-да репрессияларды токтотууга үндөгөн. Россиянын Президенти В. Путин Н. Мадурону кайрадан шайланышы <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> куттуктап, ага өлкөнүн социалдык <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экон. маселелерин чечүүдө ийгиликтерди каалаган. Шайлоонун жыйынтыгын Россиядан тышкары Сальвадор, Куба <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Кытай мамлекеттери тааныган. 2019-жылдын январь айында узакка созулган саясий кризис кескин курчуп кеткен. Улуттук Ассамблеянын төрагасы Хуан Гуайдо Н. Мадуронун экинчи президенттик мөөнөткө инаугурациясынан кийин башталган миңдеген нааразычылыктардын фонунда өзүн президенттин милдетин аткаруучу деп жарыялады. Н. Мадуро кызмат мөөнөтү 2025-ж. аяктаганга чейин иштей тургандыгын жарыялаган. В-да курчуп бараткан тирешүү дүйнө коомчулугунун поляризацияланышын шарттаган. В. Колумбия <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> дипл. мамилесин үзгөн.

new2022_2vol>KadyrM, 12:36, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 карата

2022-09-09T12:36:49Z

← Мурунку нускасы	12:36, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2022-09-09T06:40:41Z

1 версия

Жаңы барак

2009-ж. В-да өткөн референдумда өлкөнүн конституциясына өзгөртүүлөр кирген. Уго Чавес «венесуэлалык социализмди» куруу, жакырчылыкка, коррупцияга ж-а кылмыштуулукка каршы күрөшүү, сабатсыздыкты жоюу ж. б. ишке ашыруу үчүн күрөшкөн. Ал өлкөдө антиамер. риторикага таянып, өлкөнүн ички саясатын (а. и. экон. саясат) социалисттик нукка ылайык жүргүзгөн. АКШ В-нын негизги соода өнөктөшү болуп калган. 2013-ж. Уго Чавес көз жумган соң, өлкөнүн президенттигине Николас Мадуро шайланган. 2013-ж. өлкөнүн экономикасы оор кырдаалда турган ж-а аны негизинен республиканын экспорттун негизги өнүмү болгон мунайга болгон дүйнөлүк баалар көтөрүп турган. Н. Мадуронун бийликке келишинин алдында (2013-жылдын башында) В-нын мамл. карызы ички дүң продукциянын (ИДП) 70%ин түзүп, бюджеттин тартыштыгы 13%ке жеткен. 2013-жылдын аягында өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) 1,6% ке өскөнү м-н инфляция жогору (56,3%) бойдон калган. Мадуро парламенттен ыйгарым укуктарды алып, "экономикалык чабуул" жарыялаган, башкача айтканда, жеке компаниялардын кирешесинин 30%тик чегин киргизген. Өлкөдө кант, өсүмдүк майы ж-а даарат кагазы сыяктуу негизги товарлардын тартыштыгы пайда болгон. Ушул учурда В. өкмөтү коррупция, диверсия ж-а спекуляция, о. эле өлкөгө каршы жүргүзүлүп жаткан "экономикалык согуш" көйгөйлөрдүн келип чыгышына себеп болуп жатат деп ырастаган. Өкмөт "алып-сатарлыкка" каршы күрөшүү программасын ишке ашыра баштаган, же 26-ноябрда бааларды төмөндөтүүдөн баш тарткандыгы үчүн «Daka» соода тармагы улутташтырылган, 30%тик чек м-н айрым товарлар сатып алуу баасынан 1000%ке көтөрүлүп кеткен. Товарлар конфискациялангандан кийин соода тармагынын жетекчилиги камакка алынган. 2014-ж. өлкөнүн экономикасына дагы бир сокку урулган: мунай заттын дүйнөлүк баалары кескин түшүп кеткен. Натыйжада, мунай зат экспорттоодон өкмөттүн кирешеси өткөн жылга салыштырмалуу үчтөн бирине кыскарган. Борбордук банк бюджеттин тартыштыгын эмиссиянын эсебинен жабууга аракет кылган, натыйжада 2015-жылдын сентябрь айында инфляция өскөн. Инфляцияны ооздуктоого аракет кылып, өкмөт валютаны алмаштыруунун татаал тутумун киргизген, натыйжада доллардын “расмий курсу” базардагыдан 100 эсе жогору болгон. Мадуро өкмөтүнүн чавизм идеологиясын карманып, азык-түлүк бааларын административдик жол м-н чектеши азык-түлүк продуктыларынын жалпы жетишсиздигине алып келген. 2016-ж. Эл аралык валюта фондусу ж. б. уюмдардын маалыматы б-ча ички дүң продукция (ИДП) 18%ке төмөндөп, инфляция 550%ке өскөн, жумушсуздук – 21%, бюджеттин тартыштыгы – ИДПнын 17%ин түзүп, тышкы карыз 130 миллиард доллардан ашкан. Өлкө дефолт (банкрот) босогосуна туш келген. Эл аралык валюта фондунун билдирүүсүнө ылайык, В-да инфляциянын деңгээли 2018-жылдын аягында 1 000 000% ке жеткен. В-да экон. кризистин негизги себептерин структуралык ж-а саясий факторлор, анын ичинде импортко болгон жогорку көз карандылык, мунай затына дүйнөлүк баанын төмөндөшү, о. эле азык-түлүктү өндүрүүгө ж-а бөлүштүрүүгө мамл. көзөмөл жүргүзүү деп эсептешет. В-да 2014-жылдан баштап эле Н. Мадуронун саясатына каршы демонстрациялар ж-а нааразычылык акциялары башталган. Мадуро демонстрацияларга тыюу салып, демонстранттарды "фашисттик бандалар" деп атаган. 2016-жылдын 2-майында оппозиция өкүлдөрү президент Мадурону бийликтен кетирүү үчүн референдум өткөрүүнү өтүнүшүп, бийликке кайрылышкан. 11-июнда В-нын Президенти Н. Мадуро "референдумду уюштурууга убакыт жоктугуна" байланыштуу кызматтан кетүү б-ча референдум өтпөй тургандыгын жарыялаган. 2017-ж. 30-июлда Мадуронун жарлыгына ылайык, Улуттук Ассамблеяга шайлоо болуп өткөн. Шайлоонун жүрүшү ж-а анын жыйынтыгы өлкө ичинде, эл аралык аренада нааразычылыктар м-н коштолгон. Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо 2018-жылдын 20-майында өттү. Оппозиция шайлоону бойкот кылып, экинчисин бурмалоо деп атады. Шайлоодо Н. Мадуро жеңип чыккан. Шайлоо Батыш өлкөлөрүндө ж-а Латын Америкасында нааразычылыктарды жаратты. Аргентина, Бразилия ж-а Канада баш болгон он төрт өлкө Каракастагы элчилерин шайлоонун жыйынтыгына нааразычылык билдирүү үчүн чакыртып алышкан. Ушул эле себептен АКШ Венесуэлага кошумча экон. санкцияларды киргизген. АКШнын Президенти Дональд Трамп жаңы шайлоолорду өткөрүп, В-да репрессияларды токтотууга үндөгөн. Россиянын Президенти В. Путин Н. Мадурону кайрадан шайланышы м-н куттуктап, ага өлкөнүн социалдык ж-а экон. маселелерин чечүүдө ийгиликтерди каалаган. Шайлоонун жыйынтыгын Россиядан тышкары Сальвадор, Куба ж-а Кытай мамлекеттери тааныган. 2019-жылдын январь айында узакка созулган саясий кризис кескин курчуп кеткен. Улуттук Ассамблеянын төрагасы Хуан Гуайдо Н. Мадуронун экинчи президенттик мөөнөткө инаугурациясынан кийин башталган миңдеген нааразычылыктардын фонунда өзүн президенттин милдетин аткаруучу деп жарыялады. Н. Мадуро кызмат мөөнөтү 2025-ж. аяктаганга чейин иштей тургандыгын жарыялаган. В-да курчуп бараткан тирешүү дүйнө коомчулугунун поляризацияланышын шарттаган. В. Колумбия м-н дипл. мамилесин үзгөн.