http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%A1%D0%90%D0%AF%D0%A1%D0%90%D0%A2ГЕОСАЯСАТ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T14:31:43ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%A1%D0%90%D0%AF%D0%A1%D0%90%D0%A2&diff=34292&oldid=prevBegay, 04:59, 16 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата2025-10-16T04:59:37Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:59, 16 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГЕОСАЯСАТ ''' – (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">гр. </del>''гео...'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>''саясат'') – дүйнөлүк саясаттын теориялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>практикалык маселелерин, өнүгүү тенденциялары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>мыйзам ченемдүүлүктөрүн, ошондой эле анын эл аралык турмушта кандай милдеттерди аткара тургандыгын окутуп-үйрөткөн саясат илимдеринин багыты. Геосаясаттын тарыхый жактан орношу географиялык мейкиндик факторлорун изилдөөлөргө, мамлекеттер аралык өз ара карым-катыш маселелери <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>коомдук турмуштагы факторлорго, ошондой эле ушул факторлордун чөлкөмдүк, региондук, континенттик <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>глобалдык процесстерге тийгизген таасирин анализдөөгө байланыштуу. Геосаясаттын алгачкы принциптери 19-кылымдын аягында белгилүү германиялык географ Ф. Ратцелдин «Саясий география» деген эмгегинде сунушталган. Геосаясаттын өнүгүшүнө кыйла таасирдүү салымды 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында Р. Челлен, А. Т. Мэхэн, Х. Маккиндер ж. б. кошкон. Алардын ою боюнча <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясаттын </del>максаты кандайдыр бир тигил же бул территорияга саясий же аскердик контроль орнотуу болгон. 1904-жылы Х. Маккиндер өзүнүн «Тарыхтын географиялык огу» деген докладында, ким Чыгыш Европаны контролдосо, ал «Хартленди» контролдойт, демек «Хартленди» ким контролдосо, ал «дүйнөлүк аралды» башкача айтканда Европа, Азия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Африканы контролдойт деген жыйынтык чыгарган. Анын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясат </del>тууралуу тезиси германиялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясат </del>мектеби тарабынан андан ары өнүктүрүлүп, «өтө зарыл мейкиндик» идеясын ойлоп таап, мамлекеттик ишмердиктин негизги идеологиясы «жашоого ыңгайлуу мейкиндикти» кеңейтүү керек деген жыйынтыкка токтолгон. 2-дүйнөлүк согуш учурунда АКШ дүйнөлүк лидер болуу үчүн эл аралык саясатта жаңыча мамилелердин теориясын иштеп чыга баштаган. 2-дүйнөлүк согуштун бүтүшү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н Геосаясат </del>фашистик Германиянын идеологиясы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н ассоцияция </del>болуп, кийин ал «кансыз согуштун» күчөшүнө түрткү берген; эки союздук лагердин ортосунда конфронтация күчөп, саясий-согуштук блоктордун тирешүүсү башталган. Геосаясаттын калыптануусу азыркы турмуштун түшүнүгүнөн алганда ал коомдук турмуштун маанилүү тармактарында интернационализация процесстерин күчөткөн информациялык-телекоммуникациялык революция <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>башталган. 1990-жылдардын 2-жарымынан тарта дүйнөлүк процесстердин өнүгүү динамикасындагы туруксуздук, дүйнөлүк коомчулуктун фрагментациясы, социалдык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>экономикалык процесстер күчөп, өз ара бири-бири <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>тыгыз байланыштагы илимий багыт ( мироведение <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>глобалистика аталган) пайда болуп, анын изи <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>сапаттык жактан жаңы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясат </del>пайда болду. «Геосаясат» түшүнүгү кээ бир адабияттарда дүйнөлүк саясатта ачык көрүнүп турган мамлекеттик тышкы саясаттын аракеттери (аскер базаларын орнотуу, куралдуу кагылышууларга катышуу ж. б.) аталат. <br/>''Ж. Арзыкулов.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГЕОСАЯСАТ ''' – (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">грекче </ins>''гео...'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>''саясат'') – дүйнөлүк саясаттын теориялык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>практикалык маселелерин, өнүгүү тенденциялары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>мыйзам ченемдүүлүктөрүн, ошондой эле анын эл аралык турмушта кандай милдеттерди аткара тургандыгын окутуп-үйрөткөн саясат илимдеринин багыты. Геосаясаттын тарыхый жактан орношу географиялык мейкиндик факторлорун изилдөөлөргө, мамлекеттер аралык өз ара карым-катыш маселелери <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>коомдук турмуштагы факторлорго, ошондой эле ушул факторлордун чөлкөмдүк, региондук, континенттик <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>глобалдык процесстерге тийгизген таасирин анализдөөгө байланыштуу. Геосаясаттын алгачкы принциптери 19-кылымдын аягында белгилүү германиялык географ Ф. Ратцелдин «Саясий география» деген эмгегинде сунушталган. Геосаясаттын өнүгүшүнө кыйла таасирдүү салымды 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында Р. Челлен, А. Т. Мэхэн, Х. Маккиндер ж. б. кошкон. Алардын ою боюнча <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">геосаясаттын </ins>максаты кандайдыр бир тигил же бул территорияга саясий же аскердик контроль орнотуу болгон. 1904-жылы Х. Маккиндер өзүнүн «Тарыхтын географиялык огу» деген докладында, ким Чыгыш Европаны контролдосо, ал «Хартленди» контролдойт, демек «Хартленди» ким контролдосо, ал «дүйнөлүк аралды» башкача айтканда Европа, Азия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Африканы контролдойт деген жыйынтык чыгарган. Анын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">геосаясат </ins>тууралуу тезиси германиялык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">геосаясат </ins>мектеби тарабынан андан ары өнүктүрүлүп, «өтө зарыл мейкиндик» идеясын ойлоп таап, мамлекеттик ишмердиктин негизги идеологиясы «жашоого ыңгайлуу мейкиндикти» кеңейтүү керек деген жыйынтыкка токтолгон. 2-дүйнөлүк согуш учурунда АКШ дүйнөлүк лидер болуу үчүн эл аралык саясатта жаңыча мамилелердин теориясын иштеп чыга баштаган. 2-дүйнөлүк согуштун бүтүшү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен геосаясат </ins>фашистик Германиянын идеологиясы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен ассосация </ins>болуп, кийин ал «кансыз согуштун» күчөшүнө түрткү берген; эки союздук лагердин ортосунда конфронтация күчөп, саясий-согуштук блоктордун тирешүүсү башталган. Геосаясаттын калыптануусу азыркы турмуштун түшүнүгүнөн алганда ал коомдук турмуштун маанилүү тармактарында интернационализация процесстерин күчөткөн информациялык-телекоммуникациялык революция <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>башталган. 1990-жылдардын 2-жарымынан тарта дүйнөлүк процесстердин өнүгүү динамикасындагы туруксуздук, дүйнөлүк коомчулуктун фрагментациясы, социалдык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>экономикалык процесстер күчөп, өз ара бири-бири <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>тыгыз байланыштагы илимий багыт (мироведение <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>глобалистика аталган) пайда болуп, анын изи <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>сапаттык жактан жаңы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">геосаясат </ins>пайда болду. «Геосаясат» түшүнүгү кээ бир адабияттарда дүйнөлүк саясатта ачык көрүнүп турган мамлекеттик тышкы саясаттын аракеттери (аскер базаларын орнотуу, куралдуу кагылышууларга катышуу ж. б.) аталат. <br/>''Ж. Арзыкулов.''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
</table>Begayhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%A1%D0%90%D0%AF%D0%A1%D0%90%D0%A2&diff=11938&oldid=prevTemirkan, 03:22, 16 Сентябрь (Аяк оона) 2024 карата2024-09-16T03:22:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:22, 16 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГЕОСАЯСАТ ''' – (гр. ''гео...'' ж-а ''саясат'') – дүйнөлүк саясаттын теориялык ж-а практикалык маселелерин, өнүгүү тенденциялары м-н мыйзам ченемдүүлүктөрүн, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле анын эл аралык турмушта кандай милдеттерди аткара тургандыгын окутуп-үйрөткөн саясат илимдеринин багыты. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-тын </del>тарыхый жактан орношу географиялык мейкиндик факторлорун изилдөөлөргө, мамлекеттер аралык өз ара карым-катыш маселелери м-н коомдук турмуштагы факторлорго, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле ушул факторлордун чөлкөмдүк, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">регионду</del>, континенттик ж-а глобалдык процесстерге тийгизген таасирин анализдөөгө байланыштуу. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-тын </del>алгачкы принциптери 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>аягында белгилүү германиялык географ Ф. Ратцелдин «Саясий география» деген эмгегинде сунушталган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-тын </del>өнүгүшүнө кыйла таасирдүү салымды 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>аягы – 20-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>башында Р. Челлен, А. Т. Мэхэн, Х. Маккиндер ж. б. кошкон. Алардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">оюу б-ча Г-тын </del>максаты кандайдыр бир тигил же бул территорияга саясий же аскердик контроль орнотуу болгон. 1904-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Х. Маккиндер өзүнүн «Тарыхтын географиялык огу» деген докладында, ким Чыгыш Европаны контролдосо, ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">« Хартленди» </del>контролдойт, демек «Хартленди» ким контролдосо, ал «дүйнөлүк аралды» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. а. </del>Европа, Азия ж-а Африканы контролдойт деген жыйынтык чыгарган. Анын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>тууралуу тезиси германиялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>мектеби тарабынан андан ары өнүктүрүлүп, «өтө зарыл мейкиндик» идеясын ойлоп таап, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>ишмердиктин негизги идеологиясы «жашоого ыңгайлуу мейкиндикти» кеңейтүү керек деген жыйынтыкка токтолгон. 2-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дүйн. </del>согуш учурунда АКШ дүйнөлүк лидер болуу үчүн эл аралык саясатта жаңыча мамилелердин теориясын иштеп чыга баштаган. 2-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дүйн. </del>согуштун бүтүшү м-н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>фашистик Германиянын идеологиясы м-н ассоцияция болуп, кийин ал «кансыз согуштун» күчөшүнө түрткү берген; эки союздук лагердин ортосунда конфронтация күчөп, саясий-согуштук блоктордун тирешүүсү башталган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-тын </del>калыптануусу азыркы турмуштун түшүнүгүнөн алганда ал коомдук турмуштун маанилүү тармактарында интернационализация процесстерин күчөткөн информациялык-телекоммуникациялык революция м-н башталган. 1990-жылдардын 2-жарымынан тарта дүйнөлүк процесстердин өнүгүү динамикасындагы туруксуздук, дүйнөлүк коомчулуктун фрагментациясы, социалдык ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экон. </del>процесстер күчөп, өз ара бири-бири м-н тыгыз байланыштагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>багыт ( мироведение ж-а глобалистика аталган) пайда болуп, анын изи м-н сапаттык жактан жаңы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>пайда болду. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Г» </del>түшүнүгү кээ бир адабияттарда дүйнөлүк саясатта ачык көрүнүп турган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>тышкы саясаттын аракеттери (аскер базаларын орнотуу, куралдуу кагылышууларга катышуу ж. б.) аталат. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГЕОСАЯСАТ ''' – (гр. ''гео...'' ж-а ''саясат'') – дүйнөлүк саясаттын теориялык ж-а практикалык маселелерин, өнүгүү тенденциялары м-н мыйзам ченемдүүлүктөрүн, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле анын эл аралык турмушта кандай милдеттерди аткара тургандыгын окутуп-үйрөткөн саясат илимдеринин багыты. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясаттын </ins>тарыхый жактан орношу географиялык мейкиндик факторлорун изилдөөлөргө, мамлекеттер аралык өз ара карым-катыш маселелери м-н коомдук турмуштагы факторлорго, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле ушул факторлордун чөлкөмдүк, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">региондук</ins>, континенттик ж-а глобалдык процесстерге тийгизген таасирин анализдөөгө байланыштуу. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясаттын </ins>алгачкы принциптери 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>аягында белгилүү германиялык географ Ф. Ратцелдин «Саясий география» деген эмгегинде сунушталган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясаттын </ins>өнүгүшүнө кыйла таасирдүү салымды 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>аягы – 20-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>башында Р. Челлен, А. Т. Мэхэн, Х. Маккиндер ж. б. кошкон. Алардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ою боюнча Геосаясаттын </ins>максаты кандайдыр бир тигил же бул территорияга саясий же аскердик контроль орнотуу болгон. 1904-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Х. Маккиндер өзүнүн «Тарыхтын географиялык огу» деген докладында, ким Чыгыш Европаны контролдосо, ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Хартленди» </ins>контролдойт, демек «Хартленди» ким контролдосо, ал «дүйнөлүк аралды» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">башкача айтканда </ins>Европа, Азия ж-а Африканы контролдойт деген жыйынтык чыгарган. Анын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясат </ins>тууралуу тезиси германиялык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясат </ins>мектеби тарабынан андан ары өнүктүрүлүп, «өтө зарыл мейкиндик» идеясын ойлоп таап, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>ишмердиктин негизги идеологиясы «жашоого ыңгайлуу мейкиндикти» кеңейтүү керек деген жыйынтыкка токтолгон. 2-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дүйнөлүк </ins>согуш учурунда АКШ дүйнөлүк лидер болуу үчүн эл аралык саясатта жаңыча мамилелердин теориясын иштеп чыга баштаган. 2-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дүйнөлүк </ins>согуштун бүтүшү м-н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясат </ins>фашистик Германиянын идеологиясы м-н ассоцияция болуп, кийин ал «кансыз согуштун» күчөшүнө түрткү берген; эки союздук лагердин ортосунда конфронтация күчөп, саясий-согуштук блоктордун тирешүүсү башталган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясаттын </ins>калыптануусу азыркы турмуштун түшүнүгүнөн алганда ал коомдук турмуштун маанилүү тармактарында интернационализация процесстерин күчөткөн информациялык-телекоммуникациялык революция м-н башталган. 1990-жылдардын 2-жарымынан тарта дүйнөлүк процесстердин өнүгүү динамикасындагы туруксуздук, дүйнөлүк коомчулуктун фрагментациясы, социалдык ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экономикалык </ins>процесстер күчөп, өз ара бири-бири м-н тыгыз байланыштагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>багыт ( мироведение ж-а глобалистика аталган) пайда болуп, анын изи м-н сапаттык жактан жаңы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Геосаясат </ins>пайда болду. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Геосаясат» </ins>түшүнүгү кээ бир адабияттарда дүйнөлүк саясатта ачык көрүнүп турган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>тышкы саясаттын аракеттери (аскер базаларын орнотуу, куралдуу кагылышууларга катышуу ж. б.) аталат. <br/>''Ж. Арзыкулов.''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/>''Ж. Арзыкулов.''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%A1%D0%90%D0%AF%D0%A1%D0%90%D0%A2&diff=5808&oldid=prevKadyrm: 1 версия2024-03-25T10:51:37Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:51, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%A1%D0%90%D0%AF%D0%A1%D0%90%D0%A2&diff=5807&oldid=prevvol2_>KadyrM, 08:13, 25 Март (Жалган куран) 2024 карата2024-03-25T08:13:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div>'''ГЕОСАЯСАТ ''' – (гр. ''гео...'' ж-а ''саясат'') – дүйнөлүк саясаттын теориялык ж-а практикалык маселелерин, өнүгүү тенденциялары м-н мыйзам ченемдүүлүктөрүн, о. эле анын эл аралык турмушта кандай милдеттерди аткара тургандыгын окутуп-үйрөткөн саясат илимдеринин багыты. Г-тын тарыхый жактан орношу географиялык мейкиндик факторлорун изилдөөлөргө, мамлекеттер аралык өз ара карым-катыш маселелери м-н коомдук турмуштагы факторлорго, о. эле ушул факторлордун чөлкөмдүк, регионду, континенттик ж-а глобалдык процесстерге тийгизген таасирин анализдөөгө байланыштуу. Г-тын алгачкы принциптери 19-к-дын аягында белгилүү германиялык географ Ф. Ратцелдин «Саясий география» деген эмгегинде сунушталган. Г-тын өнүгүшүнө кыйла таасирдүү салымды 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында Р. Челлен, А. Т. Мэхэн, Х. Маккиндер ж. б. кошкон. Алардын оюу б-ча Г-тын максаты кандайдыр бир тигил же бул территорияга саясий же аскердик контроль орнотуу болгон. 1904-ж. Х. Маккиндер өзүнүн «Тарыхтын географиялык огу» деген докладында, ким Чыгыш Европаны контролдосо, ал « Хартленди» контролдойт, демек «Хартленди» ким контролдосо, ал «дүйнөлүк аралды» б. а. Европа, Азия ж-а Африканы контролдойт деген жыйынтык чыгарган. Анын Г. тууралуу тезиси германиялык Г. мектеби тарабынан андан ары өнүктүрүлүп, «өтө зарыл мейкиндик» идеясын ойлоп таап, мамл. ишмердиктин негизги идеологиясы «жашоого ыңгайлуу мейкиндикти» кеңейтүү керек деген жыйынтыкка токтолгон. 2-дүйн. согуш учурунда АКШ дүйнөлүк лидер болуу үчүн эл аралык саясатта жаңыча мамилелердин теориясын иштеп чыга баштаган. 2-дүйн. согуштун бүтүшү м-н Г. фашистик Германиянын идеологиясы м-н ассоцияция болуп, кийин ал «кансыз согуштун» күчөшүнө түрткү берген; эки союздук лагердин ортосунда конфронтация күчөп, саясий-согуштук блоктордун тирешүүсү башталган. Г-тын калыптануусу азыркы турмуштун түшүнүгүнөн алганда ал коомдук турмуштун маанилүү тармактарында интернационализация процесстерин күчөткөн информациялык-телекоммуникациялык революция м-н башталган. 1990-жылдардын 2-жарымынан тарта дүйнөлүк процесстердин өнүгүү динамикасындагы туруксуздук, дүйнөлүк коомчулуктун фрагментациясы, социалдык ж-а экон. процесстер күчөп, өз ара бири-бири м-н тыгыз байланыштагы ил. багыт ( мироведение ж-а глобалистика аталган) пайда болуп, анын изи м-н сапаттык жактан жаңы Г. пайда болду. «Г» түшүнүгү кээ бир адабияттарда дүйнөлүк саясатта ачык көрүнүп турган мамл. тышкы саясаттын аракеттери (аскер базаларын орнотуу, куралдуу кагылышууларга катышуу ж. б.) аталат. <br />
<br/>''Ж. Арзыкулов.''<br />
[[Category: 2-том]]<br />
</div>vol2_>KadyrM