<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF</id>
	<title>ГЕОЭКОЛОГИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-23T17:41:42Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;diff=34309&amp;oldid=prev</id>
		<title>Begay, 07:43, 16 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;diff=34309&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-10-16T07:43:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;07:43, 16 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГЕОЭКОЛО&amp;amp;#769;ГИЯ &#039;&#039;&#039; (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гр. &lt;/del&gt;gе – Жер, oicos – үй, жашаган жер &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;&#039;&#039;...логия&#039;&#039;) – экологиянын биосферага чейинки жогорку деӊгээлдеги экосистемаларды &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;геосистемаларды изилдеген бөлүгү; коом &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;табияттын өз ара карым-катнашын убакыт мейкиндик закон ченемдүүлүктүн негизинде изилдеген илим тармагы. Ал өзүнө Жер жөнүндөгү илимдер (география, геология ж. б.) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;жандуу табиятты экологиялык-географиялык көз караштын негизинде бириктирет. Геоэкология табиятты сарамжалдуу пайдалануу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;табиятты коргоо боюнча илимий негиздерди түзөт, бирок аларга синоним болбойт. Терминди 1939-жылы немис географы К. Тролль сунуштаган. Ал горизонталдык (табият кубулуштарын мейкиндик боюнча изилдөө) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;вертикалдык (экосистемадагы кубулуштардын бири-бири &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;байланышын изилдөө) көз караштарын бириктирүү үчүн колдонгон. Россияда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Геоэкология &lt;/del&gt;географияда (1950) В. Н. Сукачёв, В. Б. Сочава &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;И. Г. Герасимовдун демилгеси &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;бөлүнгөн. Алар В. И. Вернадскийдин, В. В. Докучаевдин, Г. И. Танфильевдин, Г. Н. Высоцкий &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;Г. Ф. Морозовдун экологияга, ландшафт таанууга, фитоценологияга ж. б. илимий багыттарга көз караштарын өнүктүрүп, экосистемалардын, жансыз табияттын өз ара карым-катнашынын закон ченемдүүлүктөрүн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;табият чөйрөсүндөгү кайтарылгыс процесстериндеги адамдын ролун түшүндүргөн. Бул чөйрөдөгү изилдөө иштерин Б. В. Виноградов (1998), И. Е. Тимашов (2000), А. Р. Исаченко (2001), А. А. Тишков (2005) ж. б. илимпоздор уланткан. Экология тирүү организмдер &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;чөйрөнүн карым-катнашын изилдесе, Геоэкология чөйрөнү өзүнчө табияттын компоненттерине (рельеф, климат, суу, топурак, өсүмдүктөр &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;жаныбарлар) бөлүп, алардын өз ара байланыштарын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;көз карандылыктарын адамдын чарбалык иши &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;кошо изилдейт. Азыркы кезде организмдердин өзүлөрү жашаган чөйрөгө тийгизген таасири экинчи планда калып, биринчи планга адамзаттын чарбалык ишинин таасири чыкты. Ошондуктан ар бир ири масштабдагы иш-аракеттер тереӊ изилдөөнүн гана негизинде аткарылышы зарыл. Геоэкологиянын өнүгүшүнүн теориялык негизи адамзат &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;табияттын карым-катнашын комплекстүү изилдөөлөрүн, аймактын экологиялык баалануусунун &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;курч экологиялык абалдарды аныктоонун негизинде түптөлгөн. Геоэкологиянын изилдей турган негизги объeктиси – адамзаттын табият &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;байланышкан иш-аракеттери. Адамзат алдына жаман максат койбойт, табият компоненттерин өзүнө ылайыкташтырып оӊдоп, пайда алууга аракеттенет. Бирок, табиятка кийлигишүү бардык эле убакта оӊ натыйжа бербей, тескери натыйжаларды берип, табият кыйла жабыркайт. Табиятты жабыркаган абалга жеткирбеш үчүн, анын өсүп-өнүгүү закон ченемдүүлүктөрүн жакшы билүү керек. Ошону &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;бирге, табияттын өсүп-өнүгүү процессинде адамзаттын иш-аракеттери кандай таасир тийгизерин алдын ала билүү зарыл. Мына ушул маселе – &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Геоэкологиянын &lt;/del&gt;милдети. Ошого байланыштуу «Геоэкология» термини төмөнкү иш багыттарды көрсөтүү үчүн да колдонулат: өсүмдүктөр &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;чөйрөнүн ортосундагы экологиялык мамилелерди анализдөө аркылуу ландшафтты изилдөө; топологиялык деӊгээлде табият комплекстеринин түзүлүшүн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;иш алып барышын изилдөө; табият комплексинин негизги түзүүчүлөрүнүн өз ара аракеттерин, ошондой эле коомдун табиятты түзгөн ландшафтка таасирин зат &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;энергия балансы аркылуу изилдөө ж. б.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГЕОЭКОЛО&amp;amp;#769;ГИЯ &#039;&#039;&#039; (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;грекче &lt;/ins&gt;gе – Жер, oicos – үй, жашаган жер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;&#039;&#039;...логия&#039;&#039;) – экологиянын биосферага чейинки жогорку деӊгээлдеги экосистемаларды &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;геосистемаларды изилдеген бөлүгү; коом &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;табияттын өз ара карым-катнашын убакыт мейкиндик закон ченемдүүлүктүн негизинде изилдеген илим тармагы. Ал өзүнө Жер жөнүндөгү илимдер (география, геология ж. б.) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;жандуу табиятты экологиялык-географиялык көз караштын негизинде бириктирет. Геоэкология табиятты сарамжалдуу пайдалануу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;табиятты коргоо боюнча илимий негиздерди түзөт, бирок аларга синоним болбойт. Терминди 1939-жылы немис географы К. Тролль сунуштаган. Ал горизонталдык (табият кубулуштарын мейкиндик боюнча изилдөө) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;вертикалдык (экосистемадагы кубулуштардын бири-бири &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;байланышын изилдөө) көз караштарын бириктирүү үчүн колдонгон. Россияда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;геоэкология &lt;/ins&gt;географияда (1950) В. Н. Сукачёв, В. Б. Сочава &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;И. Г. Герасимовдун демилгеси &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;бөлүнгөн. Алар В. И. Вернадскийдин, В. В. Докучаевдин, Г. И. Танфильевдин, Г. Н. Высоцкий &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;Г. Ф. Морозовдун экологияга, ландшафт таанууга, фитоценологияга ж. б. илимий багыттарга көз караштарын өнүктүрүп, экосистемалардын, жансыз табияттын өз ара карым-катнашынын закон ченемдүүлүктөрүн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;табият чөйрөсүндөгү кайтарылгыс процесстериндеги адамдын ролун түшүндүргөн. Бул чөйрөдөгү изилдөө иштерин Б. В. Виноградов (1998), И. Е. Тимашов (2000), А. Р. Исаченко (2001), А. А. Тишков (2005) ж. б. илимпоздор уланткан. Экология тирүү организмдер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;чөйрөнүн карым-катнашын изилдесе, Геоэкология чөйрөнү өзүнчө табияттын компоненттерине (рельеф, климат, суу, топурак, өсүмдүктөр &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;жаныбарлар) бөлүп, алардын өз ара байланыштарын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;көз карандылыктарын адамдын чарбалык иши &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;кошо изилдейт. Азыркы кезде организмдердин өзүлөрү жашаган чөйрөгө тийгизген таасири экинчи планда калып, биринчи планга адамзаттын чарбалык ишинин таасири чыкты. Ошондуктан ар бир ири масштабдагы иш-аракеттер тереӊ изилдөөнүн гана негизинде аткарылышы зарыл. Геоэкологиянын өнүгүшүнүн теориялык негизи адамзат &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;табияттын карым-катнашын комплекстүү изилдөөлөрүн, аймактын экологиялык баалануусунун &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;курч экологиялык абалдарды аныктоонун негизинде түптөлгөн. Геоэкологиянын изилдей турган негизги объeктиси – адамзаттын табият &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;байланышкан иш-аракеттери. Адамзат алдына жаман максат койбойт, табият компоненттерин өзүнө ылайыкташтырып оӊдоп, пайда алууга аракеттенет. Бирок, табиятка кийлигишүү бардык эле убакта оӊ натыйжа бербей, тескери натыйжаларды берип, табият кыйла жабыркайт. Табиятты жабыркаган абалга жеткирбеш үчүн, анын өсүп-өнүгүү закон ченемдүүлүктөрүн жакшы билүү керек. Ошону &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;бирге, табияттын өсүп-өнүгүү процессинде адамзаттын иш-аракеттери кандай таасир тийгизерин алдын ала билүү зарыл. Мына ушул маселе – &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;геоэкологиянын &lt;/ins&gt;милдети. Ошого байланыштуу «Геоэкология» термини төмөнкү иш багыттарды көрсөтүү үчүн да колдонулат: өсүмдүктөр &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;чөйрөнүн ортосундагы экологиялык мамилелерди анализдөө аркылуу ландшафтты изилдөө; топологиялык деӊгээлде табият комплекстеринин түзүлүшүн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;иш алып барышын изилдөө; табият комплексинин негизги түзүүчүлөрүнүн өз ара аракеттерин, ошондой эле коомдун табиятты түзгөн ландшафтка таасирин зат &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;энергия балансы аркылуу изилдөө ж. б.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Белов С. В&#039;&#039;. Охрана окружающей среды. М., 1991; &#039;&#039;Дре Ф&#039;&#039;. Экология. М., 1976; &#039;&#039;Одум Ю&#039;&#039;. Экология. М., 1986; &#039;&#039;Фарб П&#039;&#039;. Популярная экология. М., 1971; &#039;&#039;Виноградов Б. В.&#039;&#039; Основы ландшафтной экологии. М., 1998; &#039;&#039;Исаченко А. Г.&#039;&#039; Ведение в экологическую географию. СПб., 2003; &#039;&#039;Осмонов А. О&#039;&#039;. Основы геоэкологии. Б., 2003; &#039;&#039;Петров К. М.&#039;&#039; Геоэкология. СПб., 2004; &#039;&#039;Карлович И. А.&#039;&#039; Геоэкология. М., 2005; &#039;&#039;Голубев Г. Н.&#039;&#039; Геоэкология. 2-е изд. М., 2006.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Белов С. В&#039;&#039;. Охрана окружающей среды. М., 1991; &#039;&#039;Дре Ф&#039;&#039;. Экология. М., 1976; &#039;&#039;Одум Ю&#039;&#039;. Экология. М., 1986; &#039;&#039;Фарб П&#039;&#039;. Популярная экология. М., 1971; &#039;&#039;Виноградов Б. В.&#039;&#039; Основы ландшафтной экологии. М., 1998; &#039;&#039;Исаченко А. Г.&#039;&#039; Ведение в экологическую географию. СПб., 2003; &#039;&#039;Осмонов А. О&#039;&#039;. Основы геоэкологии. Б., 2003; &#039;&#039;Петров К. М.&#039;&#039; Геоэкология. СПб., 2004; &#039;&#039;Карлович И. А.&#039;&#039; Геоэкология. М., 2005; &#039;&#039;Голубев Г. Н.&#039;&#039; Геоэкология. 2-е изд. М., 2006. &amp;lt;br /&amp;gt;&#039;&#039;А. Осмонов.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&#039;&#039;А. Осмонов.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Begay</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;diff=11954&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 07:48, 16 Сентябрь (Аяк оона) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;diff=11954&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-16T07:48:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;07:48, 16 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГЕОЭКОЛО&amp;amp;#769;ГИЯ &#039;&#039;&#039; (гр. gе – Жер, oicos – үй, жашаган жер ж-а &#039;&#039;...логия&#039;&#039;) – экологиянын биосферага чейинки жогорку деӊгээлдеги экосистемаларды ж-а геосистемаларды изилдеген бөлүгү; коом м-н табияттын өз ара карым-катнашын убакыт мейкиндик закон ченемдүүлүктүн негизинде изилдеген илим тармагы. Ал өзүнө Жер &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-дөгү &lt;/del&gt;илимдер (география, геология ж. б.) м-н жандуу табиятты &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экол.&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;геогр. &lt;/del&gt;көз караштын негизинде бириктирет. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;табиятты сарамжалдуу пайдалануу ж-а табиятты коргоо &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча ил. &lt;/del&gt;негиздерди түзөт, бирок аларга синоним болбойт. Терминди 1939-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;немис географы К. Тролль сунуштаган. Ал горизонталдык (табият кубулуштарын мейкиндик &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;изилдөө) ж-а вертикалдык (экосистемадагы кубулуштардын бири-бири м-н байланышын изилдөө) көз караштарын бириктирүү үчүн колдонгон. Россияда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;географияда (1950) В. Н. Сукачёв, В. Б. Сочава ж-а И. Г. Герасимовдун демилгеси м-н бөлүнгөн. Алар В. И. Вернадскийдин, В. В. Докучаевдин, Г. И. Танфильевдин, Г. Н. Высоцкий м-н Г. Ф. Морозовдун экологияга, ландшафт таанууга, фитоценологияга ж. б. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ил. &lt;/del&gt;багыттарга көз караштарын өнүктүрүп, экосистемалардын, жансыз табияттын өз ара карым-катнашынын закон ченемдүүлүктөрүн ж-а табият чөйрөсүндөгү кайтарылгыс процесстериндеги адамдын ролун түшүндүргөн. Бул чөйрөдөгү изилдөө иштерин Б. В. Виноградов (1998), И. Е. Тимашов (2000), А. Р. Исаченко (2001), А. А. Тишков (2005) ж. б. илимпоздор уланткан. Экология тирүү организмдер м-н чөйрөнүн карым-катнашын изилдесе, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;чөйрөнү өзүнчө табияттын компоненттерине (рельеф, климат, суу, топурак, өсүмдүктөр ж-а жаныбарлар) бөлүп, алардын өз ара байланыштарын ж-а көз карандылыктарын адамдын чарбалык иши м-н кошо изилдейт. Азыркы кезде организмдердин өзүлөрү жашаган чөйрөгө тийгизген таасири экинчи планда калып, биринчи планга адамзаттын чарбалык ишинин таасири чыкты. Ошондуктан ар бир ири масштабдагы иш-аракеттер тереӊ изилдөөнүн гана негизинде аткарылышы зарыл. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-нын &lt;/del&gt;өнүгүшүнүн теориялык негизи адамзат м-н табияттын карым-катнашын комплекстүү изилдөөлөрүн, аймактын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экол. &lt;/del&gt;баалануусунун ж-а курч &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экол. &lt;/del&gt;абалдарды аныктоонун негизинде түптөлгөн. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-нын &lt;/del&gt;изилдей турган негизги объeктиси – адамзаттын табият м-н байланышкан иш-аракеттери. Адамзат алдына жаман максат койбойт, табият компоненттерин өзүнө ылайыкташтырып оӊдоп, пайда алууга аракеттенет. Бирок, табиятка кийлигишүү бардык эле убакта оӊ натыйжа бербей, тескери натыйжаларды берип, табият кыйла жабыркайт. Табиятты жабыркаган абалга жеткирбеш үчүн, анын өсүп-өнүгүү закон ченемдүүлүктөрүн жакшы билүү керек. Ошону м-н бирге, табияттын өсүп-өнүгүү процессинде адамзаттын иш-аракеттери кандай таасир тийгизерин алдын ала билүү зарыл. Мына ушул маселе – &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-нын &lt;/del&gt;милдети. Ошого байланыштуу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«Г.» &lt;/del&gt;термини төмөнкү иш багыттарды көрсөтүү үчүн да колдонулат: өсүмдүктөр м-н чөйрөнүн ортосундагы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экол. &lt;/del&gt;мамилелерди анализдөө аркылуу ландшафтты изилдөө; топологиялык деӊгээлде табият комплекстеринин түзүлүшүн ж-а иш алып барышын изилдөө; табият комплексинин негизги түзүүчүлөрүнүн өз ара аракеттерин, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;о. &lt;/del&gt;эле коомдун табиятты түзгөн ландшафтка таасирин зат ж-а энергия балансы аркылуу изилдөө ж. б.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГЕОЭКОЛО&amp;amp;#769;ГИЯ &#039;&#039;&#039; (гр. gе – Жер, oicos – үй, жашаган жер ж-а &#039;&#039;...логия&#039;&#039;) – экологиянын биосферага чейинки жогорку деӊгээлдеги экосистемаларды ж-а геосистемаларды изилдеген бөлүгү; коом м-н табияттын өз ара карым-катнашын убакыт мейкиндик закон ченемдүүлүктүн негизинде изилдеген илим тармагы. Ал өзүнө Жер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жөнүндөгү &lt;/ins&gt;илимдер (география, геология ж. б.) м-н жандуу табиятты &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экологиялык&lt;/ins&gt;-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;географиялык &lt;/ins&gt;көз караштын негизинде бириктирет. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Геоэкология &lt;/ins&gt;табиятты сарамжалдуу пайдалануу ж-а табиятты коргоо &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча илимий &lt;/ins&gt;негиздерди түзөт, бирок аларга синоним болбойт. Терминди 1939-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;немис географы К. Тролль сунуштаган. Ал горизонталдык (табият кубулуштарын мейкиндик &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;изилдөө) ж-а вертикалдык (экосистемадагы кубулуштардын бири-бири м-н байланышын изилдөө) көз караштарын бириктирүү үчүн колдонгон. Россияда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Геоэкология &lt;/ins&gt;географияда (1950) В. Н. Сукачёв, В. Б. Сочава ж-а И. Г. Герасимовдун демилгеси м-н бөлүнгөн. Алар В. И. Вернадскийдин, В. В. Докучаевдин, Г. И. Танфильевдин, Г. Н. Высоцкий м-н Г. Ф. Морозовдун экологияга, ландшафт таанууга, фитоценологияга ж. б. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;илимий &lt;/ins&gt;багыттарга көз караштарын өнүктүрүп, экосистемалардын, жансыз табияттын өз ара карым-катнашынын закон ченемдүүлүктөрүн ж-а табият чөйрөсүндөгү кайтарылгыс процесстериндеги адамдын ролун түшүндүргөн. Бул чөйрөдөгү изилдөө иштерин Б. В. Виноградов (1998), И. Е. Тимашов (2000), А. Р. Исаченко (2001), А. А. Тишков (2005) ж. б. илимпоздор уланткан. Экология тирүү организмдер м-н чөйрөнүн карым-катнашын изилдесе, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Геоэкология &lt;/ins&gt;чөйрөнү өзүнчө табияттын компоненттерине (рельеф, климат, суу, топурак, өсүмдүктөр ж-а жаныбарлар) бөлүп, алардын өз ара байланыштарын ж-а көз карандылыктарын адамдын чарбалык иши м-н кошо изилдейт. Азыркы кезде организмдердин өзүлөрү жашаган чөйрөгө тийгизген таасири экинчи планда калып, биринчи планга адамзаттын чарбалык ишинин таасири чыкты. Ошондуктан ар бир ири масштабдагы иш-аракеттер тереӊ изилдөөнүн гана негизинде аткарылышы зарыл. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Геоэкологиянын &lt;/ins&gt;өнүгүшүнүн теориялык негизи адамзат м-н табияттын карым-катнашын комплекстүү изилдөөлөрүн, аймактын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экологиялык &lt;/ins&gt;баалануусунун ж-а курч &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экологиялык &lt;/ins&gt;абалдарды аныктоонун негизинде түптөлгөн. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Геоэкологиянын &lt;/ins&gt;изилдей турган негизги объeктиси – адамзаттын табият м-н байланышкан иш-аракеттери. Адамзат алдына жаман максат койбойт, табият компоненттерин өзүнө ылайыкташтырып оӊдоп, пайда алууга аракеттенет. Бирок, табиятка кийлигишүү бардык эле убакта оӊ натыйжа бербей, тескери натыйжаларды берип, табият кыйла жабыркайт. Табиятты жабыркаган абалга жеткирбеш үчүн, анын өсүп-өнүгүү закон ченемдүүлүктөрүн жакшы билүү керек. Ошону м-н бирге, табияттын өсүп-өнүгүү процессинде адамзаттын иш-аракеттери кандай таасир тийгизерин алдын ала билүү зарыл. Мына ушул маселе – &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Геоэкологиянын &lt;/ins&gt;милдети. Ошого байланыштуу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«Геоэкология» &lt;/ins&gt;термини төмөнкү иш багыттарды көрсөтүү үчүн да колдонулат: өсүмдүктөр м-н чөйрөнүн ортосундагы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экологиялык &lt;/ins&gt;мамилелерди анализдөө аркылуу ландшафтты изилдөө; топологиялык деӊгээлде табият комплекстеринин түзүлүшүн ж-а иш алып барышын изилдөө; табият комплексинин негизги түзүүчүлөрүнүн өз ара аракеттерин, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ошондой &lt;/ins&gt;эле коомдун табиятты түзгөн ландшафтка таасирин зат ж-а энергия балансы аркылуу изилдөө ж. б.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Белов С. В&#039;&#039;. Охрана окружающей среды. М., 1991; &#039;&#039;Дре Ф&#039;&#039;. Экология. М., 1976; &#039;&#039;Одум Ю&#039;&#039;. Экология. М., 1986; &#039;&#039;Фарб П&#039;&#039;. Популярная экология. М., 1971; &#039;&#039;Виноградов Б. В.&#039;&#039; Основы ландшафтной экологии. М., 1998; &#039;&#039;Исаченко А. Г.&#039;&#039; Ведение в экологическую географию. СПб., 2003; &#039;&#039;Осмонов А. О&#039;&#039;. Основы геоэкологии. Б., 2003; &#039;&#039;Петров К. М.&#039;&#039; Геоэкология. СПб., 2004; &#039;&#039;Карлович И. А.&#039;&#039; Геоэкология. М., 2005; &#039;&#039;Голубев Г. Н.&#039;&#039; Геоэкология. 2-е изд. М., 2006.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;А. Осмонов.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Белов С. В&#039;&#039;. Охрана окружающей среды. М., 1991; &#039;&#039;Дре Ф&#039;&#039;. Экология. М., 1976; &#039;&#039;Одум Ю&#039;&#039;. Экология. М., 1986; &#039;&#039;Фарб П&#039;&#039;. Популярная экология. М., 1971; &#039;&#039;Виноградов Б. В.&#039;&#039; Основы ландшафтной экологии. М., 1998; &#039;&#039;Исаченко А. Г.&#039;&#039; Ведение в экологическую географию. СПб., 2003; &#039;&#039;Осмонов А. О&#039;&#039;. Основы геоэкологии. Б., 2003; &#039;&#039;Петров К. М.&#039;&#039; Геоэкология. СПб., 2004; &#039;&#039;Карлович И. А.&#039;&#039; Геоэкология. М., 2005; &#039;&#039;Голубев Г. Н.&#039;&#039; Геоэкология. 2-е изд. М., 2006.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&#039;&#039;А. Осмонов.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;diff=5844&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;diff=5844&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-25T10:51:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:51, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;diff=5843&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 08:13, 25 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%AD%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%AF&amp;diff=5843&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-25T08:13:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ГЕОЭКОЛО&amp;amp;#769;ГИЯ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (гр. gе – Жер, oicos – үй, жашаган жер ж-а &amp;#039;&amp;#039;...логия&amp;#039;&amp;#039;) – экологиянын биосферага чейинки жогорку деӊгээлдеги экосистемаларды ж-а геосистемаларды изилдеген бөлүгү; коом м-н табияттын өз ара карым-катнашын убакыт мейкиндик закон ченемдүүлүктүн негизинде изилдеген илим тармагы. Ал өзүнө Жер ж-дөгү илимдер (география, геология ж. б.) м-н жандуу табиятты экол.-геогр. көз караштын негизинде бириктирет. Г. табиятты сарамжалдуу пайдалануу ж-а табиятты коргоо б-ча ил. негиздерди түзөт, бирок аларга синоним болбойт. Терминди 1939-ж. немис географы К. Тролль сунуштаган. Ал горизонталдык (табият кубулуштарын мейкиндик б-ча изилдөө) ж-а вертикалдык (экосистемадагы кубулуштардын бири-бири м-н байланышын изилдөө) көз караштарын бириктирүү үчүн колдонгон. Россияда Г. географияда (1950) В. Н. Сукачёв, В. Б. Сочава ж-а И. Г. Герасимовдун демилгеси м-н бөлүнгөн. Алар В. И. Вернадскийдин, В. В. Докучаевдин, Г. И. Танфильевдин, Г. Н. Высоцкий м-н Г. Ф. Морозовдун экологияга, ландшафт таанууга, фитоценологияга ж. б. ил. багыттарга көз караштарын өнүктүрүп, экосистемалардын, жансыз табияттын өз ара карым-катнашынын закон ченемдүүлүктөрүн ж-а табият чөйрөсүндөгү кайтарылгыс процесстериндеги адамдын ролун түшүндүргөн. Бул чөйрөдөгү изилдөө иштерин Б. В. Виноградов (1998), И. Е. Тимашов (2000), А. Р. Исаченко (2001), А. А. Тишков (2005) ж. б. илимпоздор уланткан. Экология тирүү организмдер м-н чөйрөнүн карым-катнашын изилдесе, Г. чөйрөнү өзүнчө табияттын компоненттерине (рельеф, климат, суу, топурак, өсүмдүктөр ж-а жаныбарлар) бөлүп, алардын өз ара байланыштарын ж-а көз карандылыктарын адамдын чарбалык иши м-н кошо изилдейт. Азыркы кезде организмдердин өзүлөрү жашаган чөйрөгө тийгизген таасири экинчи планда калып, биринчи планга адамзаттын чарбалык ишинин таасири чыкты. Ошондуктан ар бир ири масштабдагы иш-аракеттер тереӊ изилдөөнүн гана негизинде аткарылышы зарыл. Г-нын өнүгүшүнүн теориялык негизи адамзат м-н табияттын карым-катнашын комплекстүү изилдөөлөрүн, аймактын экол. баалануусунун ж-а курч экол. абалдарды аныктоонун негизинде түптөлгөн. Г-нын изилдей турган негизги объeктиси – адамзаттын табият м-н байланышкан иш-аракеттери. Адамзат алдына жаман максат койбойт, табият компоненттерин өзүнө ылайыкташтырып оӊдоп, пайда алууга аракеттенет. Бирок, табиятка кийлигишүү бардык эле убакта оӊ натыйжа бербей, тескери натыйжаларды берип, табият кыйла жабыркайт. Табиятты жабыркаган абалга жеткирбеш үчүн, анын өсүп-өнүгүү закон ченемдүүлүктөрүн жакшы билүү керек. Ошону м-н бирге, табияттын өсүп-өнүгүү процессинде адамзаттын иш-аракеттери кандай таасир тийгизерин алдын ала билүү зарыл. Мына ушул маселе – Г-нын милдети. Ошого байланыштуу «Г.» термини төмөнкү иш багыттарды көрсөтүү үчүн да колдонулат: өсүмдүктөр м-н чөйрөнүн ортосундагы экол. мамилелерди анализдөө аркылуу ландшафтты изилдөө; топологиялык деӊгээлде табият комплекстеринин түзүлүшүн ж-а иш алып барышын изилдөө; табият комплексинин негизги түзүүчүлөрүнүн өз ара аракеттерин, о. эле коомдун табиятты түзгөн ландшафтка таасирин зат ж-а энергия балансы аркылуу изилдөө ж. б.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Белов С. В&amp;#039;&amp;#039;. Охрана окружающей среды. М., 1991; &amp;#039;&amp;#039;Дре Ф&amp;#039;&amp;#039;. Экология. М., 1976; &amp;#039;&amp;#039;Одум Ю&amp;#039;&amp;#039;. Экология. М., 1986; &amp;#039;&amp;#039;Фарб П&amp;#039;&amp;#039;. Популярная экология. М., 1971; &amp;#039;&amp;#039;Виноградов Б. В.&amp;#039;&amp;#039; Основы ландшафтной экологии. М., 1998; &amp;#039;&amp;#039;Исаченко А. Г.&amp;#039;&amp;#039; Ведение в экологическую географию. СПб., 2003; &amp;#039;&amp;#039;Осмонов А. О&amp;#039;&amp;#039;. Основы геоэкологии. Б., 2003; &amp;#039;&amp;#039;Петров К. М.&amp;#039;&amp;#039; Геоэкология. СПб., 2004; &amp;#039;&amp;#039;Карлович И. А.&amp;#039;&amp;#039; Геоэкология. М., 2005; &amp;#039;&amp;#039;Голубев Г. Н.&amp;#039;&amp;#039; Геоэкология. 2-е изд. М., 2006. &lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;А. Осмонов.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
[[Category: 2-том]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>