ДАЛМА́ЦИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы

Gulira, 10:37, 13 Апрель (Чын куран) 2026 карата

2026-04-13T10:37:02Z

← Мурунку нускасы		10:37, 13 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	– Хорватия аймагындагы Адриатика деңизинин чыгыш жээгинде жайгашкан тарыхый облус. Далмация жерин байыртадан эле иллирий уруулары – далматтар, либурндар, о. эле фракийлер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кельттер мекендеген. ~~Б. з. ч.~~ IV ~~к-да~~ Дальмация жээгинде грек колониялары негизделген. ~~Б. з. ч.~~ 229-ж. римдиктердин чабуулу башталган (~~б. з. ч.~~ 229–228 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 219-ж. Иллирий согуштары). ~~Б. з. ч.~~ II–I ~~к-дарда~~ Октавиан заманына чейин жергиликтүү калк римдиктерге каршы бир нече жолу козголоң чыгарышкан. Далмация басып алынып, Иллирик провинциясына кошулган (~~б. з. ч.~~ 34–33). ~~Б. з. ч.~~ 6–9-ж. Тиберий Далмациядагы көтөрүлүштү баскан соң, эки иллирий провинциясы (Далмация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Паннония) түзүлгөн. Диоклетиан Далмациянын түштүк бөлүгүн Преввалитана провинциясы катары Скодра (Албаниядагы азыркы Шкодер) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүп койгон. Римдиктер Далмацияга ардагерлер үчүн аскердик лагерлерди <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> конуштарды уюштурушкан. Провинциянын борбору Салон шаары болгон. VI ~~к-дан~~ Далмация Византия бийлигине баш ийген. VI–VII ~~к-дарда~~ аймакты хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сербдер ээлеген (түштүктө). IX ~~к-да~~ Далмация шаарлары Хорватия мамлекетинин курамына кирип, XII ~~к-дын~~ башында Венгриянын бийлигине өткөн. 1420–1797-ж. Далмация (Дубровниктен башка) Венециянын бийлиги астында болгондуктан, алар жергиликтүү соодагерлерди кооптуу атаандаш катары көрүп, Далмация шаарларынын тышкы соодасына чектөөлөрдү киргизген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды толук экономикалык жактан көз каранды кылууга аракет жасаган. Шаар жамааттарынын башчыларын дайындап, Адриатикада өздөрүнүн соода монополиясын орнотууга умтулган. Венеция өкмөтү Далмациядан импорттолуучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экспорттолуучу товарларды катуу көзөмөлгө алып, бажы төлөмдөрүн орнотуп, бааларды өз кызыкчылыктары үчүн жөнгө салууга аракет кылган. Мындан тышкары Далмация шаарлары Венеция <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> касташкан өлкөлөргө соодасын токтотууга милдеттүү болушкан. XVI ~~к-да~~ Далмациянын ички облустарын Осмон империясы басып алган. Кампо-Формий тынчтык келишимине ылайык (1797) Далмация Австрияга өткөрүлүп берилген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1918-ж. чейин анын бийлиги астында болгон (~~1809–13~~-ж. Далмацияны Наполеон басып алган соң, Франция империясынын Иллирий провинциясынын курамына кирген). 1815-жылдан Далмация Австрия империясынын курамына кошулуп, Далмация королдугу түзүлгөн. 1918-ж. Австрия-Венгрия кулагандан кийин Далмация Сербдер, хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> словендер королдугунун (1929-жылдан Югославия королдугунун) курамына кирет. ~~1941–44~~-ж. Далмацияны Италия басып алып, "итальяндаштыруу" саясатын жүргүзгөн. Славян мектептери жабылып, славян тилдериндеги адабияттарга тыюу салынган. Кийинчерээк, бул жаңжалдарга алып келип, италиялыктар Далмациядан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> коңшу аймактардан чыгарылган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Далмация Югославия Социалисттик республикасынын курамына кирип, бир бөлүгү Хорватия республикасына караган. 1991-жылдан Хорватия республикасынын курамында. <br>		'''ДАЛМАЦИЯ''' – Хорватия аймагындагы Адриатика деңизинин чыгыш жээгинде жайгашкан тарыхый облус. Далмация жерин байыртадан эле иллирий уруулары – далматтар, либурндар, ошондой эле фракийлер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кельттер мекендеген. Биздин заманга чейин IV кылымда Дальмация жээгинде грек колониялары негизделген. Биздин заманга чейин 229-жылы римдиктердин чабуулу башталган (биздин заманга чейин 229–228 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 219-жылдары Иллирий согуштары). Биздин заманга чейин II–I кылымдарда Октавиан заманына чейин жергиликтүү калк римдиктерге каршы бир нече жолу козголоң чыгарышкан. Далмация басып алынып, Иллирик провинциясына кошулган (биздин заманга чейин 34–33). Биздин заманга чейин 6–9-ж. Тиберий Далмациядагы көтөрүлүштү баскан соң, эки иллирий провинциясы (Далмация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Паннония) түзүлгөн. Диоклетиан Далмациянын түштүк бөлүгүн Преввалитана провинциясы катары Скодра (Албаниядагы азыркы Шкодер) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүп койгон. Римдиктер Далмацияга ардагерлер үчүн аскердик лагерлерди <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> конуштарды уюштурушкан. Провинциянын борбору Салон шаары болгон. VI кылымдан Далмация Византия бийлигине баш ийген. VI–VII кылымдарда аймакты хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сербдер ээлеген (түштүктө). IX кылымда Далмация шаарлары Хорватия мамлекетинин курамына кирип, XII кылымдын башында Венгриянын бийлигине өткөн. 1420–1797-жылдары Далмация (Дубровниктен башка) Венециянын бийлиги астында болгондуктан, алар жергиликтүү соодагерлерди кооптуу атаандаш катары көрүп, Далмация шаарларынын тышкы соодасына чектөөлөрдү киргизген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды толук экономикалык жактан көз каранды кылууга аракет жасаган. Шаар жамааттарынын башчыларын дайындап, Адриатикада өздөрүнүн соода монополиясын орнотууга умтулган. Венеция өкмөтү Далмациядан импорттолуучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экспорттолуучу товарларды катуу көзөмөлгө алып, бажы төлөмдөрүн орнотуп, бааларды өз кызыкчылыктары үчүн жөнгө салууга аракет кылган. Мындан тышкары Далмация шаарлары Венеция <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> касташкан өлкөлөргө соодасын токтотууга милдеттүү болушкан. XVI кылымда Далмациянын ички облустарын Осмон империясы басып алган. Кампо-Формий тынчтык келишимине ылайык (1797) Далмация Австрияга өткөрүлүп берилген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1918-жылга чейин анын бийлиги астында болгон (1809–1813-жылдары Далмацияны Наполеон басып алган соң, Франция империясынын Иллирий провинциясынын курамына кирген). 1815-жылдан Далмация Австрия империясынын курамына кошулуп, Далмация королдугу түзүлгөн. 1918-жылы Австрия-Венгрия кулагандан кийин Далмация Сербдер, хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> словендер королдугунун (1929-жылдан Югославия королдугунун) курамына кирет. 1941–1944-жылдары Далмацияны Италия басып алып, "итальяндаштыруу" саясатын жүргүзгөн. Славян мектептери жабылып, славян тилдериндеги адабияттарга тыюу салынган. Кийинчерээк, бул жаңжалдарга алып келип, италиялыктар Далмациядан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> коңшу аймактардан чыгарылган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Далмация Югославия Социалисттик республикасынын курамына кирип, бир бөлүгү Хорватия республикасына караган. 1991-жылдан Хорватия республикасынын курамында. <br>
	[[Категория:Жаңы макалалар]]		[[Категория:Жаңы макалалар]]

Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T05:14:54Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		05:14, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	– Хорватия аймагындагы Адриатика деңизинин чыгыш жээгинде жайгашкан тарыхый облус. Далмация жерин байыртадан эле иллирий уруулары – далматтар, либурндар, о. эле фракийлер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кельттер мекендеген. Б. з. ч. IV к-да Дальмация жээгинде грек колониялары негизделген. Б. з. ч. 229-ж. римдиктердин чабуулу башталган (б. з. ч. 229–228 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 219-ж. Иллирий согуштары). Б. з. ч. II–I к-дарда Октавиан заманына чейин жергиликтүү калк римдиктерге каршы бир нече жолу козголоң чыгарышкан. Далмация басып алынып, Иллирик провинциясына кошулган (б. з. ч. 34–33). Б. з. ч. 6–9-ж. Тиберий Далмациядагы көтөрүлүштү баскан соң, эки иллирий провинциясы (Далмация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Паннония) түзүлгөн. Диоклетиан Далмациянын түштүк бөлүгүн Преввалитана провинциясы катары Скодра (Албаниядагы азыркы Шкодер) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүп койгон. Римдиктер Далмацияга ардагерлер үчүн аскердик лагерлерди <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> конуштарды уюштурушкан. Провинциянын борбору Салон шаары болгон. VI к-дан Далмация Византия бийлигине баш ийген. VI–VII к-дарда аймакты хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сербдер ээлеген (түштүктө). IX к-да Далмация шаарлары Хорватия мамлекетинин курамына кирип, XII к-дын башында Венгриянын бийлигине өткөн. 1420–1797-ж. Далмация (Дубровниктен башка) Венециянын бийлиги астында болгондуктан, алар жергиликтүү соодагерлерди кооптуу атаандаш катары көрүп, Далмация шаарларынын тышкы соодасына чектөөлөрдү киргизген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды толук экономикалык жактан көз каранды кылууга аракет жасаган. Шаар жамааттарынын башчыларын дайындап, Адриатикада өздөрүнүн соода монополиясын орнотууга умтулган. Венеция өкмөтү Далмациядан импорттолуучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экспорттолуучу товарларды катуу көзөмөлгө алып, бажы төлөмдөрүн орнотуп, бааларды өз кызыкчылыктары үчүн жөнгө салууга аракет кылган. Мындан тышкары Далмация шаарлары Венеция <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> касташкан өлкөлөргө соодасын токтотууга милдеттүү болушкан. XVI к-да Далмациянын ички облустарын Осмон империясы басып алган. Кампо-Формий тынчтык келишимине ылайык (1797) Далмация Австрияга өткөрүлүп берилген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1918-ж. чейин анын бийлиги астында болгон (1809–13-ж. Далмацияны Наполеон басып алган соң, Франция империясынын Иллирий провинциясынын курамына кирген). 1815-жылдан Далмация Австрия империясынын курамына кошулуп, Далмация королдугу түзүлгөн. 1918-ж. Австрия-Венгрия кулагандан кийин Далмация Сербдер, хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> словендер королдугунун (1929-жылдан Югославия королдугунун) курамына кирет. 1941–44-ж. Далмацияны Италия басып алып, "итальяндаштыруу" саясатын жүргүзгөн. Славян мектептери жабылып, славян тилдериндеги адабияттарга тыюу салынган. Кийинчерээк, бул жаңжалдарга алып келип, италиялыктар Далмациядан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> коңшу аймактардан чыгарылган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Далмация Югославия Социалисттик республикасынын курамына кирип, бир бөлүгү Хорватия республикасына караган. 1991-жылдан Хорватия республикасынын курамында. <br>		– Хорватия аймагындагы Адриатика деңизинин чыгыш жээгинде жайгашкан тарыхый облус. Далмация жерин байыртадан эле иллирий уруулары – далматтар, либурндар, о. эле фракийлер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кельттер мекендеген. Б. з. ч. IV к-да Дальмация жээгинде грек колониялары негизделген. Б. з. ч. 229-ж. римдиктердин чабуулу башталган (б. з. ч. 229–228 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 219-ж. Иллирий согуштары). Б. з. ч. II–I к-дарда Октавиан заманына чейин жергиликтүү калк римдиктерге каршы бир нече жолу козголоң чыгарышкан. Далмация басып алынып, Иллирик провинциясына кошулган (б. з. ч. 34–33). Б. з. ч. 6–9-ж. Тиберий Далмациядагы көтөрүлүштү баскан соң, эки иллирий провинциясы (Далмация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Паннония) түзүлгөн. Диоклетиан Далмациянын түштүк бөлүгүн Преввалитана провинциясы катары Скодра (Албаниядагы азыркы Шкодер) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүп койгон. Римдиктер Далмацияга ардагерлер үчүн аскердик лагерлерди <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> конуштарды уюштурушкан. Провинциянын борбору Салон шаары болгон. VI к-дан Далмация Византия бийлигине баш ийген. VI–VII к-дарда аймакты хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сербдер ээлеген (түштүктө). IX к-да Далмация шаарлары Хорватия мамлекетинин курамына кирип, XII к-дын башында Венгриянын бийлигине өткөн. 1420–1797-ж. Далмация (Дубровниктен башка) Венециянын бийлиги астында болгондуктан, алар жергиликтүү соодагерлерди кооптуу атаандаш катары көрүп, Далмация шаарларынын тышкы соодасына чектөөлөрдү киргизген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды толук экономикалык жактан көз каранды кылууга аракет жасаган. Шаар жамааттарынын башчыларын дайындап, Адриатикада өздөрүнүн соода монополиясын орнотууга умтулган. Венеция өкмөтү Далмациядан импорттолуучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экспорттолуучу товарларды катуу көзөмөлгө алып, бажы төлөмдөрүн орнотуп, бааларды өз кызыкчылыктары үчүн жөнгө салууга аракет кылган. Мындан тышкары Далмация шаарлары Венеция <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> касташкан өлкөлөргө соодасын токтотууга милдеттүү болушкан. XVI к-да Далмациянын ички облустарын Осмон империясы басып алган. Кампо-Формий тынчтык келишимине ылайык (1797) Далмация Австрияга өткөрүлүп берилген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1918-ж. чейин анын бийлиги астында болгон (1809–13-ж. Далмацияны Наполеон басып алган соң, Франция империясынын Иллирий провинциясынын курамына кирген). 1815-жылдан Далмация Австрия империясынын курамына кошулуп, Далмация королдугу түзүлгөн. 1918-ж. Австрия-Венгрия кулагандан кийин Далмация Сербдер, хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> словендер королдугунун (1929-жылдан Югославия королдугунун) курамына кирет. 1941–44-ж. Далмацияны Италия басып алып, "итальяндаштыруу" саясатын жүргүзгөн. Славян мектептери жабылып, славян тилдериндеги адабияттарга тыюу салынган. Кийинчерээк, бул жаңжалдарга алып келип, италиялыктар Далмациядан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> коңшу аймактардан чыгарылган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Далмация Югославия Социалисттик республикасынын курамына кирип, бир бөлүгү Хорватия республикасына караган. 1991-жылдан Хорватия республикасынын курамында. <br>
			[[Категория:Жаңы макалалар]]

Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (2), ж-а → жана (10)

2022-12-05T12:15:01Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (2), ж-а → жана (10)

← Мурунку нускасы		12:15, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	– Хорватия аймагындагы Адриатика деңизинин чыгыш жээгинде жайгашкан тарыхый облус. Далмация жерин байыртадан эле иллирий уруулары – далматтар, либурндар, о. эле фракийлер ж-а кельттер мекендеген. Б. з. ч. IV к-да Дальмация жээгинде грек колониялары негизделген. Б. з. ч. 229-ж. римдиктердин чабуулу башталган (б. з. ч. 229–228 ж-а 219-ж. Иллирий согуштары). Б. з. ч. II–I к-дарда Октавиан заманына чейин жергиликтүү калк римдиктерге каршы бир нече жолу козголоң чыгарышкан. Далмация басып алынып, Иллирик провинциясына кошулган (б. з. ч. 34–33). Б. з. ч. 6–9-ж. Тиберий Далмациядагы көтөрүлүштү баскан соң, эки иллирий провинциясы (Далмация ж-а Паннония) түзүлгөн. Диоклетиан Далмациянын түштүк бөлүгүн Преввалитана провинциясы катары Скодра (Албаниядагы азыркы Шкодер) м-н бөлүп койгон. Римдиктер Далмацияга ардагерлер үчүн аскердик лагерлерди ж-а конуштарды уюштурушкан. Провинциянын борбору Салон шаары болгон. VI к-дан Далмация Византия бийлигине баш ийген. VI–VII к-дарда аймакты хорваттар ж-а сербдер ээлеген (түштүктө). IX к-да Далмация шаарлары Хорватия мамлекетинин курамына кирип, XII к-дын башында Венгриянын бийлигине өткөн. 1420–1797-ж. Далмация (Дубровниктен башка) Венециянын бийлиги астында болгондуктан, алар жергиликтүү соодагерлерди кооптуу атаандаш катары көрүп, Далмация шаарларынын тышкы соодасына чектөөлөрдү киргизген ж-а аларды толук экономикалык жактан көз каранды кылууга аракет жасаган. Шаар жамааттарынын башчыларын дайындап, Адриатикада өздөрүнүн соода монополиясын орнотууга умтулган. Венеция өкмөтү Далмациядан импорттолуучу ж-а экспорттолуучу товарларды катуу көзөмөлгө алып, бажы төлөмдөрүн орнотуп, бааларды өз кызыкчылыктары үчүн жөнгө салууга аракет кылган. Мындан тышкары Далмация шаарлары Венеция м-н касташкан өлкөлөргө соодасын токтотууга милдеттүү болушкан. XVI к-да Далмациянын ички облустарын Осмон империясы басып алган. Кампо-Формий тынчтык келишимине ылайык (1797) Далмация Австрияга өткөрүлүп берилген ж-а 1918-ж. чейин анын бийлиги астында болгон (1809–13-ж. Далмацияны Наполеон басып алган соң, Франция империясынын Иллирий провинциясынын курамына кирген). 1815-жылдан Далмация Австрия империясынын курамына кошулуп, Далмация королдугу түзүлгөн. 1918-ж. Австрия-Венгрия кулагандан кийин Далмация Сербдер, хорваттар ж-а словендер королдугунун (1929-жылдан Югославия королдугунун) курамына кирет. 1941–44-ж. Далмацияны Италия басып алып, "итальяндаштыруу" саясатын жүргүзгөн. Славян мектептери жабылып, славян тилдериндеги адабияттарга тыюу салынган. Кийинчерээк, бул жаңжалдарга алып келип, италиялыктар Далмациядан ж-а коңшу аймактардан чыгарылган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Далмация Югославия Социалисттик республикасынын курамына кирип, бир бөлүгү Хорватия республикасына караган. 1991-жылдан Хорватия республикасынын курамында. <br>		– Хорватия аймагындагы Адриатика деңизинин чыгыш жээгинде жайгашкан тарыхый облус. Далмация жерин байыртадан эле иллирий уруулары – далматтар, либурндар, о. эле фракийлер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кельттер мекендеген. Б. з. ч. IV к-да Дальмация жээгинде грек колониялары негизделген. Б. з. ч. 229-ж. римдиктердин чабуулу башталган (б. з. ч. 229–228 <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 219-ж. Иллирий согуштары). Б. з. ч. II–I к-дарда Октавиан заманына чейин жергиликтүү калк римдиктерге каршы бир нече жолу козголоң чыгарышкан. Далмация басып алынып, Иллирик провинциясына кошулган (б. з. ч. 34–33). Б. з. ч. 6–9-ж. Тиберий Далмациядагы көтөрүлүштү баскан соң, эки иллирий провинциясы (Далмация <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Паннония) түзүлгөн. Диоклетиан Далмациянын түштүк бөлүгүн Преввалитана провинциясы катары Скодра (Албаниядагы азыркы Шкодер) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүп койгон. Римдиктер Далмацияга ардагерлер үчүн аскердик лагерлерди <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> конуштарды уюштурушкан. Провинциянын борбору Салон шаары болгон. VI к-дан Далмация Византия бийлигине баш ийген. VI–VII к-дарда аймакты хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> сербдер ээлеген (түштүктө). IX к-да Далмация шаарлары Хорватия мамлекетинин курамына кирип, XII к-дын башында Венгриянын бийлигине өткөн. 1420–1797-ж. Далмация (Дубровниктен башка) Венециянын бийлиги астында болгондуктан, алар жергиликтүү соодагерлерди кооптуу атаандаш катары көрүп, Далмация шаарларынын тышкы соодасына чектөөлөрдү киргизген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларды толук экономикалык жактан көз каранды кылууга аракет жасаган. Шаар жамааттарынын башчыларын дайындап, Адриатикада өздөрүнүн соода монополиясын орнотууга умтулган. Венеция өкмөтү Далмациядан импорттолуучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экспорттолуучу товарларды катуу көзөмөлгө алып, бажы төлөмдөрүн орнотуп, бааларды өз кызыкчылыктары үчүн жөнгө салууга аракет кылган. Мындан тышкары Далмация шаарлары Венеция <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> касташкан өлкөлөргө соодасын токтотууга милдеттүү болушкан. XVI к-да Далмациянын ички облустарын Осмон империясы басып алган. Кампо-Формий тынчтык келишимине ылайык (1797) Далмация Австрияга өткөрүлүп берилген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> 1918-ж. чейин анын бийлиги астында болгон (1809–13-ж. Далмацияны Наполеон басып алган соң, Франция империясынын Иллирий провинциясынын курамына кирген). 1815-жылдан Далмация Австрия империясынын курамына кошулуп, Далмация королдугу түзүлгөн. 1918-ж. Австрия-Венгрия кулагандан кийин Далмация Сербдер, хорваттар <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> словендер королдугунун (1929-жылдан Югославия королдугунун) курамына кирет. 1941–44-ж. Далмацияны Италия басып алып, "итальяндаштыруу" саясатын жүргүзгөн. Славян мектептери жабылып, славян тилдериндеги адабияттарга тыюу салынган. Кийинчерээк, бул жаңжалдарга алып келип, италиялыктар Далмациядан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> коңшу аймактардан чыгарылган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Далмация Югославия Социалисттик республикасынын курамына кирип, бир бөлүгү Хорватия республикасына караган. 1991-жылдан Хорватия республикасынын курамында. <br>

new2022_2vol>KadyrM, 12:36, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 карата

2022-09-09T12:36:49Z

← Мурунку нускасы	12:36, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2022-09-09T06:40:36Z

1 версия

Жаңы барак

– Хорватия аймагындагы Адриатика деңизинин чыгыш жээгинде жайгашкан тарыхый облус. Далмация жерин байыртадан эле иллирий уруулары – далматтар, либурндар, о. эле фракийлер ж-а кельттер мекендеген. Б. з. ч. IV к-да Дальмация жээгинде грек колониялары негизделген. Б. з. ч. 229-ж. римдиктердин чабуулу башталган (б. з. ч. 229–228 ж-а 219-ж. Иллирий согуштары). Б. з. ч. II–I к-дарда Октавиан заманына чейин жергиликтүү калк римдиктерге каршы бир нече жолу козголоң чыгарышкан. Далмация басып алынып, Иллирик провинциясына кошулган (б. з. ч. 34–33). Б. з. ч. 6–9-ж. Тиберий Далмациядагы көтөрүлүштү баскан соң, эки иллирий провинциясы (Далмация ж-а Паннония) түзүлгөн. Диоклетиан Далмациянын түштүк бөлүгүн Преввалитана провинциясы катары Скодра (Албаниядагы азыркы Шкодер) м-н бөлүп койгон. Римдиктер Далмацияга ардагерлер үчүн аскердик лагерлерди ж-а конуштарды уюштурушкан. Провинциянын борбору Салон шаары болгон. VI к-дан Далмация Византия бийлигине баш ийген. VI–VII к-дарда аймакты хорваттар ж-а сербдер ээлеген (түштүктө). IX к-да Далмация шаарлары Хорватия мамлекетинин курамына кирип, XII к-дын башында Венгриянын бийлигине өткөн. 1420–1797-ж. Далмация (Дубровниктен башка) Венециянын бийлиги астында болгондуктан, алар жергиликтүү соодагерлерди кооптуу атаандаш катары көрүп, Далмация шаарларынын тышкы соодасына чектөөлөрдү киргизген ж-а аларды толук экономикалык жактан көз каранды кылууга аракет жасаган. Шаар жамааттарынын башчыларын дайындап, Адриатикада өздөрүнүн соода монополиясын орнотууга умтулган. Венеция өкмөтү Далмациядан импорттолуучу ж-а экспорттолуучу товарларды катуу көзөмөлгө алып, бажы төлөмдөрүн орнотуп, бааларды өз кызыкчылыктары үчүн жөнгө салууга аракет кылган. Мындан тышкары Далмация шаарлары Венеция м-н касташкан өлкөлөргө соодасын токтотууга милдеттүү болушкан. XVI к-да Далмациянын ички облустарын Осмон империясы басып алган. Кампо-Формий тынчтык келишимине ылайык (1797) Далмация Австрияга өткөрүлүп берилген ж-а 1918-ж. чейин анын бийлиги астында болгон (1809–13-ж. Далмацияны Наполеон басып алган соң, Франция империясынын Иллирий провинциясынын курамына кирген). 1815-жылдан Далмация Австрия империясынын курамына кошулуп, Далмация королдугу түзүлгөн. 1918-ж. Австрия-Венгрия кулагандан кийин Далмация Сербдер, хорваттар ж-а словендер королдугунун (1929-жылдан Югославия королдугунун) курамына кирет. 1941–44-ж. Далмацияны Италия басып алып, "итальяндаштыруу" саясатын жүргүзгөн. Славян мектептери жабылып, славян тилдериндеги адабияттарга тыюу салынган. Кийинчерээк, бул жаңжалдарга алып келип, италиялыктар Далмациядан ж-а коңшу аймактардан чыгарылган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Далмация Югославия Социалисттик республикасынын курамына кирип, бир бөлүгү Хорватия республикасына караган. 1991-жылдан Хорватия республикасынын курамында.