ДАРВИНИЗМ - Түзөтүүлөр тарыхы

Dilde, 11:01, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-03T11:01:07Z

← Мурунку нускасы		11:01, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДАРВИНИЗМ~~́ЗМЗззЗМ~~''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.		'''ДАРВИНИЗМ''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.

	Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''		Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''
	[[Category: 3-том, 5-85 бб]]		[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

Dilde, 11:00, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-03T11:00:20Z

← Мурунку нускасы		11:00, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДАРВИНИЗМ́~~ЗМЗззЗММ~~''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.		'''ДАРВИНИЗМ́ЗМЗззЗМ''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.

	Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''		Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''
	[[Category: 3-том, 5-85 бб]]		[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

Dilde, 10:56, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-03T10:56:37Z

← Мурунку нускасы		10:56, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДАРВИНИЗМ́~~ЗМЗззЗМММ~~''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.		'''ДАРВИНИЗМ́ЗМЗззЗММ''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.

	Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''		Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''
	[[Category: 3-том, 5-85 бб]]		[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

Dilde, 10:56, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-03T10:56:15Z

← Мурунку нускасы		10:56, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''~~ДАРВИНИ~~́~~ЗМЗзм~~''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.		'''ДАРВИНИЗМ́ЗМЗззЗМММ''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.

	Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''		Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''
	[[Category: 3-том, 5-85 бб]]		[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

Dilde, 10:54, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-03T10:54:50Z

← Мурунку нускасы		10:54, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДАРВИНИ́ЗМЗзм''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.		'''ДАРВИНИ́ЗМЗзм''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.

	Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978. ''Б. Бегалиева.''		Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978 ''Б. Бегалиева.''
	[[Category: 3-том, 5-85 бб]]		[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

Dilde, 10:50, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-03T10:50:41Z

← Мурунку нускасы		10:50, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДАРВИНИ́~~ЗМЗМ~~''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.		'''ДАРВИНИ́ЗМЗзм''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.

	Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978. ''Б. Бегалиева.''		Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978. ''Б. Бегалиева.''
	[[Category: 3-том, 5-85 бб]]		[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

Dilde, 10:50, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-03T10:50:15Z

← Мурунку нускасы		10:50, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДАРВИНИ́ЗМ''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы ~~Дарвинизмдин~~ негизин түзөт.		'''ДАРВИНИ́ЗМЗМ''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы дарвинизмдин негизин түзөт.

	Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978. ''Б. Бегалиева.''		Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978. ''Б. Бегалиева.''
	[[Category: 3-том, 5-85 бб]]		[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

Temirkan, 03:49, 26 Март (Жалган куран) 2025 карата

2025-03-26T03:49:33Z

← Мурунку нускасы		03:49, 26 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДАРВИНИ́ЗМ''' – ~~орг.~~ дүйнө эволюциясынын		'''ДАРВИНИ́ЗМ''' – органикалык дүйнө эволюциясынын Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Дарвинизмдин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-жылы чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англиялык окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Дарвинизмди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Дарвинизм» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-кылымдын 20–30-жылдарында Дарвинизм м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Дарвинизм боюнча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, башкача айтканда ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги илимий табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы Дарвинизмдин негизин түзөт.
	Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. ~~Д-дин~~ пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-ж.
	чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. ~~Англ.~~ окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. ~~Д-ди~~ өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли (~~«Д.»~~ терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-~~к-дын~~ 20–30-жылдарында Д. м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. ~~Д. б-ча~~ ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, ~~б. а.~~ ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу

	б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги ~~ил.~~ табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы ~~Д-дин~~ негизин түзөт.

	~~Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978.~~
	~~''Б. Бегалиева.'' [[Category: 3-том, 5-85 бб]]~~

			Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978. ''Б. Бегалиева.''
			[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-03-18T17:37:11Z

1 версия

← Мурунку нускасы	17:37, 18 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol_3>KadyrM, 11:19, 18 Март (Жалган куран) 2025 карата

2025-03-18T11:19:56Z

Жаңы барак

'''ДАРВИНИ́ЗМ''' – орг. дүйнө эволюциясынын
Ч. ''Дарвиндин'' көз карашынын негизинде түптөлгөн материалисттик теориясы. Эволюциянын реалдуулугун далилдөө м-н эволюция процессинин механизмин түшүндүрөт. Д-дин пайда болушуна бир катар окумуштуулардын түрлөрдүн өзгөргүчтүгүн (трансформизм) айтып, бирок эволюциянын себебин ж-а механизмин ачалбаган концепциялары түрткү болгон. Ч. Дарвин бул теориянын үстүндө 1837-жылдан баштап эмгектене баштаган. Ал палеонтология, салыштырма анатомия, эмбриология, систематика ж-а геологиянын маалыматтарына таянуу м-н, алардын жетишкендиктерин иш жүзүндө колдонгон. Дарвиндин негизги жоболору 1859-ж.
чыккан «Табигый тандалуу жолу менен түрлөрдүн келип чыгышы» же «Жашоо үчүн күрөштө ыӊгайлашкан породалардын сакталышы» деген китебинде жазылган. Англ. окумуштуу А. Уоллес Ч. Дарвин м-н байланышпай туруп эле анын оюна жакын жыйынтыкка келген. Д-ди өөрчүтүүгө ж-а жайылтууга Т. Гексли («Д.» терминин сунуш кылган, 1860), Ф. Мюллер ж-а Э. Геккель, А. О. ж-а В. О. Ковалевскийлер, Н. А. ж-а А. Н. Северцовдор, К. А. Тимирязев, И. И. Шмальгаузен ж. б. чоӊ салым кошушкан. 20-к-дын 20–30-жылдарында Д. м-н генетиканын жетишкендиктерин бириктирүүчү эволюциянын синтездик теориясы пайда болгон. Д. б-ча ''тукум куугучтук, өзгөргүчтүк'' ж-а ''табигый тандалуу'' эволюциянын кыймылдаткыч күчү болуп эсептелет. Адам атайын баалуу өзгөчөлүккө ээ организмди билгичтик м-н тандап алат да, аны сактап калууга, жакшыртууга аракеттенип, андан тукум алат, б. а. ''жасалма тандоо'' жүргүзөт. Ал эми табиятта мындай процесс табигый тандалуу жолу аркылуу өтөт да, жаныбар м-н өсүмдүктө пайда болгон тукум куугучтуктун өзгөрүшү табигый тандалуунун таасирине жараша болот. Ч. Дарвин өзгөргүчтүктүн негизги эки түрүн – организмдин тышкы чөйрөнүн таасирине ыӊгайлануу реакциясы жообу

б е л г и л ү ү ж-а чөйрөнүн таасиринен пайда болуп, бирок ыӊгайланууга жөндөмсүз б е лг и с и з түрү бар экенин айткан. Дарвин эволюция үчүн негизги материал белгисиз өзгөргүчтүк деп эсептеген. Кийинки биологдор да эволюциянын негизги материалы белгисиз (тукум куугучтук) өзгөргүчтүк экенин аргындаштыруунун натыйжасында пайда болгон ''мутация'' ж-а анын комбинацияларынын негизинде аныкташкан. Организмдин айлана-чөйрө м-н өз ара аракети ''жашоо үчүн күрөш'' болуп эсептелет. Дарвиндин эӊ негизги ил. табылгасы – эволюциянын кыймылдаткыч күчүн аныктагандыгында. Бул табылга биология илими тарабынан тереӊделип ж-а толукталып, азыркы Д-дин негизин түзөт.

Ад.: ''Шмальгаузен И. И.'' Проблемы дарвинизма. Л., 1969; ''Пирманад А. А.'' Дарвинизм. М., 1978.
''Б. Бегалиева.'' [[Category: 3-том, 5-85 бб]]