http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%AF 2026-04-23T05:18:20Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%AF&diff=34930&oldid=prev 2025-11-06T08:17:37Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:17, 6 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДАРЫЯ''' , д а й р а, ө з ө н, с у у – жаан-&amp;shy;чачын, мөӊгү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>бу&amp;shy;лактардан топтолгон суунун өзү калыптан&amp;shy;дырган нук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>таби&amp;shy;гый үзгүлтүксүз агы&amp;shy;мы; чоӊ өзөн суу. Дарыянын пайда болушу климаттык, орографиялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>геоморфологиялык шарт&amp;shy;тарга байланыштуу. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>алабынын аянты, узундугу, туурасы, нугунун тереӊдиги, суусунун деӊгээли, ылдамдыгы, чыгы&amp;shy;мы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. м-н </del>мүнөз&amp;shy;дөлөт. Ортоӊку <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кеӊ- дик терде </del>жаан-ча&amp;shy;чындын өлчөмү 250 ''мм'', субтропиктерде 500 ''мм'', тропиктерде</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДАРЫЯ''' , д а й р а, ө з ө н, с у у – жаан-&amp;shy;чачын, мөӊгү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>бу&amp;shy;лактардан топтолгон суунун өзү калыптан&amp;shy;дырган нук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>таби&amp;shy;гый үзгүлтүксүз агы&amp;shy;мы; чоӊ өзөн суу. Дарыянын пайда болушу климаттык, орографиялык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>геоморфологиялык шарт&amp;shy;тарга байланыштуу. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </ins>алабынын аянты, узундугу, туурасы, нугунун тереӊдиги, суусунун деӊгээли, ылдамдыгы, чыгы&amp;shy;мы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башкалары менен </ins>мүнөз&amp;shy;дөлөт. Ортоӊку <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кеӊдиктерде </ins>жаан-ча&amp;shy;чындын өлчөмү 250 ''мм'', субтропиктерде 500 ''мм'', тропиктерде 700 – 1000 ''мм''ге жет&amp;shy;кенде гана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыя </ins>пайда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">болот </ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыянын ка</ins>&amp;shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лыптанышы </ins>үчүн жер бетинде сууну бир нукка топтой турган алап (к. ''Дарыя алабы'') <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>нук өтүүчү жер&amp;shy;лердин эӊкейиштиги зарыл. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыянын </ins>башта&amp;shy;лышы – башат, бүт&amp;shy;көн жери (океан, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деӊиз</ins>, көл, башка <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыяга </ins>куйган жери) чат деп аталат. Суу агып жаткан сай – нук, кум-таш чайкап кал&amp;shy;ган тайыздык – сай&amp;shy;роон, суу ташыган&amp;shy;да жайпаган жээктеги түзөӊ – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жайылма</ins>, жээктеги жардын үстү – кашат, ага келип ко&amp;shy;шулган суулар – куйма делет. Дарыянын узундугу бир нече ''км''ден миӊдеген кмге, туурасы бир нече ''м''ден бир канча ''км''ге, алабынын аянты миӊдеген ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;ге жетет. Дүйнөдөгү эӊ узун Дарыя – Нил (узундугу 6671 ''км''), Евразияда – Янцзы (узундугу 5800 ''км''), КМШда – Обь (узундугу Иртыш дарыясы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>5570 ''км''). Дүйнөдөгү суусу эӊ мол Дарыя – Түштүк Америкадагы Амазонка. Кыргызстандагы эӊ узун Дарыя – Чүй (жал&amp;shy;пы узундугу 1030 ''км''), эӊ чоӊ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>суусу молу – На&amp;shy;рын.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>700 – 1000 ''мм''ге жет&amp;shy;кенде гана <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>пайда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бол от </del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-нын к а</del>&amp;shy;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">л ыпт анышы </del>үчүн жер бетинде сууну бир нукка топтой турган алап (к. ''Дарыя алабы'') <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>нук өтүүчү жер&amp;shy;лердин эӊкейиштиги зарыл. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-нын </del>башта&amp;shy;лышы – башат, бүт&amp;shy;көн жери (океан, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">де-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ӊиз</del>, көл, башка <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-га</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>куйган жери) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– </del>чат деп аталат. Суу агып жаткан сай – нук, кум-таш чайкап кал&amp;shy;ган тайыздык – сай&amp;shy;роон, суу ташыган&amp;shy;да жайпаган жээктеги түзөӊ – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жай ыл ма</del>,жээктеги жардын үстү – кашат, ага келип ко&amp;shy;шулган суулар – куйма делет. Дарыянын узундугу бир нече ''км''ден миӊдеген кмге, туурасы бир нече ''м''ден бир канча ''км''ге, алабынын аянты миӊдеген ''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;ге жетет. Дүйнөдөгү эӊ узун Дарыя – Нил (узундугу 6671 ''км''), Евразияда – Янцзы (узундугу 5800 ''км''), КМШда – Обь (узундугу Иртыш дарыясы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>5570 ''км''). Дүйнөдөгү суусу эӊ мол Дарыя – Түштүк Америкадагы Амазонка. Кыргызстандагы эӊ узун Дарыя – Чүй (жал&amp;shy;пы узундугу 1030 ''км''), эӊ чоӊ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>суусу молу – На&amp;shy;рын.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Дарыя жер бетиндеги суунун айлануусунда негиз&amp;shy;ги ролду ойнойт. Бир жылда агып өткөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </del>суу&amp;shy;ларынын өлчөмү 41 700 ''км''&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;ге жетет, бул кур&amp;shy;гактыкка түшкөн жаан-чачындын 35% ин түзөт.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Дарыя жер бетиндеги суунун айлануусунда негиз&amp;shy;ги ролду ойнойт. Бир жылда агып өткөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыя </ins>суу&amp;shy;ларынын өлчөмү 41 700 ''км''&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;ге жетет, бул кур&amp;shy;гактыкка түшкөн жаан-чачындын 35%ин түзөт.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table name=&#039;ДАРЫЯ 1&#039; type=&#039;img&#039;/&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table name=&#039;ДАРЫЯ 1&#039; type=&#039;img&#039;/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">12 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">9 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ДАРЫЯ52.png | thumb | К ы р г ы з с т а н д а г ы и р и д а р ы я л а р]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ДАРЫЯ52.png | thumb | К ы р г ы з с т а н д а г ы и р и д а р ы я л а р]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Жер шарындагы нымдуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>тоолуу аймактар&amp;shy;дагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </del>суусу мол болсо, ысык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>чөлдүү ай&amp;shy;мактарда өтө аз болот.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Жер шарындагы нымдуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>тоолуу аймактар&amp;shy;дагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыя </ins>суусу мол болсо, ысык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>чөлдүү ай&amp;shy;мактарда өтө аз болот.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Дарыяларды гидрология илими изилдейт. Дарыялар&amp;shy;дын адамдын жашоосу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>анын чарбачылыгы үчүн мааниси өтө чоӊ. Кээ бир <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыялар </del>кеме жү&amp;shy;рүүгө, сал агызууга пайдаланылат; суу сакта&amp;shy;гычтар, ГЭС ж. б. курулат; өнөр жайды, калкты, айыл чарбаны суу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>камсыз кылат; андан балык кар&amp;shy;малат. Дарыянын жайылмаларындагы топурак күр&amp;shy;дүү болгондуктан, мол түшүм алынат. Айрым Дарыялардын нугунда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>кашатында алтын, пла&amp;shy;тина, алмаз, касситерит, рутил ж. б. баалуу ме&amp;shy;таллдардын чачынды кендери болот.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Дарыяларды гидрология илими изилдейт. Дарыялар&amp;shy;дын адамдын жашоосу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>анын чарбачылыгы үчүн мааниси өтө чоӊ. Кээ бир <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыялар </ins>кеме жү&amp;shy;рүүгө, сал агызууга пайдаланылат; суу сакта&amp;shy;гычтар, ГЭС ж. б. курулат; өнөр жайды, калкты, айыл чарбаны суу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>камсыз кылат; андан балык кар&amp;shy;малат. Дарыянын жайылмаларындагы топурак күр&amp;shy;дүү болгондуктан, мол түшүм алынат. Айрым Дарыялардын нугунда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>кашатында алтын, пла&amp;shy;тина, алмаз, касситерит, рутил ж. б. баалуу ме&amp;shy;таллдардын чачынды кендери болот.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Чеботарев А. И.&#039;&#039; Общая гидрология (воды суши). Л., 1960; &#039;&#039;Апполов Б. А.&#039;&#039; Учение о реках. М., 1963; &#039;&#039;Шульц В. Л.&#039;&#039; Реки Средней Азии. Л., 1965.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Чеботарев А. И.&#039;&#039; Общая гидрология (воды суши). Л., 1960; &#039;&#039;Апполов Б. А.&#039;&#039; Учение о реках. М., 1963; &#039;&#039;Шульц В. Л.&#039;&#039; Реки Средней Азии. Л., 1965.</div></td></tr> </table>

Begay http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%AF&diff=18973&oldid=prev 2025-03-26T07:31:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:31, 26 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">5 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">5 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Дарыя жер бетиндеги суунун айлануусунда негиз&amp;shy;ги ролду ойнойт. Бир жылда агып өткөн Дарыя суу&amp;shy;ларынын өлчөмү 41 700 &#039;&#039;км&#039;&#039;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;ге жетет, бул кур&amp;shy;гактыкка түшкөн жаан-чачындын 35% ин түзөт.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Дарыя жер бетиндеги суунун айлануусунда негиз&amp;shy;ги ролду ойнойт. Бир жылда агып өткөн Дарыя суу&amp;shy;ларынын өлчөмү 41 700 &#039;&#039;км&#039;&#039;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;ге жетет, бул кур&amp;shy;гактыкка түшкөн жаан-чачындын 35% ин түзөт.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө з ө н, с у у – жаан&amp;shy;чачын, мөӊгү ж-а бу&amp;shy;лактардан топтолгон суунун өзү калыптан&amp;shy;дырган нук м-н таби&amp;shy;гый үзгүлтүксүз агы&amp;shy;мы; чоӊ өзөн суу. Д-нын пайда болушу климаттык, орогр. ж-а геоморфол. шарт&amp;shy;тарга байланыштуу. Д. алабынын аянты, узундугу, туурасы, нугунун тереӊдиги, суусунун деӊгээли, ылдамдыгы, чыгы&amp;shy;мы ж. б. м-н мүнөз&amp;shy;дөлөт. Ортоӊку кеӊ- дик терде жаан-ча&amp;shy;чындын өлчөмү 250 ''мм'', субтропиктерде 500 ''мм'', тропиктерде</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">700 – 1000 ''мм''ге жет&amp;shy;кенде гана Д. пайда бол от . Д-нын к а&amp;shy;л ыпт анышы үчүн жер бетинде сууну бир нукка топтой турган алап (к. ''Дарыя алабы'') ж-а нук өтүүчү жер&amp;shy;лердин эӊкейиштиги зарыл. Д-нын башта&amp;shy;лышы – башат, бүт&amp;shy;көн жери (океан, де-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ӊиз, көл, башка Д-га</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">куйган жери) – чат деп аталат. Суу агып жаткан сай – нук, кум-таш чайкап кал&amp;shy;ган тайыздык – сай&amp;shy;роон, суу ташыган&amp;shy;да жайпаган жээктеги түзөӊ – жай ыл ма,</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table name=&#039;ДАРЫЯ 1&#039; type=&#039;img&#039;/&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;table name=&#039;ДАРЫЯ 1&#039; type=&#039;img&#039;/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">16 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">12 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ДАРЫЯ52.png | thumb | К ы р г ы з с т а н д а г ы и р и д а р ы я л а р]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ДАРЫЯ52.png | thumb | К ы р г ы з с т а н д а г ы и р и д а р ы я л а р]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жершарындагы </del>нымдуу ж-а тоолуу аймактар&amp;shy;дагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>суусу мол болсо, ысык ж-а чөлдүү ай&amp;shy;мактарда өтө аз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бо лот</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жер шарындагы </ins>нымдуу ж-а тоолуу аймактар&amp;shy;дагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </ins>суусу мол болсо, ысык ж-а чөлдүү ай&amp;shy;мактарда өтө аз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">болот</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-ларды </del>гидрология илими изилдейт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лар</del>&amp;shy;дын адамдын жашоосу ж-а анын чарбачылыгы</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыяларды </ins>гидрология илими изилдейт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыялар</ins>&amp;shy;дын адамдын жашоосу ж-а анын чарбачылыгы үчүн мааниси өтө чоӊ. Кээ бир <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыялар </ins>кеме жү&amp;shy;рүүгө, сал агызууга пайдаланылат; суу сакта&amp;shy;гычтар, ГЭС ж. б. курулат; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр жайды</ins>, калкты, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айыл чарбаны </ins>суу м-н камсыз кылат; андан балык кар&amp;shy;малат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыянын </ins>жайылмаларындагы топурак күр&amp;shy;дүү болгондуктан, мол түшүм алынат. Айрым <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыялардын </ins>нугунда ж-а кашатында алтын, пла&amp;shy;тина, алмаз, касситерит, рутил ж. б. баалуу ме&amp;shy;таллдардын чачынды кендери болот.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>үчүн мааниси өтө чоӊ. Кээ бир <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лар </del>кеме жү&amp;shy;рүүгө, сал агызууга пайдаланылат; суу сакта&amp;shy;гычтар, ГЭС ж. б. курулат; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж-ды</del>, калкты, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. ч-ны </del>суу м-н камсыз кылат; андан балык кар&amp;shy;малат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-нын </del>жайылмаларындагы топурак күр&amp;shy;дүү болгондуктан, мол түшүм алынат. Айрым <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лардын </del>нугунда ж-а кашатында алтын, пла&amp;shy;тина, алмаз, касситерит, рутил ж. б. баалуу ме&amp;shy;таллдардын чачынды кендери болот.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Чеботарев А. И.&#039;&#039; Общая гидрология (воды суши). Л., 1960; &#039;&#039;Апполов Б. А.&#039;&#039; Учение о реках. М., 1963; &#039;&#039;Шульц В. Л.&#039;&#039; Реки Средней Азии. Л., 1965.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Чеботарев А. И.&#039;&#039; Общая гидрология (воды суши). Л., 1960; &#039;&#039;Апполов Б. А.&#039;&#039; Учение о реках. М., 1963; &#039;&#039;Шульц В. Л.&#039;&#039; Реки Средней Азии. Л., 1965.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''С. Аламанов.'' [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''С. Аламанов.''  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td></tr> </table>

Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%AF&diff=18970&oldid=prev 2025-03-26T05:59:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:59, 26 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДАРЫЯ''' , д а й р а,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДАРЫЯ''' , д а й р а, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө з ө н, с у у – жаан-&amp;shy;чачын, мөӊгү ж-а бу&amp;shy;лактардан топтолгон суунун өзү калыптан&amp;shy;дырган нук м-н таби&amp;shy;гый үзгүлтүксүз агы&amp;shy;мы; чоӊ өзөн суу. Дарыянын пайда болушу климаттык, орографиялык ж-а геоморфологиялык шарт&amp;shy;тарга байланыштуу. Д. алабынын аянты, узундугу, туурасы, нугунун тереӊдиги, суусунун деӊгээли, ылдамдыгы, чыгы&amp;shy;мы ж. б. м-н мүнөз&amp;shy;дөлөт. Ортоӊку кеӊ- дик терде жаан-ча&amp;shy;чындын өлчөмү 250 ''мм'', субтропиктерде 500 ''мм'', тропиктерде</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жээктеги жардын үстү – кашат, ага келип ко&amp;shy;шулган суулар – куйма делет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-нын </del>узундугу бир нече ''км''ден миӊдеген кмге, туурасы бир нече ''м''ден бир канча ''км''ге, алабынын аянты <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">миӊ- деген </del>''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;ге жетет. Дүйнөдөгү эӊ узун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>– Нил (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уз. </del>6671 ''км''), Евразияда – Янцзы (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уз. </del>5800 ''км''), КМШда – Обь (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уз. </del>Иртыш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">д. </del>м-н 5570 ''км''). Дүйнөдөгү суусу эӊ мол <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>– <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түш. </del>Америкадагы Амазонка. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кырг-ндагы </del>эӊ узун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>– Чүй (жал&amp;shy;пы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уз. </del>1030 ''км''), эӊ чоӊ ж-а суусу молу – На&amp;shy; рын.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">700 – 1000 ''мм''ге жет&amp;shy;кенде гана Д. пайда бол от . Д-нын к а&amp;shy;л ыпт анышы үчүн жер бетинде сууну бир нукка топтой турган алап (к. ''Дарыя алабы'') ж-а нук өтүүчү жер&amp;shy;лердин эӊкейиштиги зарыл. Д-нын башта&amp;shy;лышы – башат, бүт&amp;shy;көн жери (океан, де-</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ӊиз, көл, башка Д-га</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">куйган жери) – чат деп аталат. Суу агып жаткан сай – нук, кум-таш чайкап кал&amp;shy;ган тайыздык – сай&amp;shy;роон, суу ташыган&amp;shy;да жайпаган жээктеги түзөӊ – жай ыл ма,</ins>жээктеги жардын үстү – кашат, ага келип ко&amp;shy;шулган суулар – куйма делет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыянын </ins>узундугу бир нече ''км''ден миӊдеген кмге, туурасы бир нече ''м''ден бир канча ''км''ге, алабынын аянты <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">миӊдеген </ins>''км''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;ге жетет. Дүйнөдөгү эӊ узун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </ins>– Нил (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">узундугу </ins>6671 ''км''), Евразияда – Янцзы (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">узундугу </ins>5800 ''км''), КМШда – Обь (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">узундугу </ins>Иртыш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыясы </ins>м-н 5570 ''км''). Дүйнөдөгү суусу эӊ мол <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </ins>– <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түштүк </ins>Америкадагы Амазонка. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргызстандагы </ins>эӊ узун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </ins>– Чүй (жал&amp;shy;пы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">узундугу </ins>1030 ''км''), эӊ чоӊ ж-а суусу молу – На&amp;shy;рын.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>жер бетиндеги суунун айлануусунда негиз&amp;shy;ги ролду ойнойт. Бир жылда агып өткөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>суу&amp;shy;ларынын өлчөмү 41 700 ''км''&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;ге жетет, бул кур&amp;shy;гактыкка түшкөн жаан-чачындын 35% ин түзөт.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </ins>жер бетиндеги суунун айлануусунда негиз&amp;shy;ги ролду ойнойт. Бир жылда агып өткөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя </ins>суу&amp;shy;ларынын өлчөмү 41 700 ''км''&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;ге жетет, бул кур&amp;shy;гактыкка түшкөн жаан-чачындын 35% ин түзөт.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ө з ө н, с у у – жаан&amp;shy;чачын, мөӊгү ж-а бу&amp;shy;лактардан топтолгон суунун өзү калыптан&amp;shy;дырган нук м-н таби&amp;shy;гый үзгүлтүксүз агы&amp;shy;мы; чоӊ өзөн суу. Д-нын пайда болушу климаттык, орогр. ж-а геоморфол. шарт&amp;shy;тарга байланыштуу. Д. алабынын аянты, узундугу, туурасы, нугунун тереӊдиги, суусунун деӊгээли, ылдамдыгы, чыгы&amp;shy;мы ж. б. м-н мүнөз&amp;shy;дөлөт. Ортоӊку кеӊ- дик терде жаан-ча&amp;shy;чындын өлчөмү 250 &#039;&#039;мм&#039;&#039;, субтропиктерде 500 &#039;&#039;мм&#039;&#039;, тропиктерде</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ө з ө н, с у у – жаан&amp;shy;чачын, мөӊгү ж-а бу&amp;shy;лактардан топтолгон суунун өзү калыптан&amp;shy;дырган нук м-н таби&amp;shy;гый үзгүлтүксүз агы&amp;shy;мы; чоӊ өзөн суу. Д-нын пайда болушу климаттык, орогр. ж-а геоморфол. шарт&amp;shy;тарга байланыштуу. Д. алабынын аянты, узундугу, туурасы, нугунун тереӊдиги, суусунун деӊгээли, ылдамдыгы, чыгы&amp;shy;мы ж. б. м-н мүнөз&amp;shy;дөлөт. Ортоӊку кеӊ- дик терде жаан-ча&amp;shy;чындын өлчөмү 250 &#039;&#039;мм&#039;&#039;, субтропиктерде 500 &#039;&#039;мм&#039;&#039;, тропиктерде</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>700 – 1000 &#039;&#039;мм&#039;&#039;ге жет&amp;shy;кенде гана Д. пайда бол от . Д-нын к а&amp;shy;л ыпт анышы үчүн жер бетинде сууну бир нукка топтой турган алап (к. &#039;&#039;Дарыя алабы&#039;&#039;) ж-а нук өтүүчү жер&amp;shy;лердин эӊкейиштиги зарыл. Д-нын башта&amp;shy;лышы – башат, бүт&amp;shy;көн жери (океан, де-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>700 – 1000 &#039;&#039;мм&#039;&#039;ге жет&amp;shy;кенде гана Д. пайда бол от . Д-нын к а&amp;shy;л ыпт анышы үчүн жер бетинде сууну бир нукка топтой турган алап (к. &#039;&#039;Дарыя алабы&#039;&#039;) ж-а нук өтүүчү жер&amp;shy;лердин эӊкейиштиги зарыл. Д-нын башта&amp;shy;лышы – башат, бүт&amp;shy;көн жери (океан, де-</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">21 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">23 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Чеботарев А. И.&#039;&#039; Общая гидрология (воды суши). Л., 1960; &#039;&#039;Апполов Б. А.&#039;&#039; Учение о реках. М., 1963; &#039;&#039;Шульц В. Л.&#039;&#039; Реки Средней Азии. Л., 1965.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Чеботарев А. И.&#039;&#039; Общая гидрология (воды суши). Л., 1960; &#039;&#039;Апполов Б. А.&#039;&#039; Учение о реках. М., 1963; &#039;&#039;Шульц В. Л.&#039;&#039; Реки Средней Азии. Л., 1965.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;С. Аламанов.&#039;&#039; [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;С. Аламанов.&#039;&#039; [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%AF&diff=17982&oldid=prev 2025-03-18T17:37:12Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:37, 18 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB%D0%AF&diff=17981&oldid=prev 2025-03-18T11:19:56Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ДАРЫЯ&#039;&#039;&#039; , д а й р а,<br /> жээктеги жардын үстү – кашат, ага келип ко&amp;shy;шулган суулар – куйма делет. Д-нын узундугу бир нече &#039;&#039;км&#039;&#039;ден миӊдеген кмге, туурасы бир нече &#039;&#039;м&#039;&#039;ден бир канча &#039;&#039;км&#039;&#039;ге, алабынын аянты миӊ- деген &#039;&#039;км&#039;&#039;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;ге жетет. Дүйнөдөгү эӊ узун Д. – Нил (уз. 6671 &#039;&#039;км&#039;&#039;), Евразияда – Янцзы (уз. 5800 &#039;&#039;км&#039;&#039;), КМШда – Обь (уз. Иртыш д. м-н 5570 &#039;&#039;км&#039;&#039;). Дүйнөдөгү суусу эӊ мол Д. – Түш. Америкадагы Амазонка. Кырг-ндагы эӊ узун Д. – Чүй (жал&amp;shy;пы уз. 1030 &#039;&#039;км&#039;&#039;), эӊ чоӊ ж-а суусу молу – На&amp;shy; рын.<br /> <br /> Д. жер бетиндеги суунун айлануусунда негиз&amp;shy;ги ролду ойнойт. Бир жылда агып өткөн Д. суу&amp;shy;ларынын өлчөмү 41 700 &#039;&#039;км&#039;&#039;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;ге жетет, бул кур&amp;shy;гактыкка түшкөн жаан-чачындын 35% ин түзөт.<br /> ө з ө н, с у у – жаан&amp;shy;чачын, мөӊгү ж-а бу&amp;shy;лактардан топтолгон суунун өзү калыптан&amp;shy;дырган нук м-н таби&amp;shy;гый үзгүлтүксүз агы&amp;shy;мы; чоӊ өзөн суу. Д-нын пайда болушу климаттык, орогр. ж-а геоморфол. шарт&amp;shy;тарга байланыштуу. Д. алабынын аянты, узундугу, туурасы, нугунун тереӊдиги, суусунун деӊгээли, ылдамдыгы, чыгы&amp;shy;мы ж. б. м-н мүнөз&amp;shy;дөлөт. Ортоӊку кеӊ- дик терде жаан-ча&amp;shy;чындын өлчөмү 250 &#039;&#039;мм&#039;&#039;, субтропиктерде 500 &#039;&#039;мм&#039;&#039;, тропиктерде<br /> 700 – 1000 &#039;&#039;мм&#039;&#039;ге жет&amp;shy;кенде гана Д. пайда бол от . Д-нын к а&amp;shy;л ыпт анышы үчүн жер бетинде сууну бир нукка топтой турган алап (к. &#039;&#039;Дарыя алабы&#039;&#039;) ж-а нук өтүүчү жер&amp;shy;лердин эӊкейиштиги зарыл. Д-нын башта&amp;shy;лышы – башат, бүт&amp;shy;көн жери (океан, де-<br /> ӊиз, көл, башка Д-га<br /> куйган жери) – чат деп аталат. Суу агып жаткан сай – нук, кум-таш чайкап кал&amp;shy;ган тайыздык – сай&amp;shy;роон, суу ташыган&amp;shy;да жайпаган жээктеги түзөӊ – жай ыл ма,<br /> &lt;table name=&#039;ДАРЫЯ 1&#039; type=&#039;img&#039;/&gt;<br /> <br /> [[File:ДАРЫЯ51.png | thumb | Д ү й н ө д ө г ү и р и д а р ы я л а р ]]<br /> <br /> &lt;table name=&#039;ДАРЫЯ 2&#039; type=&#039;img&#039;/&gt;<br /> <br /> [[File:ДАРЫЯ52.png | thumb | К ы р г ы з с т а н д а г ы и р и д а р ы я л а р]]<br /> Жершарындагы нымдуу ж-а тоолуу аймактар&amp;shy;дагы Д. суусу мол болсо, ысык ж-а чөлдүү ай&amp;shy;мактарда өтө аз бо лот.<br /> <br /> Д-ларды гидрология илими изилдейт. Д-лар&amp;shy;дын адамдын жашоосу ж-а анын чарбачылыгы<br /> үчүн мааниси өтө чоӊ. Кээ бир Д-лар кеме жү&amp;shy;рүүгө, сал агызууга пайдаланылат; суу сакта&amp;shy;гычтар, ГЭС ж. б. курулат; ө. ж-ды, калкты, а. ч-ны суу м-н камсыз кылат; андан балык кар&amp;shy;малат. Д-нын жайылмаларындагы топурак күр&amp;shy;дүү болгондуктан, мол түшүм алынат. Айрым Д-лардын нугунда ж-а кашатында алтын, пла&amp;shy;тина, алмаз, касситерит, рутил ж. б. баалуу ме&amp;shy;таллдардын чачынды кендери болот.<br /> <br /> Ад.: &#039;&#039;Чеботарев А. И.&#039;&#039; Общая гидрология (воды суши). Л., 1960; &#039;&#039;Апполов Б. А.&#039;&#039; Учение о реках. М., 1963; &#039;&#039;Шульц В. Л.&#039;&#039; Реки Средней Азии. Л., 1965.<br /> &#039;&#039;С. Аламанов.&#039;&#039; [[Category: 3-том, 5-85 бб]]<br /> </div>

vol_3>KadyrM