http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94%D0%95%D0%9C%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF 2026-04-23T03:26:00Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%9C%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF&diff=34942&oldid=prev 2025-11-06T10:08:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:08, 6 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕМОГРА&amp;#769;ФИЯ''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">гр. </del>demos – эл <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>...''графия'') – калктын коомдук-тарыхый шартка жараша өнүгүү мыйзам ченеми жөнүндөгү илим; коомдук илимдерге кирет. Ал негизинен калктын өсүшүн, муун алмашуусунун негизинде элдин жаӊыла&amp;shy;нып турушун изилдейт. Элдин саны өлүм-жи&amp;shy;тим, жаӊы төрөлгөндөр ж. б. натыйжасында өзгөрүп турат: айрым аймактын калкына эл кошулат (''иммиграция''), башка жакка көчүп кетет (''эмиграция''). Андан тышкары: адам үй&amp;shy;лөнөт, ажырашат, балалуу болот, улгаят, би&amp;shy;лими жогорулайт, адистиги, социалдык абалы алмашат. Демография калктын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>анын айрым топто&amp;shy;рунун жаӊыланышынын динамикасын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </del>процесстерди (калктын табигый кыймыл про&amp;shy;цесстери) талдоо аркылуу айкындайт. Ошондой эле <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демография </del>калктын курактык-жыныстык, нике <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>үй&amp;shy;-бүлөлүк түзүлүштөгү өзгөрүүлөрүн, калк саны&amp;shy;нын жалпы мыйзам ченемдүү өзгөрүүлөрүн да изилдейт. Демография илиминин негиздөөчүсү англиялык илимпоз Жон Граунт (1620–74) болгон. Россия&amp;shy;да биринчи <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </del>эмгек Д. Бернуллиге таан&amp;shy;дык. Демографиялык изилдөөлөр анда жүрүп турган процесстердин тенденциялары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>факторлорун белгилүү аймакта <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>түрдүү мезгилде изилдөөгө багытталган. Демография төрөлгөндөр <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>өлгөндөрдүн санынын өзгөчөлүктөрүн изилдеп, прогноз түзөт. Калктын саны <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>түзүлүшү жөнүндө болжолдуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>чыныгы материалдар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </del>саясаттын өзө&amp;shy;гүн түзөт. Демографияда калк жөнүндө маалыматты топтоп, аны тандап <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>өзгөчө бөлүмдү (демографиялык ста&amp;shy;тистика) түзгөн статистикалык ыкмалар негиз&amp;shy;ги орунга ээ. Демографиялык процесстердин байланышы жөнүндө сандык мүнөздөмөлөр математикалык түрдүү ык&amp;shy;малар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>жүзөгө ашат. Ошондой эле графиктик ык&amp;shy;малар кеӊири колдонулат. Ал эми <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </del>про&amp;shy;цесстер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>айрым аймактардын түзүлүштөрүн салыштыруу картографиялык изилдөө ыкмасы аркылуу ишке ашырылат. Андан тышкары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демография </del>калкты иликтеген илимдердин изилдөөлөрүнүн жыйын&amp;shy;тыгы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>ыкмаларын да колдонот. Мисалы, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </del>процесстердин социалдык мүнөздөгү аспектилери <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиянын </del>социология, антропология <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>медицина, гео&amp;shy;графия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>тыгыз байланышта экендигин ай&amp;shy;гинелейт. Калктын отурукташуусу, миграция&amp;shy;сы ж. б. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </del>процесстер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографияны </del>калк география&amp;shy;сы, этностук өзгөчөлүктөрү, этнография, аймак&amp;shy;тарда калкты отурукташтырууга багытталган изилдөөлөр – геодемография (калк география&amp;shy;сы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н Демографиянын </del>айкалышынан пайда болуп, гео&amp;shy;демографиялык абалды илимий изилдөөгө арналган жаӊы илимий багыт) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>байланыштырат.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕМОГРА&amp;#769;ФИЯ''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">грекче </ins>demos – эл <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>...''графия'') – калктын коомдук-тарыхый шартка жараша өнүгүү мыйзам ченеми жөнүндөгү илим; коомдук илимдерге кирет. Ал негизинен калктын өсүшүн, муун алмашуусунун негизинде элдин жаӊыла&amp;shy;нып турушун изилдейт. Элдин саны өлүм-жи&amp;shy;тим, жаӊы төрөлгөндөр ж. б. натыйжасында өзгөрүп турат: айрым аймактын калкына эл кошулат (''иммиграция''), башка жакка көчүп кетет (''эмиграция''). Андан тышкары: адам үй&amp;shy;лөнөт, ажырашат, балалуу болот, улгаят, би&amp;shy;лими жогорулайт, адистиги, социалдык абалы алмашат. Демография калктын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>анын айрым топто&amp;shy;рунун жаӊыланышынын динамикасын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиялык </ins>процесстерди (калктын табигый кыймыл про&amp;shy;цесстери) талдоо аркылуу айкындайт. Ошондой эле <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демография </ins>калктын курактык-жыныстык, нике <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>үй&amp;shy;-бүлөлүк түзүлүштөгү өзгөрүүлөрүн, калк саны&amp;shy;нын жалпы мыйзам ченемдүү өзгөрүүлөрүн да изилдейт. Демография илиминин негиздөөчүсү англиялык илимпоз Жон Граунт (1620–74) болгон. Россия&amp;shy;да биринчи <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиялык </ins>эмгек Д. Бернуллиге таан&amp;shy;дык. Демографиялык изилдөөлөр анда жүрүп турган процесстердин тенденциялары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>факторлорун белгилүү аймакта <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>түрдүү мезгилде изилдөөгө багытталган. Демография төрөлгөндөр <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>өлгөндөрдүн санынын өзгөчөлүктөрүн изилдеп, прогноз түзөт. Калктын саны <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>түзүлүшү жөнүндө болжолдуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>чыныгы материалдар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиялык </ins>саясаттын өзө&amp;shy;гүн түзөт. Демографияда калк жөнүндө маалыматты топтоп, аны тандап <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>өзгөчө бөлүмдү (демографиялык ста&amp;shy;тистика) түзгөн статистикалык ыкмалар негиз&amp;shy;ги орунга ээ. Демографиялык процесстердин байланышы жөнүндө сандык мүнөздөмөлөр математикалык түрдүү ык&amp;shy;малар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>жүзөгө ашат. Ошондой эле графиктик ык&amp;shy;малар кеӊири колдонулат. Ал эми <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиялык </ins>про&amp;shy;цесстер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>айрым аймактардын түзүлүштөрүн салыштыруу картографиялык изилдөө ыкмасы аркылуу ишке ашырылат. Андан тышкары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демография </ins>калкты иликтеген илимдердин изилдөөлөрүнүн жыйын&amp;shy;тыгы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>ыкмаларын да колдонот. Мисалы, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиялык </ins>процесстердин социалдык мүнөздөгү аспектилери <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиянын </ins>социология, антропология <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>медицина, гео&amp;shy;графия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>тыгыз байланышта экендигин ай&amp;shy;гинелейт. Калктын отурукташуусу, миграция&amp;shy;сы ж. б. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиялык </ins>процесстер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографияны </ins>калк география&amp;shy;сы, этностук өзгөчөлүктөрү, этнография, аймак&amp;shy;тарда калкты отурукташтырууга багытталган изилдөөлөр – геодемография (калк география&amp;shy;сы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен демографиянын </ins>айкалышынан пайда болуп, гео&amp;shy;демографиялык абалды илимий изилдөөгө арналган жаӊы илимий багыт) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>байланыштырат.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Т. Ниязов.&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Т. Ниязов.&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td></tr> </table>

Begay http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%9C%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF&diff=19117&oldid=prev 2025-03-28T08:09:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:09, 28 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕМОГРА&amp;#769;ФИЯ''' (гр. demos – эл ж-а ...''графия'') – калктын коомдук-тарыхый шартка жараша</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕМОГРА&amp;#769;ФИЯ''' (гр. demos – эл ж-а ...''графия'') – калктын коомдук-тарыхый шартка жараша өнүгүү мыйзам ченеми <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндөгү </ins>илим; коомдук илимдерге кирет. Ал негизинен калктын өсүшүн, муун алмашуусунун негизинде элдин жаӊыла&amp;shy;нып турушун изилдейт. Элдин саны өлүм-жи&amp;shy;тим, жаӊы төрөлгөндөр ж. б. натыйжасында өзгөрүп турат: айрым аймактын калкына эл кошулат (''иммиграция''), башка жакка көчүп кетет (''эмиграция''). Андан тышкары: адам үй&amp;shy;лөнөт, ажырашат, балалуу болот, улгаят, би&amp;shy;лими жогорулайт, адистиги, социалдык абалы алмашат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демография </ins>калктын ж-а анын айрым топто&amp;shy;рунун жаӊыланышынын динамикасын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </ins>процесстерди (калктын табигый кыймыл про&amp;shy;цесстери) талдоо аркылуу айкындайт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ошондой </ins>эле <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демография </ins>калктын курактык-жыныстык, нике ж-а үй&amp;shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</ins>бүлөлүк түзүлүштөгү өзгөрүүлөрүн, калк саны&amp;shy;нын жалпы мыйзам ченемдүү өзгөрүүлөрүн да изилдейт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демография </ins>илиминин негиздөөчүсү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">англиялык </ins>илимпоз Жон Граунт (1620–74) болгон. Россия&amp;shy;да биринчи <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </ins>эмгек Д. Бернуллиге таан&amp;shy;дык. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </ins>изилдөөлөр анда жүрүп турган процесстердин тенденциялары м-н факторлорун белгилүү аймакта ж-а түрдүү мезгилде изилдөөгө багытталган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демография </ins>төрөлгөндөр м-н өлгөндөрдүн санынын өзгөчөлүктөрүн изилдеп, прогноз түзөт. Калктын саны м-н түзүлүшү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндө </ins>болжолдуу ж-а чыныгы материалдар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </ins>саясаттын өзө&amp;shy;гүн түзөт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографияда </ins>калк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндө </ins>маалыматты топтоп, аны тандап ж-а өзгөчө бөлүмдү (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиялык </ins>ста&amp;shy;тистика) түзгөн статистикалык ыкмалар негиз&amp;shy;ги орунга ээ. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </ins>процесстердин байланышы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндө </ins>сандык мүнөздөмөлөр <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">математикалык </ins>түрдүү ык&amp;shy;малар м-н жүзөгө ашат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ошондой </ins>эле графиктик ык&amp;shy;малар кеӊири колдонулат. Ал эми <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </ins>про&amp;shy;цесстер м-н айрым аймактардын түзүлүштөрүн салыштыруу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">картографиялык </ins>изилдөө ыкмасы аркылуу ишке ашырылат. Андан тышкары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демография </ins>калкты иликтеген илимдердин изилдөөлөрүнүн жыйын&amp;shy;тыгы м-н ыкмаларын да колдонот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </ins>процесстердин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">социалдык </ins>мүнөздөгү аспектилери <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиянын </ins>социология, антропология ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">медицина, </ins>гео&amp;shy;графия м-н тыгыз байланышта экендигин ай&amp;shy;гинелейт. Калктын отурукташуусу, миграция&amp;shy;сы ж. б. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиялык </ins>процесстер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографияны </ins>калк география&amp;shy;сы, этностук өзгөчөлүктөрү, этнография, аймак&amp;shy;тарда калкты отурукташтырууга багытталган изилдөөлөр – геодемография (калк география&amp;shy;сы м-н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Демографиянын </ins>айкалышынан пайда болуп, гео&amp;shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демографиялык </ins>абалды <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>изилдөөгө арналган жаӊы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>багыт) м-н байланыштырат.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өнүгүү мыйзам ченеми <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дөгү </del>илим; коомдук илимдерге кирет. Ал негизинен калктын өсүшүн, муун алмашуусунун негизинде элдин жаӊыла&amp;shy;нып турушун изилдейт. Элдин саны өлүм-жи&amp;shy;тим, жаӊы төрөлгөндөр ж. б. натыйжасында</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өзгөрүп турат: айрым аймактын калкына эл</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>кошулат (''иммиграция''), башка жакка көчүп кетет (''эмиграция''). Андан тышкары: адам үй&amp;shy;лөнөт, ажырашат, балалуу болот, улгаят, би&amp;shy;лими жогорулайт, адистиги, социалдык абалы алмашат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>калктын ж-а анын айрым топто&amp;shy;рунун жаӊыланышынын динамикасын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лык </del>процесстерди (калктын табигый кыймыл про&amp;shy;цесстери) талдоо аркылуу айкындайт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>эле <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>калктын курактык-жыныстык, нике ж-а үй&amp;shy;бүлөлүк түзүлүштөгү өзгөрүүлөрүн, калк саны&amp;shy;нын жалпы мыйзам ченемдүү өзгөрүүлөрүн да изилдейт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>илиминин негиздөөчүсү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">англ. </del>илимпоз Жон Граунт (1620–74) болгон. Россия&amp;shy;да биринчи <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лык </del>эмгек Д. Бернуллиге таан&amp;shy;дык. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лык </del>изилдөөлөр анда жүрүп турган процесстердин тенденциялары м-н факторлорун белгилүү аймакта ж-а түрдүү мезгилде изилдөөгө багытталган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>төрөлгөндөр м-н өлгөндөрдүн санынын өзгөчөлүктөрүн изилдеп, прогноз түзөт. Калктын саны м-н түзүлүшү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дө </del>болжолдуу ж-а чыныгы материалдар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лык </del>саясаттын өзө&amp;shy;гүн түзөт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-да </del>калк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дө </del>маалыматты топтоп, аны тандап ж-а өзгөчө бөлүмдү (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демогр. </del>ста&amp;shy;тистика) түзгөн статистикалык ыкмалар негиз&amp;shy;ги орунга ээ. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лык </del>процесстердин байланышы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дө </del>сандык мүнөздөмөлөр <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">матем. </del>түрдүү ык&amp;shy;малар м-н жүзөгө ашат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>эле графиктик ык&amp;shy;малар кеӊири колдонулат. Ал эми <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лык </del>про&amp;shy;цесстер м-н айрым аймактардын түзүлүштөрүн салыштыруу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">картогр. </del>изилдөө ыкмасы аркылуу ишке ашырылат. Андан тышкары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. </del>калкты иликтеген илимдердин изилдөөлөрүнүн жыйын&amp;shy;тыгы м-н ыкмаларын да колдонот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лык </del>процесстердин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">социал. </del>мүнөздөгү аспектилери <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-нын </del>социология, антропология ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мед. </del>гео&amp;shy;графия м-н тыгыз байланышта экендигин ай&amp;shy;гинелейт. Калктын отурукташуусу, миграция&amp;shy;сы ж. б. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-лык </del>процесстер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-ны </del>калк география&amp;shy;сы, этностук өзгөчөлүктөрү, этнография, аймак&amp;shy;тарда калкты отурукташтырууга багытталган изилдөөлөр – геодемография (калк география&amp;shy;сы м-н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-нын </del>айкалышынан пайда болуп, гео&amp;shy;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демогр. </del>абалды <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>изилдөөгө арналган жаӊы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>багыт) м-н байланыштырат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Т. Ниязов.'' [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Т. Ниязов.'' </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Category: 3-том, 5-85 бб]]</ins></div></td></tr> </table>

Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%9C%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF&diff=18190&oldid=prev 2025-03-18T17:37:19Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:37, 18 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%9C%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF&diff=18189&oldid=prev 2025-03-18T11:19:56Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ДЕМОГРА&amp;#769;ФИЯ&#039;&#039;&#039; (гр. demos – эл ж-а ...&#039;&#039;графия&#039;&#039;) – калктын коомдук-тарыхый шартка жараша<br /> өнүгүү мыйзам ченеми ж-дөгү илим; коомдук илимдерге кирет. Ал негизинен калктын өсүшүн, муун алмашуусунун негизинде элдин жаӊыла&amp;shy;нып турушун изилдейт. Элдин саны өлүм-жи&amp;shy;тим, жаӊы төрөлгөндөр ж. б. натыйжасында<br /> өзгөрүп турат: айрым аймактын калкына эл<br /> кошулат (&#039;&#039;иммиграция&#039;&#039;), башка жакка көчүп кетет (&#039;&#039;эмиграция&#039;&#039;). Андан тышкары: адам үй&amp;shy;лөнөт, ажырашат, балалуу болот, улгаят, би&amp;shy;лими жогорулайт, адистиги, социалдык абалы алмашат. Д. калктын ж-а анын айрым топто&amp;shy;рунун жаӊыланышынын динамикасын Д-лык процесстерди (калктын табигый кыймыл про&amp;shy;цесстери) талдоо аркылуу айкындайт. О. эле Д. калктын курактык-жыныстык, нике ж-а үй&amp;shy;бүлөлүк түзүлүштөгү өзгөрүүлөрүн, калк саны&amp;shy;нын жалпы мыйзам ченемдүү өзгөрүүлөрүн да изилдейт. Д. илиминин негиздөөчүсү англ. илимпоз Жон Граунт (1620–74) болгон. Россия&amp;shy;да биринчи Д-лык эмгек Д. Бернуллиге таан&amp;shy;дык. Д-лык изилдөөлөр анда жүрүп турган процесстердин тенденциялары м-н факторлорун белгилүү аймакта ж-а түрдүү мезгилде изилдөөгө багытталган. Д. төрөлгөндөр м-н өлгөндөрдүн санынын өзгөчөлүктөрүн изилдеп, прогноз түзөт. Калктын саны м-н түзүлүшү ж-дө болжолдуу ж-а чыныгы материалдар Д-лык саясаттын өзө&amp;shy;гүн түзөт. Д-да калк ж-дө маалыматты топтоп, аны тандап ж-а өзгөчө бөлүмдү (демогр. ста&amp;shy;тистика) түзгөн статистикалык ыкмалар негиз&amp;shy;ги орунга ээ. Д-лык процесстердин байланышы ж-дө сандык мүнөздөмөлөр матем. түрдүү ык&amp;shy;малар м-н жүзөгө ашат. О. эле графиктик ык&amp;shy;малар кеӊири колдонулат. Ал эми Д-лык про&amp;shy;цесстер м-н айрым аймактардын түзүлүштөрүн салыштыруу картогр. изилдөө ыкмасы аркылуу ишке ашырылат. Андан тышкары Д. калкты иликтеген илимдердин изилдөөлөрүнүн жыйын&amp;shy;тыгы м-н ыкмаларын да колдонот. Мис., Д-лык процесстердин социал. мүнөздөгү аспектилери Д-нын социология, антропология ж-а мед. гео&amp;shy;графия м-н тыгыз байланышта экендигин ай&amp;shy;гинелейт. Калктын отурукташуусу, миграция&amp;shy;сы ж. б. Д-лык процесстер Д-ны калк география&amp;shy;сы, этностук өзгөчөлүктөрү, этнография, аймак&amp;shy;тарда калкты отурукташтырууга багытталган изилдөөлөр – геодемография (калк география&amp;shy;сы м-н Д-нын айкалышынан пайда болуп, гео&amp;shy;демогр. абалды ил. изилдөөгө арналган жаӊы ил. багыт) м-н байланыштырат. &#039;&#039;Т. Ниязов.&#039;&#039; [[Category: 3-том, 5-85 бб]]<br /> </div>

vol_3>KadyrM