http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94%D0%95%D0%9C_%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3 2026-04-30T01:45:21Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%9C_%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3&diff=20727&oldid=prev 2025-04-07T08:11:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:11, 7 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕМ АЛУУ''' – жаныбар м-н өсүмдүк организми&amp;shy;не айлана-чөйрөдөн кычкылтекти сиӊирип, зат&amp;shy; алмашуунун акыркы продуктусу болгон көмүр кычкыл газын бөлүп чыгарууну камсыз кылуу&amp;shy;чу физиологиялык процесстердин жыйындысы. Бул процессте организмдин тиричилигине керектүү энергия бөлүнүп чыгат. Татаал ферменттик процесстерден улам организмде органикалык заттар (уг&amp;shy;левод, май, белок) процесси жүрөт да, ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуунун негизин түзөт. Ж а н ы б а р л а р д ы н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуусу. Бир клеткалуу ж-а кээ бир майда жа&amp;shy;ныбарларда кычкылтек м-н көмүр кычкыл газы дененин бүткүл сырткы бети аркылуу өтөт. Та&amp;shy;таал түзүлүштүү организмде кычкылтек тыш&amp;shy;кы чөйрөдөн атайын дем алуу органдары (өпкө, бакалоор) аркылуу канга өтүп, андан тышка көмүр кычкыл газы түрүндө бөлүнүп чыгат (сырт&amp;shy;кы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуу). Сырткы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуу адамда ж-а сүт эмүүчүлөрдө көкүрөк клеткасынын көлөмүнүн өзгөрүшү (дем алуу, дем чыгаруу) м-н болот. Анда өпкөнүн аль&amp;shy;веолаларында кычкылтек ж-а көмүр кычкыл газынын парциалдык басымы дайыма сакталат. Адамдын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуусу атмосфера абасы м-н өпкө альвеола абасынын ортосундагы алмашууну, альвеола абасы м-н кандын ортосундагы газ алмашууну, кан аркылуу газдарды ташуу, кан м-н ткандын</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕМ АЛУУ''' – жаныбар м-н өсүмдүк организми&amp;shy;не айлана-чөйрөдөн кычкылтекти сиӊирип, зат&amp;shy; алмашуунун акыркы продуктусу болгон көмүр кычкыл газын бөлүп чыгарууну камсыз кылуу&amp;shy;чу физиологиялык процесстердин жыйындысы. Бул процессте организмдин тиричилигине керектүү энергия бөлүнүп чыгат. Татаал ферменттик процесстерден улам организмде органикалык заттар (уг&amp;shy;левод, май, белок) процесси жүрөт да, ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуунун негизин түзөт. Ж а н ы б а р л а р д ы н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> дем </ins> алуусу. Бир клеткалуу ж-а кээ бир майда жа&amp;shy;ныбарларда кычкылтек м-н көмүр кычкыл газы дененин бүткүл сырткы бети аркылуу өтөт. Та&amp;shy;таал түзүлүштүү организмде кычкылтек тыш&amp;shy;кы чөйрөдөн атайын дем алуу органдары (өпкө, бакалоор) аркылуу канга өтүп, андан тышка көмүр кычкыл газы түрүндө бөлүнүп чыгат (сырт&amp;shy;кы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуу). Сырткы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуу адамда ж-а сүт эмүүчүлөрдө көкүрөк клеткасынын көлөмүнүн өзгөрүшү (дем алуу, дем чыгаруу) м-н болот. Анда өпкөнүн аль&amp;shy;веолаларында кычкылтек ж-а көмүр кычкыл газынын парциалдык басымы дайыма сакталат. Адамдын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуусу атмосфера абасы м-н өпкө альвеола абасынын ортосундагы алмашууну, альвеола абасы м-н кандын ортосундагы газ алмашууну, кан аркылуу газдарды ташуу, кан м-н ткандын ортосундагы газ алмашууну ж-а клеткалык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуунун механизмин камтыйт. Сырткы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алууну сүйрү мээдеги борбору башкарат. Клетка ж-а ткандын кычкылтекти керектеши аларда көмүр кычкыл газынын пайда болушу ткандык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуунун негизин түзөт. Окистенүү процессинде органикалык заттардан суутек бөлүнүп, ткандарга кирген кыч&amp;shy;кылтек м-н кошулат (ткандык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуу). Ө с ү м&amp;shy; д ү к т ө р д ү н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуусу. Өсүмдүк бардык органы, тканы ж-а клеткасы м-н дем алат. Дем  алуунун ыл&amp;shy;дамдыгы бөлүнүп чыккан көмүр кычкыл газы м-н сиӊирилген кычкылтек санына карай анык&amp;shy;талат. Дем  алуу жаш өсүмдүктүн өсүүчү органдары м-н ткандарында күчтүү, репродукция орган&amp;shy;дары м-н жалбыракта активдүү, сабак м-н та&amp;shy;мырда начар өтөт. Жарыкта өсүүчү өсүмдүккө караганда көлөкөдөгүлөрү – начар, бактериялар, көк зеӊкерлер өтө активдүү дем алат. Температура жогорулаган сайын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуу күчөйт. Кыштоочу өсүмдүк ткандарында да <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуу жүрөт, кээ бир физикалык-химиялык козгоолор (жаралануу, айрым уу зат&amp;shy;тары, наркотиктер) аны ылдамдатат. Кургак урукка караганда нымдалган, көптүрүлгөн, өнө баштаган урукта <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуу жүз, миӊ эсеге көп. Ак&amp;shy;тивдүү өсүү мезгили бүткөндөн кийин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дем </ins> алуу жай&amp;shy;ланат, урук, мөмө бышкан мезгилде анын ыл&amp;shy;дамдыгы азаят.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ортосундагы газ алмашууну ж-а клеткалык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуунун механизмин камтыйт. Сырткы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алууну сүйрү мээдеги борбору башкарат. Клетка ж-а ткандын кычкылтекти керектеши аларда көмүр кычкыл газынын пайда болушу ткандык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуунун негизин түзөт. Окистенүү процессинде органикалык заттардан суутек бөлүнүп, ткандарга кирген кыч&amp;shy;кылтек м-н кошулат (ткандык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуу). Ө с ү м&amp;shy;д ү к т ө р д ү н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуусу. Өсүмдүк бардык органы, тканы ж-а клеткасы м-н дем алат. Дем  алуунун ыл&amp;shy;дамдыгы бөлүнүп чыккан көмүр кычкыл газы м-н сиӊирилген кычкылтек санына карай анык&amp;shy;талат. Дем  алуу жаш өсүмдүктүн өсүүчү органдары м-н ткандарында күчтүү, репродукция орган&amp;shy;дары м-н жалбыракта активдүү, сабак м-н та&amp;shy;мырда начар өтөт. Жарыкта өсүүчү өсүмдүккө караганда көлөкөдөгүлөрү – начар, бактериялар, көк зеӊкерлер өтө активдүү дем алат. Температура жогорулаган сайын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуу күчөйт. Кыштоочу өсүмдүк ткандарында да <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуу жүрөт, кээ бир физикалык-химиялык козгоолор (жаралануу, айрым уу зат&amp;shy;тары, наркотиктер) аны ылдамдатат. Кургак урукка караганда нымдалган, көптүрүлгөн, өнө баштаган урукта <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуу жүз, миӊ эсеге көп. Ак&amp;shy;тивдүү өсүү мезгили бүткөндөн кийин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем </del> алуу жай&amp;shy;ланат, урук, мөмө бышкан мезгилде анын ыл&amp;shy;дамдыгы азаят.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Биохимия клеточного дыхания. М., 1960; Курс физиологии растений. 3-е изд., М., 1971. [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Биохимия клеточного дыхания. М., 1960; Курс физиологии растений. 3-е изд., М., 1971. [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td></tr> </table>

Dilde http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%9C_%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3&diff=19099&oldid=prev 2025-03-28T05:57:15Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:57, 28 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕМ АЛУУ''' – жаныбар м-н өсүмдүк организми&amp;shy;не айлана-чөйрөдөн кычкылтекти сиӊирип, зат&amp;shy;алмашуунун акыркы продуктусу болгон көмүр кычкыл газын бөлүп чыгарууну камсыз кылуу&amp;shy;чу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">физиол. </del>процесстердин жыйындысы. Бул</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕМ АЛУУ''' – жаныбар м-н өсүмдүк организми&amp;shy;не айлана-чөйрөдөн кычкылтекти сиӊирип, зат&amp;shy; алмашуунун акыркы продуктусу болгон көмүр кычкыл газын бөлүп чыгарууну камсыз кылуу&amp;shy;чу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">физиологиялык </ins>процесстердин жыйындысы. Бул процессте организмдин тиричилигине керектүү энергия бөлүнүп чыгат. Татаал ферменттик процесстерден улам организмде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">органикалык </ins>заттар (уг&amp;shy;левод, май, белок) процесси жүрөт да, ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуунун </ins>негизин түзөт. Ж а н ы б а р л а р д ы н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуусу</ins>. Бир клеткалуу ж-а кээ бир майда жа&amp;shy;ныбарларда кычкылтек м-н көмүр кычкыл газы дененин бүткүл сырткы бети аркылуу өтөт. Та&amp;shy;таал түзүлүштүү организмде кычкылтек тыш&amp;shy;кы чөйрөдөн атайын дем алуу органдары (өпкө, бакалоор) аркылуу канга өтүп, андан тышка көмүр кычкыл газы түрүндө бөлүнүп чыгат (сырт&amp;shy;кы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуу</ins>). Сырткы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуу </ins>адамда ж-а сүт эмүүчүлөрдө көкүрөк клеткасынын көлөмүнүн өзгөрүшү (дем алуу, дем чыгаруу) м-н болот. Анда өпкөнүн аль&amp;shy;веолаларында кычкылтек ж-а көмүр кычкыл газынын парциалдык басымы дайыма сакталат. Адамдын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуусу атмосфера </ins>абасы м-н өпкө альвеола абасынын ортосундагы алмашууну, альвеола абасы м-н кандын ортосундагы газ алмашууну, кан аркылуу газдарды ташуу, кан м-н ткандын</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>процессте организмдин тиричилигине керектүү энергия бөлүнүп чыгат. Татаал ферменттик процесстерден улам организмде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орг. </del>заттар (уг&amp;shy;левод, май, белок) процесси жүрөт да, ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а-нун </del>негизин түзөт. Ж а н ы б а р л а р д ы н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а-су</del>. Бир клеткалуу ж-а кээ бир майда жа&amp;shy;ныбарларда кычкылтек м-н көмүр кычкыл газы дененин бүткүл сырткы бети аркылуу өтөт. Та&amp;shy;таал түзүлүштүү организмде кычкылтек тыш&amp;shy;кы чөйрөдөн атайын дем алуу органдары (өпкө, бакалоор) аркылуу канга өтүп, андан тышка көмүр кычкыл газы түрүндө бөлүнүп чыгат (сырт&amp;shy;кы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д.</del>). Сырткы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а. </del>адамда ж-а сүт эмүүчүлөрдө көкүрөк клеткасынын көлөмүнүн өзгөрүшү (дем алуу, дем чыгаруу) м-н болот. Анда өпкөнүн аль&amp;shy;веолаларында кычкылтек ж-а көмүр кычкыл газынын парциалдык басымы дайыма сакталат. Адамдын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а-су атм. </del>абасы м-н өпкө альвеола абасынын ортосундагы алмашууну, альвеола абасы м-н кандын ортосундагы газ алмашууну, кан аркылуу газдарды ташуу, кан м-н ткандын</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ортосундагы газ алмашууну ж-а клеткалык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а-нун </del>механизмин камтыйт. Сырткы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а-ну </del>сүйрү мээдеги борбору башкарат. Клетка ж-а ткандын кычкылтекти керектеши аларда көмүр кычкыл газынын пайда болушу ткандык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д-нун </del>негизин түзөт. Окистенүү процессинде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орг. </del>заттардан суутек бөлүнүп, ткандарга кирген кыч&amp;shy;кылтек м-н кошулат (ткандык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а.</del>). Ө с ү м&amp;shy;д ү к т ө р д ү н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а-су</del>. Өсүмдүк бардык органы, тканы ж-а клеткасы м-н дем алат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а-нун </del>ыл&amp;shy;дамдыгы бөлүнүп чыккан көмүр кычкыл газы м-н сиӊирилген кычкылтек санына карай анык&amp;shy;талат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а. </del>жаш өсүмдүктүн өсүүчү органдары м-н ткандарында күчтүү, репродукция орган&amp;shy;дары м-н жалбыракта активдүү, сабак м-н та&amp;shy;мырда начар өтөт. Жарыкта өсүүчү өсүмдүккө караганда көлөкөдөгүлөрү – начар, бактериялар, көк зеӊкерлер өтө активдүү дем алат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Темп-ра </del>жогорулаган сайын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а. </del>күчөйт. Кыштоочу</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ортосундагы газ алмашууну ж-а клеткалык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуунун </ins>механизмин камтыйт. Сырткы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алууну </ins>сүйрү мээдеги борбору башкарат. Клетка ж-а ткандын кычкылтекти керектеши аларда көмүр кычкыл газынын пайда болушу ткандык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуунун </ins>негизин түзөт. Окистенүү процессинде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">органикалык </ins>заттардан суутек бөлүнүп, ткандарга кирген кыч&amp;shy;кылтек м-н кошулат (ткандык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуу</ins>). Ө с ү м&amp;shy;д ү к т ө р д ү н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуусу</ins>. Өсүмдүк бардык органы, тканы ж-а клеткасы м-н дем алат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуунун </ins>ыл&amp;shy;дамдыгы бөлүнүп чыккан көмүр кычкыл газы м-н сиӊирилген кычкылтек санына карай анык&amp;shy;талат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуу </ins>жаш өсүмдүктүн өсүүчү органдары м-н ткандарында күчтүү, репродукция орган&amp;shy;дары м-н жалбыракта активдүү, сабак м-н та&amp;shy;мырда начар өтөт. Жарыкта өсүүчү өсүмдүккө караганда көлөкөдөгүлөрү – начар, бактериялар, көк зеӊкерлер өтө активдүү дем алат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Температура </ins>жогорулаган сайын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуу </ins>күчөйт. Кыштоочу өсүмдүк ткандарында да <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуу </ins>жүрөт, кээ бир <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">физикалык</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </ins>козгоолор (жаралануу, айрым уу зат&amp;shy;тары, наркотиктер) аны ылдамдатат. Кургак урукка караганда нымдалган, көптүрүлгөн, өнө баштаган урукта <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуу </ins>жүз, миӊ эсеге көп. Ак&amp;shy;тивдүү өсүү мезгили бүткөндөн кийин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дем  алуу </ins>жай&amp;shy;ланат, урук, мөмө бышкан мезгилде анын ыл&amp;shy;дамдыгы азаят.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өсүмдүк ткандарында да <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а. </del>жүрөт, кээ бир <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">физ.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </del>козгоолор (жаралануу, айрым уу зат&amp;shy;тары, наркотиктер) аны ылдамдатат. Кургак урукка караганда нымдалган, көптүрүлгөн, өнө баштаган урукта <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а. </del>жүз, миӊ эсеге көп. Ак&amp;shy;тивдүү өсүү мезгили бүткөндөн кийин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д. а. </del>жай&amp;shy;ланат, урук, мөмө бышкан мезгилде анын ыл&amp;shy;дамдыгы азаят.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Биохимия клеточного дыхания. М., 1960; Курс физиологии растений. 3-е изд., М., 1971. [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Биохимия клеточного дыхания. М., 1960; Курс физиологии растений. 3-е изд., М., 1971. [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%9C_%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3&diff=18174&oldid=prev 2025-03-18T17:37:18Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:37, 18 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%9C_%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3&diff=18173&oldid=prev 2025-03-18T11:19:56Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ДЕМ АЛУУ&#039;&#039;&#039; – жаныбар м-н өсүмдүк организми&amp;shy;не айлана-чөйрөдөн кычкылтекти сиӊирип, зат&amp;shy;алмашуунун акыркы продуктусу болгон көмүр кычкыл газын бөлүп чыгарууну камсыз кылуу&amp;shy;чу физиол. процесстердин жыйындысы. Бул<br /> процессте организмдин тиричилигине керектүү энергия бөлүнүп чыгат. Татаал ферменттик процесстерден улам организмде орг. заттар (уг&amp;shy;левод, май, белок) процесси жүрөт да, ал Д. а-нун негизин түзөт. Ж а н ы б а р л а р д ы н Д. а-су. Бир клеткалуу ж-а кээ бир майда жа&amp;shy;ныбарларда кычкылтек м-н көмүр кычкыл газы дененин бүткүл сырткы бети аркылуу өтөт. Та&amp;shy;таал түзүлүштүү организмде кычкылтек тыш&amp;shy;кы чөйрөдөн атайын дем алуу органдары (өпкө, бакалоор) аркылуу канга өтүп, андан тышка көмүр кычкыл газы түрүндө бөлүнүп чыгат (сырт&amp;shy;кы Д.). Сырткы Д. а. адамда ж-а сүт эмүүчүлөрдө көкүрөк клеткасынын көлөмүнүн өзгөрүшү (дем алуу, дем чыгаруу) м-н болот. Анда өпкөнүн аль&amp;shy;веолаларында кычкылтек ж-а көмүр кычкыл газынын парциалдык басымы дайыма сакталат. Адамдын Д. а-су атм. абасы м-н өпкө альвеола абасынын ортосундагы алмашууну, альвеола абасы м-н кандын ортосундагы газ алмашууну, кан аркылуу газдарды ташуу, кан м-н ткандын<br /> <br /> ортосундагы газ алмашууну ж-а клеткалык Д. а-нун механизмин камтыйт. Сырткы Д. а-ну сүйрү мээдеги борбору башкарат. Клетка ж-а ткандын кычкылтекти керектеши аларда көмүр кычкыл газынын пайда болушу ткандык Д-нун негизин түзөт. Окистенүү процессинде орг. заттардан суутек бөлүнүп, ткандарга кирген кыч&amp;shy;кылтек м-н кошулат (ткандык Д. а.). Ө с ү м&amp;shy;д ү к т ө р д ү н Д. а-су. Өсүмдүк бардык органы, тканы ж-а клеткасы м-н дем алат. Д. а-нун ыл&amp;shy;дамдыгы бөлүнүп чыккан көмүр кычкыл газы м-н сиӊирилген кычкылтек санына карай анык&amp;shy;талат. Д. а. жаш өсүмдүктүн өсүүчү органдары м-н ткандарында күчтүү, репродукция орган&amp;shy;дары м-н жалбыракта активдүү, сабак м-н та&amp;shy;мырда начар өтөт. Жарыкта өсүүчү өсүмдүккө караганда көлөкөдөгүлөрү – начар, бактериялар, көк зеӊкерлер өтө активдүү дем алат. Темп-ра жогорулаган сайын Д. а. күчөйт. Кыштоочу<br /> өсүмдүк ткандарында да Д. а. жүрөт, кээ бир физ.-хим. козгоолор (жаралануу, айрым уу зат&amp;shy;тары, наркотиктер) аны ылдамдатат. Кургак урукка караганда нымдалган, көптүрүлгөн, өнө баштаган урукта Д. а. жүз, миӊ эсеге көп. Ак&amp;shy;тивдүү өсүү мезгили бүткөндөн кийин Д. а. жай&amp;shy;ланат, урук, мөмө бышкан мезгилде анын ыл&amp;shy;дамдыгы азаят.<br /> <br /> Ад.: Биохимия клеточного дыхания. М., 1960; Курс физиологии растений. 3-е изд., М., 1971. [[Category: 3-том, 5-85 бб]]<br /> </div>

vol_3>KadyrM