http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94%D0%95%D0%A8%D0%A2-%D0%98_%D0%9A%D0%AB%D0%9F%D0%A7%D0%90%D0%9A 2026-04-23T14:50:39Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%A8%D0%A2-%D0%98_%D0%9A%D0%AB%D0%9F%D0%A7%D0%90%D0%9A&diff=29242&oldid=prev 2025-07-30T05:04:02Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:04, 30 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕШТ-И КЫПЧА&amp;#769;К''' , <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К ы п ч а к  т а л а а с ы – 11–16</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдардын жазма булактарынан белгилүү бол&amp;shy</del>;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">гон, ''Борбордук Азиянын'' түндүк-батышынан </del>орун алган тарыхый-географиялык аймак. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түштүгүндө </del>Аму- Дарыя <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>Сыр-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыянын </del>төмөнкү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">алабынан баштап</del>, түндүгү Урал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тоолорунун жарымы</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чы&amp;shy;гышында </del>Батыш Алтай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Иртыш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өзөнүнүн эки өйүзү; </del>батышы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дунайдын </del>төмөнкү агымы<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&amp;shy;на </del>чейинки жерлерди <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кучагына алган</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бул ата&amp;shy;лыш алгачкы ирет </del>(1030) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">фарсы акыны На&amp;shy;сир-и Хосровдун дастанында эскерилет</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аймак&amp;shy;та </del>башка калктар (огуз ж. б. тилдүү түрк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уруу&amp;shy;лар</del>, финн-угорлор ж. б.) жашаса да, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыпчак&amp;shy;тардын </del>саясий ролунун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өсүшүнөн улам фарсы тилинде </del>Дешт-и Кыпчак <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деп аталган</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орус жылнаама&amp;shy;ларында </del>бул аймак «половец талаасы», «куман талаасы» деген <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ат м-н да </del>белгилүү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Моӊгол чабуу&amp;shy;лунан кийин деле бул аймак өзүнүн атын сак&amp;shy;тап</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Урал (Жайык) суусунун чыгыш жак бөлүгү Ак Ордого карайт</del>. Бул аймакта жашашкан уруулардын көбү кийинчерээк Орто Азия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>Казакстан элдерин кураган түрк элдеринин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кура&amp;shy;мына </del>кирип, алардын этностук бөлүгүн түзгөн.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕШТ-И КЫПЧА&amp;#769;К''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Кыпчак талаасы</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[фарси]] тилинде Dašt</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">i qipčāq; каз. Дешті Қыпшақ; баш. Дәште Ҡыпсаҡ</ins>; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) – [[Евразия]]да </ins>орун алган тарыхый-географиялык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кеңири </ins>аймак. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Негизи түрк-огуз (таш, даш), фарси, урду, армян тилдеринде (дашт, дешт, дәшт) «таштак талаа, кумдуу чөл» деген мааниде колдонулган. «Дешт-и-Кипчак» деген термин алгач фарсы акыны На­сир [[Хосров]]дун «Жыйнактар» (Диван, 1030) деген эмгегинде жолугат. Кийинки (11–16-к.) жазма булактарда мындай аталыш [[Борбордук Азия]]нын түндүк-батышынан тарта түштүгү [[</ins>Аму-Дарыя<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] менен [[</ins>Сыр-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дарыя]]нын </ins>төмөнкү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">алабы</ins>, түндүгү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Урал<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] тоолоруна жете</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чы­гышы </ins>Батыш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Алтай<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] жана [[</ins>Иртыш<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] өзөнү, </ins>батышы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Дунай]]дын </ins>төмөнкү агымы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– азыркы [[Болгария]]га </ins>чейинки жерлерди <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">камтыган. Булардан мурунку араб авторлору (мис</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, [[ал-Истахри]] 318/321–930/933) [[Волга]] (Итил) чейинки аймакты «Огуздар чөлү» </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Мафазат ил-гуз»)  деп аташкан. Иртыш өзөнүнүн жээктерин мекендеп жүргөн [[кыпчактар]] XI кылымдын баш ченинде саясий күчкө ээ болуп, акырындык менен батышка жылып, </ins>1030<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-жылдары [[Хорезм]], андан (XII к.</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дунай дарыясына жеткен</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бул аймак­та </ins>башка калктар (огуз ж. б. тилдүү түрк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уруу­лар</ins>, финн-угорлор ж. б.) жашаса да, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыпчак­тардын </ins>саясий ролунун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өсүшүнө байланыштуу </ins>Дешт-и Кыпчак <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деген аталыш сакталып калган</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орто кылымдардагы орус жазма маалыматтарында </ins>бул аймак «половец талаасы», «куман талаасы»<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, ал эми европалыктарда «Кумания» </ins>деген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аталыш менен </ins>белгилүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">болгон</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">XIII кылымда [[Чыңгыз-хан]]дын империясынын курамына карап</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мындай аталыш дээрлик XIX к. чейин колдонулган</ins>. Бул аймакта жашашкан уруулардын көбү кийинчерээк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Орто Азия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] менен [[</ins>Казакстан<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>элдерин кураган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>түрк<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>элдеринин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кура­мына </ins>кирип, алардын этностук бөлүгүн түзгөн<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. Дешт-и-Кипчактын географиялык абалы, саясий жана тарыхый өнүгүшүнө [[Бартольд]] В. В., Семёнов A. A., Гафуров Б. Г., Иванов П. П., Иванов М. С., Петрушевский И. П. сыяктуу ж.б. белгилүү окумуштуу-илимпоздор көңүл бурган</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Кудряшов К</del>. В.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' Половецкая степь</del>. М., <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1948</del>; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Плетнева </del>С. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' Половцы</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">М</del>., <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1990</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Заходер Б. Н. История восточного средневековья. М.,1944; Иванов П.П. Очерки по истории Средней Азии. М., 1958; Бартольд В</ins>. В. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">История турецко-монгольских народов.  Соч., т</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">V, </ins>М., <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1968</ins>; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кляшторный </ins>С. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г., Султанов К</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Казахстан: летопись трех тысячелетий</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алма-Ата</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1992</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;О. Каратаев.&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;О. Каратаев.&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 3-том, 5-85 бб]]</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%A8%D0%A2-%D0%98_%D0%9A%D0%AB%D0%9F%D0%A7%D0%90%D0%9A&diff=19248&oldid=prev 2025-04-01T07:43:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:43, 1 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕШТ-И КЫПЧА&amp;#769;К''' , К ы п ч а к т а л а а с ы – 11–16-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>жазма булактарынан белгилүү бол&amp;shy;гон, ''Борбордук Азиянын'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батышынан орун алган тарыхый-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">геогр. </del>аймак. Түштүгүндө Аму- Дарыя м-н Сыр-Дарыянын төмөнкү алабынан баштап, түндүгү Урал тоолорунун жарымы, чы&amp;shy;гышында Батыш Алтай ж-а Иртыш өзөнүнүн эки өйүзү; батышы Дунайдын төмөнкү агымы&amp;shy;на чейинки жерлерди кучагына алган. Бул ата&amp;shy;лыш алгачкы ирет (1030) фарсы акыны На&amp;shy;сир-и Хосровдун дастанында эскерилет. Аймак&amp;shy;та башка калктар (огуз ж. б. тилдүү түрк уруу&amp;shy;лар, финн-угорлор ж. б.) жашаса да, кыпчак&amp;shy;тардын саясий ролунун өсүшүнөн улам фарсы тилинде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Д.</del>-и <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. </del>деп аталган. Орус жылнаама&amp;shy;ларында бул аймак «половец талаасы», «куман талаасы» деген ат м-н да белгилүү. Моӊгол чабуу&amp;shy;лунан кийин деле бул аймак өзүнүн атын сак&amp;shy;тап, Урал (Жайык) суусунун чыгыш жак бөлүгү Ак Ордого карайт. Бул аймакта жашашкан уруулардын көбү кийинчерээк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>Азия м-н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ка-</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ДЕШТ-И КЫПЧА&amp;#769;К''' , К ы п ч а к <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>т а л а а с ы – 11–16-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдардын </ins>жазма булактарынан белгилүү бол&amp;shy;гон, ''Борбордук Азиянын'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батышынан орун алган тарыхый-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">географиялык </ins>аймак. Түштүгүндө Аму- Дарыя м-н Сыр-Дарыянын төмөнкү алабынан баштап, түндүгү Урал тоолорунун жарымы, чы&amp;shy;гышында Батыш Алтай ж-а Иртыш өзөнүнүн эки өйүзү; батышы Дунайдын төмөнкү агымы&amp;shy;на чейинки жерлерди кучагына алган. Бул ата&amp;shy;лыш алгачкы ирет (1030) фарсы акыны На&amp;shy;сир-и Хосровдун дастанында эскерилет. Аймак&amp;shy;та башка калктар (огуз ж. б. тилдүү түрк уруу&amp;shy;лар, финн-угорлор ж. б.) жашаса да, кыпчак&amp;shy;тардын саясий ролунун өсүшүнөн улам фарсы тилинде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дешт</ins>-и <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыпчак </ins>деп аталган. Орус жылнаама&amp;shy;ларында бул аймак «половец талаасы», «куман талаасы» деген ат м-н да белгилүү. Моӊгол чабуу&amp;shy;лунан кийин деле бул аймак өзүнүн атын сак&amp;shy;тап, Урал (Жайык) суусунун чыгыш жак бөлүгү Ак Ордого карайт. Бул аймакта жашашкан уруулардын көбү кийинчерээк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орто </ins>Азия м-н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Казакстан </ins>элдерин кураган түрк элдеринин кура&amp;shy;мына кирип, алардын этностук бөлүгүн түзгөн.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">закстан </del>элдерин кураган түрк элдеринин кура&amp;shy;мына кирип, алардын этностук бөлүгүн түзгөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ParaBr&gt;Ад.: ''Кудряшов К. В.'' Половецкая степь. М., 1948; ''Плетнева С. А.'' Половцы. М., 1990. ''О. Каратаев.'' [[Category: 3-том, 5-85 бб]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: ''Кудряшов К. В.'' Половецкая степь. М., 1948; ''Плетнева С. А.'' Половцы. М., 1990. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''О. Каратаев.'' </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Category: 3-том, 5-85 бб]]</ins></div></td></tr> </table>

Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%A8%D0%A2-%D0%98_%D0%9A%D0%AB%D0%9F%D0%A7%D0%90%D0%9A&diff=18408&oldid=prev 2025-03-18T17:37:25Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:37, 18 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%95%D0%A8%D0%A2-%D0%98_%D0%9A%D0%AB%D0%9F%D0%A7%D0%90%D0%9A&diff=18407&oldid=prev 2025-03-18T11:19:56Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ДЕШТ-И КЫПЧА&amp;#769;К&#039;&#039;&#039; , К ы п ч а к т а л а а с ы – 11–16-к-дын жазма булактарынан белгилүү бол&amp;shy;гон, &#039;&#039;Борбордук Азиянын&#039;&#039; түн.-батышынан орун алган тарыхый-геогр. аймак. Түштүгүндө Аму- Дарыя м-н Сыр-Дарыянын төмөнкү алабынан баштап, түндүгү Урал тоолорунун жарымы, чы&amp;shy;гышында Батыш Алтай ж-а Иртыш өзөнүнүн эки өйүзү; батышы Дунайдын төмөнкү агымы&amp;shy;на чейинки жерлерди кучагына алган. Бул ата&amp;shy;лыш алгачкы ирет (1030) фарсы акыны На&amp;shy;сир-и Хосровдун дастанында эскерилет. Аймак&amp;shy;та башка калктар (огуз ж. б. тилдүү түрк уруу&amp;shy;лар, финн-угорлор ж. б.) жашаса да, кыпчак&amp;shy;тардын саясий ролунун өсүшүнөн улам фарсы тилинде Д.-и К. деп аталган. Орус жылнаама&amp;shy;ларында бул аймак «половец талаасы», «куман талаасы» деген ат м-н да белгилүү. Моӊгол чабуу&amp;shy;лунан кийин деле бул аймак өзүнүн атын сак&amp;shy;тап, Урал (Жайык) суусунун чыгыш жак бөлүгү Ак Ордого карайт. Бул аймакта жашашкан уруулардын көбү кийинчерээк О. Азия м-н Ка-<br /> закстан элдерин кураган түрк элдеринин кура&amp;shy;мына кирип, алардын этностук бөлүгүн түзгөн. &lt;ParaBr&gt;Ад.: &#039;&#039;Кудряшов К. В.&#039;&#039; Половецкая степь. М., 1948; &#039;&#039;Плетнева С. А.&#039;&#039; Половцы. М., 1990. &#039;&#039;О. Каратаев.&#039;&#039; [[Category: 3-том, 5-85 бб]]<br /> </div>

vol_3>KadyrM