ДИН - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 09:28, 7 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-07T09:28:28Z

← Мурунку нускасы		09:28, 7 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДИН''' — Кудайга ишенүүгө негизделген көз караштар м-н аракеттерге толгон бөтөнчө бир рухий дүйнө. И л и м д е: адамдын ж-а адамдардын аң-сезиминде, кулк-мүнөзүндө, жүрүмтурумунда, иш-аракеттеринде өзгөчө таасирге ээ рухий көрүнүш; 1) табынуу, сыйынуу объектиси болуп саналган табияттан тышкаркы күчтөргө (Кудайдын кудуретине, арбактарга) берилип ишенүүгө негизделген түшүнүмдөр, ишенимдер, элестер, аң-сезимдер жыйындысы; 2) адам м-н Кудайдын (же табияттан тышкаркы күчтөрдүн) ортосундагы мамилелер системасы, санжабы; 3) ишенимдердин, таатибадаттардын, табынуу-сыйынуулардын маңызын билдирген жалпы атамасы. Т е о л о г и я д а: Кудайды аңдап билүүгө, анын чексиз улуу кудуретине терең ынаным м-н таанууга алып баруучу бирден бир жол; адамзат ~~түзгө н~~ илим-билим түрлөрүнүн эч бири Кудайды аңдоого, анын кудуретин таанууга ж-а түшүнүүгө жөндөмсүз делет. А т е и з м д е: бир же бир нече кудай бар, табияттан тышкары кереметтүү илме кайып күчтөр бар деген ишенимге таянган көз караштардын, сезим-туюмдардын, ырым-жырымдардын, каада-салттардын жыйындысы. Д. түшүнүгүнө диний мекемелер (мечит, чиркөө, буткана ж. б.) ж-а диний кызматкерлер (бакшы, поп, молдо ж. б.) да кирет. Анын белгиси – реалдуу дүйнөдөн тышкары сырдуу күчтөр бар экенине, аңдабастан, сокур ынануу; табияттагы же коомдогу кадыресе эле көрүнүштөрдүн, кубулуштардын, байланыштардын, мыйзамченемдердин аңсезимде укмуштанып, теңирден тескери чагылышы («адамдардын башында, алардын күнүмдүк турмушунда үстөмдүк кылган сырткы күчтөрдүн фантастикалык чагылуусу – жердеги күчтөр, жердик эмес формага ээ болгон чагылуу» Ф. Энгельс). ~~Д-дин~~ тарыхта белгилүү алгачкы түрлөрү: магия, тотемизм, фетишизм, анимизм д. у. с. Тарыхый өнүгүү формалары: уруулук, улуттук-~~мамл.~~ (этностук), дүйнөлүк (буддизм, христиан, ислам).		'''ДИН''' — Кудайга ишенүүгө негизделген көз караштар м-н аракеттерге толгон бөтөнчө бир рухий дүйнө. И л и м д е: адамдын ж-а адамдардын аң-сезиминде, кулк-мүнөзүндө, жүрүм-турумунда, иш-аракеттеринде өзгөчө таасирге ээ рухий көрүнүш; 1) табынуу, сыйынуу объектиси болуп саналган табияттан тышкаркы күчтөргө (Кудайдын кудуретине, арбактарга) берилип ишенүүгө негизделген түшүнүмдөр, ишенимдер, элестер, аң-сезимдер жыйындысы; 2) адам м-н Кудайдын (же табияттан тышкаркы күчтөрдүн) ортосундагы мамилелер системасы, санжабы; 3) ишенимдердин, таатибадаттардын, табынуу-сыйынуулардын маңызын билдирген жалпы атамасы. Т е о л о г и я д а: Кудайды аңдап билүүгө, анын чексиз улуу кудуретине терең ынаным м-н таанууга алып баруучу бирден бир жол; адамзат түзгөн илим-билим түрлөрүнүн эч бири Кудайды аңдоого, анын кудуретин таанууга ж-а түшүнүүгө жөндөмсүз делет. А т е и з м д е: бир же бир нече кудай бар, табияттан тышкары кереметтүү илме кайып күчтөр бар деген ишенимге таянган көз караштардын, сезим-туюмдардын, ырым-жырымдардын, каада-салттардын жыйындысы. Дин түшүнүгүнө диний мекемелер (мечит, чиркөө, буткана ж. б.) ж-а диний кызматкерлер (бакшы, поп, молдо ж. б.) да кирет. Анын белгиси – реалдуу дүйнөдөн тышкары сырдуу күчтөр бар экенине, аңдабастан, сокур ынануу; табияттагы же коомдогу кадыресе эле көрүнүштөрдүн, кубулуштардын, байланыштардын, мыйзамченемдердин аңсезимде укмуштанып, теңирден тескери чагылышы («адамдардын башында, алардын күнүмдүк турмушунда үстөмдүк кылган сырткы күчтөрдүн фантастикалык чагылуусу – жердеги күчтөр, жердик эмес формага ээ болгон чагылуу» Ф. Энгельс). Диндин тарыхта белгилүү алгачкы түрлөрү: магия, тотемизм, фетишизм, анимизм д. у. с. Тарыхый өнүгүү формалары: уруулук, улуттук-мамлекеттик (этностук), дүйнөлүк (буддизм, христиан, ислам).
	~~''Т. Абдылдаев.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]~~

			''Т. Абдылдаев.''
			[[Категория:3-том, 86-170 бб]]

vol3_>KadyrM, 10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-04T10:41:01Z

← Мурунку нускасы	10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-04-04T04:59:50Z

1 версия

Жаңы барак

'''ДИН''' — Кудайга ишенүүгө негизделген көз караштар м-н аракеттерге толгон бөтөнчө бир рухий дүйнө. И л и м д е: адамдын ж-а адамдардын аң-сезиминде, кулк-мүнөзүндө, жүрүмтурумунда, иш-аракеттеринде өзгөчө таасирге ээ рухий көрүнүш; 1) табынуу, сыйынуу объектиси болуп саналган табияттан тышкаркы күчтөргө (Кудайдын кудуретине, арбактарга) берилип ишенүүгө негизделген түшүнүмдөр, ишенимдер, элестер, аң-сезимдер жыйындысы; 2) адам м-н Кудайдын (же табияттан тышкаркы күчтөрдүн) ортосундагы мамилелер системасы, санжабы; 3) ишенимдердин, таатибадаттардын, табынуу-сыйынуулардын маңызын билдирген жалпы атамасы. Т е о л о г и я д а: Кудайды аңдап билүүгө, анын чексиз улуу кудуретине терең ынаным м-н таанууга алып баруучу бирден бир жол; адамзат түзгө н илим-билим түрлөрүнүн эч бири Кудайды аңдоого, анын кудуретин таанууга ж-а түшүнүүгө жөндөмсүз делет. А т е и з м д е: бир же бир нече кудай бар, табияттан тышкары кереметтүү илме кайып күчтөр бар деген ишенимге таянган көз караштардын, сезим-туюмдардын, ырым-жырымдардын, каада-салттардын жыйындысы. Д. түшүнүгүнө диний мекемелер (мечит, чиркөө, буткана ж. б.) ж-а диний кызматкерлер (бакшы, поп, молдо ж. б.) да кирет. Анын белгиси – реалдуу дүйнөдөн тышкары сырдуу күчтөр бар экенине, аңдабастан, сокур ынануу; табияттагы же коомдогу кадыресе эле көрүнүштөрдүн, кубулуштардын, байланыштардын, мыйзамченемдердин аңсезимде укмуштанып, теңирден тескери чагылышы («адамдардын башында, алардын күнүмдүк турмушунда үстөмдүк кылган сырткы күчтөрдүн фантастикалык чагылуусу – жердеги күчтөр, жердик эмес формага ээ болгон чагылуу» Ф. Энгельс). Д-дин тарыхта белгилүү алгачкы түрлөрү: магия, тотемизм, фетишизм, анимизм д. у. с. Тарыхый өнүгүү формалары: уруулук, улуттук-мамл. (этностук), дүйнөлүк (буддизм, христиан, ислам).
''Т. Абдылдаев.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]