ДИНАМИКА (механиканын бөлүмү) - Түзөтүүлөр тарыхы

Dilde, 04:45, 23 Июнь (Кулжа) 2025 карата

2025-06-23T04:45:07Z

← Мурунку нускасы		04:45, 23 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДИНА́МИКА''' (гр. denamikos – күч) – механиканын бөлүмү; сырткы күч таасир кылгандагы материалдык нерсенин кыймылын изилдейт. Классикалык ~~Динамика~~ Ньютондун закондоруна негизделген. Н ь ю т о н д у н 1-закону (инерция закону): эгерде материалдык чекитке эч бир күч аракет этпесе же аракет эткен күчтөр өз ара тең салмакта болсо, анда материалдык чекит тынч абалын же бир калыптагы түз сызыктуу кыймылын сактайт. Материалдык чекиттин мындай абалы, инерциялык абал ж-а анын ошол абалды сактап туруу касиети инерттүүлүк касиети деп аталат. Н ь ю т о н д у н 2-закону ~~Динамиканын~~ негизги теңдемеси болот. Эгерде материалдык чекитке күч аракет этсе, ал инерциялуу эсептөө системасына салыштырмалуу ылдамдатылган кыймылга келет ж-а чекит массасынын анын ылдамдануусуна болгон көбөйтүндүсү аракет эткен күчкө барабар: ''F=ma''. Материалдык чекитке бир эле учурда бир нече күч аракет этсе, натыйжалоочу күч суперпозиция принциби боюнча аныкталат. Ошондуктан натыйжалоочу күч материалдык чекитке аракет эткен күчтөрдүн вектордук суммасына барабар. Ньютондун 3-закону нерселердин өз ара аракеттенишүү закону: эки материалдык чекит, абсолюттук чоңдуктары боюнча бирдей ж-а чекиттерди туташтырган сызыкты бойлоп, бири-бирине карама-каршы багытталган күчтөр м-н аракет этишет (F<sub>1</sub>= – F<sub>2</sub>). Динамикада типтүү эки маселе каралат: Т ү з м а с е л е. Нерсенин баштапкы абалы, массасы ж-а ага аракет эткен күч белгилүү. Нерсенин ылдамдануусун, анын кыймыл теңдемесин таап, траекториясын аныктоо. Т е с к е р и м а с е л е. Материалдык чекиттин кыймыл теңдемеси, массасы белгилүү. Материалдык чекитке аракет эткен күч аныкталат. Катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн ~~Динамиканын~~ негизги теңдемеси Ньютондун 2-законунан келип чыгат. Кыймылсыз октун айланасында катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн негизги теңдеме: Mz=Izε, мында M – айландыруучу момент нерсеге аракет эткен күчтөрдүн моменттеринин суммасына барабар, Iz – нерсенин айлануу огуна салыштырмалуу инерция моменти, ε – бурчтук ылдамдануу. Негизги теңдеменин жардамы м-н айлануу кыймылынын теңдемеси табылат; экинчи маселесинде, тескерисинче, нерсенин кыймыл теңдемеси, анын инерция моменти белгилүү болсо, ага аракет эткен күчтүн моменти аныкталат.		'''ДИНА́МИКА''' (гр. denamikos – күч) – механиканын бөлүмү; сырткы күч таасир кылгандагы материалдык нерсенин кыймылын изилдейт. Классикалык динамика Ньютондун закондоруна негизделген. Н ь ю т о н д у н 1-закону (инерция закону): эгерде материалдык чекитке эч бир күч аракет этпесе же аракет эткен күчтөр өз ара тең салмакта болсо, анда материалдык чекит тынч абалын же бир калыптагы түз сызыктуу кыймылын сактайт. Материалдык чекиттин мындай абалы, инерциялык абал ж-а анын ошол абалды сактап туруу касиети инерттүүлүк касиети деп аталат. Н ь ю т о н д у н 2-закону динамиканын негизги теңдемеси болот. Эгерде материалдык чекитке күч аракет этсе, ал инерциялуу эсептөө системасына салыштырмалуу ылдамдатылган кыймылга келет ж-а чекит массасынын анын ылдамдануусуна болгон көбөйтүндүсү аракет эткен күчкө барабар: ''F=ma''. Материалдык чекитке бир эле учурда бир нече күч аракет этсе, натыйжалоочу күч суперпозиция принциби боюнча аныкталат. Ошондуктан натыйжалоочу күч материалдык чекитке аракет эткен күчтөрдүн вектордук суммасына барабар. Ньютондун 3-закону нерселердин өз ара аракеттенишүү закону: эки материалдык чекит, абсолюттук чоңдуктары боюнча бирдей ж-а чекиттерди туташтырган сызыкты бойлоп, бири-бирине карама-каршы багытталган күчтөр м-н аракет этишет (F<sub>1</sub>= – F<sub>2</sub>). Динамикада типтүү эки маселе каралат: Т ү з м а с е л е. Нерсенин баштапкы абалы, массасы ж-а ага аракет эткен күч белгилүү. Нерсенин ылдамдануусун, анын кыймыл теңдемесин таап, траекториясын аныктоо. Т е с к е р и м а с е л е. Материалдык чекиттин кыймыл теңдемеси, массасы белгилүү. Материалдык чекитке аракет эткен күч аныкталат. Катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн динамиканын негизги теңдемеси Ньютондун 2-законунан келип чыгат. Кыймылсыз октун айланасында катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн негизги теңдеме: Mz=Izε, мында M – айландыруучу момент нерсеге аракет эткен күчтөрдүн моменттеринин суммасына барабар, Iz – нерсенин айлануу огуна салыштырмалуу инерция моменти, ε – бурчтук ылдамдануу. Негизги теңдеменин жардамы м-н айлануу кыймылынын теңдемеси табылат; экинчи маселесинде, тескерисинче, нерсенин кыймыл теңдемеси, анын инерция моменти белгилүү болсо, ага аракет эткен күчтүн моменти аныкталат.

	Ад.: Машиностроение: Энциклопедия. М., 1999. Раздел 1. Т. 1–2: Теоретическая механика. Термодинамика. ~~Теплообен~~; Курс теоретической механики /Под ред. К. С. Колесникова. М., 2000. Т. 1. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]		Ад.: Машиностроение: Энциклопедия. М., 1999. Раздел 1. Т. 1–2: Теоретическая механика. Термодинамика. Теплообмен; Курс теоретической механики /Под ред. К. С. Колесникова. М., 2000. Т. 1. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]

Temirkan: Temirkan moved page ДИНАМИКА 1 to ДИНАМИКА (механиканын бөлүмү)

2025-04-07T10:00:24Z

Temirkan moved page ДИНАМИКА 1 to ДИНАМИКА (механиканын бөлүмү)

← Мурунку нускасы	10:00, 7 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Temirkan, 09:59, 7 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-07T09:59:43Z

← Мурунку нускасы		09:59, 7 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДИНА́МИКА 1''' (гр. denamikos – күч) – механиканын бөлүмү; сырткы күч таасир кылгандагы материалдык нерсенин кыймылын изилдейт Классикалык Д. Ньютондун закондоруна негизделген. Н ь ю т о н д у н 1-закону (инерция закону): эгерде материалдык чекитке эч бир күч аракет этпесе же аракет эткен күчтөр ~~өзара~~ тең салмакта болсо, анда материалдык чекит тынч абалын же бир калыптагы түз сызыктуу кыймылын сактайт. Материалдык чекиттин мындай абалы, инерциялык абал ж-а анын ошол абалды сактап туруу касиети инерттүүлүк касиети деп аталат. Н ь ю т о н д у н 2-закону ~~Д-нын~~ негизги теңдемеси болот. Эгерде материалдык		'''ДИНА́МИКА''' (гр. denamikos – күч) – механиканын бөлүмү; сырткы күч таасир кылгандагы материалдык нерсенин кыймылын изилдейт. Классикалык Динамика Ньютондун закондоруна негизделген. Н ь ю т о н д у н 1-закону (инерция закону): эгерде материалдык чекитке эч бир күч аракет этпесе же аракет эткен күчтөр өз ара тең салмакта болсо, анда материалдык чекит тынч абалын же бир калыптагы түз сызыктуу кыймылын сактайт. Материалдык чекиттин мындай абалы, инерциялык абал ж-а анын ошол абалды сактап туруу касиети инерттүүлүк касиети деп аталат. Н ь ю т о н д у н 2-закону Динамиканын негизги теңдемеси болот. Эгерде материалдык чекитке күч аракет этсе, ал инерциялуу эсептөө системасына салыштырмалуу ылдамдатылган кыймылга келет ж-а чекит массасынын анын ылдамдануусуна болгон көбөйтүндүсү аракет эткен күчкө барабар: ''F=ma''. Материалдык чекитке бир эле учурда бир нече күч аракет этсе, натыйжалоочу күч суперпозиция принциби боюнча аныкталат. Ошондуктан натыйжалоочу күч материалдык чекитке аракет эткен күчтөрдүн вектордук суммасына барабар. Ньютондун 3-закону нерселердин өз ара аракеттенишүү закону: эки материалдык чекит, абсолюттук чоңдуктары боюнча бирдей ж-а чекиттерди туташтырган сызыкты бойлоп, бири-бирине карама-каршы багытталган күчтөр м-н аракет этишет (F<sub>1</sub>= – F<sub>2</sub>). Динамикада типтүү эки маселе каралат: Т ү з м а с е л е. Нерсенин баштапкы абалы, массасы ж-а ага аракет эткен күч белгилүү. Нерсенин ылдамдануусун, анын кыймыл теңдемесин таап, траекториясын аныктоо. Т е с к е р и м а с е л е. Материалдык чекиттин кыймыл теңдемеси, массасы белгилүү. Материалдык чекитке аракет эткен күч аныкталат. Катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн Динамиканын негизги теңдемеси Ньютондун 2-законунан келип чыгат. Кыймылсыз октун айланасында катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн негизги теңдеме: Mz=Izε, мында M – айландыруучу момент нерсеге аракет эткен күчтөрдүн моменттеринин суммасына барабар, Iz – нерсенин айлануу огуна салыштырмалуу инерция моменти, ε – бурчтук ылдамдануу. Негизги теңдеменин жардамы м-н айлануу кыймылынын теңдемеси табылат; экинчи маселесинде, тескерисинче, нерсенин кыймыл теңдемеси, анын инерция моменти белгилүү болсо, ага аракет эткен күчтүн моменти аныкталат.
	чекитке күч аракет этсе, ал инерциялуу эсептөө
	системасына салыштырмалуу ылдамдатылган кыймылга келет ж-а чекит массасынын анын ылдамдануусуна болгон көбөйтүндүсү аракет эткен күчкө барабар: ''F=ma''. Материалдык чекитке бир эле учурда бир нече күч аракет этсе, натыйжалоочу күч суперпозиция принциби ~~б-ча~~ аныкталат. Ошондуктан натыйжалоочу күч
	материалдык чекитке аракет эткен күчтөрдүн вектордук суммасына барабар. Ньютондун 3-закону нерселердин өз ара аракеттенишүү закону: эки материалдык чекит, ~~абс.~~ чоңдуктары ~~б-ча~~ бирдей ж-а чекиттерди туташтырган сызыкты бойлоп, бири-бирине карама-каршы багытталган күчтөр м-н аракет этишет (F<sub>1</sub>= – F<sub>2</sub>). ~~Д-да~~
	типтүү эки маселе каралат: Т ү з м а с е л е.
	Нерсенин баштапкы абалы, массасы ж-а ага аракет эткен күч белгилүү. Нерсенин ылдамдануусун, анын кыймыл теңдемесин таап, траекториясын аныктоо. Т е с к е р и м а с е л е. Материалдык чекиттин кыймыл теңдемеси, массасы белгилүү. Материалдык чекитке аракет эткен күч аныкталат. Катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн ~~Д-нын~~ негизги теңдемеси Ньютондун 2-законунан келип чыгат. Кыймылсыз октун айланасында катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн негизги теңдеме: Mz=Izε, мында
	M – айландыруучу момент нерсеге ~~ара<sup>,</sup>кет~~ эткен күчтөрдүн моменттеринин суммасына барабар, Iz – нерсенин айлануу огуна салыштырмалуу инерция моменти, ε – бурчтук ылдамдануу. Негизги теңдеменин жардамы м-н айлануу кыймылынын теңдемеси табылат; экинчи маселесинде, тескерисинче, нерсенин кыймыл теңдемеси, анын инерция моменти белгилүү болсо, ага аракет эткен күчтүн моменти аныкталат.

	Ад.: Машиностроение: Энциклопедия. М., 1999. Раздел 1. Т. 1–2: Теоретическая механика. Термодинамика. Теплообен; Курс теоретической механики /Под ред. К. С. Колесникова. М., 2000. Т. 1. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]		Ад.: Машиностроение: Энциклопедия. М., 1999. Раздел 1. Т. 1–2: Теоретическая механика. Термодинамика. Теплообен; Курс теоретической механики /Под ред. К. С. Колесникова. М., 2000. Т. 1. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]

vol3_>KadyrM, 10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-04T10:41:01Z

← Мурунку нускасы	10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-04-04T04:59:50Z

1 версия

Жаңы барак

'''ДИНА́МИКА 1''' (гр. denamikos – күч) – механиканын бөлүмү; сырткы күч таасир кылгандагы материалдык нерсенин кыймылын изилдейт Классикалык Д. Ньютондун закондоруна негизделген. Н ь ю т о н д у н 1-закону (инерция закону): эгерде материалдык чекитке эч бир күч аракет этпесе же аракет эткен күчтөр өзара тең салмакта болсо, анда материалдык чекит тынч абалын же бир калыптагы түз сызыктуу кыймылын сактайт. Материалдык чекиттин мындай абалы, инерциялык абал ж-а анын ошол абалды сактап туруу касиети инерттүүлүк касиети деп аталат. Н ь ю т о н д у н 2-закону Д-нын негизги теңдемеси болот. Эгерде материалдык
чекитке күч аракет этсе, ал инерциялуу эсептөө
системасына салыштырмалуу ылдамдатылган кыймылга келет ж-а чекит массасынын анын ылдамдануусуна болгон көбөйтүндүсү аракет эткен күчкө барабар: ''F=ma''. Материалдык чекитке бир эле учурда бир нече күч аракет этсе, натыйжалоочу күч суперпозиция принциби б-ча аныкталат. Ошондуктан натыйжалоочу күч
материалдык чекитке аракет эткен күчтөрдүн вектордук суммасына барабар. Ньютондун 3-закону нерселердин өз ара аракеттенишүү закону: эки материалдык чекит, абс. чоңдуктары б-ча бирдей ж-а чекиттерди туташтырган сызыкты бойлоп, бири-бирине карама-каршы багытталган күчтөр м-н аракет этишет (F1= – F2). Д-да
типтүү эки маселе каралат: Т ү з м а с е л е.
Нерсенин баштапкы абалы, массасы ж-а ага аракет эткен күч белгилүү. Нерсенин ылдамдануусун, анын кыймыл теңдемесин таап, траекториясын аныктоо. Т е с к е р и м а с е л е. Материалдык чекиттин кыймыл теңдемеси, массасы белгилүү. Материалдык чекитке аракет эткен күч аныкталат. Катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн Д-нын негизги теңдемеси Ньютондун 2-законунан келип чыгат. Кыймылсыз октун айланасында катуу нерсенин айлануу кыймылы үчүн негизги теңдеме: Mz=Izε, мында
M – айландыруучу момент нерсеге ара,кет эткен күчтөрдүн моменттеринин суммасына барабар, Iz – нерсенин айлануу огуна салыштырмалуу инерция моменти, ε – бурчтук ылдамдануу. Негизги теңдеменин жардамы м-н айлануу кыймылынын теңдемеси табылат; экинчи маселесинде, тескерисинче, нерсенин кыймыл теңдемеси, анын инерция моменти белгилүү болсо, ага аракет эткен күчтүн моменти аныкталат.

Ад.: Машиностроение: Энциклопедия. М., 1999. Раздел 1. Т. 1–2: Теоретическая механика. Термодинамика. Теплообен; Курс теоретической механики /Под ред. К. С. Колесникова. М., 2000. Т. 1. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]