ДИСЛОКАЦИЯ (физикада) - Түзөтүүлөр тарыхы

Dilde, 05:38, 23 Июнь (Кулжа) 2025 карата

2025-06-23T05:38:26Z

← Мурунку нускасы		05:38, 23 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДИСЛОКА́ЦИЯ''' (фр. dislocatio – жылышуу, оошуу) – 1) ф и з и к а д а – кристалл торчодогу атомдук тегиздиктердин ирети м-н туура жайгашуусу бузулган сызыктуу кемтик (дефект). Дислокация кристаллдын өсүү процессинде, өскөн кристаллды механикалык деформациялоодо жаралат. Ал кристаллдын механикалык касиеттерине (бышыктыгы ж-а пластикалуулугу) ж. б. физикалык касиетине таасирин тийгизет. Дислокациянын эки түрү болот: сызыктуу же чектик ж-а буралма. Чектик дислокация – атомдук тегиздиктин кристаллдын ичиндеги үзүлгөн четин бойлогон сызык. Атомдук тегиздиктер узатасынан тегерете буралып жылышкан сызыкты буралма дислокация дейт. Буралма дислокацияда атомдук тегиздиктин үзүлүшү болбойт. Мында бир атомдук тегиздик экинчисине буралма сызык боюнча өтөт. Атомдун атомго өтүшү буралма сызык боюнча жүрөт. Анда дислокация сызыгы эч убакта кристаллдын ичинде үзгүлтүккө учурабайт, ал же кристаллдын бетине чыгат, же илмек түрүндө туюкталат, же болбосо бир нече дислокацияга тармактанып кетет. Кристаллдын дислокацияланган жери серпилгичтүү чыңалышкан абалда болот. Чыңалыш аралыкка тескери пропорциялаш өзгөрөт. Кристаллдын дислокацияланган жерлеринин химиялык туруктуулугу начар болот. Тунук кристаллдагы дислокация полярлашуу микроскобу м-н, тунук эмес кристаллдын дислокациясы суюк ойдургуч заттын аракети боюнча оптикалык микроскоп аркылуу байкалат. Ойдургуч заттар заттын дислокация болгон жерлерин эритип, оюп түшкөндүктөн, чуңкурчаны пайда кылат. Мындан тышкары, дислокация байкоо үчүн декордоштуруу ыкмасы колдонулат. 2) Т е к т о н и к а д а тоо~~~~тек катмарларынын алгачкы жаткан абалынан козголуп өзгөрүшү. Ал жер кыртышындагы тектоникалык кыймылдардан, магманын аракетинен, метаморфизм ж-а экзогендик процесстердин (мөңгүлөрдүн жылышы, жер көчкү, карст, агын суу эрозиясы ж. б.) таасиринен жүрөт. Дислокация жалпысынан бүктөлүү (пликативдүү) дислокация ж-а сынып ажыраган дислокация деп бөлүнөт. Бүктөлүү дислокация эки капталдан кысылган тоо тек катмарларынын ар кандай түрдө ж-а көлөмдө ийилип бүктөлүшүнөн, сынып ажыраган Дислокация тик ылдый же өйдө багыттагы күчтүн натыйжасында тоо тек катмарларынын сынып ажырашынан пайда болот. Багыты боюнча радиустук (Жердин радиусуна жарыш тик багытталган күчтөн ылдый жылышуу) ж-а горизонттук же тангенстик (горизонт багыты боюнча болгон күчтөн туура же өйдө жылышуу) дислокация деп ажыратылат, ошондой эле к. ''Тектоникалык жылышуулар.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]		'''ДИСЛОКА́ЦИЯ''' (фр. dislocatio – жылышуу, оошуу) – 1) ф и з и к а д а – кристалл торчодогу атомдук тегиздиктердин ирети м-н туура жайгашуусу бузулган сызыктуу кемтик (дефект). Дислокация кристаллдын өсүү процессинде, өскөн кристаллды механикалык деформациялоодо жаралат. Ал кристаллдын механикалык касиеттерине (бышыктыгы ж-а пластикалуулугу) ж. б. физикалык касиетине таасирин тийгизет. Дислокациянын эки түрү болот: сызыктуу же чектик ж-а буралма. Чектик дислокация – атомдук тегиздиктин кристаллдын ичиндеги үзүлгөн четин бойлогон сызык. Атомдук тегиздиктер узатасынан тегерете буралып жылышкан сызыкты буралма дислокация дейт. Буралма дислокацияда атомдук тегиздиктин үзүлүшү болбойт. Мында бир атомдук тегиздик экинчисине буралма сызык боюнча өтөт. Атомдун атомго өтүшү буралма сызык боюнча жүрөт. Анда дислокация сызыгы эч убакта кристаллдын ичинде үзгүлтүккө учурабайт, ал же кристаллдын бетине чыгат же илмек түрүндө туюкталат, же болбосо бир нече дислокацияга тармактанып кетет. Кристаллдын дислокацияланган жери серпилгичтүү чыңалышкан абалда болот. Чыңалыш аралыкка тескери пропорциялаш өзгөрөт. Кристаллдын дислокацияланган жерлеринин химиялык туруктуулугу начар болот. Тунук кристаллдагы дислокация полярлашуу микроскобу м-н, тунук эмес кристаллдын дислокациясы суюк ойдургуч заттын аракети боюнча оптикалык микроскоп аркылуу байкалат. Ойдургуч заттар заттын дислокация болгон жерлерин эритип, оюп түшкөндүктөн, чуңкурчаны пайда кылат. Мындан тышкары, дислокация байкоо үчүн декордоштуруу ыкмасы колдонулат. 2) Т е к т о н и к а д а тоо тек катмарларынын алгачкы жаткан абалынан козголуп өзгөрүшү. Ал жер кыртышындагы тектоникалык кыймылдардан, магманын аракетинен, метаморфизм ж-а экзогендик процесстердин (мөңгүлөрдүн жылышы, жер көчкү, карст, агын суу эрозиясы ж. б.) таасиринен жүрөт. Дислокация жалпысынан бүктөлүү (пликативдүү) дислокация ж-а сынып ажыраган дислокация деп бөлүнөт. Бүктөлүү дислокация эки капталдан кысылган тоо тек катмарларынын ар кандай түрдө ж-а көлөмдө ийилип бүктөлүшүнөн, сынып ажыраган Дислокация тик ылдый же өйдө багыттагы күчтүн натыйжасында тоо тек катмарларынын сынып ажырашынан пайда болот. Багыты боюнча радиустук (Жердин радиусуна жарыш тик багытталган күчтөн ылдый жылышуу) ж-а горизонттук же тангенстик (горизонт багыты боюнча болгон күчтөн туура же өйдө жылышуу) дислокация деп ажыратылат, ошондой эле к. ''Тектоникалык жылышуулар.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]

Dilde, 05:02, 15 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-15T05:02:02Z

← Мурунку нускасы		05:02, 15 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДИСЛОКА́ЦИЯ''' (фр. dislocatio – жылышуу, оошуу) – 1) ф и з и к а д а – кристалл торчодогу атомдук тегиздиктердин ирети м-н туура жайгашуусу бузулган сызыктуу кемтик (дефект). Дислокация кристаллдын өсүү процессинде, өскөн кристаллды механикалык деформациялоодо жаралат. Ал кристаллдын механикалык касиеттерине (бышыктыгы ж-а пластикалуулугу) ж. б. физикалык касиетине таасирин тийгизет. Дислокациянын эки түрү болот: сызыктуу же чектик ж-а буралма. Чектик ~~Дислокация~~ – атомдук тегиздиктин кристаллдын ичиндеги үзүлгөн четин бойлогон сызык. Атомдук тегиздиктер узатасынан тегерете буралып жылышкан сызыкты буралма ~~Дислокация~~ дейт. Буралма ~~Дислокацияда~~ атомдук тегиздиктин үзүлүшү болбойт. Мында бир атомдук тегиздик экинчисине буралма сызык ~~б-ча~~ өтөт. Атомдун атомго өтүшү буралма сызык боюнча жүрөт. Анда ~~Дислокация~~ сызыгы эч убакта кристаллдын ичинде үзгүлтүккө учурабайт, ал же кристаллдын бетине чыгат, же илмек түрүндө туюкталат, же болбосо бир нече ~~Дислокацияга~~ тармактанып кетет. Кристаллдын ~~Дислокацияланган~~ жери серпилгичтүү чыңалышкан абалда болот. Чыңалыш аралыкка тескери пропорциялаш өзгөрөт. Кристаллдын ~~Дислокацияланган~~ жерлеринин химиялык туруктуулугу начар болот. Тунук кристаллдагы ~~Дислокация~~ полярлашуу микроскобу м-н, тунук эмес кристаллдын ~~Дислокациясы~~ суюк ойдургуч заттын аракети боюнча оптикалык микроскоп аркылуу байкалат. Ойдургуч заттар заттын ~~Дислокация~~ болгон жерлерин эритип, оюп түшкөндүктөн, чуңкурчаны пайда кылат. Мындан тышкары, ~~Дислокация~~ байкоо үчүн декордоштуруу ыкмасы колдонулат. 2) Т е к т о н и к а д а тоотек катмарларынын алгачкы жаткан абалынан козголуп өзгөрүшү. Ал жер кыртышындагы тектоникалык кыймылдардан, магманын аракетинен, метаморфизм ж-а экзогендик процесстердин (мөңгүлөрдүн жылышы, жер көчкү, карст, агын суу эрозиясы ж. б.) таасиринен жүрөт. Дислокация жалпысынан бүктөлүү (пликативдүү) ~~Дислокация~~ ж-а сынып ажыраган ~~Дислокация~~ деп бөлүнөт. Бүктөлүү ~~Дислокация~~ эки капталдан кысылган тоо тек катмарларынын ар кандай түрдө ж-а көлөмдө ийилип бүктөлүшүнөн, сынып ажыраган Дислокация тик ылдый же өйдө багыттагы күчтүн натыйжасында тоо тек катмарларынын сынып ажырашынан пайда болот. Багыты боюнча радиустук (Жердин радиусуна жарыш тик багытталган күчтөн ылдый жылышуу) ж-а горизонттук же тангенстик (горизонт багыты боюнча болгон күчтөн туура же өйдө жылышуу) ~~Дислокация~~ деп ажыратылат, ошондой эле к. ''Тектоникалык жылышуулар.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]		'''ДИСЛОКА́ЦИЯ''' (фр. dislocatio – жылышуу, оошуу) – 1) ф и з и к а д а – кристалл торчодогу атомдук тегиздиктердин ирети м-н туура жайгашуусу бузулган сызыктуу кемтик (дефект). Дислокация кристаллдын өсүү процессинде, өскөн кристаллды механикалык деформациялоодо жаралат. Ал кристаллдын механикалык касиеттерине (бышыктыгы ж-а пластикалуулугу) ж. б. физикалык касиетине таасирин тийгизет. Дислокациянын эки түрү болот: сызыктуу же чектик ж-а буралма. Чектик дислокация – атомдук тегиздиктин кристаллдын ичиндеги үзүлгөн четин бойлогон сызык. Атомдук тегиздиктер узатасынан тегерете буралып жылышкан сызыкты буралма дислокация дейт. Буралма дислокацияда атомдук тегиздиктин үзүлүшү болбойт. Мында бир атомдук тегиздик экинчисине буралма сызык боюнча өтөт. Атомдун атомго өтүшү буралма сызык боюнча жүрөт. Анда дислокация сызыгы эч убакта кристаллдын ичинде үзгүлтүккө учурабайт, ал же кристаллдын бетине чыгат, же илмек түрүндө туюкталат, же болбосо бир нече дислокацияга тармактанып кетет. Кристаллдын дислокацияланган жери серпилгичтүү чыңалышкан абалда болот. Чыңалыш аралыкка тескери пропорциялаш өзгөрөт. Кристаллдын дислокацияланган жерлеринин химиялык туруктуулугу начар болот. Тунук кристаллдагы дислокация полярлашуу микроскобу м-н, тунук эмес кристаллдын дислокациясы суюк ойдургуч заттын аракети боюнча оптикалык микроскоп аркылуу байкалат. Ойдургуч заттар заттын дислокация болгон жерлерин эритип, оюп түшкөндүктөн, чуңкурчаны пайда кылат. Мындан тышкары, дислокация байкоо үчүн декордоштуруу ыкмасы колдонулат. 2) Т е к т о н и к а д а тоотек катмарларынын алгачкы жаткан абалынан козголуп өзгөрүшү. Ал жер кыртышындагы тектоникалык кыймылдардан, магманын аракетинен, метаморфизм ж-а экзогендик процесстердин (мөңгүлөрдүн жылышы, жер көчкү, карст, агын суу эрозиясы ж. б.) таасиринен жүрөт. Дислокация жалпысынан бүктөлүү (пликативдүү) дислокация ж-а сынып ажыраган дислокация деп бөлүнөт. Бүктөлүү дислокация эки капталдан кысылган тоо тек катмарларынын ар кандай түрдө ж-а көлөмдө ийилип бүктөлүшүнөн, сынып ажыраган Дислокация тик ылдый же өйдө багыттагы күчтүн натыйжасында тоо тек катмарларынын сынып ажырашынан пайда болот. Багыты боюнча радиустук (Жердин радиусуна жарыш тик багытталган күчтөн ылдый жылышуу) ж-а горизонттук же тангенстик (горизонт багыты боюнча болгон күчтөн туура же өйдө жылышуу) дислокация деп ажыратылат, ошондой эле к. ''Тектоникалык жылышуулар.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]

Temirkan: Temirkan moved page ДИСЛОКАЦИЯ 1 to ДИСЛОКАЦИЯ (физикада)

2025-04-08T09:46:59Z

Temirkan moved page ДИСЛОКАЦИЯ 1 to ДИСЛОКАЦИЯ (физикада)

← Мурунку нускасы	09:46, 8 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Temirkan, 09:46, 8 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-08T09:46:08Z

← Мурунку нускасы		09:46, 8 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДИСЛОКА́ЦИЯ 1''' (фр. dislocatio – жылышуу, оошуу) – 1) ф и з и к а д а – кристалл торчодогу атомдук тегиздиктердин ирети м-н туура жайгашуусу бузулган сызыктуу кемтик (дефект). Д. кристаллдын өсүү процессинде, өскөн кристаллды ~~мех.~~ деформациялоодо жаралат. Ал кристаллдын ~~мех.~~ касиеттерине (бышыктыгы ж-а пластикалуулугу) ж. б. ~~физ.~~ касиетине таасирин тийгизет. ~~Д-нын~~ эки түрү болот: сызыктуу же чектик ж-а буралма. Чектик Д. – атомдук тегиздиктин кристаллдын ичиндеги үзүлгөн		'''ДИСЛОКА́ЦИЯ''' (фр. dislocatio – жылышуу, оошуу) – 1) ф и з и к а д а – кристалл торчодогу атомдук тегиздиктердин ирети м-н туура жайгашуусу бузулган сызыктуу кемтик (дефект). Дислокация кристаллдын өсүү процессинде, өскөн кристаллды механикалык деформациялоодо жаралат. Ал кристаллдын механикалык касиеттерине (бышыктыгы ж-а пластикалуулугу) ж. б. физикалык касиетине таасирин тийгизет. Дислокациянын эки түрү болот: сызыктуу же чектик ж-а буралма. Чектик Дислокация – атомдук тегиздиктин кристаллдын ичиндеги үзүлгөн четин бойлогон сызык. Атомдук тегиздиктер узатасынан тегерете буралып жылышкан сызыкты буралма Дислокация дейт. Буралма Дислокацияда атомдук тегиздиктин үзүлүшү болбойт. Мында бир атомдук тегиздик экинчисине буралма сызык б-ча өтөт. Атомдун атомго өтүшү буралма сызык боюнча жүрөт. Анда Дислокация сызыгы эч убакта кристаллдын ичинде үзгүлтүккө учурабайт, ал же кристаллдын бетине чыгат, же илмек түрүндө туюкталат, же болбосо бир нече Дислокацияга тармактанып кетет. Кристаллдын Дислокацияланган жери серпилгичтүү чыңалышкан абалда болот. Чыңалыш аралыкка тескери пропорциялаш өзгөрөт. Кристаллдын Дислокацияланган жерлеринин химиялык туруктуулугу начар болот. Тунук кристаллдагы Дислокация полярлашуу микроскобу м-н, тунук эмес кристаллдын Дислокациясы суюк ойдургуч заттын аракети боюнча оптикалык микроскоп аркылуу байкалат. Ойдургуч заттар заттын Дислокация болгон жерлерин эритип, оюп түшкөндүктөн, чуңкурчаны пайда кылат. Мындан тышкары, Дислокация байкоо үчүн декордоштуруу ыкмасы колдонулат. 2) Т е к т о н и к а д а тоотек катмарларынын алгачкы жаткан абалынан козголуп өзгөрүшү. Ал жер кыртышындагы тектоникалык кыймылдардан, магманын аракетинен, метаморфизм ж-а экзогендик процесстердин (мөңгүлөрдүн жылышы, жер көчкү, карст, агын суу эрозиясы ж. б.) таасиринен жүрөт. Дислокация жалпысынан бүктөлүү (пликативдүү) Дислокация ж-а сынып ажыраган Дислокация деп бөлүнөт. Бүктөлүү Дислокация эки капталдан кысылган тоо тек катмарларынын ар кандай түрдө ж-а көлөмдө ийилип бүктөлүшүнөн, сынып ажыраган Дислокация тик ылдый же өйдө багыттагы күчтүн натыйжасында тоо тек катмарларынын сынып ажырашынан пайда болот. Багыты боюнча радиустук (Жердин радиусуна жарыш тик багытталган күчтөн ылдый жылышуу) ж-а горизонттук же тангенстик (горизонт багыты боюнча болгон күчтөн туура же өйдө жылышуу) Дислокация деп ажыратылат, ошондой эле к. ''Тектоникалык жылышуулар.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]
	четин бойлогон сызык. Атомдук тегиздиктер узатасынан тегерете буралып жылышкан сызыкты буралма Д. дейт. Буралма ~~Д-да~~ атомдук тегиздиктин үзүлүшү болбойт. Мында бир атомдук тегиздик экинчисине буралма сызык б-ча
	өтөт. Атомдун атомго өтүшү буралма сызык
	~~б-ча~~ жүрөт. Анда Д. сызыгы эч убакта кристаллдын ичинде үзгүлтүккө учурабайт, ал же кристаллдын бетине чыгат, же илмек түрүндө туюкталат, же болбосо бир нече ~~Д-га~~ тармактанып кетет. Кристаллдын ~~Д-ланган~~ жери серпилгичтүү
	чыңалышкан абалда болот. Чыңалыш аралыкка тескери пропорциялаш өзгөрөт. Кристаллдын ~~Д-ланган~~ жерлеринин ~~хим.~~ туруктуулугу начар болот. Тунук кристаллдагы Д. полярлашуу микроскобу м-н, тунук эмес кристаллдын ~~Д-сы~~ суюк ойдургуч заттын аракети ~~б-ча~~ оптикалык микроскоп аркылуу байкалат. Ойдургуч заттар заттын Д. болгон жерлерин эритип, оюп түшкөндүктөн, чуңкурчаны пайда кылат. Мындан тышкары, Д. байкоо үчүн декордоштуруу ыкмасы колдонулат. 2) Т е к т о н и к а д а тоотек катмарларынын алгачкы жаткан абалынан козголуп өзгөрүшү. Ал жер кыртышындагы тек~~тон.~~ кыймылдардан, магманын аракетинен, метаморфизм ж-а экзогендик процесстердин (мөңгүлөрдүн жылышы, жер көчкү, карст, агын суу эрозиясы ж. б.) таасиринен жүрөт. Д. жалпысынан бүктөлүү (пликативдүү) Д. ж-а сынып ажыраган Д. деп бөлүнөт. Бүктөлүү Д. эки капталдан кысылган тоо тек катмарларынын ар кандай түрдө ж-а көлөмдө ийилип бүктөлүшүнөн, сынып ажыраган Д. тик ылдый же өйдө багыттагы күчтүн натыйжасында тоо тек катмарларынын сынып ажырашынан пайда болот. Багыты ~~б-ча~~ радиустук (Жердин радиусуна жарыш тик багытталган күчтөн ылдый жылышуу) ж-а горизонттук же тангенстик (горизонт багыты ~~б-ча~~ болгон күчтөн туура же өйдө жылышуу) Д. деп ажыратылат, о. эле к. ''Тектоникалык жылышуулар.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]

vol3_>KadyrM, 10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-04T10:41:01Z

← Мурунку нускасы	10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-04-04T04:59:52Z

1 версия

Жаңы барак

'''ДИСЛОКА́ЦИЯ 1''' (фр. dislocatio – жылышуу, оошуу) – 1) ф и з и к а д а – кристалл торчодогу атомдук тегиздиктердин ирети м-н туура жайгашуусу бузулган сызыктуу кемтик (дефект). Д. кристаллдын өсүү процессинде, өскөн кристаллды мех. деформациялоодо жаралат. Ал кристаллдын мех. касиеттерине (бышыктыгы ж-а пластикалуулугу) ж. б. физ. касиетине таасирин тийгизет. Д-нын эки түрү болот: сызыктуу же чектик ж-а буралма. Чектик Д. – атомдук тегиздиктин кристаллдын ичиндеги үзүлгөн
четин бойлогон сызык. Атомдук тегиздиктер узатасынан тегерете буралып жылышкан сызыкты буралма Д. дейт. Буралма Д-да атомдук тегиздиктин үзүлүшү болбойт. Мында бир атомдук тегиздик экинчисине буралма сызык б-ча
өтөт. Атомдун атомго өтүшү буралма сызык
б-ча жүрөт. Анда Д. сызыгы эч убакта кристаллдын ичинде үзгүлтүккө учурабайт, ал же кристаллдын бетине чыгат, же илмек түрүндө туюкталат, же болбосо бир нече Д-га тармактанып кетет. Кристаллдын Д-ланган жери серпилгичтүү
чыңалышкан абалда болот. Чыңалыш аралыкка тескери пропорциялаш өзгөрөт. Кристаллдын Д-ланган жерлеринин хим. туруктуулугу начар болот. Тунук кристаллдагы Д. полярлашуу микроскобу м-н, тунук эмес кристаллдын Д-сы суюк ойдургуч заттын аракети б-ча оптикалык микроскоп аркылуу байкалат. Ойдургуч заттар заттын Д. болгон жерлерин эритип, оюп түшкөндүктөн, чуңкурчаны пайда кылат. Мындан тышкары, Д. байкоо үчүн декордоштуруу ыкмасы колдонулат. 2) Т е к т о н и к а д а тоотек катмарларынын алгачкы жаткан абалынан козголуп өзгөрүшү. Ал жер кыртышындагы тектон. кыймылдардан, магманын аракетинен, метаморфизм ж-а экзогендик процесстердин (мөңгүлөрдүн жылышы, жер көчкү, карст, агын суу эрозиясы ж. б.) таасиринен жүрөт. Д. жалпысынан бүктөлүү (пликативдүү) Д. ж-а сынып ажыраган Д. деп бөлүнөт. Бүктөлүү Д. эки капталдан кысылган тоо тек катмарларынын ар кандай түрдө ж-а көлөмдө ийилип бүктөлүшүнөн, сынып ажыраган Д. тик ылдый же өйдө багыттагы күчтүн натыйжасында тоо тек катмарларынын сынып ажырашынан пайда болот. Багыты б-ча радиустук (Жердин радиусуна жарыш тик багытталган күчтөн ылдый жылышуу) ж-а горизонттук же тангенстик (горизонт багыты б-ча болгон күчтөн туура же өйдө жылышуу) Д. деп ажыратылат, о. эле к. ''Тектоникалык жылышуулар.'' [[Категория:3-том, 86-170 бб]]