<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0</id>
	<title>ДИЭЛЕКТРИКТЕР - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-23T05:05:40Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=25846&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dilde, 10:01, 23 Июнь (Кулжа) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=25846&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-23T10:01:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:01, 23 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&#039;&#039;&#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. «Диэлектриктер» терминин илимге М. &#039;&#039;Фара&amp;amp;shy;дей&#039;&#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, башкача айтканда поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар диэлектриктер (изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. Диэлектриктердин электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;Ом . см&#039;&#039; (металлда ρ ~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;–4&amp;lt;/sup&amp;gt;  Ом.см). Физикада  металл м-н диэлектриктердин  айырмасы:   металлда эркин  электрон  көп, ал эми диэлектриктердин  атомдорунда электрон ядро м-н бекем &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;байцланышкан &lt;/del&gt;(эркин электрон жок); электр талаасы диэлектриктердин электронун кичине жылышка мажбурлайт. Диэлектриктерге катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол диэлектриктер болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. Температура жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда диэлектриктер үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик &#039;&#039;D&#039;&#039; абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. Диэлектриктердин электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка полярдануу вектору &#039;&#039;P&#039;&#039; колдонулат: ρ = – &#039;&#039;divP&#039;&#039;. Көпчүлүк диэлектриктердин полярдануу вектору &#039;&#039;Р&#039;&#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &#039;&#039;Е&#039;&#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, башкача айтканда &#039;&#039;P&#039;&#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt; =8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;10–12 Ф/м, Х(хи) - диэлектрдик кабылдоочулук). Көпчүлүк учурда  диэлектриктерде   &#039;&#039;D&#039;&#039; электр индукциясы  колдонулат: &#039;&#039;D&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&#039;&#039;E&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&#039;&#039;E +Р&#039;&#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган).   Диэлектриктер илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&#039;&#039;&#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. «Диэлектриктер» терминин илимге М. &#039;&#039;Фара&amp;amp;shy;дей&#039;&#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, башкача айтканда поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар диэлектриктер (изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. Диэлектриктердин электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;Ом . см&#039;&#039; (металлда ρ ~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;–4&amp;lt;/sup&amp;gt;  Ом.см). Физикада  металл м-н диэлектриктердин  айырмасы:   металлда эркин  электрон  көп, ал эми диэлектриктердин  атомдорунда электрон ядро м-н бекем &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;байланышкан &lt;/ins&gt;(эркин электрон жок); электр талаасы диэлектриктердин электронун кичине жылышка мажбурлайт. Диэлектриктерге катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол диэлектриктер болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. Температура жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда диэлектриктер үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик &#039;&#039;D&#039;&#039; абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. Диэлектриктердин электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка полярдануу вектору &#039;&#039;P&#039;&#039; колдонулат: ρ = – &#039;&#039;divP&#039;&#039;. Көпчүлүк диэлектриктердин полярдануу вектору &#039;&#039;Р&#039;&#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &#039;&#039;Е&#039;&#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, башкача айтканда &#039;&#039;P&#039;&#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt; =8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;10–12 Ф/м, Х(хи) - диэлектрдик кабылдоочулук). Көпчүлүк учурда  диэлектриктерде   &#039;&#039;D&#039;&#039; электр индукциясы  колдонулат: &#039;&#039;D&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&#039;&#039;E&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&#039;&#039;E +Р&#039;&#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган).   Диэлектриктер илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&amp;#039;&amp;#039; Полярные диэлектрики и их применения /Пер. с англ. М., 1981.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&amp;#039;&amp;#039; Полярные диэлектрики и их применения /Пер. с англ. М., 1981.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=21363&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dilde, 04:55, 18 Апрель (Чын куран) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=21363&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-18T04:55:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:55, 18 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&#039;&#039;&#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. «Диэлектриктер» терминин илимге М. &#039;&#039;Фара&amp;amp;shy;дей&#039;&#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, башкача айтканда поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар диэлектриктер (изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. Диэлектриктердин электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;Ом . см&#039;&#039; (металлда ρ ~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;–4&amp;lt;/sup&amp;gt;  Ом.см). Физикада  металл м-н диэлектриктердин  айырмасы:   металлда эркин  электрон  көп, ал эми диэлектриктердин  атомдорунда электрон ядро м-н бекем байцланышкан (эркин электрон жок); электр талаасы диэлектриктердин электронун кичине жылышка мажбурлайт. Диэлектриктерге катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол диэлектриктер болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. Температура жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда диэлектриктер үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик &#039;&#039;D&#039;&#039;абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. Диэлектриктердин электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;полярлануу &lt;/del&gt;вектору &#039;&#039;P&#039;&#039; колдонулат: ρ = – &#039;&#039;divP&#039;&#039;. Көпчүлүк диэлектриктердин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;полярлануу &lt;/del&gt;вектору &#039;&#039;Р&#039;&#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &#039;&#039;Е&#039;&#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, башкача айтканда &#039;&#039;P&#039;&#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt; =8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;10–12 Ф/м, Х(хи) - диэлектрдик кабылдоочулук). Көпчүлүк учурда  диэлектриктерде   &#039;&#039;D&#039;&#039; электр индукциясы  колдонулат: &#039;&#039;D&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&#039;&#039;E&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&#039;&#039;E +Р&#039;&#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган).   Диэлектриктер илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&#039;&#039;&#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. «Диэлектриктер» терминин илимге М. &#039;&#039;Фара&amp;amp;shy;дей&#039;&#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, башкача айтканда поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар диэлектриктер (изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. Диэлектриктердин электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;Ом . см&#039;&#039; (металлда ρ ~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;–4&amp;lt;/sup&amp;gt;  Ом.см). Физикада  металл м-н диэлектриктердин  айырмасы:   металлда эркин  электрон  көп, ал эми диэлектриктердин  атомдорунда электрон ядро м-н бекем байцланышкан (эркин электрон жок); электр талаасы диэлектриктердин электронун кичине жылышка мажбурлайт. Диэлектриктерге катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол диэлектриктер болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. Температура жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда диэлектриктер үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик &#039;&#039;D&#039;&#039; абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. Диэлектриктердин электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;полярдануу &lt;/ins&gt;вектору &#039;&#039;P&#039;&#039; колдонулат: ρ = – &#039;&#039;divP&#039;&#039;. Көпчүлүк диэлектриктердин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;полярдануу &lt;/ins&gt;вектору &#039;&#039;Р&#039;&#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &#039;&#039;Е&#039;&#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, башкача айтканда &#039;&#039;P&#039;&#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt; =8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;10–12 Ф/м, Х(хи) - диэлектрдик кабылдоочулук). Көпчүлүк учурда  диэлектриктерде   &#039;&#039;D&#039;&#039; электр индукциясы  колдонулат: &#039;&#039;D&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&#039;&#039;E&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&#039;&#039;E +Р&#039;&#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган).   Диэлектриктер илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&amp;#039;&amp;#039; Полярные диэлектрики и их применения /Пер. с англ. М., 1981.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&amp;#039;&amp;#039; Полярные диэлектрики и их применения /Пер. с англ. М., 1981.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=21342&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dilde, 11:04, 17 Апрель (Чын куран) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=21342&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-17T11:04:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;11:04, 17 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&#039;&#039;&#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. «Диэлектриктер» терминин илимге М. &#039;&#039;Фара&amp;amp;shy;дей&#039;&#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, башкача айтканда поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктер &lt;/del&gt;(изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. Диэлектриктердин электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;Ом . см&#039;&#039; (металлда ρ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;~&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&#039;&#039;&#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. «Диэлектриктер» терминин илимге М. &#039;&#039;Фара&amp;amp;shy;дей&#039;&#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, башкача айтканда поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;диэлектриктер &lt;/ins&gt;(изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. Диэлектриктердин электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;Ом . см&#039;&#039; (металлда ρ ~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;–4&lt;/ins&gt;&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; Ом.см). Физикада  металл м-н диэлектриктердин  айырмасы:   металлда &lt;/ins&gt;эркин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;электрон &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;көп, ал эми &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;диэлектриктердин  атомдорунда &lt;/ins&gt;электрон ядро м-н бекем &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;байцланышкан &lt;/ins&gt;(эркин электрон жок); электр талаасы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;диэлектриктердин &lt;/ins&gt;электронун кичине жылышка мажбурлайт. Диэлектриктерге катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;диэлектриктер &lt;/ins&gt;болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. Температура жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;диэлектриктер &lt;/ins&gt;үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;D&#039;&#039;&lt;/ins&gt;абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. Диэлектриктердин электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка полярлануу вектору &#039;&#039;P&#039;&#039; колдонулат: ρ = – &#039;&#039;divP&#039;&#039;. Көпчүлүк &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;диэлектриктердин &lt;/ins&gt;полярлануу вектору &#039;&#039;Р&#039;&#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &#039;&#039;Е&#039;&#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, башкача айтканда &#039;&#039;P&#039;&#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt; &lt;/ins&gt;=8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;10–12 Ф/м, Х(хи) - диэлектрдик кабылдоочулук). Көпчүлүк учурда  диэлектриктерде   &#039;&#039;D&#039;&#039; электр индукциясы  колдонулат&lt;/ins&gt;: &#039;&#039;D&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&#039;&#039;E&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&#039;&#039;E +Р&#039;&#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган). &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;  &lt;/ins&gt;Диэлектриктер илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;–&lt;/del&gt;&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;таллда &lt;/del&gt;эркин электрон көп, ал эми &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктердин атом&amp;amp;shy;дорунда &lt;/del&gt;электрон ядро м-н бекем &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;байланышкан &lt;/del&gt;(эркин электрон жок); электр талаасы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктердин &lt;/del&gt;электронун кичине жылышка мажбурлайт. Диэлектриктерге катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктер &lt;/del&gt;болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. Температура жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктер &lt;/del&gt;үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. Диэлектриктердин электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка полярлануу вектору &#039;&#039;P&#039;&#039; колдонулат: ρ = – &#039;&#039;divP&#039;&#039;. Көпчүлүк &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктердин &lt;/del&gt;полярлануу вектору &#039;&#039;Р&#039;&#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &#039;&#039;Е&#039;&#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, башкача айтканда &#039;&#039;P&#039;&#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;= &lt;/del&gt;=8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;10–колдонулат&lt;/del&gt;: &#039;&#039;D&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&#039;&#039;E&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&#039;&#039;E +Р&#039;&#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган). Диэлектриктер илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&amp;#039;&amp;#039; Полярные диэлектрики и их применения /Пер. с англ. М., 1981.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&amp;#039;&amp;#039; Полярные диэлектрики и их применения /Пер. с англ. М., 1981.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=20958&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 09:45, 9 Апрель (Чын куран) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=20958&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-09T09:45:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:45, 9 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&#039;&#039;&#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«Д.» &lt;/del&gt;терминин илимге М. &#039;&#039;Фара&amp;amp;shy;дей&#039;&#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. а. &lt;/del&gt;поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д. &lt;/del&gt;(изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д-дин &lt;/del&gt;электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&#039;&#039;&#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«Диэлектриктер» &lt;/ins&gt;терминин илимге М. &#039;&#039;Фара&amp;amp;shy;дей&#039;&#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;башкача айтканда &lt;/ins&gt;поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктер &lt;/ins&gt;(изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктердин &lt;/ins&gt;электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;Ом . см&#039;&#039; (металлда ρ ~&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;Ом . см&#039;&#039; (металлда ρ ~&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;–&amp;lt;/sup&amp;gt;таллда эркин электрон көп, ал эми &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктердин &lt;/ins&gt;атом&amp;amp;shy;дорунда электрон ядро м-н бекем байланышкан (эркин электрон жок); электр талаасы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктердин &lt;/ins&gt;электронун кичине жылышка мажбурлайт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктерге &lt;/ins&gt;катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктер &lt;/ins&gt;болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Температура &lt;/ins&gt;жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктер &lt;/ins&gt;үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктердин &lt;/ins&gt;электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка полярлануу вектору &#039;&#039;P&#039;&#039; колдонулат: ρ = – &#039;&#039;divP&#039;&#039;. Көпчүлүк &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктердин &lt;/ins&gt;полярлануу вектору &#039;&#039;Р&#039;&#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &#039;&#039;Е&#039;&#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;башкача айтканда &lt;/ins&gt;&#039;&#039;P&#039;&#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε = =8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;10–колдонулат&lt;/ins&gt;: &#039;&#039;D&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&#039;&#039;E&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&#039;&#039;E +Р&#039;&#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган). &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Диэлектриктер &lt;/ins&gt;илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;–&amp;lt;/sup&amp;gt;таллда эркин электрон көп, ал эми &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д-дин &lt;/del&gt;атом&amp;amp;shy;дорунда электрон ядро м-н бекем байланышкан (эркин электрон жок); электр талаасы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д-дин &lt;/del&gt;электронун кичине жылышка мажбурлайт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д-ге &lt;/del&gt;катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д-тер &lt;/del&gt;болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Темп-ра &lt;/del&gt;жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д. &lt;/del&gt;үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д-дин &lt;/del&gt;электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка полярлануу вектору &#039;&#039;P&#039;&#039; колдонулат: ρ = – &#039;&#039;divP&#039;&#039;. Көпчүлүк &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д-дин &lt;/del&gt;полярлануу вектору &#039;&#039;Р&#039;&#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &#039;&#039;Е&#039;&#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. а. &lt;/del&gt;&#039;&#039;P&#039;&#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε = =8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;10–&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;донулат&lt;/del&gt;: &#039;&#039;D&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&#039;&#039;E&#039;&#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&#039;&#039;E +Р&#039;&#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;Д. &lt;/del&gt;илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ад.: &#039;&#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&#039;&#039; Полярные диэлектрики&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;и их применения /Пер. с англ. М., 1981. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ад.: &#039;&#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&#039;&#039; Полярные диэлектрики и их применения /Пер. с англ. М., 1981. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=19826&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol3_&gt;KadyrM, 10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=19826&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-04T10:41:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol3_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=19827&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%94%D0%98%D0%AD%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%A2%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%A2%D0%95%D0%A0&amp;diff=19827&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-04T04:59:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ДИЭЛЕКТРИКТЕР&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (гр. dia – аркылуу, англ. electric – электрлик) – электр тогун өтө начар өт&amp;amp;shy;көрүүчү заттар. «Д.» терминин илимге М. &amp;#039;&amp;#039;Фара&amp;amp;shy;дей&amp;#039;&amp;#039; киргизген (1839). Заттарда сырткы электр булактары пайда кылган электр талаасы заряд&amp;amp;shy;дардын багытталган кыймылын (электр тогун) же кайрадан бөлүштүрүлүшүн, же электрдик диполдун моментин пайда кылат, б. а. поляр&amp;amp;shy;ланат. Полярлануу же электр өткөрүмдүүлүк касиетине карата заттар Д. (изолятор) ж-а өт&amp;amp;shy;көргүчтөр (металл, электролит, плазма) болуп бөлүнөт. Д-дин электр өткөрүмдүүлүгү металлга салыштырганда өтө аз. Алардын салыштырма&lt;br /&gt;
каршылыгы (ρ) 10&amp;lt;sup&amp;gt;8 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;17 &amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Ом . см&amp;#039;&amp;#039; (металлда ρ ~&lt;br /&gt;
~10&amp;lt;sup&amp;gt;–6 &amp;lt;/sup&amp;gt;– 10&amp;lt;sup&amp;gt;–&amp;lt;/sup&amp;gt;таллда эркин электрон көп, ал эми Д-дин атом&amp;amp;shy;дорунда электрон ядро м-н бекем байланышкан (эркин электрон жок); электр талаасы Д-дин электронун кичине жылышка мажбурлайт. Д-ге катуу, суюк, газ абалындагы заттар кирет. Кристаллдар (туздар – NaCl, KBr ж. б.) ж-а аморфтук заттар (айнек, кара чайыр ж. б.), таза суу, нитробензол Д-тер болушат. Газдар ней&amp;amp;shy;тралдык атом, молекулалардан тургандыктан, кадимки шартта электр тогун өткөрүшпөйт. Темп-ра жогорулаганда атом, молекулалар ион&amp;amp;shy;дошуп, газ плазмага айланат. Макроскопиялык теорияда Д. үзгүлтүксүз чөйрө катары каралат. Анын электрдик абалын сүрөттөө үчүн заряд тыгыздыгы ρ пайдаланылат. Д-дин электрдик абалын аныктоодо заряд тыгыздыгынан башка полярлануу вектору &amp;#039;&amp;#039;P&amp;#039;&amp;#039; колдонулат: ρ = – &amp;#039;&amp;#039;divP&amp;#039;&amp;#039;. Көпчүлүк Д-дин полярлануу вектору &amp;#039;&amp;#039;Р&amp;#039;&amp;#039; ж-а электр талаасынын чыңалышы &amp;#039;&amp;#039;Е&amp;#039;&amp;#039; сызыктуу бай&amp;amp;shy;ланышта, б. а. &amp;#039;&amp;#039;P&amp;#039;&amp;#039;=ε&amp;lt;sup&amp;gt;0χ&amp;lt;/sup&amp;gt;Ε (мында ε = =8,85 &amp;lt;sup&amp;gt;. &amp;lt;/sup&amp;gt;10–&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
донулат: &amp;#039;&amp;#039;D&amp;#039;&amp;#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;ε&amp;#039;&amp;#039;E&amp;#039;&amp;#039;=ε&amp;lt;sub&amp;gt;0&amp;lt;/sub&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;E +Р&amp;#039;&amp;#039;, мында ε – диэлектр&amp;amp;shy;дик өткөрүмдүүлүк (катыштар СИде жазылган).&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;Д. илим м-н техникада электр изоляция ката&amp;amp;shy;ры, ал эми диэлектрик кристаллдар (пьезоэлек&amp;amp;shy;трик, сегнетоэлектрик) квант электроникасын&amp;amp;shy;да колдонулат.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Барфут Ж., Тейлор Ж.&amp;#039;&amp;#039; Полярные диэлектрики&lt;br /&gt;
и их применения /Пер. с англ. М., 1981. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
</feed>