ДОКУМЕНТ КИНО - Түзөтүүлөр тарыхы

Lera, 11:14, 7 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-07T11:14:22Z

← Мурунку нускасы		11:14, 7 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДОКУМЕ́НТ КИ́НО''' – кино өнөрүнүн бир түрү; турмуштук чыныгы фактылар менен окуяларды камтыган кыска, толук метраждуу фильмдерден жана киножурналдардан турат. Документ кинону түзүүдө актёрлор катышпайт, жасалга колдонулбайт. Жалпы эле кинематография ~~Документ~~ кинодон башталган. Эң алгачкы ~~Документ~~ кинону 1895-жылы Францияда ага-ини Люмьерлер тартышкан. 1917-жылы мартта Москва, Петроградда Жумушчу жана солдат депутаттарынын советинде түзүлгөн кинематография бөлүмү революциянын жүрүшүнөн көрүнүштөрдү тарткан. Улуу Октябрь социалисттик революциясынан кийин кинохрониканы Москвадагы жана Петрограддагы кинокомитеттер (1918-жылы түзүлгөн) чыгарган. Режиссёрлор Г. М. Болтянский, Д. Вертов, В. Р. Гардин, Л. В. Кулешовдун жетекчилиги менен операторлор Г. В. Гибер, С. П. Забозлаев, П. В. Ермолов, А. Г. Лемберг Коминтерндин 3– 4-конгресстериндеги Лениндин сөзүн, Советтердин съезддерин, Граждандык согуштагы Кызыл Армиянын операцияларын, биринчи электр станциясынын иштешин тартышкан. 1920-жылдарда ~~Документ~~ кинонун өнүгүшү Д. ''Вертовдун'' чыгармачылык изденүүсүнө байланыштуу. «Лениндик кино чындык» (1925), «Алгала, Совет!» (1926), «Он биринчи» (1928) фильмдеринде революциядан кийинки өзгөрүштөр баяндалган. 1920–1930-жылдары документалисттер беш жылдыктар жөнүндөгү «Москва» (режиссёру М. А. Кауфман, И. П. Копалин), «Түрксиб» (В. А. Турин), «Ленин жөнүндө үч ыр» (режиссёру Д. Вертов), «Испания» (режиссёру Э. И. Шуб) жана башка фильмдерди тартышкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде «Москва алдында немис аскерлеринин кыйрашы» (режиссёру Л. В. Варламов, И. П. Копалин), «Сталинград» (режиссёру Л. В. Варламов) жана башкалар тартылган. Эл чарбасын калыбына келтирүү жылдарында «Донбасс» (режиссёру М. Л. Билинский), «Жеңген өлкөнүн күнү» (режиссёру И. П. Копалин, И. Ф. Сеткина) сыяктуу эң сонун киносанжыра түзүлдү. Жылына 300дөн ашуун фильм жана 1300 киножурнал чыгаруу менен, советтик ~~Документ~~ кино дүйнөгө таанылган, көп документ фильмдер эл аралык кинофестивалдарда чоң байгелерге ээ болгон. Кыргызстан жөнүндө алгачкы ~~Документ~~ кинону кино саякатчы В. А. Шнейдеров тарткан (1928; «Туңгуюк алдында», 1928; «4500 метр бийиктикте», 1931). 1942-жылы Фрунзе кино хроника студиясы түзүлгөндөн кийин «Советтик Кыргызстан» деген туңгуч кино журнал тартылып (1943), Улуу Ата Мекендик согуштун акырына чейин анын 100дөн ашуун саны чыгарылган («Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында», 1944; «Жогорку сыйлык», 1944; «Жеңиш күнү», 1946 жана башкалар). 1950-жылдары, кыргыз ~~Документ~~ киносунун калыптануу кезинде, «Ырдын жаралышы» (И. Көкеев), «Алар Тянь-Шанда төрөлгөн», «Мен жана менин курдаштарым» (Л. Турусбекова) сыяктуу кинотасмалар жаралган.		'''ДОКУМЕ́НТ КИ́НО''' – кино өнөрүнүн бир түрү; турмуштук чыныгы фактылар менен окуяларды камтыган кыска, толук метраждуу фильмдерден жана киножурналдардан турат. Документ кинону түзүүдө актёрлор катышпайт, жасалга колдонулбайт. Жалпы эле кинематография документ кинодон башталган. Эң алгачкы документ кинону 1895-жылы Францияда ага-ини Люмьерлер тартышкан. 1917-жылы мартта Москва, Петроградда Жумушчу жана солдат депутаттарынын советинде түзүлгөн кинематография бөлүмү революциянын жүрүшүнөн көрүнүштөрдү тарткан. Улуу Октябрь социалисттик революциясынан кийин кинохрониканы Москвадагы жана Петрограддагы кинокомитеттер (1918-жылы түзүлгөн) чыгарган. Режиссёрлор Г. М. Болтянский, Д. Вертов, В. Р. Гардин, Л. В. Кулешовдун жетекчилиги менен операторлор Г. В. Гибер, С. П. Забозлаев, П. В. Ермолов, А. Г. Лемберг Коминтерндин 3– 4-конгресстериндеги Лениндин сөзүн, Советтердин съезддерин, Граждандык согуштагы Кызыл Армиянын операцияларын, биринчи электр станциясынын иштешин тартышкан. 1920-жылдарда документ кинонун өнүгүшү Д. ''Вертовдун'' чыгармачылык изденүүсүнө байланыштуу. «Лениндик кино чындык» (1925), «Алгала, Совет!» (1926), «Он биринчи» (1928) фильмдеринде революциядан кийинки өзгөрүштөр баяндалган. 1920–1930-жылдары документалисттер беш жылдыктар жөнүндөгү «Москва» (режиссёру М. А. Кауфман, И. П. Копалин), «Түрксиб» (В. А. Турин), «Ленин жөнүндө үч ыр» (режиссёру Д. Вертов), «Испания» (режиссёру Э. И. Шуб) жана башка фильмдерди тартышкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде «Москва алдында немис аскерлеринин кыйрашы» (режиссёру Л. В. Варламов, И. П. Копалин), «Сталинград» (режиссёру Л. В. Варламов) жана башкалар тартылган. Эл чарбасын калыбына келтирүү жылдарында «Донбасс» (режиссёру М. Л. Билинский), «Жеңген өлкөнүн күнү» (режиссёру И. П. Копалин, И. Ф. Сеткина) сыяктуу эң сонун киносанжыра түзүлдү. Жылына 300дөн ашуун фильм жана 1300 киножурнал чыгаруу менен, советтик документ кино дүйнөгө таанылган, көп документ фильмдер эл аралык кинофестивалдарда чоң байгелерге ээ болгон. Кыргызстан жөнүндө алгачкы документ кинону кино саякатчы В. А. Шнейдеров тарткан (1928; «Туңгуюк алдында», 1928; «4500 метр бийиктикте», 1931). 1942-жылы Фрунзе кино хроника студиясы түзүлгөндөн кийин «Советтик Кыргызстан» деген туңгуч кино журнал тартылып (1943), Улуу Ата Мекендик согуштун акырына чейин анын 100дөн ашуун саны чыгарылган («Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында», 1944; «Жогорку сыйлык», 1944; «Жеңиш күнү», 1946 жана башкалар). 1950-жылдары, кыргыз документ киносунун калыптануу кезинде, «Ырдын жаралышы» (И. Көкеев), «Алар Тянь-Шанда төрөлгөн», «Мен жана менин курдаштарым» (Л. Турусбекова) сыяктуу кино тасмалар жаралган.

	[[File:ДОКУМЕНТ КИНО24.png \| thumb \| «Зууракан» фильминен көрүнүш. Режиссёру Б.Абдылдаев, 1984.]]		[[File:ДОКУМЕНТ КИНО24.png \| thumb \| «Зууракан» фильминен көрүнүш. Режиссёру Б.Абдылдаев, 1984.]]
	1960-жылдары Москва, Ленинград шаарларынан бүтүп келишкен улуттук кадрлар Кыргызстанда ~~Документ~~ кино тартууну жандандырган. «Заводдогу жолугушуулар» (1963), «Күнгө баккандар» (1963), «Тоолорго үч жооп» (1963, режиссёру Ю. Герштейн, А. Видугирис, И. Моргачёв), «Алай карларында» (1964), «Михаил Фрунзе жөнүндө аңгемелер» (1963, режиссёру И. Көкеев), «Манасчы» (1965, режиссёру Б. Шамшиев; Оберхаузендеги эл аралык кинофестивалда Алтын медалга арзыган),		1960-жылдары Москва, Ленинград шаарларынан бүтүп келишкен улуттук кадрлар Кыргызстанда документ кино тартууну жандандырган. «Заводдогу жолугушуулар» (1963), «Күнгө баккандар» (1963), «Тоолорго үч жооп» (1963, режиссёру Ю. Герштейн, А. Видугирис, И. Моргачёв), «Алай карларында» (1964), «Михаил Фрунзе жөнүндө аңгемелер» (1963, режиссёру И. Көкеев), «Манасчы» (1965, режиссёру Б. Шамшиев; Оберхаузендеги эл аралык кинофестивалда Алтын медалга арзыган),

	«Жылкылар» (1965, режиссёру Т. Океев), «Чабан» (1966, режиссёру Б. Шамшиев, Бүткүл союздук 3-кинофестивалда биринчи сыйлык, 1968), «Кумдагы сепилдер» (1967, режиссёру А. Видугирис, Я. Бронштейн; Краковдо «Алтын ажыдаар» жана эл аралык 4-сыйлык), «Кыял» (1967, режиссёру Ш. Апылов, Эл аралык жана Бүткүл союздук 4-сыйлыкты алган), «Дүйшөндүн көпүрөсү» (1971, режиссёру Г. Дегальцев; Краковдо «Алтын ажыдаар» сыйлыгы, 1973), «Нарын күндөлүгү» (1971, режиссёру А. Видугирис; Греноблде Гран при, Бүткүл союздук 5-кинофестивалда 1-сыйлык), «Почта» (1972, режиссёру Б. Абдылдаев; Лейпцигде «Күмүш көгүчкөн» сыйлыгы, 1972; Бүткүл союздук кинофестивалда 1-сыйлык, 1973) жана башка көп документ фильмдер тартылган. 1980– 1990-жылдарда кыргыз документалистикасында бир аз басаңдоо байкалат. Ошентсе да, режиссёрлор мурдатан келе жаткан салтты улантууга аракеттеништи. Бул мезгилде «Кошой таш» (режиссёру Л. Турусбекова, 1981), Кыргыз Совет Энциклопедиясы тууралуу «Накыл китеп» (режиссёру К. Акматалиев, 1984), «Зууракан» (режиссёру Б. Абдылдаев, 1984). «Айлампа» (режиссёру В. Виленский, К. Орозалиев, 1988), «Ошондо «Манас, Манас» деп ураан чакырып» (режиссёру Н. Борбиев, 1994), «Жүрөктөгү сулуулук» (режиссёру Р. Шершенова, 1996), окумуштуу, физик Самат Кадыров тууралуу «Космостогу орундук» (Э. Абдыжапаров, 1998), «Жараткан менен атаандаш» (М. Жыргалбаев, 2006), «Салбуурун – ата-бабанын аңчылыгы» (С. Койчуманов, Н. Болотов, 2007) жана башка документ фильмдер жаралды.		«Жылкылар» (1965, режиссёру Т. Океев), «Чабан» (1966, режиссёру Б. Шамшиев, Бүткүл союздук 3-кинофестивалда биринчи сыйлык, 1968), «Кумдагы сепилдер» (1967, режиссёру А. Видугирис, Я. Бронштейн; Краковдо «Алтын ажыдаар» жана эл аралык 4-сыйлык), «Кыял» (1967, режиссёру Ш. Апылов, Эл аралык жана Бүткүл союздук 4-сыйлыкты алган), «Дүйшөндүн көпүрөсү» (1971, режиссёру Г. Дегальцев; Краковдо «Алтын ажыдаар» сыйлыгы, 1973), «Нарын күндөлүгү» (1971, режиссёру А. Видугирис; Греноблде Гран при, Бүткүл союздук 5-кинофестивалда 1-сыйлык), «Почта» (1972, режиссёру Б. Абдылдаев; Лейпцигде «Күмүш көгүчкөн» сыйлыгы, 1972; Бүткүл союздук кинофестивалда 1-сыйлык, 1973) жана башка көп документ фильмдер тартылган. 1980– 1990-жылдарда кыргыз документалистикасында бир аз басаңдоо байкалат. Ошентсе да, режиссёрлор мурдатан келе жаткан салтты улантууга аракеттеништи. Бул мезгилде «Кошой таш» (режиссёру Л. Турусбекова, 1981), Кыргыз Совет Энциклопедиясы тууралуу «Накыл китеп» (режиссёру К. Акматалиев, 1984), «Зууракан» (режиссёру Б. Абдылдаев, 1984). «Айлампа» (режиссёру В. Виленский, К. Орозалиев, 1988), «Ошондо «Манас, Манас» деп ураан чакырып» (режиссёру Н. Борбиев, 1994), «Жүрөктөгү сулуулук» (режиссёру Р. Шершенова, 1996), окумуштуу, физик Самат Кадыров тууралуу «Космостогу орундук» (Э. Абдыжапаров, 1998), «Жараткан менен атаандаш» (М. Жыргалбаев, 2006), «Салбуурун – ата-бабанын аңчылыгы» (С. Койчуманов, Н. Болотов, 2007) жана башка документ фильмдер жаралды.

	Ад.: Современный документальный фильм. М., 1970; ''Ашимов К.'' Рождение киргизского кино. Ф., 1969; ''его же.'' Экран Киргизии рассказывает. М., 1970. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]		Ад.: Современный документальный фильм. М., 1970; ''Ашимов К.'' Рождение киргизского кино. Ф., 1969; ''его же.'' Экран Киргизии рассказывает. М., 1970. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]

Temirkan, 03:33, 11 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-11T03:33:17Z

← Мурунку нускасы		03:33, 11 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДОКУМЕ́НТ КИ́НО''' – кино өнөрүнүн бир түрү; турмуштук чыныгы фактылар менен окуяларды камтыган кыска, толук метраждуу фильмдерден жана киножурналдардан турат. Документ кинону түзүүдө актёрлор катышпайт, жасалга колдонулбайт. Жалпы эле кинематография Документ кинодон башталган. Эң алгачкы Документ кинону 1895-жылы Францияда ага-ини Люмьерлер тартышкан. 1917-жылы мартта Москва, Петроградда Жумушчу жана солдат депутаттарынын советинде түзүлгөн кинематография бөлүмү революциянын жүрүшүнөн көрүнүштөрдү тарткан. Улуу Октябрь социалисттик революциясынан кийин кинохрониканы Москвадагы жана Петрограддагы кинокомитеттер (1918-жылы түзүлгөн) чыгарган. Режиссёрлор Г. М. Болтянский, Д. Вертов, В. Р. Гардин, Л. В. Кулешовдун жетекчилиги менен операторлор Г. В. Гибер, С. П. Забозлаев, П. В. Ермолов, А. Г. Лемберг Коминтерндин 3– 4-конгресстериндеги Лениндин сөзүн, Советтердин съезддерин, Граждандык согуштагы Кызыл Армиянын операцияларын, биринчи электр станциясынын иштешин тартышкан. 1920-жылдарда Документ кинонун өнүгүшү Д. ''Вертовдун'' чыгармачылык изденүүсүнө байланыштуу. «Лениндик кино чындык» (1925), «Алгала, Совет!» (1926), «Он биринчи» (1928) фильмдеринде революциядан кийинки өзгөрүштөр баяндалган. 1920–1930-жылдары документалисттер беш жылдыктар жөнүндөгү «Москва» (режиссёру М. А. Кауфман, И. П. Копалин), «Түрксиб» (В. А. Турин), «Ленин жөнүндө үч ыр» (режиссёру Д. Вертов), «Испания» (режиссёру Э. И. Шуб) жана башка фильмдерди тартышкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде «Москва алдында немис аскерлеринин кыйрашы» (режиссёру Л. В. Варламов, И. П. Копалин), «Сталинград» (режиссёру Л. В. Варламов) жана башкалар тартылган. Эл чарбасын калыбына келтирүү жылдарында «Донбасс» (режиссёру М. Л. Билинский), «Жеңген өлкөнүн күнү» (режиссёру И. П. Копалин, И. Ф. Сеткина) сыяктуу эң сонун киносанжыра түзүлдү. Жылына 300дөн ашуун фильм жана 1300 киножурнал чыгаруу менен, советтик Документ кино дүйнөгө таанылган, көп документ фильмдер эл аралык кинофестивалдарда чоң байгелерге ээ болгон. Кыргызстан жөнүндө алгачкы Документ кинону кино саякатчы В. А. Шнейдеров тарткан (1928; «Туңгуюк алдында», 1928; «4500 метр бийиктикте», 1931). 1942-жылы Фрунзе кино хроника студиясы түзүлгөндөн кийин «Советтик Кыргызстан» деген туңгуч кино журнал тартылып (1943), Улуу Ата Мекендик согуштун акырына чейин анын 100дөн ашуун саны чыгарылган («Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында», 1944; «Жогорку сыйлык», 1944; «Жеңиш күнү», 1946 жана башкалар). 1950-жылдары, кыргыз Документ киносунун калыптануу кезинде, «Ырдын жаралышы» (И. Көкеев), «Алар Тянь-Шанда төрөлгөн», «Мен жана менин курдаштарым» (Л. Турусбекова) сыяктуу кинотасмалар жаралган.		'''ДОКУМЕ́НТ КИ́НО''' – кино өнөрүнүн бир түрү; турмуштук чыныгы фактылар менен окуяларды камтыган кыска, толук метраждуу фильмдерден жана киножурналдардан турат. Документ кинону түзүүдө актёрлор катышпайт, жасалга колдонулбайт. Жалпы эле кинематография Документ кинодон башталган. Эң алгачкы Документ кинону 1895-жылы Францияда ага-ини Люмьерлер тартышкан. 1917-жылы мартта Москва, Петроградда Жумушчу жана солдат депутаттарынын советинде түзүлгөн кинематография бөлүмү революциянын жүрүшүнөн көрүнүштөрдү тарткан. Улуу Октябрь социалисттик революциясынан кийин кинохрониканы Москвадагы жана Петрограддагы кинокомитеттер (1918-жылы түзүлгөн) чыгарган. Режиссёрлор Г. М. Болтянский, Д. Вертов, В. Р. Гардин, Л. В. Кулешовдун жетекчилиги менен операторлор Г. В. Гибер, С. П. Забозлаев, П. В. Ермолов, А. Г. Лемберг Коминтерндин 3– 4-конгресстериндеги Лениндин сөзүн, Советтердин съезддерин, Граждандык согуштагы Кызыл Армиянын операцияларын, биринчи электр станциясынын иштешин тартышкан. 1920-жылдарда Документ кинонун өнүгүшү Д. ''Вертовдун'' чыгармачылык изденүүсүнө байланыштуу. «Лениндик кино чындык» (1925), «Алгала, Совет!» (1926), «Он биринчи» (1928) фильмдеринде революциядан кийинки өзгөрүштөр баяндалган. 1920–1930-жылдары документалисттер беш жылдыктар жөнүндөгү «Москва» (режиссёру М. А. Кауфман, И. П. Копалин), «Түрксиб» (В. А. Турин), «Ленин жөнүндө үч ыр» (режиссёру Д. Вертов), «Испания» (режиссёру Э. И. Шуб) жана башка фильмдерди тартышкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде «Москва алдында немис аскерлеринин кыйрашы» (режиссёру Л. В. Варламов, И. П. Копалин), «Сталинград» (режиссёру Л. В. Варламов) жана башкалар тартылган. Эл чарбасын калыбына келтирүү жылдарында «Донбасс» (режиссёру М. Л. Билинский), «Жеңген өлкөнүн күнү» (режиссёру И. П. Копалин, И. Ф. Сеткина) сыяктуу эң сонун киносанжыра түзүлдү. Жылына 300дөн ашуун фильм жана 1300 киножурнал чыгаруу менен, советтик Документ кино дүйнөгө таанылган, көп документ фильмдер эл аралык кинофестивалдарда чоң байгелерге ээ болгон. Кыргызстан жөнүндө алгачкы Документ кинону кино саякатчы В. А. Шнейдеров тарткан (1928; «Туңгуюк алдында», 1928; «4500 метр бийиктикте», 1931). 1942-жылы Фрунзе кино хроника студиясы түзүлгөндөн кийин «Советтик Кыргызстан» деген туңгуч кино журнал тартылып (1943), Улуу Ата Мекендик согуштун акырына чейин анын 100дөн ашуун саны чыгарылган («Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында», 1944; «Жогорку сыйлык», 1944; «Жеңиш күнү», 1946 жана башкалар). 1950-жылдары, кыргыз Документ киносунун калыптануу кезинде, «Ырдын жаралышы» (И. Көкеев), «Алар Тянь-Шанда төрөлгөн», «Мен жана менин курдаштарым» (Л. Турусбекова) сыяктуу кинотасмалар жаралган.

	[[File:ДОКУМЕНТ КИНО24.png \| thumb \| «Зууракан» фильминен көрүнүш. Режиссёру Б.Абдылдаев, 1984.]]		[[File:ДОКУМЕНТ КИНО24.png \| thumb \| «Зууракан» фильминен көрүнүш. Режиссёру Б.Абдылдаев, 1984.]]
	1960-жылдары Москва, Ле~~нинграддан~~ бүтүп келишкен улуттук кадрлар Кыргызстанда Документ кино тартууну жандандырган. «Заводдогу жолугушуулар» (1963), «Күнгө баккандар» (1963), «Тоолорго үч жооп» (1963, режиссёру Ю. Герштейн, А. Видугирис, И. Моргачёв), «Алай карларында» (1964), «Михаил Фрунзе жөнүндө аңгемелер» (1963, режиссёру И. Көкеев), «Манасчы» (1965, режиссёру Б. Шамшиев; Оберхаузендеги эл аралык кинофестивалда Алтын медалга арзыган),		1960-жылдары Москва, Ленинград шаарларынан бүтүп келишкен улуттук кадрлар Кыргызстанда Документ кино тартууну жандандырган. «Заводдогу жолугушуулар» (1963), «Күнгө баккандар» (1963), «Тоолорго үч жооп» (1963, режиссёру Ю. Герштейн, А. Видугирис, И. Моргачёв), «Алай карларында» (1964), «Михаил Фрунзе жөнүндө аңгемелер» (1963, режиссёру И. Көкеев), «Манасчы» (1965, режиссёру Б. Шамшиев; Оберхаузендеги эл аралык кинофестивалда Алтын медалга арзыган),

	«Жылкылар» (1965, режиссёру Т. Океев), «Чабан» (1966, режиссёру Б. Шамшиев, Бүткүл союздук 3-кинофестивалда биринчи сыйлык, 1968), «Кумдагы сепилдер» (1967, режиссёру А. Видугирис, Я. Бронштейн; Краковдо «Алтын ажыдаар» жана эл аралык 4-сыйлык), «Кыял» (1967, режиссёру Ш. Апылов, Эл аралык жана Бүткүл союздук 4-сыйлыкты алган), «Дүйшөндүн көпүрөсү» (1971, режиссёру Г. Дегальцев; Краковдо «Алтын ажыдаар» сыйлыгы, 1973), «Нарын күндөлүгү» (1971, режиссёру А. Видугирис; Греноблде Гран при, Бүткүл союздук 5-кинофестивалда 1-сыйлык), «Почта» (1972, режиссёру Б. Абдылдаев; Лейпцигде «Күмүш көгүчкөн» сыйлыгы, 1972; Бүткүл союздук кинофестивалда 1-сыйлык, 1973) жана башка көп документ фильмдер тартылган. 1980– 1990-жылдарда кыргыз документалистикасында бир аз басаңдоо байкалат. Ошентсе да, режиссёрлор мурдатан келе жаткан салтты улантууга аракеттеништи. Бул мезгилде «Кошой таш» (режиссёру Л. Турусбекова, 1981), Кыргыз Совет Энциклопедиясы тууралуу «Накыл китеп» (режиссёру К. Акматалиев, 1984), «Зууракан» (режиссёру Б. Абдылдаев, 1984). «Айлампа» (режиссёру В. Виленский, К. Орозалиев, 1988), «Ошондо «Манас, Манас» деп ураан чакырып» (режиссёру Н. Борбиев, 1994), «Жүрөктөгү сулуулук» (режиссёру Р. Шершенова, 1996), окумуштуу, физик Самат Кадыров тууралуу «Космостогу орундук» (Э. Абдыжапаров, 1998), «Жараткан менен атаандаш» (М. Жыргалбаев, 2006), «Салбуурун – ата-бабанын аңчылыгы» (С. Койчуманов, Н. Болотов, 2007) жана башка документ фильмдер жаралды.		«Жылкылар» (1965, режиссёру Т. Океев), «Чабан» (1966, режиссёру Б. Шамшиев, Бүткүл союздук 3-кинофестивалда биринчи сыйлык, 1968), «Кумдагы сепилдер» (1967, режиссёру А. Видугирис, Я. Бронштейн; Краковдо «Алтын ажыдаар» жана эл аралык 4-сыйлык), «Кыял» (1967, режиссёру Ш. Апылов, Эл аралык жана Бүткүл союздук 4-сыйлыкты алган), «Дүйшөндүн көпүрөсү» (1971, режиссёру Г. Дегальцев; Краковдо «Алтын ажыдаар» сыйлыгы, 1973), «Нарын күндөлүгү» (1971, режиссёру А. Видугирис; Греноблде Гран при, Бүткүл союздук 5-кинофестивалда 1-сыйлык), «Почта» (1972, режиссёру Б. Абдылдаев; Лейпцигде «Күмүш көгүчкөн» сыйлыгы, 1972; Бүткүл союздук кинофестивалда 1-сыйлык, 1973) жана башка көп документ фильмдер тартылган. 1980– 1990-жылдарда кыргыз документалистикасында бир аз басаңдоо байкалат. Ошентсе да, режиссёрлор мурдатан келе жаткан салтты улантууга аракеттеништи. Бул мезгилде «Кошой таш» (режиссёру Л. Турусбекова, 1981), Кыргыз Совет Энциклопедиясы тууралуу «Накыл китеп» (режиссёру К. Акматалиев, 1984), «Зууракан» (режиссёру Б. Абдылдаев, 1984). «Айлампа» (режиссёру В. Виленский, К. Орозалиев, 1988), «Ошондо «Манас, Манас» деп ураан чакырып» (режиссёру Н. Борбиев, 1994), «Жүрөктөгү сулуулук» (режиссёру Р. Шершенова, 1996), окумуштуу, физик Самат Кадыров тууралуу «Космостогу орундук» (Э. Абдыжапаров, 1998), «Жараткан менен атаандаш» (М. Жыргалбаев, 2006), «Салбуурун – ата-бабанын аңчылыгы» (С. Койчуманов, Н. Болотов, 2007) жана башка документ фильмдер жаралды.

	Ад.: Современный документальный фильм. М., 1970; ''Ашимов К.'' Рождение киргизского кино. Ф., 1969; ''его же.'' Экран Киргизии рассказывает. М., 1970. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]		Ад.: Современный документальный фильм. М., 1970; ''Ашимов К.'' Рождение киргизского кино. Ф., 1969; ''его же.'' Экран Киргизии рассказывает. М., 1970. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]

Lera, 08:45, 7 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-07T08:45:01Z

← Мурунку нускасы		08:45, 7 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ДОКУМЕ́НТ КИ́НО''' – кино өнөрүнүн бир түрү; турмуштук чыныгы фактылар ~~м-н~~ окуяларды камтыган кыска, толук метраждуу фильмдерден ~~ж-а~~ киножурналдардан турат. ~~Д. к-ну~~ түзүүдө актёрлор катышпайт, жасалга колдонулбайт. Жалпы эле кинематография ~~Д. к-дон~~ башталган. Эң алгачкы ~~Д. к-ну~~ 1895-ж. Францияда ага-ини Люмьерлер тартышкан. 1917-ж. мартта Москва, Петроградда Жумушчу ~~ж-а~~ солдат депутаттарынын советинде түзүлгөн кинематография бөлүмү ~~рев-янын~~ жүрүшүнөн көрүнүштөрдү тарткан. Улуу Октябрь ~~соц. рев-ясынан~~ кийин кинохрониканы Москвадагы ~~ж-а~~ Петрограддагы кинокомитеттер (1918-ж. түзүлгөн)		'''ДОКУМЕ́НТ КИ́НО''' – кино өнөрүнүн бир түрү; турмуштук чыныгы фактылар менен окуяларды камтыган кыска, толук метраждуу фильмдерден жана киножурналдардан турат. Документ кинону түзүүдө актёрлор катышпайт, жасалга колдонулбайт. Жалпы эле кинематография Документ кинодон башталган. Эң алгачкы Документ кинону 1895-жылы Францияда ага-ини Люмьерлер тартышкан. 1917-жылы мартта Москва, Петроградда Жумушчу жана солдат депутаттарынын советинде түзүлгөн кинематография бөлүмү революциянын жүрүшүнөн көрүнүштөрдү тарткан. Улуу Октябрь социалисттик революциясынан кийин кинохрониканы Москвадагы жана Петрограддагы кинокомитеттер (1918-жылы түзүлгөн) чыгарган. Режиссёрлор Г. М. Болтянский, Д. Вертов, В. Р. Гардин, Л. В. Кулешовдун жетекчилиги менен операторлор Г. В. Гибер, С. П. Забозлаев, П. В. Ермолов, А. Г. Лемберг Коминтерндин 3– 4-конгресстериндеги Лениндин сөзүн, Советтердин съезддерин, Граждандык согуштагы Кызыл Армиянын операцияларын, биринчи электр станциясынын иштешин тартышкан. 1920-жылдарда Документ кинонун өнүгүшү Д. ''Вертовдун'' чыгармачылык изденүүсүнө байланыштуу. «Лениндик кино чындык» (1925), «Алгала, Совет!» (1926), «Он биринчи» (1928) фильмдеринде революциядан кийинки өзгөрүштөр баяндалган. 1920–1930-жылдары документалисттер беш жылдыктар жөнүндөгү «Москва» (режиссёру М. А. Кауфман, И. П. Копалин), «Түрксиб» (В. А. Турин), «Ленин жөнүндө үч ыр» (режиссёру Д. Вертов), «Испания» (режиссёру Э. И. Шуб) жана башка фильмдерди тартышкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде «Москва алдында немис аскерлеринин кыйрашы» (режиссёру Л. В. Варламов, И. П. Копалин), «Сталинград» (режиссёру Л. В. Варламов) жана башкалар тартылган. Эл чарбасын калыбына келтирүү жылдарында «Донбасс» (режиссёру М. Л. Билинский), «Жеңген өлкөнүн күнү» (режиссёру И. П. Копалин, И. Ф. Сеткина) сыяктуу эң сонун киносанжыра түзүлдү. Жылына 300дөн ашуун фильм жана 1300 киножурнал чыгаруу менен, советтик Документ кино дүйнөгө таанылган, көп документ фильмдер эл аралык кинофестивалдарда чоң байгелерге ээ болгон. Кыргызстан жөнүндө алгачкы Документ кинону кино саякатчы В. А. Шнейдеров тарткан (1928; «Туңгуюк алдында», 1928; «4500 метр бийиктикте», 1931). 1942-жылы Фрунзе кино хроника студиясы түзүлгөндөн кийин «Советтик Кыргызстан» деген туңгуч кино журнал тартылып (1943), Улуу Ата Мекендик согуштун акырына чейин анын 100дөн ашуун саны чыгарылган («Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында», 1944; «Жогорку сыйлык», 1944; «Жеңиш күнү», 1946 жана башкалар). 1950-жылдары, кыргыз Документ киносунун калыптануу кезинде, «Ырдын жаралышы» (И. Көкеев), «Алар Тянь-Шанда төрөлгөн», «Мен жана менин курдаштарым» (Л. Турусбекова) сыяктуу кинотасмалар жаралган.
	чыгарган. ~~Реж.~~ Г. М. Болтянский, Д. Вертов, В. Р. Гардин, Л. В. Кулешовдун жетекчилиги ~~м-н~~ операторлор Г. В. Гибер, С. П. Забозлаев, П. В. Ермолов, А. Г. Лемберг Коминтерндин 3– 4-конгресстериндеги Лениндин сөзүн, Советтердин съезддерин, ~~Гражд.~~ согуштагы Кызыл Армиянын операцияларын, биринчи электр станциясынын иштешин тартышкан. 1920-жылдарда ~~Д. к-нун~~ өнүгүшү Д. ''Вертовдун'' ~~чыг-лык~~ изденүүсүнө байланыштуу. «Лениндик кино чындык» (1925), «Алгала, Совет!» (1926), «Он биринчи» (1928) фильмдеринде ~~рев-ядан~~ кийинки
	өзгөрүштөр баяндалган. ~~1920–30~~-жылдары документалисттер беш жылдыктар ~~ж-дөгү~~ «Москва» (~~реж.~~ М. А. Кауфман, И. П. Копалин),
	«Түрксиб» (В. А. Турин), «Ленин жөнүндө үч ыр»
	(~~реж.~~ Д. Вертов), «Испания» (~~реж.~~ Э. И. Шуб) ~~ж. б.~~ фильмдерди тартышкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде «Москва алдында немис аскерлеринин кыйрашы» (~~реж.~~ Л. В. Варламов, И. П. Копалин), «Сталинград» (~~реж.~~ Л. В. Варламов) ~~ж. б.~~ тартылган. Эл чарбасын калыбына келтирүү жылдарында «Донбасс» (~~реж.~~ М. Л. Билинский), «Жеңген өлкөнүн күнү» (~~реж.~~ И. П. Копалин, И. Ф. Сеткина) сыяктуу эң сонун киносанжыра түзүлдү. Жылына 300дөн ашуун фильм ~~ж-а~~ 1300 киножурнал чыгаруу ~~м-н~~, ~~сов. Д. к.~~ дүйнөгө таанылган, көп документ фильмдер эл аралык кинофестивалдарда чоң байгелерге ээ болгон. ~~Кырг-н ж-дө~~ алгачкы ~~Д. к-ну киносая~~катчы В. А. Шнейдеров тарткан (1928; «Туңгуюк алдында», 1928; «4500 метр бийиктикте», 1931). 1942-ж. Фрунзе ~~кинохроника~~ студиясы түзүлгөндөн кийин «Советтик Кыргызстан» деген туңгуч ~~киножурнал~~ тартылып (1943), Улуу Ата Мекендик согуштун акырына чейин анын 100дөн ашуун саны чыгарылган («Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында», 1944; «Жогорку сыйлык», 1944; «Жеңиш күнү», 1946 ~~ж. б.~~). 1950-жылдары, кыргыз ~~Д. к-сунун~~ калыптануу кезинде, «Ырдын жаралышы» (И. Көкеев), «Алар Тянь-Шанда төрөлгөн», «Мен жана менин ~~кур-~~

	[[File:ДОКУМЕНТ КИНО24.png \| thumb \| «Зууракан» фильминен көрүнүш. ~~Реж.~~ Б. Абдылдаев, 1984.]]		[[File:ДОКУМЕНТ КИНО24.png \| thumb \| «Зууракан» фильминен көрүнүш. Режиссёру Б.Абдылдаев, 1984.]]
	~~даштарым» (Л. Турусбекова) сыяктуу кинотасмалар жаралган.~~ 1960-жылдары Москва, Ленинграддан бүтүп келишкен улуттук кадрлар ~~Кырг-нда Д. к.~~ тартууну жандандырган. «Заводдогу жолугушуулар» (1963), «Күнгө баккандар» (1963), «Тоолорго үч жооп» (1963, ~~реж.~~ Ю. Герштейн, А. Видугирис, И. Моргачёв), «Алай карларында» (1964), «Михаил Фрунзе жөнүндө аңгемелер» (1963, ~~реж.~~ И. Көкеев), «Манасчы» (1965, ~~реж.~~ Б. Шамшиев; Оберхаузендеги эл аралык кинофестивалда Алтын медалга арзыган),		1960-жылдары Москва, Ленинграддан бүтүп келишкен улуттук кадрлар Кыргызстанда Документ кино тартууну жандандырган. «Заводдогу жолугушуулар» (1963), «Күнгө баккандар» (1963), «Тоолорго үч жооп» (1963, режиссёру Ю. Герштейн, А. Видугирис, И. Моргачёв), «Алай карларында» (1964), «Михаил Фрунзе жөнүндө аңгемелер» (1963, режиссёру И. Көкеев), «Манасчы» (1965, режиссёру Б. Шамшиев; Оберхаузендеги эл аралык кинофестивалда Алтын медалга арзыган),

			«Жылкылар» (1965, режиссёру Т. Океев), «Чабан» (1966, режиссёру Б. Шамшиев, Бүткүл союздук 3-кинофестивалда биринчи сыйлык, 1968), «Кумдагы сепилдер» (1967, режиссёру А. Видугирис, Я. Бронштейн; Краковдо «Алтын ажыдаар» жана эл аралык 4-сыйлык), «Кыял» (1967, режиссёру Ш. Апылов, Эл аралык жана Бүткүл союздук 4-сыйлыкты алган), «Дүйшөндүн көпүрөсү» (1971, режиссёру Г. Дегальцев; Краковдо «Алтын ажыдаар» сыйлыгы, 1973), «Нарын күндөлүгү» (1971, режиссёру А. Видугирис; Греноблде Гран при, Бүткүл союздук 5-кинофестивалда 1-сыйлык), «Почта» (1972, режиссёру Б. Абдылдаев; Лейпцигде «Күмүш көгүчкөн» сыйлыгы, 1972; Бүткүл союздук кинофестивалда 1-сыйлык, 1973) жана башка көп документ фильмдер тартылган. 1980– 1990-жылдарда кыргыз документалистикасында бир аз басаңдоо байкалат. Ошентсе да, режиссёрлор мурдатан келе жаткан салтты улантууга аракеттеништи. Бул мезгилде «Кошой таш» (режиссёру Л. Турусбекова, 1981), Кыргыз Совет Энциклопедиясы тууралуу «Накыл китеп» (режиссёру К. Акматалиев, 1984), «Зууракан» (режиссёру Б. Абдылдаев, 1984). «Айлампа» (режиссёру В. Виленский, К. Орозалиев, 1988), «Ошондо «Манас, Манас» деп ураан чакырып» (режиссёру Н. Борбиев, 1994), «Жүрөктөгү сулуулук» (режиссёру Р. Шершенова, 1996), окумуштуу, физик Самат Кадыров тууралуу «Космостогу орундук» (Э. Абдыжапаров, 1998), «Жараткан менен атаандаш» (М. Жыргалбаев, 2006), «Салбуурун – ата-бабанын аңчылыгы» (С. Койчуманов, Н. Болотов, 2007) жана башка документ фильмдер жаралды.
	«Жылкылар» (1965, ~~реж.~~ Т. Океев), «Чабан» (1966, ~~реж.~~ Б. Шамшиев, Бүткүл союздук 3-кинофестивалда биринчи ~~сыйл.~~, 1968), «Кумдагы сепилдер» (1967, ~~реж.~~ А. Видугирис, Я. Бронштейн; Краковдо «Алтын ажыдаар» ~~ж-а~~ эл аралык 4-~~сыйл.~~), «Кыял» (1967, ~~реж.~~ Ш. Апылов, Эл аралык ~~ж-а~~ Бүткүл союздук 4-~~сыйл.~~ алган),
	«Дүйшөндүн көпүрөсү» (1971, ~~реж.~~ Г. Дегальцев; Краковдо «Алтын ажыдаар» ~~сыйл.~~, 1973), «Нарын күндөлүгү» (1971, ~~реж.~~ А. Видугирис; Греноблде Гран при, Бүткүл союздук 5-кинофестивалда 1-~~сыйл.~~), «Почта» (1972, ~~реж.~~ Б. Абдылдаев; Лейпцигде «Күмүш көгүчкөн» ~~сыйл.~~, 1972; Бүткүл союздук кинофестивалда 1-~~сыйл.~~, 1973) ~~ж. б.~~ көп документ фильмдер тартылган. 1980– 90-жылдарда кыргыз документалистикасында бир аз басаңдоо байкалат. Ошентсе да, режиссёрлор мурдатан келе жаткан салтты улантууга аракеттеништи. Бул мезгилде «Кошой таш» (~~реж.~~ Л. Турусбекова, 1981), Кыргыз Совет Энциклопедиясы тууралуу «Накыл китеп» (~~реж.~~ К. Акматалиев, 1984), «Зууракан» (~~реж.~~ Б. Абдылдаев, 1984). «Айлампа» (~~реж.~~ В. Виленский, К. Орозалиев, 1988), «Ошондо «Манас, Манас» деп ураан чакырып» (~~реж.~~ Н. Борбиев, 1994),
	«Жүрөктөгү сулуулук» (~~реж.~~ Р. Шершенова, 1996), окумуштуу, физик Самат Кадыров тууралуу «Космостогу орундук» (Э. Абдыжапаров, 1998), «Жараткан менен атаандаш» (М. Жыргалбаев, 2006), «Салбуурун – ата-бабанын аңчылыгы» (С. Койчуманов, Н. Болотов, 2007) ~~ж. б.~~ документ фильмдер жаралды.

	Ад.: Современный документальный фильм. М., 1970; ''Ашимов К.'' Рождение киргизского кино. Ф., 1969; ''его же.'' Экран Киргизии рассказывает. М., 1970. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]		Ад.: Современный документальный фильм. М., 1970; ''Ашимов К.'' Рождение киргизского кино. Ф., 1969; ''его же.'' Экран Киргизии рассказывает. М., 1970. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]

vol3_>KadyrM, 10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-04T10:41:01Z

← Мурунку нускасы	10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-04-04T04:59:55Z

1 версия

Жаңы барак

'''ДОКУМЕ́НТ КИ́НО''' – кино өнөрүнүн бир түрү; турмуштук чыныгы фактылар м-н окуяларды камтыган кыска, толук метраждуу фильмдерден ж-а киножурналдардан турат. Д. к-ну түзүүдө актёрлор катышпайт, жасалга колдонулбайт. Жалпы эле кинематография Д. к-дон башталган. Эң алгачкы Д. к-ну 1895-ж. Францияда ага-ини Люмьерлер тартышкан. 1917-ж. мартта Москва, Петроградда Жумушчу ж-а солдат депутаттарынын советинде түзүлгөн кинематография бөлүмү рев-янын жүрүшүнөн көрүнүштөрдү тарткан. Улуу Октябрь соц. рев-ясынан кийин кинохрониканы Москвадагы ж-а Петрограддагы кинокомитеттер (1918-ж. түзүлгөн)
чыгарган. Реж. Г. М. Болтянский, Д. Вертов, В. Р. Гардин, Л. В. Кулешовдун жетекчилиги м-н операторлор Г. В. Гибер, С. П. Забозлаев, П. В. Ермолов, А. Г. Лемберг Коминтерндин 3– 4-конгресстериндеги Лениндин сөзүн, Советтердин съезддерин, Гражд. согуштагы Кызыл Армиянын операцияларын, биринчи электр станциясынын иштешин тартышкан. 1920-жылдарда Д. к-нун өнүгүшү Д. ''Вертовдун'' чыг-лык изденүүсүнө байланыштуу. «Лениндик кино чындык» (1925), «Алгала, Совет!» (1926), «Он биринчи» (1928) фильмдеринде рев-ядан кийинки
өзгөрүштөр баяндалган. 1920–30-жылдары документалисттер беш жылдыктар ж-дөгү «Москва» (реж. М. А. Кауфман, И. П. Копалин),
«Түрксиб» (В. А. Турин), «Ленин жөнүндө үч ыр»
(реж. Д. Вертов), «Испания» (реж. Э. И. Шуб) ж. б. фильмдерди тартышкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде «Москва алдында немис аскерлеринин кыйрашы» (реж. Л. В. Варламов, И. П. Копалин), «Сталинград» (реж. Л. В. Варламов) ж. б. тартылган. Эл чарбасын калыбына келтирүү жылдарында «Донбасс» (реж. М. Л. Билинский), «Жеңген өлкөнүн күнү» (реж. И. П. Копалин, И. Ф. Сеткина) сыяктуу эң сонун киносанжыра түзүлдү. Жылына 300дөн ашуун фильм ж-а 1300 киножурнал чыгаруу м-н, сов. Д. к. дүйнөгө таанылган, көп документ фильмдер эл аралык кинофестивалдарда чоң байгелерге ээ болгон. Кырг-н ж-дө алгачкы Д. к-ну киносаякатчы В. А. Шнейдеров тарткан (1928; «Туңгуюк алдында», 1928; «4500 метр бийиктикте», 1931). 1942-ж. Фрунзе кинохроника студиясы түзүлгөндөн кийин «Советтик Кыргызстан» деген туңгуч киножурнал тартылып (1943), Улуу Ата Мекендик согуштун акырына чейин анын 100дөн ашуун саны чыгарылган («Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында», 1944; «Жогорку сыйлык», 1944; «Жеңиш күнү», 1946 ж. б.). 1950-жылдары, кыргыз Д. к-сунун калыптануу кезинде, «Ырдын жаралышы» (И. Көкеев), «Алар Тянь-Шанда төрөлгөн», «Мен жана менин кур-

[[File:ДОКУМЕНТ КИНО24.png | thumb | «Зууракан» фильминен көрүнүш. Реж. Б. Абдылдаев, 1984.]]
даштарым» (Л. Турусбекова) сыяктуу кинотасмалар жаралган. 1960-жылдары Москва, Ленинграддан бүтүп келишкен улуттук кадрлар Кырг-нда Д. к. тартууну жандандырган. «Заводдогу жолугушуулар» (1963), «Күнгө баккандар» (1963), «Тоолорго үч жооп» (1963, реж. Ю. Герштейн, А. Видугирис, И. Моргачёв), «Алай карларында» (1964), «Михаил Фрунзе жөнүндө аңгемелер» (1963, реж. И. Көкеев), «Манасчы» (1965, реж. Б. Шамшиев; Оберхаузендеги эл аралык кинофестивалда Алтын медалга арзыган),

«Жылкылар» (1965, реж. Т. Океев), «Чабан» (1966, реж. Б. Шамшиев, Бүткүл союздук 3-кинофестивалда биринчи сыйл., 1968), «Кумдагы сепилдер» (1967, реж. А. Видугирис, Я. Бронштейн; Краковдо «Алтын ажыдаар» ж-а эл аралык 4-сыйл.), «Кыял» (1967, реж. Ш. Апылов, Эл аралык ж-а Бүткүл союздук 4-сыйл. алган),
«Дүйшөндүн көпүрөсү» (1971, реж. Г. Дегальцев; Краковдо «Алтын ажыдаар» сыйл., 1973), «Нарын күндөлүгү» (1971, реж. А. Видугирис; Греноблде Гран при, Бүткүл союздук 5-кинофестивалда 1-сыйл.), «Почта» (1972, реж. Б. Абдылдаев; Лейпцигде «Күмүш көгүчкөн» сыйл., 1972; Бүткүл союздук кинофестивалда 1-сыйл., 1973) ж. б. көп документ фильмдер тартылган. 1980– 90-жылдарда кыргыз документалистикасында бир аз басаңдоо байкалат. Ошентсе да, режиссёрлор мурдатан келе жаткан салтты улантууга аракеттеништи. Бул мезгилде «Кошой таш» (реж. Л. Турусбекова, 1981), Кыргыз Совет Энциклопедиясы тууралуу «Накыл китеп» (реж. К. Акматалиев, 1984), «Зууракан» (реж. Б. Абдылдаев, 1984). «Айлампа» (реж. В. Виленский, К. Орозалиев, 1988), «Ошондо «Манас, Манас» деп ураан чакырып» (реж. Н. Борбиев, 1994),
«Жүрөктөгү сулуулук» (реж. Р. Шершенова, 1996), окумуштуу, физик Самат Кадыров тууралуу «Космостогу орундук» (Э. Абдыжапаров, 1998), «Жараткан менен атаандаш» (М. Жыргалбаев, 2006), «Салбуурун – ата-бабанын аңчылыгы» (С. Койчуманов, Н. Болотов, 2007) ж. б. документ фильмдер жаралды.

Ад.: Современный документальный фильм. М., 1970; ''Ашимов К.'' Рождение киргизского кино. Ф., 1969; ''его же.'' Экран Киргизии рассказывает. М., 1970. [[Категория:3-том, 86-170 бб]]